Liber Primus de Infectis. 
' ( 
^3 
on dubitatur, quin apud eum lepoDendumfic^EAiVnofjVt apud A ne, natutte meatus penetrare. Idemenimpalatilinguatq; meatus dicatur 
^lutarchumfctibitur: at invulgati lexico peius adhuc fcribitur 
tLii.f.e.% fisSedfiiSaidxed xtisJio), ideftfauus. t Diodorus 
quoque Celtiberos fcribit potum mellis confecifle. Legimus prK- 
lerea in mirabilibus aufcultationibus libro Ariftotelis nomine 
infcriptoIllyriosferri.quosTaulantinos vocant, ex meile vina 
reddere.fauos enim aqua fuperfufa exprimere, achmul aheno ad 
mediam vfq; partem incoftam primum fidlilibus infundere, iam 
tumdulciffimam; dehinc valis ligneisreferuarein multa tempo¬ 
ra, doneeperomnia vinifaporcmcpnttahat,c*tetapotumdul- 
cem,& amabilem, & fyncerum. Eaque vero etiam induftria in 
Grsciaaliqua&do paratum ferri, vt a vino vetere nihil differret: 
verum mylfionem deinceps perquifitam explorari non potuifle. 
u „ Plinius quoq; vini memi nit, quod ex aqua, & meile tantum fit. 
Qyinquenniojinquitjadhoc feruaricteleffcmiubent. Aliqui pru- 
dentiores ffatim ad tertias partes decoquunt, & tertiam mellis 
' veteris adiiciupt, deinde quadraginta diebus Canis ortu io (ole 
Hydrome- habent Alii diffula it.? decima die obtuiant Hoc vocatur Hydto- 
liquid. meli,& vetuftate fapor^m vini affequitur, nunquam laudatius, 
xi.pe.ro. quam in Phrygia.arDiofcorides aliter deferibit: quamobremexi- 
Hydrome ftimo Pliniihydromeli fitis extinguendx gratia bibi folere. id v e- 
luvtfiat. ro,quodponitDiofcotides,nifiabsgris,fedverbaadiiciam. Fit B 
Hydromelum,inquit, duabusmenfurisaquaeco£fa:, &fubcani- 
Cultefydusinfolatae, additis aci vnam melomelitisfafti ex coto¬ 
neis. Vishuius eadem eft Supra autem de melomeliti dixerat,Me¬ 
lomeli,quod & Cydonomeli nominant, ficfit: Cotonea mala (e- 
minibusfuis caflrata, in quam plurimum mellis, quo penitus de 
merfa contegantur, coniiciuntur: id poff annum mitefeit, mulfo 
nondiffimile,prtEftateadem,quae Cydonites. Quoditaquecydo- 
j L.i.Qeof. nomeliDiofeoridi vocatur, Hydromelum^ Conlfantino Caifari 
aperiens,dulcem efficitfaporem.Dulciaautem, magispenetrant, penetrare, 
quia calor eorum meatus aperit, & in venarum receptacula, vt au - a U.y.Sa- 
tho 
loro Macrobius,fubit. 
tur. 
hL. 
Melome- 
litesquid 
&eius 
yfus. 
fiat ex 
meile. 
t,i 6 . forte dicetur, quanquam mala iimpliciter nominet. Parat tameq 
etiam aliter.Mala,inquit,optimaxxxij, in tenuiaftulla per arun¬ 
dinem fecato, & eiedis nucleis, ipfa in mellis fextarios viij mitti¬ 
to, in quo ybi menfes odto manferint, aquas pluuialis veteris fex- 
tariosxij.amtHifceto,&incaniculasardpribusinfolaco, pluuia, & 
rorevitatis.Aliimcliusfacienteshydromelumlic prasparant Ma¬ 
la optima vigorofa contundunt, & exfuccant, indequefucci fex- 
tatios quaruor, & mellis optimi fextatios o£to, aqute pluuialis 
fextarios duodecim mifcent, infolant, & mediocriter coquunt, ac 
vtuntur. Alii duplici vafe coquunt, quo aqua magis quam igne 
Vinum vt codl:urafiat,quemadmodumapud Hifpanos mos eft.De melicra¬ 
to fimilibufque aliis potionibus paulo poff dicetur:quia ad medi¬ 
cinam potius , quam fitisfedand* caufainuenta funt. Docet prae¬ 
terea loan.Bapt.Porta, quomodo ex meile fiat vinum. Affundun¬ 
tur, inquit, in nouem aqua: doliis duodeuiginti librae mellis in x- 
riscortinis, liueahenis, flannooblitis, & diutiffime ferueant,ru¬ 
diculis ligneis agitando, & fcopulis tumentes, fiue vndantes fpu 
iiiaseluenclo3decapulencur,indanturque vinario vafe. Afluman- 
tut mox tartari vini rubri libra: du*,& aqua cocfcruefcant,donec 
difloluantur,cui dolii oftaua pars aceti addatur, vtfapor vberfa- 
ff idiofae, & ingrata: mellis dulcedinis pereat, permifceanturquc; 
demum bina optimi vini doliafuperfundantur aiSutum lefideat, 
poft aliquot dies tranfmittantui per ciheium coluna, vel flamen, 
quofordes,&quifquilix eluantur, ex his latex emanabit ad parfi- 
moniam,& rei familiaris compendium, quo in aduerfa, & fccun ■ 
da valetudine, vti poteris,operculator, 6f vtitor. Haec ille Quod 
rubrum ex fi quis ex albo vino rubrum efficere velit,id abfq; vllo detrimeuto 
^bo. pratftare polerit, fi puluerem mellis ad lapideam conliftentiam 
deco£ti,& ficcati in vinum album proiecerit Sc tranfualando mi- 
fcuerit. Idem, Scminorenegotioprteflabitradixomniumlapa- 
Secretum thorum, fi recens vel ficca in vinum mittatur Recenfet hocce (c- 
an purum cretumMizaldus. Suntquimel, Alacinvinoinfundunt, vtvi- 
fit vinum, deant, an purum fit vinum. Adiiciam ceu pro corollario tria epi- 
de dodrali grammata Aufonii de dodrali potione,nam ex nouem ingredkn- 
potione' tibus,vnumacfortepra:cipuummelell. 
