Liber Primus delnfe£tis. 
57 
&fpes tua non peribit. VbiD. Hieronymus hoc pafto fciibit, ^ quit Cbriftus prophetatur butyrum, &mel comefturusJSi hoc 
Patet facillime, quate dodfrinam fapieutiae , melli comparet 
&fauo, quia nimirum, ficut illud cibis, ita hsec dodlrinis cae- 
tcris dulcedinem prreftat. Sed hac inter vttiufque fignifican- 
liam diftat. quia mei, quod in promptu eft ad comedendum, 
mortalem literse fuperficiem infinuat : fauus autem , in' quo 
mei d« cera exprimitur , allegoricam locutionem figurate 
denunciat, vt fubdudto literas velamine, fuauitas fenlus fpi- 
aProMtr t aliquanto cumlabore, velmora percipiatur. Hxcille, 
' & rutfus ad illa «verba. Ne Fautuenim 
Pallaimu dey?ii!f«»j/«it«»jerett««:Re£te, inquit, fapientia huius mundi, 
lier qn* ia concupifeentia yiu^, fallax mplier dicitur, quic per nitorem 
(acris dica ^ peccati dulcedinem, animas reproborum, 
dum demulcet, a Deo meretricari facit, & de vana fpc praefenns 
feculi deceptos fallit. Alitet. Ciiminorchaireticorumdulcedod- 
loqucntiae,non adfufficientiamfolummodo, verum etiam ad fu- 
perfluitatemrefonat, ob id fallitas,quia apte proferri cernitur, ve- 
. _ ritasaftultisexiftimatur. Eteodem inlibiolcriptumeft.ifawxe 
roHt, ffi(mf^,^fYbacompoJita,dulcedoanim/i , inquit 
idemDiuus Hieronymus, per eloquentiam poliunt amantibus, 
&fauentibusfuauitetpronunciarebona, qua: ipfi non amant, ea 
autemfolum verba ad lanitatem offium tuorum, hoc eft, ad vir¬ 
tutum tuarum fpiritualia incrementa proficiunt, quae ex interna 
animaetujE dulcedine procedunt. Et rurfum alio in loco inquit. 
jinimaf»turala calcabitfauum,(^nmmaefuriens,etiam amarum pro 
dalcifumet. Hoc eft, anima diuitum, vtidem ait Hieronymus,qui 
habent confolationemfuam, & quibus dicitur a domino: Favo- 
btt, quifaturatt ejlu , quia ejunetu,Jperntt auditam looleflu regni dul- 
Anima autem eorum, qui efuriunt, &fitiunt iuftitiam, 
ctiamaduerfaleculiprodomino, imoetiamipfam morteperpe- 
ti,dulce habecfciensleperpoculumamaritudinis,adgaudiapet- 
' petus falutis elle venturum. Et Diuus Ambrofius,exponens illud 
P falmiftae: ^uam dulcia faucibus trseis verba tua, fuper mei fauum 
eri meo.Et bene, inquit, dulcia, quibus praedicatur temilTio pecca¬ 
torum, vitae perennitas, refurredtio etiam defun(Storum,qua: per¬ 
petuae mortis, & acerbte, amaritudine temperant.Per hsc, mor¬ 
tem coepimus non timere, qui coepimus dicere. Vblefi mors vtBo- 
ria tua .'Et bene faucibus dulcia, eo quod intimisinfufa vilcerib. 
gratiafpiritualisfit. Super mei fauum, ori meo dulcia. Et 
ideo,quia nobis dulcia verba tua elle coeperunt,dicit ad Eeclefiam 
Fauum deftillant labta tua jponfa.Qm fit fauus,docet nos Salomon. 
