Liber Tertius de InfeStis; 
iSS 
Culex po 
pinacoi. 
hierogltphica. 
Gulofus- Culicem gulofus.&helluo fignificari.hunc forteLu- 
X cianus idcftpopinatorem Culicem vocat, apudquc 
Gallus quiexPythagorain auem transformatas eft, felongefua- 
uius vixifle fatetur, cum ellet rana, quam cum effet rex. Illud au¬ 
tem, inquit, vnum in genere dixerim, nullam ex omnibus vitam, 
,,non vifam tranquilliorem vita humana, naturalibusduntaxat 
,, cupiditatibus, & vfibuscircumfcriptam. Siquidem publicanum 
,, e^uum, aut Sycophantam Ranam, aut Sophiftam gracculum, 
„autpopinatorem Culicem, aut Cinaedum gallum,atq; idgenus 
„aliaqu® vos ftudio cbmminil'«imini haudquaquam inter alios 
„ videbis. Seda£gypcij hominem acidisilledum propofito Culi¬ 
ce indicabant,quod Culices obferuaflent, non admodum cupide 
appetere dulcia, fed acida quam auidilfime. Hajc forte ('inquit Pi¬ 
erius) leiiia videantur, fi quis limpliciter acceperit. Sed enimve- 
lutipermel omnem rerum iucunditatem intclligebamus,itaper 
acorem quidquid eft amxnitati contrarium, nobis fuerit propo¬ 
nendum. EUc enim homines qui iucunditatem auerfentur verif- 
fimum eft:Culicis minuri genere quod cum oculorum obtutu vix 
affequamur actiter pungit, fi corpori infcderit,Dialedicaiii inter¬ 
pretari vult Adamantius, qua: minutis, & fubtilibus verborum 
ftimulis animos terebrat,& tanta calliditate circuiTiuenit,vt dece- 
Ariftotelis nec videat, nec intclligat, vnde decipiatur Ab hoc aute pun¬ 
gendi munere Hieronymus quoque dodrins Ariftotelica: fpine- 
ta attribuit,contra Heiuidium lngiucistem quoq; Culicum mul¬ 
titudinem jEgyptij lignificareli ve.lent, Collos Vermiculos fi non 
pingebant,ccrte loquendo fignificabant.Hieroglyphiceenim mo¬ 
do loquimur, modofctibimus. Idq; eadecaufla, quod ex eiufmo- 
di Vermiculis Culices generantur, vt erat eorum fententia, fed ex 
Culicum multitudine infeftum aliquod agmen intelligebant. Vti 
enim Culices, quaquaferuntijr, funt incolis omnibus moleftifli- 
mi, ita exercitus quancuinlibet amicus,quaqua iter feccric,& mo- 
leftuseft, & damnofus. Quod fi vllovnquam tempore experime- 
to compertum fuit; infcliciffima artate noftra per tot continuos 
annos magna cum Italia: clade petfpeximus. Longe enim grauio- 
ra damna nunc ab armatis amicis inferuntur, quam olim ab hofti- 
bus, qui rerum potiti eflent: cuius mali caulfa militum improbi¬ 
tas, fummam difciplinar militaris gloriam in fola rapacitate repo- 
t)o(ftrina 
Agmen 
militum, 
Exercitus 
femper da- 
noftis. 
nentium. 
HISTORICA DAMHA. 
Hortosin 
feftant. 
Culicum 
motfus, 
^ alibi turfum per Culices res minimas viles, & inutiles damnofasq; 
intelligit,dum ait:Et fi quandorEgyptia: filium viderit irafeentem 
recordatur pattis,qui lucem,boues crearit,&Culicem,hoc eft ma¬ 
ximas tes in vliim humanum fecit, & minimas in putjitioaem. 
