Liber Secundus de Infe£lis. 
b Lib.i6. 
i, tem, graciliorem, &fade plane farminamfpedari, foliumque A 
3> latius habere 8r candidius > & mimis lanuginis, quam ca:terx, 
^quafdameciaih nihil prorfus habere,quasfpadonesappellent. 
Hastempeftiuecaidifolitas inte Antigenem, cum adhuc lihipli- 
„ cius tibia canerent fub arfturomenlc Septembri: lic enim exfas 
„ multispoft annis vtileselte, multaque Conandi exercitatione 
„ egete, fed ora linguarum conuenire. quod erat illis ad res popu- 
lo fignificandas vtilius. Pofteaquam vero varietas fidioqucac- 
,, ceuit, catfuramutata elt: caedunt n. noftraaetate menfe Maio & 
„ lunioferecirca foIllitiu,autfubipCoColftitia,&fieri in trimatu 
»)Vtiks,&breui exercitatione egete, lingiuCquc declines efle,& 
>,qualideorfumfledli, quodhisnecellaiiumefl:,quifonos varie 
„hngunt. Hxcuaque Tlicophraftustqiia; Plinmspaucioribus 
3, verbis lic explicauic. Contra Bombyci* maturius reciproco, 
_l" 1' 1' 
Itl 
Bombycia 
arundo 
qualis. 
it.iy.Ad- 
u$rfe.to. 
i. - -«.i*. uiatUilUb iCtiPlOCO, 
»,pacilis,faeminatum latiore Coli®, atque candidiore, modica 
jilanugine.automninonulialpadonu nomineinfio-uibus. Hinc 
erantarmameBtaadiDclufoscantus,noolilcndo&'reliquocura; 
miraculo, vt venia Iit, argento iam potius cani. Caedi Colebant 
3, tcmpeltiwvCque ad Antigenem, cum adhuc limplici mulica v- 
arifturo: Cic praeparat* aliquot polt annos vtiles 
cllcincipiebant. tunc quoque multa domand* exercitatione, & 
„ canere tibia ipC*docend*, comprimentibusCelinguis, quod B 
3, erat illis theatrorum morib.vtilius, Poftquam varietasaccclTit 
3, & cantus quoqueluxmia, c*di aatefolditia coept*, & fieri vti- 
3 , Icsin trimatu, apertioribus etiamlinguhsadfledlendosConos: 
qu* rnde Cunt & hodie. Erat itaque Bornbycia arundo, vt ex vtro- 
quelcriptore liquet, ad tibiarum vCum liudatilTima. lacobusDa- 
i? j.*™P*“*'««oria plantarum paluftrium Bombyciam fuiC- 
le didtam videri libi Cciibit, vel quod ex ea /3<)^/3v| tibi* genus fie¬ 
ret, vel quod Bombyciis InCedlis corporis exilitate, & ftngoCo 
habitu arundo h*climilislit, C*tcrUm quahquam horumlnCe- 
aorum limihtudtnem habere non negem, ab hiCce tamen nomen 
inuenilie non puto, quod Gr*cis, vtex Ariftotele facile liquet, 
incognita Bombyces elTcnc. Quarepiiusctymum recipiendum 
pmo,alterum reiiciendum. e Turnebus in longis tibiis ponendas 
clleaitj&Arillotcli etiam appellari, qui eas difficilius 
laflan dicit. 
7K|«w communi lingua a Gracis vocari feticum tradnnt.Sicillc, Seres ver- 
& Hefychius , z 5 >i«,inquit, mis. 
Seres, animalia Vocantur, quaCeri- 
cum nent vel nomen sft gentis, vnde etiam holofeticuin depor¬ 
tatur. Ex quo loco clarillimum eft, metaxan, & holofericum idc 
cfle. Sednunquid veteribusfericum, vel Cerica velles eqdemef- ; 
fent.quaholoCcric* polldenodabo. inlexico vulgari et- 
poniturfencum,byffus'.SedHefychiolimp!icirerellByllifs.B.,«- 
vero fcricum ell, Ciue vt Plinius vocat, Bombycinum. Ita¬ 
lice Seta vocatur, & Officina Setam crudam dicunt, quodlcti- 
cum crudum eruditi. Dicendum autem etiam erat potius fera, i 
feris vermiculis ,& haud dubie initio ita vocata ell, (ed deinde re¬ 
rum ignoratione fafliim ell, vt tintmutatumfic.HifpaniceSe- 
da, Gallice Soyie, GermaniceScyden, Belgis Syde, AnglisSilke, 
fineflexe,VngarisSeIiem, Polouis Icdvvab. InSamatra infula 
Pedir. Serici etymum etiam nobisrcliquit kaitianus Capella, . 
vndisafpeiguntarboresfuas,vtlanugo,qua fericum creatpolTit 
admitti:aliarumgentium homiDcsalpei'nantur,acrefu‘>iut Ab 
eorum lanis velles appvliantiir Serica, qua apud nos in deliciis 
habentur. & fericati huiufiiiodi vcllibus indati; &fericariife- 
ricotum textores. Sic ille. 
holosericfM difPerre a serico. 
