Liber Secundus de Infeftis. 
Vbi ScKolialles (piXcutem ait efle animalculum.quod fua xtate vo- A 
caretur , & ■<{'"©“»<jux poftrema vox alias fcabiem iignificat: 
dicique ait (pixtumt ri eli <pus u».ic^, hoc eft> quod ad lumen 
aduolet. Lycophroni per apocopen dicuntur etiam ; vnde 
cLib.it. «TurnebusapudNicolaum, vbiinpulueris confedlione legitur 
aduerf.c.iS. xsKetoi^vs interpretatur Blattas & Papiliones lucernis ad- 
uolitantes.Eftpra:terea<p«AeM»<»balena, <paeA«<>« .inquit Varrinus 
animalculum eft.quodadluminaaduolat, Si 
etiam vocatumdtem pifeis KTvtahs.hoc eft iumentarius, nec non 
%ea»» 9 »>i«on»»,bellua marina; vbi forte feribendum fiiftt 
quod prouerbii vice effertur in eos, qui fibi mortem afcilcunt. l‘a- 
Pyfauftx pilio enim ifte,de quo agimus Zenodoto,& jEfchilo teftejEliano 
mors. ni/gj!us-«5dicitur, quanquam Pyraufta Phniofitlnfedfum , quod 
Pyrauftas in igne nafei putatur; & aliud turfus «/AriHotcli, quod Apibus ait 
quasinfe- efleinfeftum,vermiculus, inquam, quem etiam Clerum appellari 
ila vocen- fctibit,fpecie Aranei.Ab Adrianolunio vocis, vt videtur.iilius vi- 
tur. cinitate deceptoPyrallisexponituranimalculupennatum , liicer- 
AL.t.c.Z 7 . narumluminibusadljolans Aitquedici Ariflophanis Scholiafti 
Glerus. fetI»4«,ca:terumPytalli5eAtilfoteliauicula;genus eli, Gaz.rlgna- 
Pyrallis. riam reddidit,Plinius Graeam vocem referuauit.Apud Athemjum g 
cL.f.Hift. Pyrallis legitur,&apud Hefychium nt-pp«Alrelloj»(s-OT<»r,idq; fuo 
locopoA xvfpttm, ordine alphabetico: quxferipturafi veriorell, 
Mvicus nomen fortafleinuenit a ruftb colore. Mvxiwverofunguscfi: , & 
quid. quandoquefunguselychniiTowtfiviiJTK.Jit;;^''» tip'?™- 
InVefpis. ^«»,cuiusmeminitAtiftophanes,inquienslIhuiufmodi fungi in 
elychniisfuerint,pluuia:prxfagium efle; quod &ipfumIunioim- 
pofuerit. Scholiaftes Nicandri ij/vxji^fimilem efle tradit 
{Tetrab.^. AbxtAw, & circa lumen volitare : Sed/Aetioxgjsj^iyAaVTTireft 
ftrm.i.e.18. quartuiiiPhalangiomm genus, de quo fuo poli loco dicetur. A 
pofterioribus Grzcis Papilionis genus KiuhXoa-SiTyif nuncupa- 
%L.lt. e.19. tur.| Plinio videtur appellari Papilio ignauus, & inhonoratus,lu¬ 
minibus acccnfis aduolitans, peftifet fcilicet Apibus, de quibus ibi 
h L.S.Hifl. agit. Sed A Ariftoteles Papiliones, qui Apibus in alueis obfunt, ab 
t.27. Hepialo,hoceft,Papilione adlumina aduolante, diftinguit difer- 
tiflimishifceverbis: Obeft&aliaquatdambeftiolafimiUsldepia' 
loPapilioni,quiluccrnarumluminibusaduolat QuamobremPa- 
pilionis ad lumina aduolantis nomine duo diuerla Papilionis ge- 
neta,fedinuicemfimilia,intelliguntur,nimitumHepialus, & qui 
iL.f.e.n. in alueatibus Apum nafeitur: videturque i Plinius alio quam Ari- C 
ftotele,authorevfus:nam& Columella nonalios,quam quos Pli- 
niuSjPapiliones ibi generari feribit, & ignecandel«occidi docet. 
