Liber Tertius de Infectis. 
157 
no inquietat, & fanguincdeleftatur,& Cameli nomine propter hu- A 
li- militatem,feadfubeundaonerafiibmittentispropter magnitudi- 
guratur. 
Culicis no 
mine fedi- 
tiofus ho- nem .intclligitur congruenter Dominus. Aliud quodtlam fere 
micida fi- quid prouerbij fapiens,ex Adriano Tumebo viro vndequaquc do- 
aiflimo explicandum eft, fed callo ledtoris callisqj auribus, cum 
fitobfcarnilenfus.Namquamuis obfcaenitasin optimorum auro¬ 
rum fcriptis , valde improbetur: tamen ne cum eorum volutamus 
— libros, & angimur, cum quat vis verborum fubiedla fit, non intel- 
Culices ro ,jgj^ 3 j.an(iume(licl,quodAdrianusImpcratot petCuli- 
ces rotundos intellexit, quando hosFloto obijcit lepidis hifce ver- 
' • ficulis. 
nolo Vlorm ejfe 
Ambulare per tabernm 
Lutitareperpopmat 
Culices pati rotundos. 
Ego,inquit, AdrianusTurncbus ad caprificationem allufum pu¬ 
to, in qua Culices c caprificis euolantes, in ficos penetrantes, ma¬ 
turitatem afferunt, id Gra:celeav«4«>' dicitur: Culices autem vo¬ 
cantur vnde efl, caprificata mulier, quae 
prope exadlis meufibus vicina ell partui, & infcicns.Sc t^^lwtr^ii 
Culices pafli, & caprificari a Gratcis appellantur, pathici, vt ^ no 
uiflimo conllat vetfu. 
Idell. 
HhUm comatus, qui non caprificatur. 
VSVS IN VARIIS. 
Vtilitas TVTE minima, & vililfima animalcula a natura quis abfq; fine,8£ 
qua: a Cu- xN propofito fadla arbitretur, itaq; & Culicum commoda exe- 
licibus. quamur. Cedunt autemnobisin vfum,item & alijs animalibus, 
nec omnes tamen fpccies eodeni vtimut modo nec cattera anima¬ 
lia, vt aues, & pifces, Sc fi qua: nam fintalia. nam qui il/iwii vocan¬ 
tur ficuum, & aliorum quorundam frudtuum, maturitati confu- 
Culiccs fi- lunt, ca:tcri vero fere omnes vidlum animalibus fuppeditant, vt a- 
:qux 
cum in ficis gignuntur, ficarios illos Culices dcuorant. Huiusre- 
medium cancros ftatuunt alligandos:ineos .n. vertere fe Culi ces 
inquiunt. ScdhiccaptificandiperCulicesmoduS, vt nullus alius, 
non vbiq;locorumdefideratur, maximeq;inijs vbinullurhfru- 
dluumiadfuraefl, vt in Italia, in aquilonio, & macro folo.vtin 
Phalarico Megarenfisagri,& paitibusquiburdam agri Corinthij. 
Sponte enim arefcuntfrudlus loci fitu,eadeinq.pra:ftantur, qU» 
Culicumopera Volucrumquaidamgenera Culicibusgaudentin . 
vidlu. in cibatu, inquit, Plinius Culices gratiffimifuntVefpertili- 
onibus. Sunt & alia Auium genera qua: ob id & uniri- 
didla funt, qua: his verbis ab Arifiotele commemorantur. A 
lia; inquit,auesCulicibusgaudent,nec alio magisquam venatu 
Culicum viuunt, vt pipo, tum maior tum minor, vtrumq; picum 
martium vocant.Similcs inter fe vocemq; fimilem emittuntrfcd “ 
maiorem qui maior ctl. Pafcunturad maceriem aduolantes I-“ 
temq;galgulus, cui magnitudo quanta turtuiifereefl,colorlu- 
teus.PifcisquoqiThymallusTiciuifluuijalumnushisanimalculis Thymall’ 
viuit, cum ijfdem nec vilis alijs facilius capiatur, vt tellis eft Mli- pifcis qua- 
anus, qui qualis fit pifcis his verbis vna teftatur. Pifeem Thymal- lis fit,facile 
Ium ficnuncupatum,TicinusfluuiusItalia:procreat:isadcubi “ q; culicib. 
ti magnitudinem acccdit. &ltipi,& mugilis communem,ac me - “ capitur, 
g diam fpeciemfimil tudinemqi gerit. Erus capti odor non indi “ 
gnam admirationem habet :nou enim vccteteri pifces pifculen-“ 
tum quendam mittitodotcmiiino veroijftimestc eius gentilem “ 
herbam recenteiti ex terra Icdl.im manibus tenere, Tantafane" 
odorisfuauitatefragrat,*t quieum ipfum non videt, gratilli-” 
mam Apibus herbam, vnde nomen duxitiin manu tenere putet. “ 
Rctibusfacilecapiturinon item hamatis cfcarumilleccbris;non“ 
adipefuis.non Serpho(infedlo vtidixi,autVermi fimili,autFor- “ 
miese, aut Culici) non Chama,non alterius pifcis inteftino,non “ _ .... 