' Tu enim dixifti:F«aajOTefi«,/crwi?»£ri(iwi. Et vere bonus fauus, 
quem manducat Ecclefia, multorum prophetarum, velutApum 
(pirituali vbertate congefta meile, redolentem. Hoc eft mei, de 
quo ait, Manducaui panem meum cum mtUe meo , hibi vinum cum la- 
ffemeo. Myfticusfermocmlcftiumfcripturarumficut panis eft, 
qui confirmat cor hominis, vclut fortior cib. verbi. Suaioriusau- 
tem ethicus dulcis, & mollior, «o quod Ethica pt*dicatione,mc- 
tis intersa mulcentur. Amara febribus,id eft,pa:nitentia delidto- 
rum, mki corda fermone dulcefcunt. Stillant mei labia praedican¬ 
tis quando collifa duris cafibns, vel ruinis, lapfie animse membra 
refouentur. Eft etiam vis fetuentior verbi, ficut & vini, Scc. Et 
paucisinteriedlis, Redeergo,inquit fponfa:dicitur : Fauumde- 
fliUant labia tua, mei lacJub lingua taa.Os enim iufti deftillat fa- 
pientiam, deoreiuftifuauitatis,&mifericordi2E mellaproccduti 
(apientiam In oreiufti nullus dolus, nulla fallacia, nulla eft amaritudo pec- 
. cati. AuditEcclefiavetbaiufti,audicplebsDeipr£Eceptafapien- 
tis, deledatur alloquiifuauitate, moralis difputationis iocundi- 
tate mulcetur, dicens : §luam dulcia faucibus meat verba tua fuper 
mei fauum ori w«o:'quia mei Apum ad horam deledat,fed cito 
faporeius euanefcit,& plerunque vifccra vitiofa laeduntur 
borumautemmortalium,etfipunguntmella,non Iredunt. 
Os iufti 
deftillat 
ver- 
Co- 
fueritexpolitum, domino tribuente, rurfus eaquas fequuntur, 
aliam nobis ingerent qusftionem Vtinamque omnes facere¬ 
mus illbd, quod feriptum eft : Scrutamini jcripturat. Plura eX 
corporalibus cibis nominata funt in fcnpturis pro efeis Ipiritali- Ljcratio- 
bu,s. Quali modo nati paruuli rationabile fine dolo lac defyde- 
rate. Ergo & fine dubio lac rationabile. Et oportet nobis iftiuf 
modi lac qu*rcre. Rurfum in prouerbiis tL Meile feriptum: Mei 
inueniens,comedequodliifficit, neforte plenus euomas. Non 
curauitSpiritusfandusde meile ifto, quod notum eft, neforte 
plus comedamus? Sedfcicns vtiqueSpiritusfandusmel Ipiijitua- 
le, ait : Meiinuentens comede quodjufficit. Quid autem fcntiens 
fpiritusSanduspraecepit nobis, vtfiiuueniremusmel(inuenibile 
eft fiquidemmelj comedamus : quid fufficit ? (inquitj «d 
aipem (^difee quemocio operatrix e/i. Etinueniuutur PropheexA- Prophtt* 
pes elle. Fingunt fiquidem ceras, &unell3 conficiunt, fi au - 
denti mihi expedit dicere, faui eorum fcriptuia: funt, quasreli- 
querunt. Etvolens veni ad feripturas inueni rntl. Sed cd- Icnpcuias 
mede mei: Etin prouerbiisrurfus dicitur: Bonutemm ejlfauus, vt 
indulcemurfaut. Cui putas nehoc duit Spiritus fandus, Come- , 
demel, quoa invfue/l iouwM f«/mc//?Ego non audCodiccrc, quia 
de meile corporeo mihi praecipit Spiritus landus : Comsde tiie' : 
B Ecce non habeo j aut certe natura; huiufmodi Ium. vtde meile 
comedere non poffim, qua ratione mihi dicit, Comese mei, noli 
comedtre carnis, fed comede fili mei, bonum ejienim. Si videas Apes 
prophetas, & opus eorum mella vcl fauos tunc videbis quonao- 
doprodignitateSandi fpiritus intelligas, ComeiemelfiU ,bonum 
' ey? e»»»».Si quis meditatur eloquia diuina,& nutritu rfermonibus 
feripturarum, complet mandatum diuinum, iubens, Comede fnel 
fili, & faciens, quod iuflum eft , potitur fermone qui fequitut: 
bonum eft enim §luia bonum eft hcc ri el, quodinferipturis inue^ 
nitur. Quod autem dicitur : F4d£<«ii!></>£//! , iftiufmodi eft. Eft 
qutedam, vt ita dicam, Apis fuper Apes ,&quomodo inter Apes Apes lupet 
rex quidam'eft, qui nominatur elle rex: fic princeps Apum do- Apes . 
