Liber Primus de Infedis. 
7J 
E Legantei quaedam & doftaj» Budaeus, h Lipfius elegantius 
plura,& dodlius de cereis veterum imaginibus, earum viu, ac 
e 
morum. 
iiLth-i- 
FSFSlJTlMvlGlNlBrs. 
'ar»P4»- 
oieS. 
bL.I.B&cf. “ . r, 
e.zf. dignitate confcripfete. Qt}«e omnia cum ad cetshiftoriam perti- 
ci.y.c.x/. neant,nobis repetenda funt, & fi quid de iifdem obferuauenrnus, 
ab illis inta£tum,id addendum cft. Meminit earundem c Alexan¬ 
der ab Alexandro vbiagit, qtii cultusdomorum quondam tuerit> 
^L-js-c.z. &quarcmaiorumimawinesinpoftibus,&armainacriisj& vffti- 
bulishaberent. DdcetiJinteraliosdPlimushis verbis : Exptefli 
mh l A- vultus fingUlis difponebantur armariis,vt eflent imagines, 
,, qua: comitarentur gentilitia funera,&c.eGuidius. 
Nec te decipiant veterU piena atria cera 
Tolle tuos tecum pauper arriator auos. 
Lipfiuslegit,cindla atria cerae, aitqi in Ouidii verbis clle piifcam 
f/» 6 Faff *'^"^l^gsfi®t'i‘'4uinquatria;inmeoexemplarilegiciKple- 
’ naatria,vtcitaui.SedoptimcidemLipfiusineodem/Poeta, vbi 
vulgarisledtiohabet: 
Vidimus ornatos tratapir alria,pi£la 
Veflt triumphales oceuhuijfefines. 
Legendum cenfet, cerata per atria: quoniam asris in atriisnullsk 
gS«rfjff.S. uaentiojat cerarum frequens:^ luuenalis: 
Tota licet veteres exornent vndiep/j cera ■ 
Atria.Nohilitaslola eli,atq^ vnica v.rttu. 
Corrippus de h luftino patris funera celebrante s 
Vafa aurea mille 
Mille columjtarumj^ecies,argentea milU 
§lua fuper impojitit implebant atria cetis. 
Aufonius: 
Hos ille Serum vejle contexi iubet i 
Hos calat argento graui. 
Ceru inurens ianuarum liminiai 
iLib.t.di St atriorum pegmata. 
vita Con- i’ ‘ Eufebius vt Portefius vertit, fic fcribit: C olumnis illa qtiiderin 
jianti „ nullas a:ui timentibus iniurias xftimata; videlicet naturaho- 
j,minumfortisfragilis&caducx, commenta folatiumimagini- 
„ bus edendis,maiorum memoriam cqletcfe putauit honore per- 
j,manfuro,partim adumbratione pifturx cera deliburx,partim*. jQ 
«materia fculptum & dolatum experte motus fimulacrumma- 
t, chinata. Sanazatius de ruinis Cuniarum.vrbisvetuftiiTimx: 
JPlena^ tot paffimgenerojh atria ceru 
Cere* lp[afuatandem(ubruta mole tacent. 
imavines Lipfius ait hasirhaginesnon aliud fuifle, quamexptefTamcotpd-:' 
hutneroru tisefitgiem humerorum tenus, e cera Dico, inquit, humeroiuni 
tenus tenUSi non enim corporis tetius erant, fed capitis atq; vultus P!i- 
,,nius. Expreffi cera vultus fingulis difponebantur armariis, ait 
3, diferte,vultus.Cicero in Bruto,cui abhacobferuationelu:;: Ex 
quo tanquam ex ore imago,exprimatur. Addidi item e cera.Idque 
Cereas «adeoverum, vt vulgo eas nobilium imagines poetsc appellent 
j ■ j ceras. Sic ille. Habebant autem hafce imagines per atria lua pofi- 
tas,curnpotifl!mum yrgenerisfilinobilitateiri. &quiineoquid 
haberent gefliffent, offenderent, tumetiam vt 
' *<l®kos ad bene fortiterque fefe gerendos exhortarentur, quod 
li ; it/bo- primis docet k Valerius Maximus bis verbis: Prudentiffi- 
nofe c x8 ” tnoqs virofuccurrebat, effigies maiorum cumfuistitulisidcic- 
j, co ih priiila xdium parte poni folere, vt eorum viitutes pofleti 
3, non folumlegerent, vferum imitarentur.Erant ergo & tituli eb- 
3, rum,quorum erant imagines: Seneca: Qui imagines in atriis ex- 
3,ponunt3 & nomina farailix fnx longootdint»;muItisflem- 
33 matumilligataflexurii ili prima parfexdium collocant. Q^i e- 
quidem ritus ad noflrumvfque^uumperdurauit Sed non cereass 
at lapideis imagines maiorumnoftroruiri eadem ratione,qua vd- 
teres per atria collocamus. Hinc duplex erat apud liomUnos no¬ 
bilitas. Alii enim dicebantur nobiles, alii nefui, vt luculenter o- 
Nobilitas ftenditLipfius.Nobiles dicebantut illifoli, quorum maiores ma- 
duplex. giftratumcoep erant, quiqjiushabebaiitimagiriis poncudx. No- 
Nqbiles ui,quorUm maiores vitalnpriuatam vixerant, & quibus imagines 
. . nullx. Cenfebaturq;nobilitas orhniseximaginunirtiultitudine: 
Nouiqui. & imagines ex magiflratu. Vnde Cicero fignificare volens fe 
tnDoltge nouumhominem, idfcfl nulla generis nobilitare commendabi- 
Agraria. ^ lem, Confulem tamen fadtUm, ita ad populum inquit. Queihad- 
Orat.%. modum cum petebam, nulli me vobis autoreS gehetis mei com- 
,,irielidarurit:ficfiquid deliquero, nullx funt imagines, qux me'a 
3, vobisdeprccentur.IdeminPifoherh, Obrepiffi adliohorescr- 
33 rore hominum, commendatione fumofarum imaginum, qua- 
,, rum fimile habes nihil prxter colorem. Fumofasiftiaginesap- 
Imagines ^.pellabs antiquiffimi generisffemma. In eodem fenfu» Seneca: £ 
fumofx «NOnfacitnobilertiatriumplenum fUinofisiinagiuibus. Vtlegi 
qux. omninodebeatapudoluuenaletn: 
D Epijl. 44. Tumofos equitum cum diBatoremagiflros. 
