Liber Primus de Infe6tis. 
Byx^ eii; fXSftplui au^sc^htfSTiTT^. 
A».’ a.yi uY! XTTga 7m».i rJ ijdgje,f£« to 
Hoc eft, vt ex temporelufi: 
Ceriifuit,qui. te male perdidit Icareicera. 
Ora dedit nobk nunc tua^\ngrLTr(^. 
' NoU igitur coelo pennas committere :lapfus 
' Hetuus Icario nomina det pelagi. 
VSVS IN LFDICklS. 
bali Idxus omniumefF^minaciffimus 
A. ac perditi Ulmus, pro nimio luxus affluentia in Fmcundis men- 
fisnouogenereeduliifaginaflc: nam cereas dapes, autlioneae- 
dulia, vel eburnea, Tatpe fidlnlia, aut marmorea exhibuit, cum per 
fingulosmilTus biberent, velut vefcerentur& manus abluerent. 
AuthoreftLampndius Eodem artificio etiamnumtnonnulli imi¬ 
tantur cera frudtus omnes, & tam exaftequandoqueexprimunt, ^ 
vt niaterrerum naturaeos protuliile videatur. Solemusautem 
nos quoque eos in menfa exhibete brumali potiffimum tempore, 
cumfrudtusdefunt. 
' VSVS AD LVCEM PRAEBENDAM. 
S Aluberrimamlucempraibent cere* candela, maximefx viri¬ 
des fuerint, qualibus proceres in Germania vtuntur,neiux vi- 
. j. fum offendat, fdermolausapudfuos, nempeVenetos candidam 
viri mm tantum ceram cremari feribit, candidis vero etiam Bononia, ac 
/ forte tota Italia vtitur. Vtebanturautemolimiisteftefefto, vt 
a nCurcol. nunc,ditiorestantum.VndeaapudPlautumintemperantispueti 
fumptus caftigantem legimus: 
Tutetibipueres lautus Juces cereum. 
Pi^eferebaturtamen lucerna .4 Martialis: 
Hic tibi neSurms prtftabit cereus ignes 
SubduBaeB puero namg^lucerna tuo. 
Prima fax. Hinc primam facem veteres nodlis principium vocitabant, quod 
tum primum vti face incipiamus.Gellius; Sed cumiam prima fax 
no£tis,& denfioresefle tenebra; cccpifl'ent,difceffimus.Primus o- 
Cornehi mnium, inquit Hermolaus CorneliusdSenatu domumrediens 
verecudia, funali candido vfus fertur tanta verecundia,'vt non prius accendi 
pateretur,quam tota curia,& foro difceffillet,quia Cteteri, aut tri- 
uiali cera deducerentur. Exemplumeius deinde fecuti omnes, 
maieffatique hoc illius ordinis amplifflmi non luxuria; datum. 
Itaque Senatu miilbpoftoccafumfolis, tam longuseftordqlu- 
minum, vt plane diem reddant. Fefiiue admodum Martialis 
e Lib.io. c Cottam furem fcribit velle cereos geftare , vt aliquid furare¬ 
tur: ‘ ^ 
Omnesperfequeriipretorum Cotta locellos ^ 
Accipis cerasiofficiojus homo es. 
Paces no- Hoc eft, dum praetores fenatu miflb domum deducere lucente 
uis nuptis cereo te velle fingis, eorum interim , beneficio lucis, infidiatislo- 
prasfere- culis lam vero, & facesnouisnuptispraiferrifolitaselle, notiffl- 
bantur. mumeft HincfacesnuptialesapudM.Tullium,d&apudViigi* 
cBglog.}. 
At.decoh 
tra. 
C In 
D 
ilnOrat. liumlegimus. 
fro Cluent. Sinonpertt/umthalamitedu^faijfent. 
Idem alias: 
Mopfe nouas incidefaces. 
Paces cur ^ j q^em locum notat Seruius; qute folent prteire qubdntes puel- 
*°sire fo* ^as. Sane Varro dicit,in nuptiis ideo faces praeire, quod antea non 
prsire o- nifipetnoftemnuptKducebantur^fponfis. Alii inde ortum ellc 
Auutevfus ^“ 0*1 Ceres in quarrendaProferpi na face vfa 
■ UDt "s 
* vitii maxime neceflariaj cum viro communicare videretur. E ce- 
nimaquaquoqjafpergtfolebat, vt caftapuraqueadfponfum du¬ 
ceretur. Plautus: 
Primum omnitim huic lucebu nout nuptefacem. 