deniq, ftrombicollo,fedfoloCulice,improbafanebc(liola,no- “ Crocodili 
diesdiesq;homini, tum mmfu, tum ftrepitufiiomolefta,quod“ 
hacfoladcledletutefca, comprehenditur. Crocpdili qupq; par-“ 
uuli ijfdem vidlitant. Plutarchus igitur de Crocodilo licloqui «dem. 
tur. Exclufis catulis qui primumiq lucem progreflus,non llatim 
ore arripit obuium aliquid, Mufeam puta, Cu!icem,Vermem,aut 
catij,vtma uibusqUibufdam,pifcibus,Crocodilo, Araneis, de quibus omni- feftudam,velh?rbam,eum mater moifibus dilaniat, atque enecat. 
turet ficus, busfingulatim nunc dicamus, & primum 4 e caprificatione,quo¬ 
modo Pfenes ftudlus quofdam maturent. Nam, vtexautotitate 
aLi.p.HiJl. «Atiftotelis confirmatur,agricolxappendere ficis caprifici ficus 
eap.}2. 
D 
c Deipn. 14. 
ALi.z.HiJl. 
t»p.'9. 
folent, & iuxta eafdem caprificos fetere, vt fiinc orti Culices ficos 
petant, & maturent, & ne decidant, prohibeant, quod faciunt co- 
tinuis,& crebris motfibuii crudum earum fuccum abfumendq, 
folisqj radijs fimul aditum aperiendo. Atqj hanc effe paufamait 
Theophtaftus.curPfenes in caprificis generentur,quia inquit.fru- 
(ftusilli perfici nequeunt, b Plinius h*c eleganter nouiflimis his 
verbis profequitur. Captificus,inquit, cfiluellrigenere ficus nun¬ 
quam matutefeens, fed quod ipfa non habet, alijs ttibuenstquo- 
,, niam eft naturalis caufatum tranfitus, atq; d putrefeentibus idc- 
„ tidem generatur aliquid Ergo Culicespatit; hi fraudati alimea- 
,,to in matre, putri cius tabe, ad cognatam volant, morfuqifico- 
„ rum fficuum legit Dalechampius> crebro hoc eft auidiore paftu 
„aperientes ora(coriaDalechampius) carum.acqjitapenetran- 
„ tes, intus folcm priiiio fecum inducunt, cctealesqj ffacundas, 
„fettilesexponitDalechJmirtunt fotibus apertis, mox ladeuriv 
„ humorem hoc eft infantiam pomi abfumunt > quod fit fponte 
„ fnaturx vi, fed longiore rcmporisfpacio) Ideoqi ficetis capiifi- 
„ cus permittitur ad rationem venti, vt flatus euolantes in fii.*us 
ferat. Inde repertum vnllatx quoque aliunde, & inter fccolli 
,, gatx inijeerentut fico. Sed videndum eft inquit Scaligei quem¬ 
admodum huic cauti* poffimus afleatiii. Principio in maturis 
quoq; frudibus animalia concreantur, fibis. tritico alijs. Deinde 
•79bJeto PropofuitUatUia 
caprifici frudum perficiendum rem vilem admodummdttpoteft: 
veait operam illam plebeiam ad opetofidrem'fundioncm,qaippc 
Culicem : quemadmodum contingit hominibus ncquam,quil>U8 
poenitentia cftfoediotpeccato. Dicendum naturam omnem vbi 
nada fnctat materiam, adiungere formam idpnsam.,Neque,eft 
Culex Wpifjj», aut acceflptium opei* qu* parabatur ad capfifl- 
cum:fed*quale prppofitum.vt ex materia caprifici Cdlicdnge- 
neret, nihilominus quam caprifici frudum. Sed vteunque fii.hup 
hi Culices generentur, vt frudum matutent,& vt nc lieciUatjpro- 
hibeanc, fiueijdem aha de caufta fint generati,cerrum eft f, udum 
perficere, quod nos velimus, atque hic maturandi,Sc confernan- 
difrudusmodus Palmatum quoque frudibus adhibetur idq; ex 
e Athenxo comprobati poteft, qui ex Herodoti libro primo, cum £ 
de Babylone loquitur, h*fi citat. Addit pr*terca,inquir,asfciiptor 
/nimirum Herodotus) palmarum quas mares appellant, poma il¬ 
lis circumligati qu* balanos edunt, vt earum frudu maturet fru- 
dus fubiens, nec ex arboreijs defluat:Culiccs autem in maris fru- 
du concipi, non ^iliter quam in caprifici groffis. Atq; idem videor 
ex d Theophrafto didiciire,qui inquit.Ftudum autem antequam 
coquant, amittere poflunt, amygdala,malus, punica. pyrus, Om¬ 
nium maxime ficus, & palma, quibus vel auxilium magnopere 
auxtitut, vndeSc caprificatio comperta habetur ; nam ex pomis 
MnexisCulices egtedientes, corrodunt, &peiuiaredduntfieuum 
ora. Sed & hic matutandiftudusq; conferuandi modus alijs quo¬ 
que Culicibus,quam ijs qui in caprificibus appenfis nafcuntur,auc 
qui ex Palm* maris pomis producuntur, perfici poteft, nimirum 
hconfetuatur locus ijs plancis, qui Culices producunt, vt polio. 