minusmeuseftiefus Chtiftus,ad quem mittit me Spiritus fan- 
' dus, vt comedam mei: bonum eft enim, & fauus eius, vt indul- 
centur fauces meae. Et forte fubtiliores littera-faui erunt, mei 
veroeft,quiiiihiseftintelledus lfteporro,quinatuseftex Vir- , 
gine Emmanuel,butyrum & mei maducat, & quarit ab vnoquo- 
que noftrum butyrum manducare. Quomodo a fingulis noftrum 
butyrum quarit, & mei, fermo edocebit. Opera noftra dulcia, 
fermooes uoftrifuauilfimi, & vtiles, mella funt, qua manducat 
Emmanuel,qua manducat ifte, qui natus eft de virgine. Sivero 
C fermonesnoftriamaritudine pleni fint,ira, animofitate, molc- 
ftia, turpiloquio, viriis, contentione, dedit in os meum fel, &n6 
comedit dehisfermonibusferuator Comedet autem feruator de 
fetinonibus, qui funt apud homines, fi fuerint fermones eorum 
mei. Et Diuus Hieronymus fuper illud Ezechielis. Similam(fi 
mel,(^ oleumcomediftt t^c. Poft vtftitum, inquit, ciborum cu- 
ramgerat, vt comedat Hierufalem fimilam, mel& oleum: vel 
per partes, vt plat]queaftimant,vel commixtionctrium,dulcio- 
rempanem, qui panis de cocio defccndit. aefub tribus, nomini¬ 
bus, vtnonnulli putant, factamentum indicat Trinitatis,: non 
quo alia,atque aliafubftantia fit ,ied quo diueifisfimile, & mel¬ 
lis, & olei nominibus, Patris, & Filii, & Spiritus fandi vna dul¬ 
cedo monftretur. Ethoc animaduettendum, quodin multisfa- 
ciificiisofferaturfimila, medulla frumenti,atque puriffimaide 
quaferiptum eft: Et frumenti (aturautt eos : non de hordeo, nec de Fari na hor- 
faripa, quae tunc folum offertur, quando maritus zelotypi* fpiri- dei quanda 
tucommouetur In ludicum volumine Deboram legimus,qu*offertur, 
interpretatur Apis i cuius prophetia mella dulciffima lunt, &c re¬ 
fertur ad Spineum fandum qui apud H*br*osappeIlaturgenere 
enofeetamen cui illa creduntur. Scriptum eft enim. Inauremm- ^ feminino Ruach.cArboreusexponensea Salomonis verba: Co c InComet. 
tcL . , - . ^ . r .TT... . I _ ci- _1 ,_„n. o. c.—1..1 -- d_ 
fipientit nihil dicas , ne quando irrsdeant prudentes fermones tuos .Euo~ 
met enim, ($• teijciet (ermonem tuum ftultut, qui eius nonpoteftfentire 
fuauitatem. Et DiuusAuguftinusexponenseundemPfaltislo- 
c\iai,Ft dulciora fuper melg^fauum. Etfiue (inquit) quifqueiam 
Iit mei, qui iamfolutus vinculis huius vit®, expedat diem.quo 
veniat in epulas Dei, fiue adhuc fit fauus, vt quaficcta circum¬ 
plicetur hac vita, nonhuic concretus, fedimprens eam cum opus 
lit aliquapreflura, non opprimentis, fed exprimentis mapusDei, 
qua de temporali vitain sternam eliquetur, dulciora illi funt in¬ 
dicia Dei, quam, fibi ipfi eft, quia fuper mei & fauu m illi dulciora 
funt. Et exponens illud eiufdemPfalmift*: f/uam dulcia faucibus 
meis verba tua( vel quod Gr*co expteflius) eloquia tua fuper mei ©• 
fauumerimeo. Hsceft , inquit, illa fuauitas, quam Deus dat,vt 
terra noftia det frudum fuum, vt bonum vere bene, ideft,non 