Narrat quoque NicephorusPerfisdiuinitus Culicesiminiiros fu- 
ifle (dum Sapores eorum Rex Nifibim oppugnaret)qui viiSoriani 
Romanis reportarunt. Ephrain autem, inquit, qui apud Syrios'* 
optimus fuit feriptor, muro confcenlo, vbi innumerabilem illam 
hoftium multitudinem vidit, lacobum quitumibi, vtdiiftuiti‘f 
eft, Epifeopum agebat, rogauit,vt Muliones & Culices Perfis" 
immitteret:quibus illi e,tiain per minima atiimaliaPeum cis ab- “ 
unde auxilium ferre cognofeerent. Et ecce fimul cum ipfa preca- “ 
tione.animalculorum aerius exercitus nubis inftar confertim in “ 
illos inuolat,&in elephantorum probofeidesqua: velutitibi*‘‘ ' 
eredi* cminebanr, equotumque & aliorum lumenrorum aures, ■' 
& nares irruit. Illi vetoanimalculorum eorum non ferentes con- “ 
greflum nullo feruato ordine, cum impetu difeurren tes mifeen- “ 
tur, fugientesq; turpiter concidunt. At Sapores ex rebus minimis 
maximo Dei fubfidio cognito, quum mulia per eam expeditionS 
tentalfet, cumptobro tamen, 8 c ignominia inde dirceflit,clade fi- Myontem 
bi ipfi potius quam Vidlotia parta Myontem quaque Ionia: vrbfi 
B dumflorerctrhaxime,cafu taliderclidlamdefolatamqifuillfc.mc- 
mori* proditum eft. Ferunt enim eo regionis in tradlu,qiio lita 
erat ciuitas maris, quendam haud fane magnum fuillefinum, que 
Meandct e regione influens amnis limofus alioquin, & materi* 
fempcraliquidfecumadfcrensjobturatisaduedlitiolutoobtrufis- ^ 
queilliusfaucibus, & obfepto aditu annis voluentibuspaulatim 
paludemeffecitjeiquatantaCulicum viSpofteacft enara,vteo¬ 
rum molcllia, & t*dio coadli fint Myontij tclidla vrbe patiijsque 
fedibus Miletum populariter commigrate. Quod Atharnenfiutn 
ciuitati, qu* iuxta Afi* Pergamum fplendidc frequenterq; liabi- 
tabamr, quondam euenille dicitur; talem enim ob cauHanircli- 
dlam ab incolis fuifleillam,in Achaicis fuisPaufanias commemo■ 
rat,Simileq;quidprodidit jElianusde Culicibus Indicis qui di- 
fettum locum, & inhabitatum effecerunt. Circalacum, inquir.et- 
iamArathan (qui &ipfein India eft propefluuit|fn iaffldidium Defertus 
Eftamenum)ferosiftos Culicesabundareaiunt. Vbi locusdefcr- Culices 
tus & eft, & appellatur, quamuis poftea dicat locum cum ab ini- locus, 
tio, & perpetuo habitatoribus minime catuifle, fed vtaccol*af- 
feueraut,& circum vicina illa loca habitantes, ob Scorpionum,& 
Q Phalangiorum copiam dereliftum fuiffe.Scd vt mirari delinamus Leones in- 
animalhoc adeo ignobile, ac imbecillum homini omnium ani- fellantur a, 
malium nobiliflimo, ScgenerdfilUmo infeftum elle, fcimuseti- Culicibus, 
am Culices, in Leonum greges petulantetadeofetocire, vt eos & vbi. 
Inter enim a- 
Noxijqui- ■^rvllumfereintetlnfedlapluribusnocetquam Culex,homini 
bus. inquam,acmukisquadrupedibus.quinetiamhoitos,acri- 
gua infeftat,fipluriin*adfintatbufcul*, quamuis corpore fitla- 
tis exiguus. Hominibus aUtern, ac multis animalibus molefti 
fuDt,aut fonum edendo, vtafomno arceant .'autpungendo, quo 
dolor, acpuftul*inferuntur exanthematibusfimiles, quas feob- 
leruaffefciipfit Hippocrates in febribus *ftiuis circa leptimam, 
& odlauam, & nonam diem : afperitudines, inquit, in cute milea- 
ce* Culicum morfibus maxime fimiles, non valde pruriginof*; 
ob has itaque moleftias tanto ab hominibus odio habeatur, vt ni¬ 
hil fere odiofius. pt*claic Plautus in Lenones. 
Item genus csl lenonum inter homines, meo quidim animo, 
Vt Maf(a,Culicts,Pedisqj, PultefS^.Cimices, 
Odioatiimalo,(^molejite. hono'Vju:^ ePlisnuUi. D 
Petrus Barg*us horum C ulicum damna, & moleftias breuiter at- 
tigit,hirce vetficulis. 