Scaliger loca illa in quibus in alueis Papiliones illi fiunt, hordea¬ 
ria vocat. Ego ouahorum Papilionum intedfoaluearisin vnam 
veluti maflam conglomerata tenui quadam lanugine ea conti¬ 
nente obruta inueni,fubnigta,fplendida,dura,rotunda.numerora; 
Erucas etiam albicanies, exiguas, qira? mihi infequentinodle fol¬ 
liculos fecerunt, quales in alueo quoque obferuaueram magnitu¬ 
dine piftacliii inuicem numerofe admodum coh^rentes, & in fin • 
gulis fuas chiyfa!ides,qu* denique mihi dilfedla: Papiliones pepe- 
rerunt quales quoque in alueis videram Papilionibus, qui in triti 
kLib. 4. de cooriuntur, non diflimiles. k Ardouinpnefcio qua barbara voce 
Venenk. Papilioifteetiam Campalio non nominatur. Italis Farfalla, & vt 
Alumnus addit, Pauiglione,& Poueia. 
103 
t.ii. 
»Lib.t2. 
Hijl.mim. 
£. 8 . 
MORES. I N G E N 1 y M. 
vehe 
„T7 X ignis fulgore Pyraufta,inquit a ,iElianus,quam v( 
„XZ(ti afficitur voluptate,idcirco cum flam ma vel maxir 
ad lucernas aduolat, atq; nonnihil captare videtur Atenimla- 
SoV animali al mondo di fi altera 
Vtfta, che contra il Sol purfi defende, 
Jlltri, pero che ilgran lumegh effinde, 
Nonefconfuor.fenonverfolafira. 
Et altri,col defiofoUojche fiera 
Gioirferfenelfaoco,percheff>lende 
Trouanl’ altravtrtu^quetla,chemcendt, 
Laffo.tlmiolocoemquffiv timafchiera, 
Ch' 10 non fon forte ad efiettar.la luce ' 
piquefla Dottna,e non fo farefchermi 
Dt Itioght tenebro fi, 0 d’ hore tarde. 
Pero congti occhi lachnmofi, e itfermi 
Mto dejltnea vederla mt conJuce 
E joben^clr io vodictroaquel,cberr/arde. 
Et poftrurfusip eodem fere fcnfu : 
Che pofs' iifar t emendo ilmio Signor e 
Se non (lar feco lefinal' hera eftrtmaf 
che belfinfayche hen amande muore 
Come tajhora alcaUotempo fuole 
Semplicetta Farfalla al lumeauuee^a 
Vofarneglt occhi altrut per fua vaghe ^z,a', 
Ona auuiench’ellamuorealtnfiduole. 
Cofifempr'to cor.realfatalmio Sole 
Degit occhi,onde mi uten tanta dolceipz.», 
Chel frendelaragionamorncnprex,z.a. 
Cum propriumitaquefithuicPapilionisvtadlumenaduolet.lu- 
menq;rymbolumficdiuinicatis,iuxta illud Dauidicumun lumine 
tuovidimuslumen,fimilesreifte dicentur ei qui luminisiftius ar¬ 
cana cutiofius,quam pareft,riman volunt, antequam qua;anteo- 
culos habent, naturam perfpeftam habeant : in quo fere feufu 
LangiusapudcLipfium;Vaga,inquit, mens, qui pei hanc curio “ ctib.iM 
fam curam tibi vis l Tangere c^lcftes illos ignes ? Liquefees.'■ Confiant. 
Scandere in Prouidenti*arcem?cades. Vt Papiliones , & minuta” c. 11. 
quadam animalcula veipere luccrn^lumen identidem circum- ** 
uolitant donec amburantur: Sic humauamenslafciuitcircaar- “ 
canam illam flatnrnam. 
N Vnquid eiufmodi Papilionum genusaliquam hominipra:- 
beantvtihtatem, quod verifimileeft, nondum difeerepotui: 
quemadmodum e contrario duplex eorum damnum, quod infe¬ 
runt, pafiimab authotibus celebrari palam eft. Papilio, inquit4 aZ.jg.t.io. 
Pliniuslucernarumluminib aduolans, inter mala medicamen-” 
ta numeratur. Huic contrarium eft iecur caprinum. Nonredle” 
iraque Matthiolus Blattas & Papiliones hircino ieebre accenfo 
abigifcnbit; nam id Plinius, vt patet ex citato lolo, priuatimde 
hifcefcribit,quiadluininalucernarumaduolant. 4 Ardoynuseo- bLib.^.de 
rum natuiam venenofam efle fcribit, accidentiaqueaflumptorum Ven.c.tt. 
pia-dertimin notabili numero efle valde mala. Sed qualiafint ab 
authotibus non alleri. c Rafis teilatur, (i crines equini habeantur cZ,ao.f.i. 
inaliquoloco, nonintraturos Campahones, ficenim ille hofce 
Papiiioncsnominatiitem nigella,accicutatfuffitufugari Curatur 
quifumpliteodemmodo,quoqui venenum potauit Altera carum 
noxa cll, quam Apibus inferunt. dColumcllaauthoreft.nifi ene dZ.o.e.14. 
