Liber Primus delnfe6lis. 
OUum cS; apud neotericos vfus eft olei d cera per chymicam artem extraftd. A 
1* vtfiat. Pt*ltantifllmum cnim eft. ad emolliendas duritias: quiamaxi- 
me penetrat, emollu, 3 c difcmit, hec vulgare medicamentum eft 
adcicamcespulchrasreddedas.modopoft aliquotdicspoft vul¬ 
neris conlohdarionem eo vtaris, ne noua fiat inflammatio. Oleu 
icparatur. Cersnouas odorata librs duasinfartagineliquantur: 
deindein vas vino Cretico, aucaliogeneroforeple?umeffundun- 
tur,linuncurquedumrefrigefcant; pofteaexcipiuntur, &manib. 
Ortiterexprimuntur,rurlilsque liquantur, & fuper vinum fun- 
duntur, vcpnus,ifque laborfepties repetitur, poftremo cera ite¬ 
rum loluitur, Sclaterum tritorum manipuli tres iniiciuntur,com- 
ffiifcenturque diligenter Omnibus dein refrigeratis, ampulla; vi- 
trearluto obduA* induntur , & commilTura; probe circumlinun¬ 
tur, ne qUid expiret: tum ignis paruus fubftruitur, donec phle¬ 
gma citrmum effluere defin.it; mox aliud vas .quod excipit,appli- 
, 'o“‘spaulatim augeri debet, vfque dum gUtt^ primum 
tur 1 a:, deinde cicrini coloris, verum cera: oleum, emanare coc- 
petmt: atque hoc peculiari vafi excipere conuenit, turbidis per¬ 
mixtum, ipfum quoq; fiat turbulentum, & butyri inllar congelc- -r 
Icat.Hincigneaudiore vrgehdumerit, quoadrurfusgiitttc tur- “ 
bidiextillent, quibus vifis , vas eXcipiensftatim cum oleo remo- 
aliudqucquad reliquum recipiar, apponetur. Triahatc 
Alius pa-^ oleorum generi cum aqua, fuofingiilavitroVecondi debent ad V- 
lo eu um. ^“'■^^^“^hlparatUrcompendiofius quidem, verum minus 
arenaicatore atttenuatsfimuleue- 
hantur.inilloautemper ignisgradus feparat*,primumaqualci- 
trlna, deinde oleum ctaflum, poflea pellucidum, verum cers bal- 
Tamum, tandem turbidum prouocetur.Habet autem in hunc mo¬ 
dum. Cer^infaitagineliquata;, permifccturarensapulueribus 
repurgata: quod fatis eft :vbi refrixerit, ampulla eredt* imponi- 
Viiis. tut, &igiiept!mum]enro,pofteaauaiore vigetur, dumnihilef- 
fluat.Pr^ftantiffimum eft oleum ad dolores prtefertim podami. 
cosledandos, vulnera, viceraque curanda Sanatcrepaturas &1if- 
furas labiorum, rimas & corrofiones papillarum in mammillis 
Ad labioru ex libro quodam manufciiptti Italico. R. olei de cera 
rimas. alembicum vitreum, eo penitus modo, quo 
thutisoleumdeftillatur,&hocoleorimas inungaslabiorum,& 
Alius pa. P^P“^®rum in mammillis, &fubito fanantur .& nihil impedit er¬ 
randi puerumladtare, dolorem enim tollit. Alii eliquatam C 
modus, ceramin aquam communem proiiciunt, idqueoifties vel decies 
repetunt, manibus femper agitando, maccrandoque, inde retor¬ 
ta cucurbita, abfque cineribus lento igne eliciunt oleum, quod 
cumprimumexeatbutyrimodo,quinquies, fexiefuedeftillatio- 
nem repetunt, donec oleum exeat quod non concrefcit,ncc cogi- 
mr, atque id fignum perfeai olei, repetitis deftillationibus expe- 
Ctandumefteinquiuntjconferre autem hoc oleum doloribus fto- 
machi, &pr*cordiorum,tuffi, humoribu^scraffioribusdpedore 
expurgandis, vulneribus quoq; cruentis & partium nernofarum 
optime conducere. Sunt qui, vbi melac cera diligenter ex Apibus 
Alius exprefla funt, Apes ficcant & cum cera mifcent, oleumque deftil- 
modus. '^'°"C“ciunt,podagricisapprimevtile. Vt tamen oleum cera: 
emcacius ad vulnerahabeatur,plerique eliquatam ceram vino al- 
bogensrofo, fexies, odiefue, vtdiximus, extinguunt, nam vi¬ 
num magis extenuat & ad pattium feparationem conducit. Alii 
rurfus ceram eadem ratione eliquatam in vrinam proiiciunt. Alii 
ceraadiungunt,thus, myrrham& aloen aquis portionibus, & 
oleum eliciunt, ad vlcera & vulnera vtiliflimum. Sumunt inter¬ 
dum aquales cera& aluminis plumofi partes, deftillantque ex 
arena Deftillatumponuntinaliacucurbita,&addito manipulo D 
laliscum tribuslibris fontana deftiilant igni lentoifeparant de* 
ftillatum.Eft&cuminciduntmiiituim ceram; funduntqueina- 
qua& bytyrofalfo, locantes ad calidum fornacem, donec pul- 
mentum euaferit. Addunt falis ammoniaci duas drachmas & fa- ’ 
xiaa filicis albi cochleare vnum, deftillantque lento igne. Alii ad 
libram vnam cera adlibram vnam cera adiiciunt aluminis plu- 
mofi quadrantem & deftiilant. Siaduftum eft oleum, affunditur 
calida deftillata.circulatutvna peralioquot dies. Indedeftillatur 
per cineres. Adhibent ad pleuritidem, colicam, tumores, vulne* 
racitofananda,fpafmum&c.Suntqui per retortam deftiilant Sed 
per alembicum efficacius & fubtiliuseuadit. 
