64 
Vlyfsis Aldrouandi 
Aqua mel¬ 
lita. 
Aquatnul 
fa & eius 
facultas Se 
vfus. 
hL.ii.caf. 
Oua^ fumuntu^tfuwantur Hymiltia rhetla 
foho ptnut acuta nuces. 
Aqua mellita barbam procreat. Aqua mulfa tuflleiltibbs vtilis tra¬ 
ditur. Calfafta incitat vomitiones. Contra venenuiii ceruflkfa-* 
lutarisj item contufa hyofcyamum cum lademaxirneAfinino. 
Infunditur & genitalium fillulis. Vuluis imponitur cum pane 
mollijfubitis tumoribus.luxatis,liniendifque oilinibus Inuetera- 
ta: vfum damnauerepofteri, minus innocctem aqua, minufq; vi¬ 
no firmum. Ha;c fere eil> Plinio. «Diofcoiides quoque mirum in 
modum aquam mulfamfiue melicratum commendat his vetbisi 
Aqua mulfa eafdem quas mulfum Vires habet.Cruda vtimur,cum 
inoliti deieftionem, aut vomitionem incitare volumus, vt i is qui 
venenahauferunt,ex oleo. Decoftadatur imbecillis,&homini¬ 
bus elangucfcentispulfus, quos ilii dixere microfphydtos, tu Aien¬ 
tibus, peripneuijionicis. & iis qui immodico fudore digeruntur, 
lam paratum conditiuumqueqUod aliqui hydromeli proprie vo¬ 
cant, mediaEEcateadynamovino, aut lorsin recreandis viribus 
rcfpondec,& fimilem vimadipifeituriquateinfiatamationibusa- 
licuius membri plus quam lora prodell Inueterati tamen vfus da- 
itrnaretUr, inflamnratis, autconftriftis, fedlaboranti ftomacho, ■ 
aut cibuiTifaftidienti, fudatotibufve conuenit. Fit duabUs pluuias 
Pi dcftriftum manauit, meile craffius apparebit , quaternas aquae 
partes ad mellis fingiilas adiccille fatell: fin liquidius profluxit, 
ternas Sl aridiores fint fani, dilfecantUr, & manibusfubaiSidi- 
llriuguntur. Harcin ollafidili, in quiptius inferbuerit aqua, vt 
tei-teltriseluatur lordes, ignidecoquuntUr, nullum fumumeia- 
culanre,deterfaiugiterfpuma,qUas velfummatim enatat, vel fau¬ 
cibus bbhairet.At vbi feptima, vel odlauaparsmcnfurje totius fn- 
etitabfiirhpta, reliqua refrigerari perfefte finitur, vinariaque cella 
reconditur. Apomeli deterget, digerit, aluo biliofuiii humorem 
cxccinitjvrinasciet Aduerfatur calidioribus, &ficcioribusnatu¬ 
ris. Damnaturin calidis valetudinibus, & praecordiis inflamma¬ 
tionem fentientibus:fitimtanicn nec excitat, heeextinguit. Dati 
debet ante fotbitiunculas, namque cibisintermiftum noXam in¬ 
fert. Notandum quodAdluatius de melicrato, fiueaquarhulfaa-^ 
gens { vbiDiofcotideSjVtfupracitauimus,habet,hecdefiintqui 
hydtomelivocerit,&c.)habetfic:necdcfuntquiintethydromeli- 
tis geiiera enumerent, quod a meile elutis aquafauis confici fo- 
leat, & Apomeli nominent i hoc tamen meraciusfiericonUenit. Thalalfo- 
Quod thalaflomeli vocabatur, DiofcoiideS vehementer purgare meli, & ei* 
teilatur.Tempetariautema:quisportionibusmaris,me'llis&im- facultas, 
bris ex alto det«catis,& picato vafe per Canis aiftusinfblatis. Alii AcetUm 
Hydro- 
meli. 
aquJE veteris ad vnam mellis partem additis, & infolacis. Alii fon- adbibas partes marina: codis fingulas mellis adiiciunt, & vafe melletcm. 
canam aquam adiiciunt ,& ad tertias parces decoquunt, & ita re- ^ condunt:huiufmodi moderatius eft aqua marina,& mitius Quin peiatum. 