epigram- Dodratx dodrante eli-ficcoUige,ius,aqua,vmum, 
mata. Sal,eleum,fanM,mel,fiper,heTba,noutm 
De eadem. 
Dodra vocor,§ 2 ua eaufatnouetn jpeciesgero §^4 funtl 
Iut,aqua}mel,vinum,f anu,piper,herba,oleum, Sal. 
Aliud. 
tXetiet. 
/ 
TEMPERIES. 
Vinum 
VSVS IN MEDICINA. 
AEllisquidem natura, inquit« Phnius, talis efl,vtputrefccre 
iVAcorporanonfinat, iucundofaporc, atquenonafpero, alia 
quam falis natura Faucibus, tonfillis, angina:, omnibufque oris 
defideriisvtiliffimum, arefeentiquein febribuslingux. lam vero 
peripneumonicis, pleuriti cis, decodlum. Item vulneribus a (er- 
pentepercuffis. Et contra venena fungoium. Paralytici 3 in mulfo; 
quanquam fua: mulfo dotes conflant.Mei aun bus inflillatur cum 
tofaceo : lendes & fccd-icapitisanim.ilia necat Vfus dcfpumati Nocume- 
femperaptior, fl:om.achum tamen inflat, bilem auget, faflidium mellis 
creat, & oculis per feinutiicaliqui arbitiantur. Rurfiis quidam * 
angulos exulceiatos meile tangi luadent Ha.’c Plinius. F.adem fe¬ 
re apud i Diofeoridem legere efl. Mei, inquit, acflergcpdi vim 
habetiora venarum aperit > humores e.iocat qua ratione in fordi- 
da vlcerafinufque commodiffime infunditur. DecodlUm, atque 
impofitum, abfcedentem carnem glutinat, medetur impetigini 
codlumcum liquido alumine, & illitum, item aurium fonitui, & 
dolori, cumfoflili fale tiito, tepidum inflillatur; lendes, & fccda 
capitisanimaliaillitum necat, nudam glandem recutitis operit, 
. pta:fertim a balneo tiiginta diebus emolliatur: oculorum .caligi¬ 
nem difeutit,faucibus, tonfillis, anginte collutum,gargarizatum- 
quemedetur. Vtinam ciet auxiliatur tufli ,&aferpente percullis, 
contra hauflum meconium,cumrofaceocalidiimaffumitur; ad» 
uerfus venena fungorum. &rabiofi canis morius lindltira, aut po¬ 
tum proficit, crudum tamen aluum inflat, tulfim laccffit, & ea dc 
re dcfpumati vfus aptior efl Hippocrates pluri mi sin morbis mcl- 
Icvfusefl, adeovtfi loca omniacolligerelibuiflet, in magnam ni¬ 
mis molem feriptura nollraexcreuiflet,quam ob rem leuiter tan¬ 
tum ea attingam In fecunda pleuri tidis fpccie prsbct fauum in a- 
quamaceratum, Conuoluulo laborantem mcloptimumlipgerc 
iubet, & vinum fplendidum vernaculum bi bere. Ex alto delapfis 
in potu prxfiribit fauorum cremorem decodum,aqud, aut acete 
mulfo dulci: vetat autem vini potum. Fauum quoque mellis in fri- 
gidiffima aqua maceratum in repletione pulmonis exhibet In cu- 
C ratione prolapfi ani mei adhibet: ad quemlocum Vidius; Indul- 
get.inquic, atgrotanti in potione vini dulcis > quod partim nutrit, 
partim foluit aluum, qute fi nec fic quidem liquatur, mei crudum 
inungit, quod aenus efl, deieftionem educit- Plura etiam loca 
funt apud Galenum, fed qute & ipfaficco pede tranfeurram, cum 
ledlot per fe ea colligere queat ex indice Brafauolte. In frigidisaf- infri- 
fedlionibus maxime ait efle idoneum, e contrario calidis aduer- o-idis mor- 
fum.-in calidis fieri bilem, in bilem conuerfum non nutrire, infa» bismaxi- 
lubre effeiuueni & biliofo, mimicum effe Calidis morbis; depura- 
tum cibum effe optimum ventriculo frigido, peffimum calido, ncum 
dentientibus gingiuis adhiberi vtiliter , mifceri oportere cum 