ccnter,aut diutius inter aluosmoren tur, Apibus exitio elleinam & Vt Apibus 
ceras, inquir, erodunt, & fteteore fuo Vermes progenerant, quos noceant 
aluoium Tincas vocamus. Itaque quo tempore inalua: florent, ’ 
cum eft eadem maxima multitudo, fi vas atneum limile miliario ” 
„ pfus yiuus comburitur.Meminit vero eius etiam aEfchylus Tra gv vefpere ponatur inter aluos,&in fundum eius lumen aliquod di- 
, goediarumferip tor hoc fenario 
Aihtitsf'ptotfet Uv^vtu f/sP‘* 
Magnopereftultum metuo Pyraufia exitium. 
Citat eiufdem AEfcbili fenarium Zenodotus cui etiam Pyraufta 
eftlnfeiftum, quod lucernis aduolet, atque ita exuftisahXconci- 
dat,pereatque.Abiuitqiinprouerbiumx!,g5ti!r»,(<#j®-,Pyraufta: 
Pyraufta: jntei:itus,in eos,vtdixi,quifibiipfis exitium accetfunt, & 
lutetitus. id cft.Piraulla: gaudium gaudes, de momentana flu 
xaque voluptate vulgo dicimus. Eandem,quam ex ignis fplehdo- 
re voluptatem percipit, cxprcllit Martialis hifce verlibus ad Pau¬ 
lum de phiala. 
Illa potefl Culicem longefentire volantem 
. Et minimi penna Papilionis agi, 
Exigue, volitat fufienfa vapore lucerne 
Et leuiterfujo rumpitur i£la mero. 
bCant.4.. Sed nemo melius, quam b Torquatus Taflus Armid* forma ca- 
AmansPy- ptum Euftathium inquiens limiliter; ac Pyraufta ignis fplendore, 
lauftx co- doftiflima fimilitudine admodum ingeniofe lufit poeta. E 
paratus. Nam cum amor ipfe, velutignis fit quifpiam, ac flamma, vtrumqj 
flamma gaudentem, & amore vrentem Euftathium, & igni inuo- 
litantem Pyrauftam inuicem comparat: 
Come al lume Farfalla eifi riuolfe 
A lo fflendoT de la belta diuina'. 
E rimirar if appreffo i lumi velfe, 
Che dolcemente att» modeflo inthina, 
E ne traffegranfiamma.e la raccelft 
Cerne da fueeofuole efca vicina. 
imitatusautem eft Taflus Petraicham, qui Sc ipfeamoreo) fuum 
Pyraufta; comparat. 
mitritur, vndique Papiliones concurrere ; dumqueeireaflam-” 
mulam volitant, aduri, quod nec facile ex an ufto turfus euola- 
re, nec rur( uslongius ab igne polfint recedere, cum lateribus x- ” 
ncis circumueniantur, ideoq; propinquo ardore confiimi. Idem ” 
remediumnotauitePliniusaddeusiBfuperftcrcorefifuffiantur” e/; ^ , 
alui,!''apilionesarccri.Alucaria,inquithycmeftiamento operiri” ’ 
ciebto luflrri, maxime fimo bubulo. Gognatum hociis; innaf- 
centes beftiolas necat. Araneos, Papiliones, Teredines: Apefqne ” 
ipfas excitat Et Araneorum quidem exitium facilius eli.-Papilio-” 
num maior peftis. Tollitur vero cum maturefeit malua, noiftu, “ 
inteilunio,ca:lorereno,accenfis lucernis an tealueos.In eam fiam- < 
mamfefeingerunt.Idem repetit/Palladius, idqucficicndum efle f/« Aprile 
vult menfe Aprili cum malua:florcnt;quod Columell? adueifttur, tit.s. ^ 
qui de media fere loquitur a:rtatc,vt qui vtiumqueautliorenicon 
feret, facile aniniaduettet: neque etiam maluas eo menfe florere 
puto, & quo anni temporefloreant, pra:cedenti capite oftendi. 
C A P V T III. 
DE FOMPTLIO SIVE PAPILIONE 
Eombycum. 
SYNONIMA. 
S VpraeiSuida Bo^CbAilrdiximuselTegenusApisfylueftris,ita Ecyinum: 
di<ftumOT»£jsT»^aiKC«i',nimirumabombo,quoobftrepit Sed Suidieer- 
cumdicatfauos conficere ex luto, lapfus eius manifeftatur, cte- ror. 
nim id de Bombyce,oon de Bombylio tradinit Atiftotelcs,ex quo 
patet dilucidilEmeriyBt^fvAisteile Papilionem noftrum, qui ex 
M i Bomby 
