fanitiiu- 
end,cap. 4. 
gj> capS. 
Vly fsis Aldrouandi 
6i ■ 
Idem Galenuspoflde viftu fenumloqucs proratioueafFednum, A quia non paucilqngam feneftam muIll tantum nutiitu toicraiie- 
quibusinfeftanturjli quando,mquit,pioptcrobllrud:ionisfufpi- 
tionerii ad cibos medtcamcntave, qiixobflrudlos meatuslibe- 
rent, coiiuertimur: quominus tamenhumiditerapeiaraenti cibi 
fint, uccilioipfo die committendum, multoq; magis poftero die 
eidempropolitohxreudumjacfar cum meile exhibendum , aceti • 
' quealiquideiniiicendumjvtiq; cum ptiflan^ litu prxpaiamus.ex 
' mulfo vinoveFalernofumereiubehdum, autlaftc, vt pratdixi, 
Ttcndum, aut ptiliana bene cofta, qux piperis polii nem accepit. 
Panis^quoque, ita, vt dixi, prxparatus, aut cum meile, aut cum 
Mellis acri mulfo,autcuin vinoaliquoidoneo,&c. Clarum autem e'ft ad di- 
monia yc 
auferatur. 
le.nequealiovllocibo.Ellin exemplis Pollio Romulus,dequo 
fupracxPlinio diximus. Mulfumautem vini naturam referreait 
rn Plutarchus, vbi multis difputat vinum frigidum efle.lpfuin mei, Sjwf 
inquit ; nonne aqua pluuia, vel niue temperantes in vinum ver- 
tnnt.frigoredulcedinemob cognationefti fiexuperet inaufteri- 
Mulfum 
ratem mutante. Didium aiunt clTe mulfum amulcendo, iioceft, '^ueai- 
molliendoico quod vini aufteritas mellis dulcediue molliatur, •-tum. 
Cui adde. Mulfum II calidum bibatur, vocem permulcet: fi frigi¬ 
dum exafperat. Meminit eius» Cicero. Quum vocem in dicen- , 
doobtudiflet, luadebat Granius, vtmulfum frigidum biberet, fi- n Lih.i,de 
mulae domum redijllet. Perdam (inquit) vocem fi idefiecero.Vl- Oratore. 
pianus vini appellatione,ait mullum non contineri, a:nomclic6- Vlpiani ct- 
tineii, interpretaturq; vinum dulciflimum Q^ae fenten- rot. 
tiafi vera eft) mulfum non erit idem quod otnomeli. Si quista- Mulfum 
menca, qua: paulo ante de mulfo ex Plinio annotauimus; diligcn- & cenome- 
tius conferat cum ijs, qua: 0 Diolcorides de oenomelitos confedli- li idem 
oae tradit, facile in telliget alterum ab altero non differre Ohi^iXi elfc. 
^ inquit Diofcxirides.Ruellius Mulfum vertit, c verere vino aulle-■oZ.i.J.M.Itf 
inde calidum colant, atquecoiliodo clarificant. Calenusvctat g roq;&bonomelicfadlumpr£efertui\-minuscniminflat,acceleri- 
* - - - teridgenusin vfum venit. Vetus corpusalit,media a:tate,alu<j 
prodeft,vrinampellif.afuinmo cibofumptum naceti & inter ini- 
amaro- 
melle 
cap.66'. 