79 
PROVERBIA 
Eade cera, p Ademcera . fiue {, , id eft, idem fatius, dicehatdr olim 
J—/proucrbialifigura,quivnoore idem affirmarent, autquiin- 
terfeconfpiraffent. DiiftumafaUorumgeUuIisinterfe conneXis: 
Siuequod cera tenax, fibiqucharens: fiuequod olim in ceratis p 
tabellis fcribebant: vnde & Horatius Cera laudatur eadem : fiue 
quod ohm imagities c'cera fingebantur,vatia quidem ffirma, nunc 
Idl puluis. pl«.ei<>ruffl, fedhic omnia erant cera. Refert Zenodotus non 
Eadcmfa- aimmileilli, tdempuluis , & eadem Farina. Imis ceris tradere pro- 
rina. uerbialiter dicitur pro eo, qUod eft, delere penitus, fic vt nullum 
Imis ceris omnino mernoria: priftime veftigium eitet Silmpturn abhis, 
eradere. ^uiinCeratisfcriptitabanttabulisiquibusmos erac,ita nonnun- 
quamvetfumftylumper fummiim a:quorcera: diicere, vtqud- 
hacumque tamen priori feripturK remaneant veftigia. Aliquoties 
funditus delebant Conucnietin profundam obliuiohem vel a- 
micoru m, vel priftinS fortuna:, vel fi quid eft fimile, Vtitur hoc 
adagio D. Hieronymus in Epiftola ad Chryfogonum Mona- 
chuminhajc verba:Itanoftr«es necefiicudinis penitus oblitus, 
i„ vt illam Epiftolam quam in corde Chriftianorum fcriptaHi, 
Apoftolus refert, non parua litura, fcd imis (vtaiimO ceris erafe- 
ris Cum dicitur,cuius nomen & feriptis & ftatuis «era i-.asK 
eclebratumeli. Romani enim maiorum egregiafada, aditeris nobilis, 
mandabant, & in foro ftatuis honorabant. In cereis autem tabel- 
Iisolim,vtfa;pediximusfcriberefolebant,&ex*r6 ftatuas for- r ' 
mare. Cerste cera dignes rocabunohai, notati dignos atqueim- 
probos& nequamhomines, nimirum Ceritem ceram infigneni 
Ignominiam appellantes. Horatius; ° 
^id deceat,quid non, ohlttt, Cerite cera 
FUgni, remigtum vitiofum Ithatenfis Vlyjjis 
A cron&Porphyrion huiufmodi tradunt originem adagii Ro¬ 
mam Ccntibusbellofubadiriseam dixere conditioDefh,nefuffia. 
gii lushaberent, neleges vllas, aut ederent, aut haberent; eam- 
queignominiam in adagium abiiile.' Meminit de tabulis Cetiti- 
bus.&^iAuIus Gellius. Primos autem municipes, inquit, fine 
fuftragiiiute Ccriceseffefaiftos accipimus, conceifumqueillis, vt 4 - 
ciuitatis Romana: honorem quidem caperent, fed ncgociista¬ 
men, atque oneribus vacarent,pro facris bello Gallico receptis, “ 
cufteditisque. Hinc tabula Cerites appellata vice verfa, in “ 
quas Cenforesreferriiubebaiu, quos nota caufafuffrafflis pri- 
uabant. b Petrus Crinitus Horatii interpretes inepti/Sme eum b ti.r.de 
locum expofuiffe fcribit, altque Flaccum dignos cerite cera ap- honefl.dif„ 
pdiareRomanos, quoniamluxu, atque voluptatibusturpiffimis ‘af.0, 
tenerentur. lodocus Badius Afceiifius cum prius eodem fere 
fenfu quo ex Porphyrione & Aerone diffumeft, eundemlocuffi 
expofuiflet poftmodum addit. Cerites, ideft, Graici, qui vrbem 
piiusAgdlinam di^am incolebant,vili fune Latinisfurdaftri:“^ 
Cum enim fapepe/cuniftarentur, quod nam efletnomen ciui--' 
tatis,illi non intelligenteslatinos,refalutabant, dicentes, cba-»' 
lete,hoceft; faluece ,illi dixerunt corrupto nomine, vrbem Ce¬ 
ritem vocari. Ideo quidam dicunt ceram Ceritem effe, quafur- 
dosfaciat, ficutremigium Vlyffis cera obftrulashabens autcs.fur- 
dumtuncfuit. Hxc Badius. Ceris rubns notare, fimile eftilli,/?«/• 
hsjignare riaashtum ab Ariftarcho,qui Homeri carmina in cor- 
pusredegit,atquemlibtosdigeffit,verfusnothos.hoceft, adul¬ 
