Liber T ertius deinfeftis. 
appellatumyft. Ceteram egoleftotibusconfiderandumpropo- A per Oellruitifontem, intelliguntdicuntapuJ Sii,u! 
no, aunquid quod de Ephemeri pedibus fcnbitAtiftoteles, pix. ^ — ..y 
ceptiSeiusconueniac, qux vniuerfaliter de Infedlon 
147 
. . uin pedibus 
fcripta reliquit,tribuens iis, qux pauciores habent, fei ad minus. 
"blib. 4. Je Plinius tamen ficrepetiitiHypanisfluuiusin Ponto,circa folfti- 
fartib.c.e. ,, tium defert acinorum eflSgie tenues membranas, quibus erum - 
Animal. i,pitvolucrequadrupes,nec vitra vnum diemviuit; vndeHeme- 
robion vocatur. Meminit etiam ciElianus citans Arifl:oteIem,fed 
cL.f.dgf, neque alarum, neque pedum mentionem facit, vocatqucMono- 
meron.Atiftoteles (inquit)ait beftiolara apud Hypanin fluuium, 
vnum diem viuentem, fublucem matutinam nafci,poftautem ad 
folisoccafum extingui. lacobus Daleckampiusin Plinii locum 
citatum hoc addit fcholiolum.Tali tempore id Culicum genus in 
Arari nafcitur.eodemq; die mortuum aquisinnatat,pircibusaui- 
diflims confeflantibusiLugduneiifes pifeatores vocat dela Man- 
ne.Sicille. Sed cum Ephemetum,liue Hemerobium, fiue Mono- 
jnerum Atift quadripenefit,e Culicum genere,q, bipen ne efl:,ellc 
non poteft Sunt tame mulcaInfefta Culiciformia quoad corpus, 
qui; alas habent quatuor,vtfuoloeopatebit BocatiusadditEphe- 
merum mane efle infantem, iuuentutem tenere meridie, velperi 
fenio confici,&mori.Scaliger nobisEpheroa defcripfit his verbis; . 
Ephemeriab Arilb.fcriptam, a Ciceronerepetitamreponishillo- B ^ 
fi ^ m • '1 tt 1 rv» <1 I 1 C f V _/'_ - • I 
riam:animalis faciem non apponis. Qijibus igitur feribebas hxc? 
Omnia legimus, & relegimus: in memoriahabemus Oc cidet mi- 
feros crambe repetita. Igitur danobisaliquidnoui. Quidtulin- 
quies.EgonlNihil equidem. Nifi fi animal,quod dcfcnbam pedes 
habet quatuor.Ephcmeronputo.Namq; adSarcam,& Benacum, 
frequentem vidimus vefperi,mane nullum. Captum nodem tan- 
„ tum vixit. Sin fex habet pedes: non enim memini: de noftro B- 
,, phemeroadumeft.Neciamdiem vnum s iuet hic in lituris hif- 
„ cenoftris,fedpofl: vnius modo li nex tradum,obiit Et parui re- 
,, fert:parua enim iadura eft. Tamen hoc pro alia hilboriola cen- 
„featur,Quatuor oblongas gerit alas. Pedes quot,nefeip Caput, 
„ quale Mufea.Oculos grandiflimos. Promufeidem in fe conuo- 
j, lutam.Ventriofum eft.Cauda eft longilIlma,fediunculis coag- 
„ gclla,atqi coaptata, in extremo bifida. Etiam in quibufdam tri- 
j>rutcata: vt in Gryllorumfxmellis, querum mares vno tantum 
jjfulcobicornem habent. Coloranti fplendorefubluftrisinma- 
„ioribus!minoribusfubfufcus,TauiiniMoniettan vocant,quali 
,, Monachellam. Adriatici ad Maranum, & Tergefte, Curoculu. 