Qq,otce- SedquanquaminfingularifacemhicdicatComicns, conftacta- 
lei nuptis jjjen quinquenecplures, nec etiam pauciores pra:latas fuille. Su 
pr^terren- pg^ myfterio, nequid prteterire videamur, quod antiquitatis 
e nqmjt.^ „inquit,in nuptiis quinque faces ('cereos ipfi vocant) nonplures 
om.z. his,aut pauciores accendunt? An quia, vt Varro air,pra;cores tri- 
„ nis,pluribus atdiles vtebantur, ab his autem fponfi accendunt i- 
„ gnem.*’An quod cum vtantur compluribus alias etiam numeris, 
„ tum alioqui prxftantior, atq; perfedlior impar creditus eft,tum E 
,, ad nuptias quadrare vifus? Par enim diuidi fe patitur, partcfque 
„ eiusarquisinterfe viribuscontendunt. Imparautem omnino 
Impar nu- „diftundife non fert, feddiuifusfemper aliquid relinquit. Inter 
merus non „ impares porro omnium maxime congrui: numerus quinarius, 
diuiditur. Nam ternarius primus eft de imparibus, binarius primus de pa- 
I.umen „ribus:eihistanquammare,&faDminamifceturquinarius Aut 
procrea- potius quoniam lumen procreationis fignumeft,mulieres autem 
tiomsb- adquinque plerumpue patiunt, totidem vtunturfacibus l Anc 
gnum, quiamatrimonium contrahentes quinque deorum ope indigere 
putant,Iouis perfefti.Iunonisperfeftx, Veneris, Suada:, ac Dia - 
n*,(eaLucinaeft)quamparturienresinuocant HtecPlutarchils. 
tL.de Jubt. SultanusolimjEgyptityrannusrefetente/Cardano,folebatce¬ 
reis immifeere ambram, voluptati, atque firaul valetudini confu- 
g£*«r.i;.#. lens. Lethali veneno infici poflenupertefte^ Scaligerocojnper- 
77 
tum eft In Bongo ligneis quod mirum eft,cereis vtuntut, qui ma¬ 
ximam lucem pt*bent,qmforteex tedifeta arbore fuerint. 
VSVS AD CONDIENDA 
cadAuera. 
A Sfytios antediximuscorpora fua meile, & cera condirefole- 
re,vtita diutius incorrupta feiuarentur. Diximus item ex zin AoeS- 
PlucarchoAgefilaumregem Spartanum, inportu Meneliimor- 
tuummellispenuria, ceraconditumSparcamteuedlum ede. Per 
ferefeiente^ Alexandro ab Alexandro defunftos cera circumii- 
ros, vtmaxime diurni efleiit, domi condebant Idem leo-imus a- 
pudCiceronem , quanquam c Herodotus aliam illiusratioiiem g . 
reddat bis verbis: Magi Perfarum cadauera non prius humanr, “ pg-f»' 
quamabalite.autacanetadlafuerint Poftea cera condiunt & “ cadauer ^ 
terra obruunt, non cremant: quoniam nefas elfe aiunt igne, “ j|g,„ _ g^ 
quemproDeocfflunc,cadatteratringere. ' ment 
VSVS AD CONGLVTIN ATIONEM. 
A Pprime appofito epiteto a Poeta ceram tenacem voc.iuit. 
Ux. C^am renacitaceiti prateipue innuit fabula Dsdali, & Icari, ^ 4 - 
qui conglutinans cera ad humeros alis pei longa xqiiorislpatia 
vclalie feruntur. Qum glutinis vfura nrsftitifle ceram conftat. 
Hac enim paftorales fiftulas coniungebaut olim , b Calphur- 
nius: ‘ pro gluti- 
lam puerum calamos. odora 'viacu'a fera 
lungere nunc cohibes leutbsss quem fate csiutis ^^S^og 
Ludere tonantem vetuiftipontepaterna. 
