85 
ft meum vergente, fed zonis ex a’uoflauis ad croceum inclinan- A 
«ibusdiftinao.Caputeratexgiuumvalde,pundis duobus cro¬ 
ceis fere, fupetne infignitum. Oculi nigricabant, antennx niger- 
rimrein extremo obtuf<e Pedes exigui, colore croceo. Tertia ma- 
Vly fsis Aldrouandi 
gnitudineVefpx vulgari compar, vel paulo minor, led tota atra, 
antennispedibufque longiffimis,capiteoualr, aluobreuion,li¬ 
neis exiguis tranfuerfalrbus,fubflauisdiftinaa, tenuiligamento 
pedori annexa. Ala; vero funt argentea:, fplen did.», fubrubns ve- 
lut venulis percurrentibus prxditre. Exminimarum geneteluac 
quarta, & quinta; quarum prima totaatraeft, capite mmirum, 
pedore & alno, qua; partes fere atque magnsfunt, quod in alus 
non obferuabis: Pedes quoque nigri funt, & leues, antenna; item 
nicrr*, & exiles: Ala; fufcefcunt. Altera capite item cft nigro, ro¬ 
tundo. Huicantenniebreuioresfunt,fcdnefcioquidveluttricu- 
fpidem exerit; pedore eftangufto, qua capiti h*tedatiore,ac 
. lutefcente.quaaluo anguftiore.&nigroialuofererotuda, primo 
lutea, dein modo luteo, modo nigro varia. A^sad aureum colo- 
remaccedunt. Allatam adme eam.qua:fextolocodepingitur, 
\r r propter mitam capitis formam. Simia quodammodo a^edum g 
'"c amulantem,Vefpamfimifotmemnominaui. Tergore eu craflq, 
™ ' lubicundo item vertice, oculis nigris, maiufculis; infra linea le- 
milunaris ceucsconftituit. Aluus item craffaeftjfed tenui pelli¬ 
cula tergori adharet : Anterius nigricat, in extremo candicat, 
pundis iranfuerfalibus nigris. Ala fufea, fed perperam duas tan¬ 
tum pidor cxprefllt. Septima inter magnas, & paruas ambigit, 
tota atra, fed maculis vndique aureis, a«t flauis interftinda, iis 
' autem,quain exprelTaicone alb^ apparent. Pedes, non vtma- 
liisVefpis, tenues, fed cta(ra,refpeducorporis,quodcompadius 
eft, colorefubcroceo,antennaatettima,exiles,& bpeues.Ala ci¬ 
nereo lutsar. Odaua icon Vefpa eft imperfedioris , quam vt 
pollet volare, feminympha adhuc, aut ex nympha recens 
Corpus exalbo ad luteum vergere incipit, nondum maculis di- 
ftindum. Eft eius generis, quod decimo fubinde loco depinge¬ 
tur, nimirum fauisinlidens. Nona pedore eft longiffimo,aluo 
mediocris longitudinis, itainuicemharent, acfi duadiuerCsel- 
fent Vefpa. Tota flauo& nigro colore altcruatim conftat . pe¬ 
des & antenna funt longi, fed valde tenues, coloris ferruginei. 
Ferruginea quoque ala funt, quatuor, quanquambina tantum 
fintdepida. Caput quoque luteo, & nigro colore yarwt. Deci- ^ 
ma eiufdcm omnino cum nouiflime deferipta coloris, eft fed bre- 
uioripedore. Vcfpeta talia ; quali infidet, fereadificat, vel ad 
arborum ramos, vel alicubi alio in loco. Vndecima elegans ge¬ 
nus fylueftrium Vefparum eft, aluo miniacei coloris , fedannulis 
nigris, & nigra podicis extremitate. Alas habet quatuor, oblon¬ 
gas, fed anguftas coloris ferme cinerei. Pedus Sedorfum nigri¬ 
cant, & adferrugineum vergunt. Caput eiufdem eft coloris, ro¬ 
tundum, exiguum : antenna vero longiufcula, nigra in extremo 
acuta. Duodecimatotaeftcolorisfulci adauum vergentis,pe¬ 
dibus longiufculis, longis item antennis : capite & alis nonnihil 
ad ferrugineum accedit. Dccimotertio, acpoftremo loco de- 
pidum Vefpis congener iudicaui, quanquam reuera nondum di¬ 
dicerim an fauificet. Corpore eft procero, nigro & flauo colori- 
^ bus vario, tenui. Alas pidor duas expreffit, fed nunquid vel duas, 
vel quatuor habeat, vt quod res eft dicam, ignoro.Capite interim 
Vefpas potius, quam Mufeas refert. Antenna in extremo obtufa 
funt. Pedesfublutei. 