Jpjt etiam Culiccs,tellurem atq, aeramagnum 
Complent es,homi»um^genus,iHmentaq^faJ![im 
Ledere,C^ tmprejjts maculofos dentibus artus 
Liuere Cardanush*crecenfuit. Culicem,inquit,armauit inno- 
ftram iniuriam (natura) animalexiguum & frequens, adeo vt vix 
•„ iuxta aquas commode liceat habitare. Robulta promulcide, vt 
naturaElephantem meditati,dum hoc generaret animal videatur: 
„ terebrat, non humanam tantum carnem; fed & equorum pel • 
„ lem, hauriens fanguinem acri dolore, deniq; & bom bo egregio 
„ fomnosMifturbat, *ftiuis noiftibus, vt nil fit odiofius Nec obi- 
„ ter ferit, vt Mufe* qu* pallim omnes impetunt, fed diligi t quos 
„feriat:Bam folum fanguine dulci gaudet.Inuifa eft Mufea Qui- 
„obreiTi vbiaDeopuniendaregioeftgrauiter,eiufmodi auiraal- 
culisgrauibus punitur. Sed exempla proferenda Satis autem im-£ 
aEgyptio- primis hoc conftat tertiam nimitum.igyptiorum plagam fadlam 
rum plaga fuiffeper Culices, qui e puluere nati ptodudliq; erane. Sic enim 
tertia per ,,perfcnptumlcgimus:Aron manu virgam fuam demandato do- 
Culices. mini protendit, ac terr*puluerem percuflit, quaperculfione Cu¬ 
lices, tum in hominibus.tum quadrupedib. extiterunt. Atq; hinc, 
inquit Michael Glyca, difeito animalculum illud, quod Culicem 
appellamus, tametfi, vel minimum fit, nihilo tamen minus lon¬ 
ge nobis elle moleftiffimium Non enim tantum cutisfuperficiem 
ftringit, atq;l*dit, obfcurismorfibus graues moleftosq; pruritus 
efficiens; vetumetiam per nares, & aures ad interiora vi penetrare 
nititur; ac pr*terea pupillis oculorum, in eosinuolando detrimS- 
tumadfert.Deindehicctiam aEgyptiorumeicatatoresconfimilc 
quiddam moliri nitebantur, vt Culices producctent,led irrito co¬ 
natu. Quamobrem Pharaoni confeffi funt, h*c Dei digito effedla 
efle. Potentia enim Dei in aEgyptijs plagis, vt ait D. Hieronymus 
perparua animalia oftenfa cft,&pr*cipueCyniphes(Cnipes diee- 
„ re voluit) qui tam parui funt Culices, vt vix ceiaantur oculis,& 
magna interdum clade ad internecionem adigant 
rundinetaMelopotami*Leonesinnumeriitixtafluminuni ripas, 
& fruteta vagantureo tempore, quo hyemis clementiadbimol- 
liffimaeft, femperinnocui: Verum vbi per *ftatem c*lum eiar- 
ferit,regionibus ijsaiftu candefadlis arbuftisq; propemodum.i- 
pfi tam vapore fyderis, quam multitudine Culicum agitantur, 
quorum denfilTimis examinibus per eas terras, omnia referta fun r, 
qui quidem adfplendorem oculorum tanquam humidiora mem¬ 
bra conuolantes eos appetunt, palpebrarum libramentis mordi¬ 
cus infidentes Hinc Leones cruciati diutius, aut fluminibus.ad 
qu*temedij cauffaconfugiunt, abforbentut; autaniiflls oculis 
immanius efferafeunt, quod ni fieret, omnis ea qu* ad Orientein 
late diffunditur plaga, huiuffnodi beftiis opplererur.ldfibi com¬ 
pertum elletellatur AmmianusMarccllinus Non fane pr*difta 
hiftoiiadiuetfamfupeiRizophagispopulis refert Diododorus Si- , 
culus. aEllatein regionem, inquit , aEthyopum Rizophagorum e 
defercoLeoncsirtumpunt,&vmbr*caufl'a, &vtminoicsvenen- Leones Ri 
tutferas AdhosjEthyopescipaludibusexeuiites,mulnpereunt,^ophagora 
tum inferiores viribus, tum deficientibus quibus fe tutari valeant, ^ ^ 'Jheib. 
Etiam diu ea deleta effer a Leonibus natio, nifi natura cis fpon te ®*pU‘fi. 
prxfidium tuliflet. Nam fub ortu canis mirabilis, atque innumera 
nullo exagitata vento Culicum multitudo ad ealocaaduolat Ho¬ 
mines ad paludes confugientes minime l*dunt. Leones abireex 
his regionibus compellunt; tum morfu,tum vocis Ibno territos. 
Quxfere omnia fic, fed breuius Strabo. Circa Merocn,inquit,A 
llaboras, & Aftapas influunt.H*cfluminaRhizophagi accolunt, 
qui etiam Elei vocantur,propterea quod ex adiacen te palude euul- 
hsradicibusmaflulasconficiunt,&adfolemcodlis vefeuntur H^g 
loca Leones alunt, qui fub canis ortum amaximis Cnlicibusbing 
expelluntur Itaquefummopere mitarilubit, quomodo dicat .iE- 
lianusCulices ciuitati apud Rhizophagosnocuiffe,Leonumque 
nullam mentionem faciat, dum iuquic Indica reg oeil circaEfta- 
menmn('alias Artabaram jfluuium, vbiRhizophagihabitant Il¬ 
lic oriente Sino Culices quidam teiribilcs,raagna vi occupato ae- '' 
re,fubitofuperueatu ciuitatem quandam infeftapunt. Nifi dica¬ 
mus alitet in hoc loco legendum efle, aut etiam, fieri polle, vt & ta 
incolis, quamipfisLeonibus infeftifunt eiufmodi Culices, quod 
tamen Diodoro Siculo aduerfatur, qui homines mihi habitantes, 
& ad paludes confugientes minime l*di ab ij s atteftatnr|in fuper- 
neallatis verbis Hefychius quod huicloco fubijciendum velim 
Empidafpeciem Culicis appellat/ 3 eim>OT», quod bobus 
infeftafit, hoc tamen proprie ad Oeftium, 
feu Afilum pertinere arbitror. 
PRaE- 