Canendum tamen ab vltiio eft, in cuius folliculis genus quoddani 
beftiolaium innafei au Theophraftus,quod Cnipes appellant:qui 
Aranexquoqueeufdem pafcunt, qcfuisretijs venantur Philesde 
Atane.a,ac tela eius hxc compofuit carmina. 
tAuieus A, xaj KmtifnKafScpii-^nifetf, 
^ EKitvTTUfSfcmirmr^ditXufiS-ltt. 
Quidam fic tranftulit. 
Mufcis,(fi> CuUeibus, id genus wlatilibue. 
Intenfa neSens fraudulenter retia, 
§luodinctdtt,teiunapafcens tamen. 
VT FVGENTVR, 
dantur. 
ET occr- 
, Culicibus 
, defendaut. 
P Rovarijs nocendi modis diuerfaqupque remedia excogitata 
liint. Morfu ne hominem moltfl:;:nt,D. Ambtofius,& Plinius 
fuadentjVthomoabfiDthipm cum o'eo coquat, & eo fe perungat; 
.iEmiliusM,acerloco olei yinovtitur, in quo tritum fitAbfinthi-' 
um,his verficulis : 
Airicumvino-mta (herba fihfmthij) fequilibetvngens. 
Non meiutt puliies,'vfltqffugantur odore. 
Laudaturabalijsfuccus feminis Cymini, qui dentibus.dum teri¬ 
tur, conficitur,hocqj perungunt faciem,manus, & fi qu* ali* fint 
partes hotnm morfibus obnoxi*. Sunt qui reticulo Conopeo di- 
dlo.infimilitUdinfm tentorij contexto vtantur,vt Alexandrini,& 
aEgyptii teftcHerodeto.Sunc,inquit,aducrfus Culices ,quoru ® .. , 
maVuaibidem viseft,h*cabeis(iEgyptijs)excogitata.Illosqui ^ 
dem quifuptapaludes incolunt, iiuiantturres quasdormituriad 
fcendunt.Nam Culices ventus prohibet in altum volare At qui!‘ 
ifltys paludes habitant, alia tiuiium vice macjiinati,hxc videli-" 
-cet Singulifualabentretia, quibusperdiempifcescapiunt,eif-“ , , . 
dem npcluvtuntut cubili in quo icquiefcunt. Circumdatis il-*• 
lis, deinde operti Ibmnuin capiunt, qui fi ip vellimcntoiHUolu- ” ^ 
p,auc in fyudonc doriniret.eos per ipfa (ndumencaCulices mor- " 
detcnt:perretiaveronetantumquidcm mordere copantur. Ad"* 
huncfeie modum Bellonius cum Caineftet i Culicibus quu pri¬ 
mis diebusin quibusiftuc venifiet affligeretur,fe tutatuseft:aut 
enim ilai nodu tegenda eft facies, vt .-jit; aut fub tentorijs dormic- 
duir;autinfummis *dibusfub dio. Indi a quatuor Culicumge- 
nerib., quorum ij qui parui funt, & exigui maxime nocui,hoc pa- 
fto fe tuentur, obruti arena, faciem contegunt frondibus inter ra- I.adi vt fe k 
mos. Alijquidam intercos Culices adorant,neabillis nodluve- morfims 
xentur,vtPaulus Grlfaldus tcftatum reliquit. Certeftultum hoc Culicu.n 
& fuperftitiofum auxilium, hominiq; Chtiftiana fide imbuto im- defendant, 
pium, Infeptctrionali plaga hominesaCulicugrandiorum maxi¬ 
ma moleftia prxfertim ia pungendo, quanefo in continua dieril, 
&no£tium luce dormiendum eft hoc modo cuitant Inco!i;(vt in¬ 
quit OlausMagnus)caputexteraq; membra decoftione abfinthij Septentti- 
afpcrgunt, velrutx, vel nigell*, quum haberi queuntivel atrame- onaliu mo 
tofutorio permixto cum iunipcrovfto.Dormicntib. autem ten- dusj cor 
toriolumexpannolineo, vel cortice confedluin ncceflariumeft, pore arceq 
fub quo tanquam velamento, conttainiuriam Culicum tuto dor-^,Culices 
miteliceat.GaudentiusMcrulacaunabishumidxramufculospe- * 
nes te cum dormiturus apponendos fuadetiqu* ante eumfcripfit 
Dcmociicus.additq; non etiam ad eum accedeie qui manua thu- 
T . ris.aut 