ftributtonen},& concodiionem,ablataacri'rnoaiaconuenieutilli- 
rnumonihibus reddi:quos tum optime tollitur, vbi multum illi a- 
, qua: commjfcetur, aedeindetaiicifpercoquitur, donecfprimare 
definat, rpumaaffiduodeterfa. Nam.itanecintclfinaflatibusdi- 
ftendet,& vrinamciebit,& fpatacraffaincidet, educetve. Phar¬ 
macopola; aliter depurant, nimirunicum dupla aqua; quantitates 
ebullientes ad dimidi* partis confumptionem, dctradlaaffidue 
fpumaitunc addunt albumina ouorum,fineulislibris lingula, de 
Cur non • - - . . .c 
diuco- multisinlocislongam, ac diutinam codlionem, propter ai 
quendum. ^ quem inde acquirit. Apud querh prxterea plurima de meiii 
q 4 'leiSlor videre poterit. Ait j alibi elfe qui mellis efum auetfentur 
y«»/f. quamobrerii exr Cardanafubiungamgratifiimumquendam co- 
xLib.\}.de ftionis modum, vteofortallis naafeabundi non fiant. Mt-lco- 
dfum, inquit, quodiucuudum eft, & leuiter mouet ventrem ,iii 
vafe mundo mei purilfimum coquitur : aflidue circumagitur in 
ferro, vel ligno oleoillicito,ducitutin modum penidiarum,fice- 
nim vocant faccharum eodem modo codf um, & agitatum. Spar- 
gicurprscifumfupetraarmoreamtabulam, farina priusfubftra- 
ta.Sunt qui in fine addunt piper,aut anitum,aut cinamomum:ego 
zinziberialbonihilprjetuierim. Atquehscde cibis mellisdida 
fulficiant, qui plura volet, ipfos atithores, ac potiflimum Gale¬ 
num adeat. 
V S V S I N P O T r. 
Mulli vfus \ /TVlfuni quod apud antiquos infumma habebatur exiftima-- 
antiquusSc lVJ.tione,noftroa:iio,qilodmitadumefl:, negicdumcftomni- 
vndefieret. no.Fiebatidexmclle, & vino, vtteftatUra PlacinaexipfoPlinio. 
a.Lib.1. Sed F hic mulfiimfctibit ex verere vino vtiliifimum fieri, quodfa- 
'bLii.zi. cillime concorporatur. Optimum autem, vtDiofcoridesfctibit, 
ex vino auftero,&mellc:proptereaq; ex Maffico vino,&melleAt- 
tico comniendabatur,Vtconftat eXhoc Martialis: 
T»m bene rara fuo mifceniar cinnama Hat do 
MoJftcaThefoUtam bene'vmafauie. 
Vinum MalTicunl autem vinum fiue Marficum nafcebatur, teferente A*- 
Mafficum thenxo & Galeno,in monte Gaurano, in Puteolorum, Baiarum- 
quale. queprofpedu. EtlicetapudoniiiesfereLatinoscelebretur, craf- 
fum tamen, ac turbidum aliquaHtO fuilfe, ex hifce Floratii verbis 
cLib 1 Var 'colligitdodiffimusc Mercurialis; 
! ^ ' Majicafii(£lolupponat vtnafereno 
e .lap.17. J^Dliurna^quidcraffieii,tenuabitur mrii 
Et decedet odor nSrtiis inimicuii mtUa 
j Integrum perdunt lino vitiata fapoeem. 
I .1. a- Aufidium datanar,quod vino Ealetno,quod au- 
fyA’ fteritatecaret,melmifceret: , 
Au^dius forti miJcehatmellaPalirno 
Mendofe-, quoniam Vacuis ccmmuierevenU 
Hilnijilene decet: hniprtcordiA mulfo 
Prolueru mtliM.Jt JuramorabuuraluUO. 
Cahit tamen Martialis: 
AtticaneRareo turbatu tnettapalerno 
Mifceri decet hor a Ganymede rneruTH. 
Et antea fctipferat e Horatius: 
cLf.z.Pa.i. Cur» labor eUiuderitfaJlidia ficctu^inanU 
Sperne cibum vitem,nijiHymettia mella Ealerno 
Ne biberis diluta, 
Atq;/idcirco C otippus Rifattica vina, fiiapte natura dulcia, non 
egere meile canit; 
Fufia dabant fuluo Rifattica ijina metalla, 
flue natiira paret l quidtnOn indiga mellis. 