terinos, &fubditirios, qui non viderentur infigneS, ac oenuini, 
«5-r5iV*.,5,idcft, ftelluhsilluftrans. Qainhoc ipfum Atiftarchl 
nomen in prouerbium abiit, quod is eum damnandi notulis pro- 
bandique morem excogitaiit M. Tullius Attico : Totum hunc 
locum, quemmariftocratiaegovariemeis orationibus, quaruiri 
tu Ariftarchuses, folco pingere, deflamma , de ferro, nofti illas 
valdegrauiterpereexuit. Atticumvocatfuarumoratio¬ 
num Anftarchum, id eft, cenforem, emendatorem, quod illi mo, 
ffieru, fi qus parum probaffet in feriptis Ciceronis, ea ceris rii- 
brisnotare. Qyod quidem etiam alibi declarat apertius idem clib.16.4i 
Tullius: Qus mihi florentia vifa funt tuo iudicio. Cerulas e- “ Atticum, i 
nimtuas minutulas illas exrimefcebam. Sed dehisfupra quoq;« 
fcripfimus, & hic non repetimus. Addam tamen hoc ceu ibi pr®- 
termfflumexeodemi^Cicerone:SedmeHerculesveftrareique“dr-i ■ 
public* caufa, iudices,nolo in hoc deliifto conlilio tantum pec- “ y ^ 
catum effe commiflum; nolo eos,iudices, quos ego probarim, 
aeque delegerim .ficinhacvrbenotatosiftdabfoluto ambulate,’ 
vt non cera fed coeno oblici videantur. eSeneca referente Cxlio^Etb.io, 
ad faces, & catteos viuere dixit, de luxu perditiS hominibus, vita 
quorum in contrarium circumagitur, Lucifug? infames, acLv- Ad caercos 
chnobii, quibus res fordffla eft trita, & vulgari vita viuere. Knfh xiiiere. 
id tizCeram auribus oblinis. Ineosqui recu Ccraiaau- 
failt audire, vel asquaveliniqua. Natum ab Vlyffis cera qua fuas, “bus obli- 
&fociorum aures obturat apud Homerum, aduerfus Sirenarum “«• 
cantilenas./Lucianus: O beate, nefeis quam fortiter eos tum f i^Sharetii 
Ignorantia, tum error occupauerit, adeo vt eorum aures nctc“ 
rebraquidc, amplius aperire queas. Tanta obturarunt cera haud 
aliter, ac foci orum aures, &Vlyll'es, veritus ne SirenUm cantus 
exaudirent Quanquam funtineis, & pauciquidam,quiquo-“ 
mam ceramin,aures non accipiunt, ad veritatem ipfam dedi “ 
nat,&c. Et ^rurfus de eifdem Sirenibus loquens: Atque etiam» klttir^tiinl 
auribus, inquit, cera obfttudis, per ceram quoque oppofitam‘‘ * * 
penetrabit lucundillima: vocis modulatio; cantam cantando vo¬ 
luptatem audientibus exhibet. Alludit ad hoc quoaue Io T»,.- 
tzaagcnj de illarum allegoria. ’ ^ 
Oi J r,Iitas,ttKi!iaztt r»; ai'jfurent 
Oazt fin ep^^un xnfum tov imifui unt 
KySnas mfnxXdrism axjnirei! ai&S e^eliufi 
HiuTtfiiTtufiicisoii.ideli. 
AUi autem omnes, veluptates, vincentes hominei. 
§luicunqHenon obtiirant cera amicorum aures 
Videlicet quinque clauferinifenfus adipfas, 
MentemqjfubleuaUerint. 
^AriftotelesquoquetradentePlutatcho, aitSatyroamicoscau htikiletpi 
laminiudicio diduro, aures cera obturaffe, ne inimicorum irri- bib.ira. ' 
tatusmaledidis ob animi feruorem a propofito delibaretur A- 
pud.Ludou.cum Arioftum Aftolphus regi aures calida obturat i Cant „ 
ceranecornufuifouo quo foedas Harpyiasdebebat fugare,audi- sZtl 
to, &iple cogeretur fugere ® ^ 
Bt primafa, che’ iRe co pUoi Baroni 
Vi calda cerat oret chia pferras 
Accio che iutti, come ilcorhofuont 
Non hahbiano a fuggirfuor de Ia terra. 
Rr,pilorrXartt'tiet,ideS!tCtra traaahiUor, devehemenfer d cili 
dicebamr, aut de ingenio facifi, traiftabilique & in quemuisha- Ceratra- 
bitumfequaci. Horatius ’ dabilio*. 
Cereus in vnmmflefli, moniteributajper. 
Iu 
^Rerfius! 