Aqua mul¬ 
fa aulleca. 
Aquamul 
fa Arabii. 
condunt Nec defunt qui hydromeli appellent, quod a meil e clu 
tis aqua fauis confici,ac fetuarifoleatsfed meracius fieri conuenit! 
aliqui id coquunt, aegrotantibus noxium cll, qiioniam pluri¬ 
mum ceraginis fibi vendicant. Erat prster melicratum fiue a- 
quam mullam, etiam alia apud Grscosin vfu potio, qus 
xfs vocatur, tefte Galenoin explicatione horum Hippocratis ver¬ 
borum: Sed acibis,& forbitionibus abllinendum (in frafturs cu¬ 
ratione J potioneque vtendum aqus, non vino, fedfauorum cre¬ 
more decodlo, aut aceto mulfo dulci. Q^o, inquam, loco feribit 
Galenusin Grscia etiam fieri huiufmodi potionem (quam ait elfe 
aquam mulfamaufteram) in hunc modum: Fauoscxpreflb meile 
in ollam mundam aqua plenam iniieiunt, ac macerant, deinde ea- 
tenUs decoquunt, quoad fatis ipfis vifum fuerit, vt fani humorem 
omnem quem in fe habent, decodurain aqua deponere potuerit, 
pofleaita recondunt,ac fetuantjvtunturq; ^lT:ate,vtpffltefitim fe- 
dante aqua frigida adiedla. Sed alia fane aqus mulfs ratio, inquit 
Audi' Matthiolus,apud MaUritanisfamilisauthores,abhacqus 
hic a Diofeotide traditur.Inter Arabes namq; Mefue de ea fic feti» 
bit. Aqua mulfa ex antiquorufententia, magnis vtiqj Vitibus prat- 
dita elt. Sitim etenim atcetifrigidisafFedibus,pisfertim cerebri, _ attic 
& neruorum,&articulorum auxiliatur. Loco vini pota humida fum 
& acetlim, telteiPlinio, meile temperabatur: adeo nihil intenta- li.i^.^. 17^ 
tum Vits fuit.Oxymeli hoc,ihquit,vocarurtt,iticllis decem libris, Oxyincli. 
aceti veteris heminis quinque,lalis marinilibta, aqus pluuis fex- 
tariisquinquefufFeruefadisdecies, mox elutriatis, atqueitain- 
iiereratis. Etrlirfusi»alibi: Oxymeliantiqui (vtDieUches tradit) mt.aj.f.a. 
hoc modo ternperabantimellis minas deceth, aceti veteris hemi¬ 
nas quinque, falis marini pondo, tymbrz quadrantem, aqua; mi- 
rintefextarios quinipe paritet coquebant, decies deferuefcentd 
cortina, atque ita diffundcbantjinueterabantque. Suftulit totum 
id Afclepiades, coarguitque.Nam etiam in febribus dabant. Pro- 
fuifle tamen fatentur contra ferpentes, quaSfepaS vocant & con¬ 
tra meconium, ac vifemhiCaUginas, calidum gargarizatum , 8 c 
auribus & oris gutturifque defideriis, quttuunc omnia oxalniC 
contingunt:idf 3 e& aceto recente efficacius eft. ApudDiofeoti- 
demhtec leguntur fic; Acetum mulfum,quodoxymel vocaiit.hoc 
modo temperatur i Aceti herniiias quinque falis marihi pondo, 
jnellisminasdecem,aqujtfextariosquinqueparitercoqilito,dc- 
fcies efferuefeente cortina .'atque vbi refrixerit, diffuridito. Sum- 
pttim craffioshumores extrahere, & ifchiadicis, comitialibus, Sc 
articuloiuin morbo conflidlatisprodelle creditur. C ontia m ot- 
extuffientibusprodeft: qUin & pus, & lentam craflamqj pituitam 
c pedore trahit, inteftina, vifcera, vrinariolqUemeatuspurgati 
ferget, aclauat: quapropter conuenit coli doloribus, aluumlub» 
ducit, & calculum gigni prohibet. Fitclibtalaudatiflimamellis, 
non tamen veteris, colore pallido, odore iucundo, faporc curri 
dulcedine modice acri, cUm aquas fon tante libtis odo, invafe la¬ 