mali carnalis formidine, fed boni fpiritualis deledatione facia¬ 
mus. Nonnulli fane codices non habent fauum, fed plurcs habent 
mei. Melli autem eftfimihs aperta dodriuafapienti*,fauoveto 
occulta dodrina fapienti*, qu® de abftrufioribus facramentis, 
tam de cellis cereis ore differentis, velut mandentis exprimitur, 
verum ori cordis, non carnis eft: dulcis, Cbriftus poftrefurredio- 
nem fpedantibus difcipulisfuis de pifce allato, & fauomellis co- 
comederit, medit, vtLuc.z4. feriptum eft, non inquit, Theophila- 
& pileem £lus, quoniam cibo amplius non indigebat, fed iiacofiiKSi, nem- 
aflatum. pe,&refutredionis,&veri fui corporis confirmandigratia. Fa¬ 
uus autem ille ex Apibus interpreteTheophilado,yAt<*t«» tS 'fiS 
diuinorum fuitfymbo- 
lum. Nam vtimean» fauus ex Fucis, fapienti® Gt®- 
c<iiiicx,it2seiisdorpei^tcrier fapienti® diuin® eft fymbolum. O- 
tigenes ad ea verba: Sutjrum d* mei comedet. Qtjomodo, in- 
Chriftus 
cur mei 
mede fili mi mei, quia bonum eft, & fauum dulciffimum guttu “ t» Prouer. 
ri tuo. Sic & dodrina fapienti® anim® tu® quam cum inuenei is, Salom. 
habebisin nouiflimis fpem , & ipestua non peribit. Terra, in-“ 
quit, promifllonis,iii qiiaregnauic Salomon,fluebat meile, & la- 
de, quibus exprimebatur Yberta6,& iuauitas illius terr®. Er 
hocinloco Salomon confert dodrinam fapienti® optimo meiii, Mei do 
& fauo fuauiflimo. Nam quemadmodum mcl cibis didcedi-cqnpafa 
nem,‘fic dodrina fapienti® c®teris,difciplinis miram fpauitatem picati®, 
adferr: quam qui affiduisftudiis , & duris laboribus inucnit.in 
ei^^Uee.xercitio, & iugi meditatione , &bon)5 operibus opti¬ 
me p.aificit, fpem habet atlcquendi felicitatem xternain ; nec 
fpes vllaperibit. Etenim Ipes eft certacepcdatioluturxbtati- 
tudinis. (i Beda quoque perinei eliquatum intcllig’ ait patentem ^ 
fapienti®dodrinam, perfluum vero occultam fapicntiam do- ^ 
drin®, qu®3bftrufioribus faciamcinis, ficutmcl in fmo cLiudi- 
g tur. Eft item fauus diuiDiras Chrifti in humanitate, vt 
uitLudolphiisSaioadeavetba. At tlhobtulerunt ei partem ptfcis A 
/V* 1 ■ 1 \ I t' St ■ ^ 1 l 1 1 1 I i 
aj}t[cm\is torce, & aliam partem comederant) f^uum mtlltsb 
1 Fuerunt autem ei h®c, inquit, dito conuenienter oblaraiiple enim 
erat pifeisaflus, per natui®human®paflionem :fed fiuus mellis, 
per natur® diuinsdulcedincm. In fauo quippe mellis vtiaque na¬ 
tura fu® perfon® exprimitur: fauus enim eft mei in cera : hoc eft 
diuinitas,feudiuinitatisdulcedoinhumanitate. b*cauteraduo 
Dominooblaca,fignificantduo,qu®&Dos debemus dominoof- 
ferre,fcilicetpifcemairum,per carnis mortificationem, &l fauuin 
mellis, per mentis deuotione: vel in cibo fuoDqminuspifciaflb 
coniungi voluitfauu mellis: quiaipfe, vtpifcis latere dignatus eft 
in aquis humani generis,& tundi mudi fludib. ac capi laqueo no- 
ftrx mortis,& aflati igne, & tribulatione fuapaffloais, fcdecoqui 
F j inara 