mitigatoriis, ex eo confedla promonere fputum, cutis & vulne¬ 
rum lordes auferre, facere vt medicamenta fimultranfeant celeri¬ 
ter, vrinam ciere, humiditatem per vrinam educere; aures purga¬ 
re, mifcendum efle in medicamentis viceris, thoracis, & pulmo¬ 
nis, omnibus antidotis commifeeri. vulnerum forditiem adhibi¬ 
tum comedere,faucibus exiccatis illini deducendo humores ape- 
rire,ptunain eius aqua infufa ventrem lenire, claritati oculorum, 
& facieiprodefle, oculorumcatnoticum efle, fed Atticum melius 
haberi ad claritatem faciei, & oculorum, eo fricandam efle lin¬ 
guam afpetam , eo vtendum ante balnea, eo monendas vrinasin 
fenibusadfinuoforum vlccrum glutinationem prodefle, fputum 
craflum attenuare, ad fpuendumadiuuare: herpeti exedenti con- 
uenirejdandum iis efle, qui cibum in acidum vertunt: Sidelinga- 
turfineaqusadmixtione,nutriteipfirmius, fed aluum deiicere; 
per fecopiofitisfumptumpurgareper aluum: abeoabflinendum 
cflein tertiant, pituitofismorbisamicuin efl§. Hasc & multaalia 
Galenus. cPliniusaitautibusquoquevtiliflimumcfle, inqu» A- ^s. 
pesemortnacfilnnitem oculis, &infaciei vitiis, vti/ahasqtioque dc ,’ac 4 
kabet: Mei ex Apibus mellificantibus in tumulo Hippocratis me¬ 
debatur vlcufculis orispuerorum. Aiunt fi fupet vinum edatur, 
non finete,vtimpetaturcapur,&appt't.entia:interinimexmate- 
riapra;fertimpituitofateuocare,&cxufcitare.tCorneliusCe)fus c.L z c to 
mei coiSlum enumerat inter res,qute aluum aflringunr. Ratio efl., 
quia coquendo acrimonia detrahitur, qu® aluum citare, & ali- 
menti virtutem minuere efl folita, /'Nicander mei contra opium conlltin- 
laudar- 
Mi " X iTEl aiunt medici calidum efle ,& flccum in fecundo gradu, ] 
Me V _[\/ip 3 jjjmiiqueteijuium,atq; mundandi vimhabere.&aliquid 
trem mo- nomine ventrem ad excretionem ftimulct, ma- 
gifque etiam vtinam cieat.Tenuium efle partium duobus in locis 
Fctiplit Galenus, ex quo etiam habemus, & tenuem, &tenuilfi. 
■ mum fuccum generare,tenuare quibus mifcetur, exterforium ef¬ 
fe, multum detergere cum intus, tumforisjfed magisHymet- 
tium,non coiUum fupet omnia mundare Cum v ero dulcia omnia 
humida fint natura,& calidiori tamen conllent,mel ex hifce cali- 
diffimus liquor efl, adeo vt fi a calidis hominibus fumatur ,inbi- 
l«m mutetur, aut fi etiam ad ignem decoquatur, amarumpne ni¬ 
mio calore fiat. Quo nomine cum calida omnia magis penetrent, 
quam frigida, melq; fic admodum calidum, reifle dicitur a Plato- 
Mcl inter 
dulcia ca- 
lidiflimu. 
Mei cur 
natura; 
meatus. 
Tune cede metu , fed curo accingere morbi 
Dulcia propinans ^ feruida vina trahenti, 
Vtx animumnonnanquam ^ Hymettia mella remtfcens 
Ex Alium deprompta fauis quarum agmina denps, ^c. 
g Maitialis ad tuffim quoque celebrat,dum canit, 1 
Lenit at vt fauces medicus, quos a^era vexat 
AJJidue tufis Parthenopae tibt 
Mella darttnucleofq, iubet.dulcefqj placentae 
Et quicquid pueros nenfinit ejfe truces. 
Attunoncejfattotittujfiredselus 
Nonelihtc tufis Parthenopte.gula ifi. 
Ouidiusadeiendam Venerem: 
Candidus Alcathoe qui rhittitur vrbe Pelafga 
Sulbut ex horte,quavenit herbafalax. 
f in Alexi. 
gLi,il.Ep. 
Ouaq, 