Mella autem vino mifeere anciquiiTimum eft. Plautus mulfi fie- 
pilfime meminit, acinter cXtera,j vbi ait: 
g InSerfa. Commifie mulfum, Struthea, colushta^ appara. 
h Odiff. K. Circefocijs VlylTis inel recens vino Pramuio apudil) Homerum 
iLth.ti, mifcet.NicanderTlieiateiicnus, vtii Athepaius refert, maior ca¬ 
lix, inquit, exiudicibus; ac inagiftratibus in Piytaneio verfanti- 
busThecleidiadmotuseft, vt mellitum vinum hauriret,eifua- 
^ uitei olente Lepafta : vbi exponit Dalechafnpius', mellfti coloris 
faporis, quod non placet. Meminit etiam Mulfi Varro, meminit E 
Virgilius,item Celfils, & ante omnesipfe fenex flippocrates, a- 
Ks.Sympof. deo vt mirum videatur, qUodfcribitk Plutarchus multa eorum, 
quesi.y. quxguftariolim, & comedi ilon folebant, nunc pro fuauillimis 
haberi;qualia,inquit,funt mulfum, vina,mei,&vulua. Cum 
1 j.Sympof. tamen / Ariftxnetuin Nicxnum teftetur dicere , in quibufdam fe 
quejl.y.: librislegille, idq; memqiia recolere, dulcia vino admixtarepri- 
mere ebrietatem. St medicorum nonnullos pta;cipere ebrijs, vt 
dormituri panem melli intindum edant Quare Mercurialis Plu- 
tarchum velerrafle , vel cius codicem deprauatum haberi autu- 
' mat, vbilegitur, veteres mulfum non guftalle: ne prxteream, in- 
Mulfi in- quit. Plinium,qui AriftxumThraciUmhuiufmodi potionem pri- 
uentio. mumiQuenifle ttadit. Romani certe mulfum maximi fecerunt, 
D 
Rifattica 
vina dul¬ 
cia. 
{L'ib.}. 
tia potum,implet: dein appetendi auiditatem teuocat. Fit mul¬ 
fum duabus partibus vini metetris, admixta vna mellis. Aliqui, 
quo celerius prxberi polfit, melcum vino coqaunt,& ita trans¬ 
fundunt. Alij vtilitatis gratia, adfextanos fex muftiferuentis,Y- 
immmellisadiiciunt. & vbiferbucrit, vafe recondunt. Dulce au¬ 
tem permanet.H«cDiofeoridespPlinius quoque ex veterevino 
vtiliffimum tradit, facillimeq; cum meile concorporati, quodin^ _ 
dulci, inquit, nunquam euenit. Ex auftero fadum non implere ^ 
ftomachum, neque ex decodomelle,minusqi inflare, quod fere 
euenit. Appetendi quoque reuocare auiditatem cibi. Aluum mol¬ 
lire frigido potu pluribus, calido-fiftae. Corpora augete&c. E- 
lufdem trxiieiinae tradit j Conftantinus Cxlar, vinuin mulfum, & „ g 
oenomelitesfynonymafaciens. Defcribit autem alitep MclAt- a ' ' 
ticum, inquit, in cacabumteftaceum inditum, ad calidum cine ^ • ' 4- 
rem ponito, quofpumafurfum'feratur, & vbiiamcalefadum eft 
mel.adfextarium mellis, vinifexrariosquatuor addito,acdein- 
deipfum vinum mulfum in probepicato vafe condito, &cofti 
fcrupulos duodecim cohtufos, & linteolo illigatos, in vinum 
mulfum fufpendito, additoq; operculo in feCundx contignatio¬ 
nis cxnaculo reponito. Quidam folij malabatri fcrupulos duode* 
cim cenomelitiammifcent, & poftdies quindycim prxter expe- 
«ftationemreperiunt.lnueteiatoautem nihil comparari metetur. 
Alij ocnoijielific faciunt. Myrrhx fcrupulps fex calix fcrupulos 
xij coftifcrupulosxij. nardi fcrupulosiiij. piperis fcrupulosiiij. 
