Liber T ertius de Infe£tis. 
145 
notans>cui mos erat quotidie fibi fecretum horarium captate,nec 
interim aliudfereagebat, nifiquodMufcas captas ftylo confige- 
c L. de- e»p. re: Illud etiam videtur prouetbiali ter diftum apud e Plutarchum. 
txinimie. Non quantum, vel Mulca animum aduerfit maledidtis.Ioannes 
•vtiUt. Bapt.Piusrcfettapud Mediolanenfes liocferri adagiu.Nonma- 
S^isobefl'epoterit,quaintemoneMufcaconfueuit. dequoApol- 
lonius Rhodius Lib. primo Argouauticwn avtit <e^x,Xu 
Vulgacidimu eftapud nos, Cauallimagn Mofche 
Cahzuditrauagltano,id eft,equos macilentos impetunt,aut lanci¬ 
nant Mufea;, pro eo quod eft, homines tenuioris fortunte obruu- 
Al!’albadc turinfortuniis. Sicut enim equis mactis infeft* funt mufese, ita 
Mpfeoni. huiufmodihomines infortunia. AU’atbade Mofcani, hoceft,in 
aurora Mufearum, id eft, orto iam diu Sole, oinniaqueperlaftra- 
te. Tunc enim Mufe* ciicumuolitant Illud denique proucrbiale 
figuram habet: Nonmtfirftt-tarlaMofcafilnafo , neitiufcam mi¬ 
hi innafum induxeris ,pro eo quod eft,ne mihi ftomachum fai 
cias, ne me irrites, quod iis quae de hoc Infedio fcripfit HomeruS| 
optime refpondet. 
APOPHTHEGMATA. 
Domitia Imperatorem ex Suetonio, cum certis horis fe. 
nus folitns'^^*^^*^'^”’ captaret, Mufeas ftylo ferreo cqnfigere foletedixi- 
Mufeas qustentique cuidam, an quis cuin Imperatote eflet, neMu- 
confiwere <juidem, relpondifle Aliusiocuslegiturapud ji Plautum: vbi 
z In Anulo ‘l“*fttanti hofpitium a Mufcis liberum .in quoncMufcz 
quidem fint arbitra:, refpondet Colabifcus; minimegentiu Qyid 
ita ? ait Lycus; quia, inquit ille, a Mufcis li mihi holpitium qu*- 
tetera,aduenicnshucitemin carceremredia via QijolocoLam- 
binus.iocus, inquit, ex ambiguo. Nam cum Lycus hocfentiret 
quasritare hofpitium a Mufcis liberum; Colabifcus aliotfum ac¬ 
cipiens quafididlus fit , quarritatea Mufcis hofpitium negat fc a 
mufcis hofpitium quretitare. Nam fi a mufcis qutererem, inquit, 
rediain carcerem iuiirem,Ybilolet efie magnus Mufearum nume- 
B 
tus. 
HISTORICA. 
Pharao 
quot pla¬ 
gis a£Fc- 
dbis 
De quarta 
aEgyptio- 
tumpeena. 
Mufea: 
Pharaonis 
pereunt. 
Romano¬ 
rum poena 
Mufear. 
Romani 
milites e- 
ticiuntur. 
D Ecem fatuillimis plagis in Pharaonem, & aEgyptios Deus 
animaduertit, quod, populum Ifrael dimittere noftet: qux 
quinq; hifce, licet barbaris verfibus compraehenduntur: 
Prima rubens vnda, tabes, raua^feeunda 
Inde Culex trtftis, po/l Mufea recenttor iftis, 
Quinta pecus Jirauit , 'veficas fexta creauit. 
Penefubit grando, peft Bruchus dentenefando, 
Kona tegit Solem, primam necat vltimaprolem. 
N os de quarta tantum poena G:tibemus,qua: ad prxfentem hifto- 
riam fpedlat; de quaficip factis litteris legitur,mxta translatio 
nem Beati Hitonymi Dixitquoque dominusad Moyfcm.Coa- 
furge diluculo, & fta coram Pharaonc. Egredietur enim adaquas, 
& dices ad eum. Hxc dicit Dominus: dimitte populum meum, & 
factificet mihi. Qdiod fi non dimiferiseum, ecce ego mittam in te 
& in populum tuum,& in domos tuas omne genus Mufcaruin, 5 c 
implebuntur omnes domus AEgyptiortim Muftis diuerfigeneris, 
vniuerfaterta, in qua fuerint.Faciamque mirabilem indic illa 
terram Geffen, in qua populus meus eft, vt non fiiu ibi Mufea;, vt 
fcias, quoniamego domjnusin medioterix. Ponairquediuilio- 
,, nem inter populum meum, & populum tuum,Cias ciit lignum 
,,iftud. Fecitquedominusua. Et venit MulcagranilTima indo 
,, mos Pharaonis, & feruoium eius,& in omne.n terramaEsypti; jy 
„ corruptaque eft terra abhuiulmodi Mufcis Vocauitque I’i,a- 
,,tao Moylen,& rtaron,&ait: Itc& laetificate Ueo vcftrom 
„terra-hac: EtaitMoyfes nonpoteft ita fien Abominationes e 
„ ninh aEgyptiorumimmolabimus domino Deo noftip? Quod ii 
„ madiauerimusea,quxcolunt aEgyptu coiumi eis.lapidib n„s 
„ obruent.Viam tnum dierum pergemus in folitudiuem, & facii- 
„ficabimus dominoDeonoftro,licutprxcepiniobis. Dixitque 
,, Pharao Ego dimittam vos , vtfacrificetis domino Deo vcltro 
„indeferto: veruntamen longius ne abeatis , rogate pro me Et 
,,aitMoyfes. Egrellusate orabo dominum :&recedet Mulcaa 
,, Pharaone : &aferuisfuis, &apopulo eiuseras Veruntamen 
„ noli vitra fallere, vtnon dimittas populum ia «ilii aie domi no. 