A VrcIianus Imperator negauit vxoti fua vfum holofeticii 
propter preni magnitudinem.Sic enim fcribit f .lanias Vbpit- 
moralia. 
Hefurris. 
ftionis 
mortuoru 
typusj 
a /» Hex. 
homil. 8. 
R 
I - -.............. .f oaiiiius 
his verbis: Qjiid dicitis vos, quzfb, qui D. Paulo non creditis dc 
„ eamutationc , quam in tefurreftionc fore dicit, qui plerafdue 
„ videtis acris animantes formas permutare , qualia dc \kr- 
oinequoque Indicocornua protendenti gemina narrari folcnc. 
,, Hic in Erucam vertitur primum s fit deinde temporis protrrelTil 
idquod Bombyx appellatur: atnequehacin forma petfillft, fed 
„ illis pr*mollibuscorniculorumbra«aeolisfefcfenlimptolatan.‘ 
3,ubus in alarum fpeciem, ita demum fit volucris. Cumigitur 
3, vos o mulieresrepetitis vicis ordimini,&retotquetisvcftram 
„operationemfedentariam,fila nimirum,qua;ad vos tfq; Seres 
3, tranfmittunt ad raras illas & przmolles velles concinnandas! 
„ veniatvobisinmcntemhurufcevarietasanimalisinformas at- 
3, que mutatio, indeque refurreaionis dilucidam cetcamqifen- 
3. tentum fumite, neu fidem futur* immutationi abeo^eLs ei, 
quam hominibus omnibus communem fore Diiius Paulus polli- 
cetuti 
D 
Bobyclbus 
'atgrisaues 
aluntur, 
a Lib. 1, cS 
UihaL 
Serica tela 
Metaxa. 
« Aurelianum veltein holofericum neque ipfumhabuifrein AkH* 
vcltiano fuo , neq; alteri vtendum dedifle; & cum ab co vxor fua Itani. 
peteret, vt vni co pallio blateo feneo vteretur, illum rcfpotidiffc. 
Abfitvcauro fila penfentur. Libra n.auri tuncllbrafericifuit.Sie 
Vopifeus. Blateum Baprilla Aegnatius exponit purpureum Im, ri 
peratorum veto primus Heliogabalus, qujnullum nonlapidem 
mouit, vt imperium dilapidaret; hoioferica velle vfus ell, telle 
Lampridio qui & hoc addit, tunc ex vna lance appenfum fiiilfe 
aurum, ex alia vero lanuginem fericam , vt non iinmeritb etiam 
ficuti ex naufragio auro faluato decim* pendebantur ci qui falua- 
rat.-fic& llatucum legimus in legibus Rhodiis defericb ficco c6- 
feruatohis verbis: holoferica,liliccafaluatafintidccimasfoluun- 
to tanquata auro paria: c*tctumafpeigine commadefaiaa,exfic- 
eantor, & ita ad collationem veniunto. Hanefeticifummam eo 
EfurreiSionis mortuorum typum quendam certiffiitiumtri- C caritatem cum mecum perpenderem,&contra videreiri 
•plicem harum Erucarum metamorphofim facit a D. Balllius pnmoium imperatoru *uo in minori fuifle exillimatione, coepi 
,..rk,c. a;-;.:- -r. . ' .. . . ctedere, quod fericum hifce cllet, nonholofericilm; fedqualc 
nunc vocamus mezza feta, quafi femifericum, Latini fubfericunj 
dicunt, quod fimulcura fetico lanam admillam habet, quale eft 
quod vulgo SatinumBrugenfe nominatur, vel forte Tramofeti- c s 
eum, hoc ell, vt ilfidorus exponit jexftaminclineoj traffiaei ^ ^ 
fcrico. Sufpicandianfamin primismihiprzbetf Plinius de Bom- 
by ce Coa agens: Nec puduit has velles vfurpare etiam viros, Ic- 
uitatempropterzlliuam. Intahtumalorieageicndidifccflere" 
inores, vt orierifint etiam velles. Aflyria tamen bombyceadhuc 
fiminis cedimus. Et Claudianus canit. 
y odorntSLftuUmmUusmaxtmairiftttn 
tff varios moaijjifales-. minimeque viriles 
Mundicia, compti vultus, onertqj velipfu 
Seriem (§<c.lziitn luuenalls. 
Hafunt que. tenutfudunt m cyclade, quarum 
Helicius, panniculus bombycinus vrit. 