„Putolufl:inopolin Exarchatnm multanomina Grxcaattulilfe 
- c , ■ Fons anud 
colebantur.CupiditatumquoquelHmuli hoc nomine clFeruntur, / 
vt a Lucilio. ^ ^ 
X, '_ > • ' t . ' • , n Oeltius 
Mve^y jAjj)cmse.v&»v,ia efc, di(5tus 
Neteiapiittinlanaimmeniarumopumcufiditcig. 
Efl:etiamo(4(i®-apudiArillotelemauiSuomen,quxVermiculilt,;y;«j 
viditat Gaza Afiiumtranliulitjde quo tomo fecundo nolltxOr- '' 
nithologixquamvbcrrimelcripfimus.Afilusauremariuus,quem 
Grxcio/rjiov^-iiXisOTio» nuncupant, animal eft ita vocatum ab Afili 
tcrreftiis natura, quod thunnosgladiolqj pilees, interdum etiam 
delphinos ita exagitat, vigente canicula,tantoq; interdum dolore 
afficit, vtproptereainnaues fxpenumarodelphini infiliille nar¬ 
rentur. Oriturfub pinna thunnorum Scorpionis effigie. Aranei 
magnitudine. Pediculus marinusBelloniodicitur, ledfalfo; de 
hoc alibi plenms agemus. Apud Auic. Afiluslerpentisfpecieseft, Af-T.i 
vt Leoniffcnus in libro quodam de Dipfade &. aliisferpentibus ‘ril 
autumatjUcc id faneablq; radonej fiqaideni ea omniafigna qu£a L. ^ 
l^iofcoridcj & PsiiloiniiisquosAfpisitiomorderici enarrantur, Af n 
eadem in morfu Afili ab Auicciina referuntur. AlJwcbcumGrxcis 
Tabanus fit ,_vt poftea probabimus. fi fpedemus etymon, fonat 
potius MiatuTm, feu , etiam fignificac eum, qm claudit ocu ■ 
conliiuet. Gertum autem oculorum vitium hoc vocabulo 
exprimi video GelliusMtIftiTOlulciofum vocat fulgcntiiislufcio- 
fos,inquit,dicunt,qui inteidiu parum vident,Grece dicu- 
tur.l>ilFeriint autemTiivaTO^ptJXTwAiyinyi',quod hi piopter vifus he¬ 
betem vim inteidiu contueri nequeant,nifi claiifis oculis: Mvams 
autem dicantur, qui ab ortu primo proxima quidem vident, re¬ 
mota vero non vident. Senibus huic vitium contrarium accidit, 
fiquidem fenes admota non videntes,longe reducia videiu.Poni- 
turMi/a4, fedper v & i.procaftari, quo vrgenturequi, apudXe- 
nophe'irerr i) TirAei, ecu di' rdjUtji^Tn. Qlfidam 
exponunt etiam flagellum : fed nc rninimo digito dici ^ quialio 
nomine «riTiis appellatur) annotat vulgarelexicon. 
SPNONFAIA 
P RimUm hicfecenfcbimuseorum autoritates.qui Oeftrum,fi¬ 
ue Afilum Tabanumque,aut Mtlana, idem elfeftatuuiiti mot 
eoium,qui inccrhosfua difcrimina ponunt. Tanta n.in his voca¬ 
bulis exponendis difficultas exiftit, vt quid fignificeat,hxi£at.flu- 
ftuetve animus. Ifiod. Oeftrum efle ait animal aculeis permole- 
ftum Gtxcumq; id efle nomen, Latine Afilum dici, vuloo Taba- 
,—^- —1 -^ viio-xuiinj, lu uuuicn, x.acine n Ilium aici, vuloo 1 aba- 
„ Plurima n rcceferepofliimus. Ab oculorum fpecie.taquam Ho- ^ num.HisMuiii 4 'quoq;fynonymumftatuitHadriari.Iunius,cui«s 
,, mericam Iunonem,Bo«OT>',fic hoc oculum. Lufcrim; fiita expofitioni fubfcribut alii plurimi,forte Herychii& Euftathii au- 
,, non fit. Maiora enim molimur. In hisintereaprodeambulatio- 
nibus ociofi, & haud falloj/oAa^»,7*5. A noftratibus Situolla, id 
eft, Sagitella nominatur. Hxc ille; fed n orandum de pedum nu¬ 
mero voluiife potius tacere veritatem, quam Ariftoteli repugna¬ 
re Non enim credendum cum extera meminerit optime, pedum 
numerum fuille oblitum. Ab huius animalculi vitx breuitate na- 
Ephemeti tumeftadagium Ephemerivita, de iis qui fubito 
vita de moriuntur,autpereunt Eft&Ephemetuspifcis,cuiusex lorath 
quo dica- meminit Vincentius, inquiens nafei fine parentum complexu, & 
tur. vix tres diei horas ab ortu fuperuiuere. Ephemeion denique dua-» 
rumherbarum nomen eft Diofcoridi.-quarum vnaita diifta,quod 
vno die interimat; altera quod vnadieflores amittat, de quibus 
alibi. 