,, Egrellufq; Moyfes a Pharaone, orau it dominum: qui fecit luxta 
verbum illius: &abftHlitMufcasa Pharaonc, & a feiui, fuis, & a 
,, populo eius. N on fuperfuit, nec vna quidem, & ingi anatum eft 
,,cor Pharaonis,itavtnehacquidem vice dimitteret populum. 
Septuagintainterptetes Mufcain caninam.non omne Mulcatum 
genus fuille interpretantur,quod reprehendit Eucherius,aiTfiens 
quamcunque fuifleMufeam.Similem poenam luifle Romanorum £ 
exercitum author eft Dion, tradens eo tempore, cumTtaianoo- 
mniaprofperefuccedercnt, Chriftianos nonnullos tunc alTidue 
pfallentes, & ieiunantcs,retum mutationem in malum,& Roma 
ni exercitus cladem fore pionuncialTe: fed cum omnino contraria 
iispraedi'xer 3 nt,nunciarentur,pairim abinfidelibus elfe detifos 
eam nihilomninus, vt Cxlar Baiaonius notauit, vera illa Chri- 
ftianotum vaticinia fuifle poftmodumprobauetiteucnrirs Nam 
non tantum Traianus nihil pofthac rebus antegeftis, & fuperio- 
xi vita dignum efficere tefte eodem Dione pocuit,fed& prouinei^;,, 
quas fubegerat,rebellantes,Romanos milites,qui earum fines 
tuebantur, partim eiecere, partim interfecere: item rebellantib. 
forte etiam in Arabia Agaienis , tantum abfuit j vt eos Traianus 
domare potuerit, vtpocne periclitans, prohibente numine rece¬ 
dere coailus fuerit, propter multa qux ibi contigere prodigia, in¬ 
ter qux pollremoloeo n6 eft referendum quod orta fubinde Mu¬ 
lcatu vis eduliis, & poculis infidens, foedo contradlu cundla Ro- 
manograuia,& molefta faciebat: quamobrem digtediens inde 
Traianus, morbo primum tentatur,&c. Megarenles autempo- Megaren 
pulos a Mufcis multo magis vexatos fuifle legimus, vtpote a fedi- ft-s Mufcis 
bus fuis Mufearum multitudine, referente a Aeliano depulfos, vt inftftati. 
vel hinc etiam pateat, nullum efle, tam exiguum, taraque i mbe a£. w.c.ij, 
cillum animal, quoad hominum peccata punienda ceu conue- 
nientilIimo,acfoitilIimoDeus vri non poflit Narrat Baronius ex 
annalibusHifpanicisanno 13S6. Septembrimenfe, capta Gerun- 
daaCaroioSicilix, & Philippo Francorum Regibus, cum milites 
vim inferrent SepulchroS Narcilli, Mufearum adcoiiigentem in¬ 
de prodiiflemultitudinem& i 11 exercitum irruifle tam infefto im¬ 
petu, vt in fugam illum verteiit, & a capto defiftcrc coegerit, il- 
latamagnaclade. Eandem hiftoria,ledlongealiternarrat/-loan. gj, _ 
Villarius, nempePhilippoFrancorumRege. Gcrundain Catalo- ' 
ni* Vrbem oblidente, Mufeas obortasiii exercitu,venenaro mm- 
luhomines,atqueanimalia pungci^tes necitradidilfc. lii Hifpa- 
nicis hiftoriis aliafimilis hiftoria legitur de Alphonfo decimo, 
inRegniluiinitiis Nieblain oppidiimin VandaliaaSarcenis diu 
occupatum menfibus decem oblidente, machinisque continuo 
debellante. Nam&mcaftris eius innumeramquandam Miifca- 
ru'm plagam qu* manducare homines non lineret, quin & vnacu 
cibis ingererentur; ortam refert, indeq; omnes fcrein caftris ven 
ttisfluxu, quem dyfenteriam vocant, correptos eflcjpluiimefque Dyfente- 
iiitenifle. Eteuin Barones,&militcs Regifuaderent, vtabollli- naex Mu- 
dibnerecederct,illeaucemperfei]erandumin reinccnptadiceret, Icarum 
ecce duo Monachiad Regem accedunt, hortanles nc abincccnto hauftu. 