Siicaquef*minsecommuniterfeticoindubte<|gr,&mbliiorej5 ac 
effzminau etiam viri,CUI noaidemdecuiiret^telianum,aceiu'' 
> vxoremSMatronarumopukntarmnvellesfcricasfuiiredirerciffi- , - . 
me etiam inquiri/Martialis, atib n, 
De fallattaisdommequodjiricaprelts, ^c. ' 
DominZ,ideft,Augullz,vte Turnebusexpoffit.fitrurfiis- 
Ftmmeumlucetfic jer bombyemaeorpui. utrj.c.0. 
Qu^in etiam decretb cautum fuilfetellatUr/ Cornelius tacitus 
Gdlauio Frontone prztura fundo a Quinto Halerioconfularii 
ncvcltislencavirosfa:daret multoq;magisturpismulierib.Vira , . , , 
jSenec?.dutnait:Videokricasvelles,II velles v,.canda;funt,in“S -^'7 ''* 
quibus nihil ell, quod defendi,aut membra. aiitcorpUs, aut de- 
mquepudorpoffit.quibusfumptis mulier parum liquido nudam 
fe non elkiurabit,&c. Et Clemens Alexandrinus dc haceadem'* 
lerlca tela, luperfluahzc, inquit, & p-fpicua, mentem minime 
conllaiKemargnunt,qu*exiguobxpanfbveloitadqaarnquoda 
lenocinio probrum corporisilliciuiit. Non efteniihamplitiste-” 
guraeiuam mollis, ac delicata veljlis , qts* nudam fimirU non " 
potell occukreieiufmodi enim vellis in corpus incides mollius 
ipli corpori imprimitur, ae amplificatur figur* carnis inllar ad » 
hzrens , & ihulieris typum ita exprimit, vt vel non videnti ma- 
niteda fit tota conftitutib corporis, &c. Nevero quis cx allato'» 
fupraMarrialisverfu,&hoc Clementis locb arguat bbmbvdna 
ohm tariohs quam nunc textur*fuifle, quoniam cOrpora mulie¬ 
rum transIuceredicant,adfcramhnncPlutarchi locfi, apud quem 
Theoiqiiid vero, inquit, hofpes obftat, quin idem fit & ceii^e & 
denffim 3 ficutfantferica;&byffina texta dcqmbus,&Homems, 
htnte^ pexMi oUa lentus definit huthort 
Olleridens accurata textur* fubtilitate, qu* okfinon tranfmit- 
«rct,fedidbbdenfitatem deflueret. Hinc ergo patet etiam den- 
fas fuifle velles feneas, ex ante citatis locis vero ta fubtiks vt cor* 
pbrismebta extra cerneretur Siitaq; Opuleciores mulieres feticis 
induerit fefeveftib.curpoftidfaccrenMicuitlmperatrici? Quin h In Itod 
. vtiiuas cbfhgitur ex /> Horatio , qui Stoicam 0^8.^ 
libro* 
F S V Ss 
IE Serico hienihil dicoj ptiuatim dc co feripturfis. Prittrid 
etiam alio modo nobis vtilis eft Bombyx.Nain fi dc em e ha- 
bentii^falutedefpcrcs, hifce cohortaksauespafcerepotclis, vel 
agrosflercorare ! mirum enim eft quantopere aucsimpiniJUcnt. 
numerofioraqueoua patiant, mirumque vt agros fotcundfnt.A- 
deovt nihilfinn hoclnfcdligenere, quodhoihini vtik cfle ne* 
queat. 3, Scribit quidam vir dodus Germanos milites Bombyces 
frixas comedifle dclitiarum caufa, idque(ihquitj iurfe, quia inno- 
2ixruntj& fapofCj & odorctetrocarcUc- 
c A i> 
V f 
ViL 
t>E SEPteo. SYNQNTMAi 
(IJEricum, & Bombycinum idem eflefatis fuperquedeclaratuffi 
^efleexiftimo iqUanquai» fcricum etiam Zizyphum fiuciiiiu- P 
bam Galenus voect,quem lu^er eOconfuk. ApudGricos en&t- 
nsr, fineadiedioneraro inuenitur. Alias hoc eft feriti 
tela, kricus pannus,& «ngaK^io-^iisferica vellis dicitur. Arecen- 
uoribus Gr*cis: 4 *TO|«, inquit author thfefaurilingu* Gric* & 
nominarim ex Aduario ,& Nicolao Myrepfo afferunt 
ti/chui idelt, fericum crudum, hoc eft Bombycum vellus nonduffi 
cuolutum,necinfedum. Legiturhbc vocabulum etiam infiau 
dedis libro trigefimonono. tit.de pubi & vedig. IbieriimMar- 
tianusait,Metaxa, vellisferica, velfubferica,veTa tinda Sic Co- 
dic.lib.inde murieikgis. Lotas fericobktt*, &metax* huiuf- 
modilpeciesinferriprzcipimus. Vnde metaxariilib 8. Codic. de 
pignorib.& hypoth.appellaatursfcrieiHegotiatores. Vcrum^i- 
iiiaioi etiam' 