oSartyr.i. Claudianus ceu CicerbUeriidc Senecam fecutUs : 
Non ego luxuriam [inquitjre^w?» moremq^fteutui 
§>utfiaivultumthalamk,vt nuntia forma 
Liuaper innumeros iret piUurapenates. 
Nec variis dubiufo thalamu leUurus dmorttU 
Ardua commififalfa connubia cera. 
p Statius. 
§luidreferam viiefei ceraq^ arifepjfiguras 
Si quid Apellai gaudent animaffe colores} 
Si quid adhuc vacua,tam«n admirabili fifit 
Thidiaearafsrt mantis ! 
Idemjnirfas: qC i ly’u, 
T ot virides lucos,tot faxa imitantia iiuhus, 
Aei-aq^itot feriptoniuemes limine ceras 
JinXifid^idenim ifia domus?quid terra,priujquam ^ 
Tegauderet,erat? 
Penesnobilesitaq;erantimagiiies. rSuetoriius. GensFlaUiaob- f In Ve^a~ 
fcura illa quidem, & finevllis maioiiim imaginibus, fed tamen fiano. 
reip.nonp^nitenda. Plinius iunioi fubitasimagines appellat, no¬ 
bilitatem parum antiquam , fed repente fonunxque beneficio 
quxfitam. Qijo /"itaqjplures habebant iraagiaes,eo habebantur Ch.S.Ep.io^ 
nobiliorest Oaidiusde Germanico : tL-t.Fafi, 
Perlegecompofitasgonerofa per atria certis 
Contigerant nuth nomina tanta vtro. 
SicwSeueca: Vides omnes has imagines, qux impleUereCxfa- aConfulat. 
reum atrium: nulla non harum aliquo fubrum incommodo inii- Polyb, 
gnisefl Atque ita dicebat Martialis. 
Atria^ immodicis artat imagin,bus._ 
xLiuius de Aneo Mattio. Ancus Martius nobilis vna imagine" i. Libi. 
Numx.Flabcbaht enim prxter fuoium anorum iniagineS, etiam 
fuorum patronorum,qiibs quifque colebat: quare L. Vitellius Vi¬ 
tellii pater, Natcifci& Pallantis imagines in atriisinterlarcsco- 
luiflelegitur^Suetonius,Nerpni Galbafucceflic, nuilogradu c6- yln Gitlbd', 
tingens C^farum domum:fedhaud dubie nobi!iffimus,magua- ‘‘ 
J jue & Veteri profapia, vt quiimperatotin atrio Itemma propo- “ 
uerit.quo paternam oiiginem ad louetn.matetna ad Pafiphaen " 
Minois vxorem referret. Dixi autem fupra imagines c magiftratu Imagines 
fuifla,nirhirumexLipfio;quiaddit,non timetiquouiS,fed curU ei quo 
ie, Quxftura, Tribunatus i & quialii infer; otes honores, ius ,in- magiffra- 
quit, imaginis non dabant: dabat inter ordinatios magiffiatus, tU. 
prima curulis xdilitas; quodexhifcei^Clccionis verbis difccre" z Lib.'p.-'rt. 
fefeait,vbi loquitur de fexdile:Ob earum rer umlolici tudi uem " Virterh, 
atqi labores, fruiffus illos datos antiquiorem in Senatu fentecix “ 
dicendx locum,togam prxtextam,feliam cuiulein, ius, imagi- “ 
nesffcribendum vult Lipfius,ius imaginis) ad mein 01 iampofte-" 
ritatemq; prodendam Clarius iderti Cicero in cofenfuj in prin- “ 
tipiolegisAgrarix:Efthocin mbtepofitumi Quintes,ipititu-“ 
toq; maiorum 5 vt ii qui beneficio veftro imagines familix fux “ 
confecuti funt, earri primam habeant concionem, qua gratiam “ 
beneficii veftricummorumlaudeconiungant. Qui autem iusTerrx filij 
gentilitatis, & maiorum imagines nullas habebant,ii tefte Budxo qui. 