defifteret. Mautitanosemmfummopereannoua; premi ancviiftia: 
Mufeas iam iam recclTuras, li annuat Rex hortantibus Pevluadct 
vt publico edi(fto,ftatutoquepr*mio mufeas occidi i ubeat, & in 
puteuin proximum ad caftra deferri. Id cum fadum clfet Mufeas 
aiGtellcextiniftas, & dyfenteria liberatos cfle milites. Qija ie in- 
telledla Saraceni, & obfeflum oppidum, & caftra, & vrbefn Regi 
dedidere. Non itaque, vt dixi, parui facienda funt, tam minuta L 
nimantia, quin potius quam fragilis, quamquam caduca fithu- 
mana vita, etiaDeus immortalis exemplo Mufexoftendere vo- 
li^j quxnimirumpotensfithominem occidere, vt vulgonotum 
elt,Adriani Charti Summi Pontificis infcliceinfortunatoq; exi- ^driani.4. 
tu. Hunc etenim narrat loaunesCremonenfis , cum Anagni* tu 
fuis vmbr* captand*gratiacxpatiarctur,aquamq; ex fonte hau 
filTet, Mufeam cummagnoimpetu iufauces impaftamfufFocaf- 
fe.D.Hieronymus de Martyrequodainjcribit, cum equuleorum 
laminarumque tormenta viciflet, a Valeriano meile perunftum 
efle ,& fubardentiflimo Sole, ligatis manibus poft tergum refu- 
pinarum, vt Mufearum aculeis obrueretur, qni ignitas farragines 
ahteluperaflet Pofttemo cPetrus GicgormsTholofanus huiuf- cLib. 13. 
modi hiftoriam narrat.Memini, inquit, cuiufdam hiftori*relatq Repub. 
Paulum Diaconum lib. lexro de gcltisLombardorum capite ter- cap.ji. 
ti'o,qux& abfeiflionem illam muabilem (dxinonum) probant. 
Chunibertusenim Rex Longobardorum , leaeto in palatio cum 
ftratorefuo dctcrminaiiit denece Aldonis, & Gianfonis. Cum 
autem confularet; apparuit Mufea in ftneftra,qua cultello, quem 
tenebat, ocqidetc volens,non potuit, fed pedem tantum ablcidit. 
Cum vero Aldo , & Granfoin pal.itio Regis venirent, decreti ne - Dxmou 
cisinfeii, apparuit qui dam claudus obuius altero pede ligneo, iu- Mule* 
bensvclcceilerent, eo quod decorum ntee determinatumfuiflet hgura. 
a Rege; cui credentes in hafilicam fe receperunt in alylum S. Ro¬ 
mani martyris. Q^odnunciatnmChunil'erto,cunitamenftrj- 
torafenon dif-cfliflct ,intcrrogauitpcrnuncium, cur fugi flent, 
& pofteaquis confilium de nece aperuiflet , & audiens faftum 
faiifeaclaudo illo obuio, intellexit cumelle malum dxmonem. 
qui ipecie Mufe* eis conlultantibiisadfuit ,& pedemeiabfcidit. 
Hxcille, 
E A B V L JE, 
D e muliere in Mulcam conuerla huiufmodi fabulam narrat 
Luciantjs AitveiofabulapeipiililuamfuifleMufcam,l0- « Mulictin 
oiiaccm tamen, & garrulam, & cantatricem, & in amore conten MuUaifi 
diflecum LunaeodemtemporeEndymionis; deindecumflor- conuerfa. 
mienteni adolef entulumalflduo excitaret, friuolaloquens, & 
cantans, & ciicaipluinlafciuicns,*grcilliimtiilifle. Lunam vero 
iratam in hoc animal cranfmutalfe Mufeam; & nunc propterca 
omnib inuiderelomnnm, qui dormiunt, Endymionis mcmo-“ 
rem, & auolefccinuiisprxcipuc, & teneris. Morfiis autem ipfe, “ 
& cruonsauiditas, non ruiHcitatis, led amoris eft ,& humani “ 
tatisfignum;'nameo,quopoteft,modofruitur,^cexpulchiitu- 
dinedecerpit aliquid. DePolytechnoaPandarei famulis in vin¬ 
cula coniedto, & meile perunfto vt Mufearum aculeis exponere Poiy. u; 
tur,fabula i nxEdonis hiftoria ex Antonino Liberali recitauimus. fagula 
Iu Grxeorum monumenrislcgimus NeptirnumPericlyineno c6- 
ccdifle. vt in quam vellet figura fe conuerteret, ac ait Euphorion, 
fimilceuafifle maritimo Protheo: interfeflum autem ab Hercule 
Mufeam tranfmutatumin belloaduetfusfilios coliho Palladis’. 
APOLOGVS. 
I N cellaquadarh meileeffufo.Mufcxaduolantcs comedebant. 
Implicitis autem eorum pedibus euolare non poterant. Cii vero 
fufFocatctur,dicebant,milct* nos,quia obatiodicucibu petimus. 
Fabula fignificat, multis gulam multorum malorum caufam efle, 
R i vsvi 
I 