pideo, vel fidili vitrcatOjknto igni decoda, defpumataque & de- 
mumlinteo percolata. Veriim fi aqua ha;c paulo poft bibenda c- 
rit, aquatior fiat, & ftatim a fublatafpuma percoletur Nam quas 
longa cpdione iulapii confillentiam acquirit, diutius quidem 
feruati poteft, fed aegrius penetrat in remotas corporis partes, fa- 
cilequein bilem vettitiir,obfnamexuperantem dulcedinem. Vn- 
dcfitim accendit, uifi plurima affufaaqua difloluatur, adeo vt a- 
qua: fete modo reddatur infipida Variant autem mulfe facultates 
pro diuerfa: codionisrationesquippe qua: bteui coquitur|tempo- 
te.flatusin ventriculo parit,a!uummagismoueti& minus nutrit} 
qua vero longiori coquitur rem pore,flatus difeurit,magis nutrit} 
minufquealuum ftimulat. Sunt qui mulfa aromata quoque ad- 
eius vipera, quam Sepa vocant, hauftum meconium, ixiam- 
irc,ailxili6 eft. Anginis vtiliter gargarizatur.Sed hic obitel notan¬ 
dus eft Plinii lapfus, qiii prol|<ec. quod chamaleontis nigri vene- 
hum eft,vifcuin tranftulit.Triplicem oxymelitis componendi ra- Pliaii er- 
fionem pofteritatis memoria tradidit n Galenus, qui tamen fal xoi;. 
nulli commifciiit, vt eius verba loco dido aperte teftantui } qua Ixiaquid. 
ita fcquuntur.Vni aceti parti,itielliS, a quo fpuma detradaeft,du- n 
pium eft mifeendum: deinde ambo in leni igni coquenda, fi,nit,tuend. 
eorum qUali tates in,vnum coierint? ita enim, nec acctuin amplius 
crudum appatebit. Cum aqua veroftatimitafacies oxymeli. Mel¬ 
li quadruplam optima aqifa mifcebis: dein coques rhodicoigni, 
quoad fpuir.aie definat. Ac maiUiri quidem mcl multam egerit 
Ipumam,quo etiam dititius coqui debebit. Optiinum vero.vt bte- 
tiiffimo tempore coquituijita minimum fpum^cuomit,vnde nec 
pari ei codione eft opus. Plurimum certe quartam partem cius, 
quod ab initio eft indituin, amittit: poft vero dimidio acetiadie- 
dojturfus coquendum, donec qualitatum omnino fit vnitas, nec 
acetum crudum etiam appareat. Conficitur faneoxyrnelietiam 
tribus ftatim ab initio miftis, ad hunc modum. Aceti vni parti id- 
dant,ncmpegingiber,croc(im, cinnamomum, macim&idgenus ditut mellis duplum ,& aqua: quadruplum : atque ha;c ad ternam 
Medo 
Germano 
rum. 
k.L.B.^eep 
C.27. 
Apomeli 
quid & e- 
iusfacul- . 
alia.Alii galliam mufeatam officinis vocatam, & agallochum ad¬ 
iiciunt. Fit pr«terca exparte viia md!is,& a qua: fontana; partibus ) 
odo,fermenti (aliasfcciii Grteci) in his diflbluti Vnciistribus, & 
proprie ad centum mulfa: libras. Qjjte denique omnia mufti mo¬ 
do efferuefccnda in ligneum cadum coniiciuntut; non tamen ad 
fiimmum repletum, neferucfcensrefiliat. Vbt vero deferbuerit 
obturato vafe, afleiuctut vini modo adp orandum, veruntamen 
nonbibaiur, nifi ternio mcnfctranfado. Huicmulf*aromata 
quoqucadmirceripoApnt)inteoloinclufa,& adalligatain cadum 
demifla. Hxc omnia Mefues, cuius vltimam muli* paranda; ra¬ 
tionem, Germani Medonem vocant, qui tamen fermentum ad- 
- dtint, rion ex cerealium genere aliquo paratum, fed ex vini mufti 
recremento, & lupi fali darii floribus, quibfls etiam vtunturad 
zythum conficiendum,quod Ceruifiaappellant, Medonispluri- 
' mum bibunt Poloiri & Lituaui, quod meile plurimum abundent. 