vidiflht, accepimus. &paulopoft,fi Vefpam expeditus ceperis, “ 
bombilarequefmeris,aduolant qua aculeo carent: quod non“ 
faciunt, qua aculeata funt. Itaque argumento quidam hoc v-” 
tuntur, vt altera mares fint, altera famina. Sed has faminas.quij 
carent aculeo dinerfas elfeab sis, quas in pracedente matriceS 
appellauit, habeo quid dicam certi : NamAriftoteleseas, qua 
carent aculeo minores imbecilliorefquceffe dicit, matrices latio¬ 
res, ponderofi ores, craffiores, ac Vefpa maiores;eius hac funt 
verba. Eft autem matrix, latior, ponderofior, crailior & maior, “ 
quam V efpa, volatuque haud plurimum valet, Pra pondere enim 
fui corporis volare longius nequit. Quo fit vt femper in Vefpa- “ 
liisfedeant dffingentesfauos, & munere fungentes cellario.In- “ 
fnnt porro matrices nuncupatam Vefpariis plurimis: led acu-“ 
leata fint, nec neambigitur. Videntur tamen & ip!a vt Apum‘‘ 
duces,gerere quidem aculeum, fed non extmguete, autfcnrct- 
T S. 
N On omnes aque diu viuere veteres afferunt nam, earum 
qua placidiores funt, opifices, vix annum durare, vel inde 
liquet; quod hyeme pereant.cum matrices diutius pcrdurent.ftq- 
cet id« Ariftoteles. aEtas, inquit, opcraiiatum annum non c6- “ a t. p. Hijl. 
plet,fed omneshyemeinuakfcentemoriuntur. Quod ea re con-“ Antm c. 4;. 
ftat, quia hyeme incipiente ftupefcanl: bruma autem nullao- 
mninoapparcant:ducesvero,quimattices vocantur, totahye- 
mevifuntur, atque fubterra latitant. Plerique enim cum pci“ 
hyemem ararent, aut foderent matrices viderunt, operarias ne- “ 
rno idem ait Piinius. Opifices, inquit, minorescorpore.qui'' 
moriuntur hyeme, matres qua biennio durant, notati Edouar- hLib, 9 .di 
dusVvottonus Sipigji eairconab Ariftotelealibi dici, quod an- differ.Ani,' 
nua Vefpa fit,& vnicoannoin vitaperdurct. 
C O J T F 5. 
s 
OVnt qui coire eas affirment, fu nt qui negent, & prioris quidem 
OopinioniseftuAriftoteles. Infedorum,inquit,aliqua coe-^‘ 
unt,atque ex animantibus eiuldem gen eris oriuntur, modo eo- “ gener.»nim, 
rumquibus eftfanguis: vtLocufta,Cicada, Phalangia,Ve- cap,16, 
fpa,Formica. Etialibiidem philofophushac fciibit. Coire“ 
nonnulla caterisvifa funt : fed an amba aculeo careant, auc“ 
habeant , aut altera careat, nondum exploratum eft. Ferarum “ 
etiam nonnulla coite vifafunt,&alteram gerereaculeum con. “ 
ftitit.fedde altera incertum eft. Et Vincendus recitatalibi exc 
Ariftotele, vifas efle aliquando Vefpas coire cum alio Vefparum 
genere, vt cum agreftibus domefticas. Sed cum Ariftoccies feri- 
bataliquando vilas fuiffe coire, mirum eft, earum fexum non x»K|/sp. 
polle difcerni, acproptereaAthenaus contrarium fentiiffe vide¬ 
tur, pofterioremque fententiam tenuiffe. Apum, inquit, & Ve- 
fp^rutn nurn^uani viruintuiire coitunij idcotjuc difcctni non pof- 
fe matem a famina. Verum funt, vt ibidem notatdodliffimus Da- 
lechampius, qui pro , id eft, Vefpatum , legant 
id eft, Fucorun^ 
ORTFS et GENER.4TIO. 
D 
Matrix 
quid. 
c*p. 41. 
' lOCVS, 
N On omnis generis Vefpas vbique locorum leperiri creden¬ 
dum eft. Qua aculeata funt, Sccimnanonfolumin Italia, 
Gracia, Hifpama, fed & in cateris Europa regionibus ptoue- 
niunt : nam & in Septentrionalibus reperiuntur. narrat Olaus 
Magnuslib. iz. in extremo climate polari Apesnon efleob ve¬ 
hementiam venti circii,at tum Crabronum, tum Vefparum, ac 
Locuftarum innumeram multitudinem. & in Infula Nicefiaait 
Ortelius Vefpas efle, quarum punftiones homini mortem infe¬ 
rant. Indis quoque eadem funt prafertim , qui Occidentalem 
mundi plagam inhabitant, grandi ores corpore, & vtdidlum eft 
macris,quam noftra venenofa. QuartuminterhaegenusBom- 
byimm in Affyria prouenire Plinius autor eft. C ertiim eft omnes 
ferelocisafperisgauderc,suminiisfcccundioresfint. 