terrx filii,& a fefeorti,& hominesnouinominabantuiiquibus lo- 
cutionibusnonfeihelCicerovfuseft : Cptnelius quidem tuus" 
familiaris fummo genere natus,terrx filius. Summoautemgeue- 
re, per ironiam ab eo didtumeft. Prxtetea mos erat, quin vtLt- 
pfiusloquitur, yfusprxeipuUs, vt imagines iilxmaioruha in fu¬ 
neribus ducerentur, ad gentilitatem offendendam, id quod u C j- a zib.z. dt 
cero oftenditj dum aitiBrUte, quidfedes ? quid acum illam patii “ Qrat. 
nunciarivistuo? quid illis omhibus^quorum imagines duci vi-" 
d?s?quid maioribus tuisJDeanu lunia agnata Bruti loquens qu?" 
funere efFerebatur. Et b alias, inquit. Nec vero non eademira" bPzo Mi- 
Deoiurah.incciasfatellidbusiniecitamentiam, vtfineimagi " 
nibus rniecantiofineludis.lincexcquiis, fine lamentis, finelau-“ Funerum 
dationi bus.fi ne fu nere oblitus crubre, & luto,fpohatus illius fu-" ceiemoni^ 
premi diei celebritate, quain^concedcre etiam inimici folehc," Romanoz, 
ambureretur etiam abiedlus. Quo in loco ceremonias funetum‘‘ 
omnes Cicero ftridfim enumerauit. Huc fpcftathoc Propertii: 
Nec mea tunc longa Jpalietur imagine pompa. 
Liuii etiam hoc Epitome 48 de Lepido. Prafcepitfiliisledlofe" 
Ifrato,fihe linteis, fine purpura, efferrent, imaginUni fpccienon" 
fumptibus nobilitari maximorum virorum funera lolere Nc" 
V. quis has diam didlis quas diccbamusin atriis collocatas fuifle c 
ccra,diuerfas aliafque arbitretur, facient hoc loco optime lucidif- 
fima Plinii verba partim ante citata, ledhic exadf e repetenda, in¬ 
tegre q; ponenda. Apud maiores,inquit,in atriis imagines erauc," 
quxfpc(fiarentur,nonfigna externorum atcificiim, necxra,aiu" 
marmora.ExprslTi cera vultlis fingulis difponebantUrarrnaiiis,*' 
vtelfent imagi nes. qux comitarentur gentilitia fu neta, femper- " 
que defundlo aliquo totus aderat lamilix eius,qui vnquam fue-" 
rat populus. Stemm.ita vero lineis difcurrcbant adimaginespi-" 
dtas.Tablinacodicibu5implebantur,& monumentisteinnlin " 
magilfratu geffarum Alixfotis & citcaliminaanimorum in- " 
gentium imagines erant, affixisholFiumfpoliis,qux nec emptori 
icfiingere liceret, qux etiam dominis mutatis domus ornamenta 
erant.^HafteriUsPlinius. legirnUs quoque de Cxfare,cum Anto¬ 
nius populum Rom. incitaret ad vinciidfam exdis , vtffemq; fan- 
guiiiemadcntemoffenderet corameo, quendam ctiamCxfaris 
imaginemextulilleele£fo,acin ea tres, &viginti piag.as,quot ille 
coiifoflusfuerat) expreffasmonfirUuifle. c Fabius Qi^intiliantis ^L.S.t.%, 
deimaginemaiori,qu^in epilogoadmifcricotdiamccrrimoueD- 
daiilfepiUs proferebatur,fcribit:&pro!atancuiirime,deformitace 
ipfaf nam ceris cadauerattulerantinfufum) ptxtcritam quoque 
orationis gratiam petdidit. QjiemlocUmaniiotans dTurnebus. dlAjj e,ts. 
Fliciusfuum,inquititeDUit emendatorumlicencia, nam cadaue- 
ri infufaiegeruntiquod taiheh eodem fenfu accipi poterit. Veruni 
egopiito veram effe,quamprotulileaionem, vtfenisimaginem 
ceris imprelTam dicat. Quod n.infufura ceris elf, id in cera fufum 
intelligitur, & expreflum. Apuleiusinteidum non malusauthor, 
prxfertim cum lafciuix ingenii non indiiigct, neque ludum fibi 
permirtit. Enimueroquodlutofidfuin , velxrcinfufum, vclla- 
pidc infeifum, vel cera inultum , vel pigmento illitum. Seri- Vt imagt- 
bit Alexander ab Alexandrq^rxcitaco loco , Romanos ita cc- nes colo» 
teas eas imagines celebralle , ac coluiile, ac fi illi, quorum rentur. 
vultus 