Claudianus de Hymenteo 
- - Platanonam^ itlefub alta 
Fujus insquales cera texebat auenas. 
t Virgilius; 
Cantando tu illum !aut vnquam tihififiula cer» 
luncla fuit. 
Facete Martialis de fiftula: 
§>uidme cempaBum ceris ^ arundine rides ? 
§lu& primum extruBa eB,fiftula talis erat. 
A ^Plurarcho citantur bi iambi: 
Vtpaftoralis cera lunBafiftula 
§luandofoporferos fonituciet modos. 
Hincefttf quod Tbeocricusfiftulam vo( 
Axtpn;, xnftSiTu 
Incipiam aliquidfonar e .Subulcus autem fimul obleBabit, 
DaphnUyceracompaBojpintu modulans. 
y Acbenieus ex Euphorione rradic n>v ovgatficiriu.c- ^Lih.iq.. 
nifle SilenumjMatfiam vero w» xnfhhm , id eft cera coniuudfum. 
At Virgiliotcfte 
Pan primum calamos cera eoniungere plures 
inftitutu Quemfecutus^ SanazarinsdeLuna, &Panecane- ^L.i.Ep. 
bat: 
Sjfudit longas Tegeea in rupe querelas 
Pan captus forma candida luna tua. 
Cumq^ leut calamos ter a coniungeret, addit 
Predataes !enftu tuquoqjcarmarr.eas. 
Et Zi turfus de eodem Pane & Satyris: * 
Dumq^ leuts uptat calanjosy durn fibiUiprejJiS 
Explorant digitis, tenutq^firamtnacera 
Obducunt, •verto modulantes carmina cantu. 
Dilucide quoque Bembus. 
Pafiorum pecorifq^ Deus cui garrula cera 
Prima dtdn •vanos fiftula iunBa modos. 
Pocula quoque cera conglutinata fuiilea veteribus, i docemura ‘ 
Theocrito, apud quem ipolus pailor poculum fefe daturum ait 
dulci ceracollutum. 
K«y Zt/fv xlaa-lQier xleXoa fAficr d^ii oaga. 
Poculaautcmlignea, vtdifertilTimeteftatur/POuidius: kL.s.Me. 
- Pahricatatp,fago 
Patula.que caua luniflauentibua tU ta-eris. 
Dolia prarterea cerari ( vtuur hoc verbo/Columella, vtpatebit) Dbliace- 
lohtaauther efljquciTi noininam, Cclumella, oleum quemad-*^ rabantur, 
modumfiar,docens;Dolia,inquit,&f;iia: in quibus oleum re- “ 1 A.ti.c.jt 
ponitur,non tantum eo tempore curanda fiint, cum fmauS ne- “ 
ceffitas cogit, fed vbi fuerint a mercatiore vacuata, cofeftim vil- ‘' 
licadebet_adhiberecuram,vtfi qua;f,Eces,autamurca;infundis" 
vaforumfubfederint, ftatim emundentur, & non calidiffimali-" 
xiuia.Devafaceramremittant,fedfemel atque iterum eluentur," 
&c.Et paucisinterpoficis:Poftea cum resexigit, pura eluunt a-" 
qua.nonnulli prius amurca, deinde aqua vafa perluunt, & affle-" '' 
eant, tum confideiaiu nunquid cetam nonam dolia deliderent." 
Nam fire fexta oliuitate cerari oporrere antiqui dix.runt," 
quod fieri polle noiaintelligo. Namquemadmodum nouavafa" 
ficalefiant,bquidam ceramfacilerecipiaDt,fic vetera non credi-" 
detim propter olei fuccum, ceraturam paci. Qijam tamen &: i " 
pfam ceraturam noftrorurn temporum agricols repudiarunt, ex- 
iitimauerunrque fartusefle noua dolia liquida gummi perluere, 
ficcaraq; fuffumigare alba .cera ne pallorem capiant. Ha;c ille. Vafa cer; 
Quod vero etiam vafa cum magna, tum exigua, fiueamnull^ce- obtutani 
ra obturentur, tam vulgo notum eft, quam quod notifflmiim Fic 
tamen&boc,propter eiusteaaciutem, qualicctaatuialiterillud 
1 piaeftet. 