S E X y S. 
"X yTAtricesqua appellantur apud Ariftotcl2m,& Plinium ar- 
ivlbitror eflefoeminasVefparum, opifices (operarias traducit 
Gaza) mares, nam Gracis matrix, Latinis praterquam, 
quod vterum fignificat, etiam faminas quasque,tum ad feturam, 
tum ad educandos pullos idoneas denotat, quod ex Columella 
cognitu perquam facile eftjdc Gallinaceis educatricib.ficfcriben- 
te. Nam pullosoifties educat fibonaeft matrix. Idera,fintergo 
matrices tobufti corporis,quadrata,pe(ftotofa, magnis capiti¬ 
bus. Sed fint ne mares , & famina dubitat <* Ariftoteles, qui ma¬ 
res appellat maiores, & robuftiores, quaque habent aculeum, 
feminas qu^ carent. Minores.inquit, imbecillioresquefunt.qu^ 
„carentaculeo neque repugnant : contra qua habent, maiores 
„ robufta, atque pugnaces, quas nonnulli mares appellant: fe¬ 
minas vero eas,qua carent. Pleraque ex iis, qua aculeum gerunt 
„ amittere eum putantur hyeme inftante: fed hoc exnsmine, qui 
V Efparumduplexeftortus; vnusquidem per putredinem, al¬ 
ter vero per coitum. Atqui eorum, quiperputredinem oriri 
ferunt, aliqui ex cadauere, vt equi; aliqui ex Crocodilifanguinc, 
aut ventre bubulo, aut corio Afini, aut aliis animalibus aliqui ex 
putredine arborum; & frudfuum, produci autumnant, quorum 
omnium autoritates ordine recenfebimus , & fiquas habeantra- 
tiones, adducemus; mox quomodo harum fiat per fui generis 
Ipcciemgenetatiofubtexemus Eorum qui ex equi cadauere oriri 
non alitet, quam Apes ex Tauro dicunt, antiqua plane fententia 
eft, vt pote cui& yEgyptii multum crediderunt, vt eiHierogly- 
phicispoftea patebit, & Graici, vtex vetuftiffimo a Nicandro 
probatur,hoc verfu, quem Archelao Varrotribuit ,&libr. Epi- 
grammatum ex Pallada citatur. 
‘'l-rrrree y) A MeAioxU». 
EquientmVeffarumgenerattOtTauriliero Apum. 
Archelaus quidam zEgyptius (vpus eorum , qui Epigrammatis 
miraculofa Ptoloma:o enarrarunt, hoc de Vefpis carmen reliquit, 
quod alloqui inter Epigrammata recitaremus, nifitam vetufta 
autoritate,in tanta autorum diflentione, opus haberemus, eft 
igitur hoc: 
•rulrltuirrr}/ •yfd^eetS-fyfnS-^iv. 
Z<P'^i(S‘n hj oi» epvmf. 
Id eft. 
Ex mortuo hanc equo[erihite progeniem. 
Veffis antmaltum qualta ponit natura. 
Iciem AntigonusinMirabilibus, inquit,ferunt etiam Crocodi. 
Ium Scorpionesgenerate,& ex Equis Vefpas,nafci&Plutarch.ait 
in vita Cleomenis: Vefpas ex putredine oriri aeftimaruntvete-” 
res, quod ex Equorum cadauere nafeerentur. Sed hi nihil diftin-“ 
dlefcripferunt, necexquacadaueiis equini parte oriantur, & an 
ex toto cadauere omnibusque eius partibus an folummodo ex 
aliquibus, vt carnibus, auc cerebro, na i Pliniusex equinis cat-“ 
nib. nafei Vefpas opinatus eft. Exquofo^teautordeNatutare- “ 
rum, Vefpas etiam ex equinis carnib. aliquando procreati feribit, 
citante f Vinzentio; & d Georgius Fachymems Vefpas ex cerebro 
oriri 
Varius Ve¬ 
fparum or¬ 
tus. 
Ex equo 
a In The- 
rtaca. 
Ex qua 
equi parte, 
htih.U. 
cap.io. 
cLih-iU 
eap. 178. ’ 
d Lib.4. de 
ortu in 
terit». 