A P V T 
IV. 
DE 0E5TB0, ET TABANO. 
Oen:rus,& TNter Mufeas referre Oeftrum quoq; itemq; Tabanum veterum 
Tabanus Xautoritas iubec, ac vtriufa: fimilirudo rornoris. alam mone nii- 
Tabanus 
Mufcaru 
Ipecies. 
Oeftrus 
pro furo¬ 
rem. - 
a Lib.r. 
Thtba, 
.autoritasiubet, ac vtriufq; fimilirudo corporis, alarumque nii 
merus.Nam Suidas ait cirfor iOTj(j;»A,(9veflc,hoc eft Mufeam 
fubxratam, & Ariftoteles bipenne Inieiftum. Varia tamen, ac di- 
fpari veterum,&recentiorum de Oeftro,& Tabano opinione ca- 
motus.de vtroq; fcparatimhoc capite agere inftitui Nam quid fic 
apud veteres Oeftrus, quid Tabanus, quid Afilus multi recenti o- 
rummultadifputant, cumfintquidiuerfabxcnominafignifica¬ 
re, item qui prorfus eadem efle velint, Qijorum diferepanteslcn - 
tentiasfeligentesjfiqux prxftantioresmeliorefqs fint, rccenfcbt- 
mu$,&cxaminabimus Interiin tamen admonitu velim ledlorcm, 
nequadoaut Afili,aut Tabani, aut Oeftri apud autores antiquio¬ 
res prxfertim , fit mentio, eadem cflcftatimeiiftimet animanti a, 
neq; etiam diuerfa penitus;fed prius confideret, a quo autorehxc 
nomina vfurpentur, & num idem diuerfa hxc nomina ftatuat, 
num vero eadem efle dicat. Qj]am n. vario fignificatu,& confufa 
appellatione multi autores vfi fint inter Synonyma, quam plcuif- 
fime docebo fubinde. 
JEQVIVOCA. 
O Trfov,& Oeftrum tumLatini,tnm Grxeioratores,Poet? 
fiiTK(pegixiSf pto ftimulo furibundo, quo quis agitatur, acci- 
piuDt,vtapudD. Chryfoftornum de Sacerd: «ivpe, vzov- 
id eft, didbolicis ftimlilisagitari. a Statius poeticum etiam 
furorem,& inftiniftum Oeftrum vocat,hoc verfa, 
T emptu erit quum laurigero tua fortior Oejlro 
TaSa canam. 