Mellis Attici fexcarios vj- Vini feitarios ixiiij commifcent, & 
exponunt ad folem fub .caniculx ortum addies il & hoc nedtac 
vocant. Pollux melicratum-, cum oenomeli confundit. Fiebat pi^- 
teteaanomeli etiam exmufto,hocmodo,vcnotatidemCoa- 
ftantinus Cxfar. Collocato, inquit, & deponito muftum vfque* 
quoconftireiit, &redatum fuerit ad dimidiam partem ,&adde- 
cem fextarios itieliis Attici fextatium vnum ammifeeto, & in do- 
• Hum fundito, gypfoque obi: aito,& in vmbtain deponito. At vero 
quod cognitum elfe expedit. CEiiomeli de muftoHatuofumeft, 6 c 
Itomacho in congruum,ventri autem aptum. Erat & melitites vi- Vinum me 
num.de quo iicDiofcorides: Melitites vinum datur in longis le- hticcsdc 
bribus.qux ftomachiiiTi infirmarunt : namque aluum leuuer e- ciusfa- 
mollit, vrinam ciet, ftomachum expurgat. Prodeft attitttlario cultas. , 
morbo.ieuumvitijs imbecillocapiti, & mulieribus abftcmijs; 
odoratum liquidem eft , & corpus alit. Diftatamiilfo, quod fit e 
vino veterr, aufteio, & incllcexiguo Melitites autemadiedfoad 
quinque congios autlerimtifti,mellis congio,& (alis ciatho.Cor- Mellina 
rinismagnisad effcrucfccndum locus pateat,fieri oportet, fen quid, 
fimafperfofale, cumque efferuere delierit ,jn alia vafattansfundi- 
tur. HaFlenus Diolcorides Nefeio an fit Mellina apud r Plautum; iinEpidtcOe 
Nififiin ntdulo aut tn mellma attuhfli '■ 
namlunt, qui exponunt;nifi fi infeotteaeUm habes mantica, aut 
in oenophoro, vellagenamellinx Alij melinam voluntefleMelis 
pellem. Eft autem Melis animal cineritij coloris. Atquehoepa- 
ifopet fimplexl, fciibendum edet Alij per mellinam hic fignifi 
cari volunt veftimenti genus feXnicum ,quo vtebantur peregre quare, 
vediectesjeratquecoloi medfusintercandidum, & fufeum. Fit > 
praeterea ex meile potus genus toti n unc Sarmatix, vicinifq; Mo- 
feouitisfamiliare; vndeetiam per totam Europam Iere, prxei- 
pue per Germaniam, tam fuperiorem, qUam inferiorem deuehi- 
tur.DecoquitunnultipIiciter aromate addito:Medonem vocant, Medo po¬ 
tam nobile lxpe.vt laudatiorum tantum inenfarum fit, & prima - tusexmel- 
tesfolum bibant, tam vinofum autem, vt non ipfomer minUs vi- 
no inebriare feratur. Antiquitus alio fiebat modo, vtex s Plutar- s 4. Sjy»ipii/r 
cho colligitur, vbi fcribitUidxos ideo mei ih facrificijs filis non 
adhibere.quod eius admixtione vinum corrumpi videatur, eoq; 
inquit, libabatur, & ebrietas parabatur, antequam vitis cxtitil- 
letjSchodie barbati, qui vino'carent , dulcedinem radicibus 
aufteris, & vinifaporemxinulantibus medicamentis, mulfum “ 
bibnnf.GtxcefetXiToiay Icgilurqiro qua voce apud Hcfychmrti, 
ni fallor i^sXir/aiifcribit.quod elledicit XxvTixh, 
'f^ep^ey me Uun Kctj Triec-tiviy Apud Etymologum repeno^sA£/y«- 
^F(juod eiledicitj Tra^tytTrei' 
Sed non dubitatur) quin apud ciiih re¬ 
ponendum fit , vt apud I^lutarchum fcribitiir: at in vUl> 
gaalcxicopciusadhucfa‘ibitur^j?t*V«flKtScdjt«sA/f««i' Suidseeft 
noa 