HadenusMatthiolus Et F-ConflantinusCieiar, qui Hydromeli j 
compofitionem ab Hydromelitisfiue aquaemulfasprsparatione 
diftinguit feparatis capitibUs, Hydromelifem fiue aquam mul- 
fam fic pr^pardt aquam pluuialern veterem, alit alias adtertias de-' 
codam,inqait,accipito,& mellis, quod fatis eft ammifceto,&in 
vasconieda in vmbramaddiesdecerndejlonito, foraminereli- 
dc^ad perfpirationem, & fic Vtitor. Inueteratum melius redditur. 
Hoc n.empirici medici in egritadinibus vtiinturfcientes.quod eX 
folaaqua, & meile fit compolittim. AUi riiuem per fecum meile 
committunt,&tritareponunt. Hincina:ftudfisfebtibusmedela 
pctitur,& Chionomeli hoc eft, nix mulfa appellatur. Habebant 
veterespiKterea Apomeli vocatum, cuius conficiendi ratiotta- 
diturabiEtio. A fauisniueocandorefplendentibusmelpelluci- 
dummanib.exprinlitur. OptimafontisaqqapermifcetUr. Si quod 
partetii coquuntur, vel etiam quartam, fpuma interimderrada. 
Qijod h valentius id facere ftudes , tantUiidem iniicies aceti, 
quantum mellis,Huc vfque Galenus.Quem fecutus Mefues, iple 
quoque deoXymeliteficfctiplit Oxymeli fit'ex aqua, acefo& 
meile. Aqua vero mifcetur,vt longa codione refoluaturid, qu od Cur aqua 
iii oxymelite flatus excitat, vt etiam promptius defpumetut, vt j^if^eatur 
deniquemedicamcntihuiusfacultas, aqu* miftione tenuior fa- jq oiymc- 
da, faciliusiii corpus diftribuatur. Mei vero additur, adbppu- 
gnandam pitiiitam. £xmeile deniqUe, & aceto miftis, facultas 
quaidam tertia,quteneuttieoruriiineftjtantaconfurgit, vteffica- 
ci(fimafit, atque certiffima ad attenuandum, incidendum, refol- 
uendumque crafla,lentaq(ie excrementa,qu*in ventriculo,& ie- 
coreexiftunt longo tempore genita: quin & ea, qUa'Articulorum 
compagines defluxerunt , Sc diuturnas procrearunt febres : ea 
namqite,& incidit,&:coquit.Fit ex ace£ipartevna,mellispartibus 
duabus,aquapartibusquatuor. Primum autem mcl, & aqua fi- 
mul coquuntur, vbidefpumata probe fu nt. addito aceto perco¬ 
quuntur, femper quoque defpumando. Datur ab vncia vna ad vn- 
cias tres.Hac ille Aqtia-ex meile dcftillata quater per alcmbicum, 
dumrnodo mcl primo fuerit codum, pulcherrimos reddit capil - mgjjg jg. 
los,pediculofqueintetficit & lendes respueris optima & domina-^ 
bus expctitiflTima. Nam non flauefcunt tantum, fcid etiam molle- 
fcunt & augentur,pr*fertim fi ea madefiant in Sole:defluuia prae¬ 
terea capillorum emendat. Oculis tumidis ac lippis medetur, & a- 
^uofaseorumtunicas & caliginem difeutit. Angulos oculorum 
ljefos& vlcerofos fanat.Locis ambuftis egregie medetur, prafer- 
tim mollibus & teneris,ita vt nulla cicatrix relinquatur. Deftilla- 
tutus autem in cucurbita vi trea, puram & bene lotam arenam ad- 
'faifccbis & ignem IcBcum facies. Aqua prima abircuur > colligitur 
veto 