Sed alii tcfte Ladlantio in fuis ad hunc verfum commentariis, hic 
thoritatedufti,nempe quib. Alvfti4eadem funt: vcriufq; ' 
loca placuit adfcribere.Oir^C^, inquit, Hefychius,,^t?^@-3-W 
i(f iv mijim<n,i Mvaip. Id eft Oeftrus eft 
fpccies volatilis animantis, a quo punifti boues laltant, q, Myops 
■yocatur,& Euft:athiusduobusin locis idem dixiflevidetur.Oirfo 
inquit, 9 »eaAc»« Mlutp 
je<,&C.Etrurfusalibi. T<i7s/S.^vaiv<dxH7nikifciofno7rfionitK!tfM.va- 
•na,iidifuitp,iy icti nis Nam vbihic dicit: To, Xa^/xiia- 
'sw,fabintelligit,,( 5 (AoaOT>.HincquidaminterpresapudLucianum 
MbtuTm Oeftrum tranftulit, dum ait Lucianus 
«wTtia-ds, vertit Oeftro in auriculamimmiflb Notandumibi et¬ 
iam Euftathio in nominatiuo vocari Qiii modo Tabanurh Tab.tfius 
cum Oeftro confunduot,» Plinii autoritatenituntui.fisenim hxc Aliius 
fctipfit. Reliquorum quibufdam, inquit, aculeus,in ore, vcAfilo, idem Pli- 
fiuc Tabanum dicereplacet Item Culicibus ,& quibufdam Muf- nms 
cis. Qi^i diftinxeruDt, Oeftrum, & Afilurntjuidem idem animal a L.ij.c.8. 
faciunt. Tabanum vero diucrfum Nam quod ad Plinii aiitorita- Mufta ca- 
D tematcinet,aiuntquidarnnonignobilesdoiftiiiia viri Tabacum bailina. 
Plinii, & Afilum idem clle, aptid alios tamen autores diflerie,qui- 
damrui-fusincuri^Pliniumaigueiitesmultiscontraeumiationi- 
buspercinai iter contendunt,Tabanum eam potius Mufeam efle, 
quam caballinam,co quod equos maxime infeftet, vocamus; nec 
alia mouenturratioiie, nifi quod Tabanus armenta in fut»amnon 
vertat, ficut Oeftrus facit, quodfalfum effieallerit Marianus Vi- 
doriusolim Epifeopus Reatinus in fuo, quem m opeiaD Hiero¬ 
nymi edidit , Indice copiofiflimo. Nam fi Tabano, uin copia, in- 
quit.iiimenta vexet, facilein fugam vertuntUi :appc-l]atitaque,&: 
hicTabanumOcftrum, dea Plinio diflentiie videtur. Atveto 
longealiter, quam illi fentio. Pieriumque magni facio, qui mifii 
hunchonorem prxripuit, aiteuimis fe verennevbi Pliniusin- 
quit, Aculeusin ore.vt Afilo, fiue Tabanum dicere placet,ha cvl- 
timaverba.fiueTebanum dicere placet,fubditia fint, & adulteri¬ 
na, & ab aliquo apud hunc aiuorem addita, quemadmodum ple¬ 
raque alia, qux non nifi quotidiana, ac diligenti doftorum viro¬ 
rum obfetuatione cognofei, & auferri queunt. Nara Tabanus ab 
Afilodiucrfuseft,quioir/i®-Grxcisproprie dicitur, Matoneia- 
E terptetehifceverfibUs. 
£11 lucos Silari circa ilicibaf^ tjirentetn 
Flunmus alburnum vohtans,cui nomen Afilo 
Romanum eH[Otflrum Grai Vertere vocantes) 
AJperacerda fona«s,quo tota exterrita fjluis 
Diffugiunt armenta ' 
Tabanus vero Mi//«i|/Gtxcisdicitur.idquecogboiiiei« Plinio, 
qui ait Tabanos aiigno nafei, quod exAriftotele tranftuliflbvi-^^''*''' 
detur,qui M.l«7ra,ait exligno prodire his verbis, h «ilams ■ylwmi 
dx m> lixm.cu Si ipnihextas, da m, TOeAii*«, . item 
Sofiftratus Oeftrum e fluuiatili materia nafei tradit, MvW ve¬ 
ro ex lignis: propterea interpretes vEliani, & Aiiftoteiis refte 
vbique Mvwot» Tabanum tranftulcrunt. ' Hi autem fi Afilum 
3 UC 
