‘'^S‘“iiiiiliH 
'*i&StItH|jj, 
Liber Quartus de Infectis 
189 
toiii 
■‘■'Mti.tn- 
“saidrajit' 
IiftSMtIjl}' 
>«^1180«. 
^‘Ocnaiicu;, 
Mpoasztutt' 
piowiiif»' 
JjKjdrdia 
iaipMfc 
Bp(t<CDD,t 
ciaMikdIt 
HiiTirrimai 
'■kiinitM-li 
:pmn- 
a/Giltiiuifi 
liiSfflkri 
ifictaiiit 
ilraiinn- 
fsdijsco' 
JBIitOtlh' 
tuslomti' 
{,^11111 iik' 
i^iupolb» 
l :tiiiu 3 » 
itojosiiiJ 
dilitii» 
.podipti 
ailinJtliif 
DcmH®*' 
axiiiBii 
oiiAf'* 
gplil,)> 
luBdtBi 
itlhniiW' 
poMd'- 
81 «®*^ 
.jljjiliW 
joaii»’* 
'n 
pllUIllO 
)/(((«»,&' 
staiafttf 
jjijilaiii*' 
i Itita!' 
ipiiita*' 
jiCilni* 
(jftllU»’ 
Jatjift' 
teiMt» 
i iffitta 
habent fi integra fumantur corpora calorem eliciendi, vlccrandi, ^ effingipoifit,&deficu alba pingui finegranulis.&pelle ,&du 
It.. c.jf. erodendi, YtautoreftiDiofcoridesi ex quib. Galenus vultconij- 1 -i— _ , ^ ^ t . ’ 
cere terrenx easelfefubllantire,guftufqucacris, quamuisob ero- 
Adquos fionemnon guftentur. Ad varios morbos vtiles, quia calidiflima 
inorbgs ,funtadvlceramaturanda aperiendaqueadhinentur. Inpulueres 
Contra 
piam Cantharidum partem admifceto, & efformatam glandulam 
,;,t rat. 
vtiles. trita;fanguinequehircino, velmaftici mifta:,in vinofumptaiin- 
K L deViB. tumenti corpori fune vtiliffimie. ad hydropicos pirefcribit k Hip¬ 
pocratem Cantharides tres demptis alis capitibus, & pedib in cya- 
Ad hydrope thisaqua: tribus tritas. Sedantequaaiger bibat,calido perfunden¬ 
dus, vngendufque, ieiunus bibeie debet & panes calidos ex oleo, 
& pinguedine edere. Cantharidas antidotis impolitas aquteiuter 
• cutem auxiliari prodideruntaliqui tefte Diofeoride. Quin rurfus 
Hippocrates, aquteinter cUtem,qua; in vtcris fit,pta;fcribit., Can- 
Ad vrinam tritas, & modico tempore appofitas.Puluercm earum ex 
aduftionefadum, (nam ficprteparatas magnam facultatis delete- 
ria; partem exuri putam)addito ceralorum gummi ,vtmagisfit 
falutaris minufque noxmsindiureticis cleduarijscommifcendu 
fuadent, atque exhibendum cum apozemace morbo conucnienn 
diflolutum. Quodab Actij dodrinam non abhorret, qui ait qufi¬ 
dam exprxeeptotibus luisin pharmacum vrinam ciens parum de g 
CantharidibusindidiUe, reiedisalisac pedibus.Non dubium eft. 
Lichen brachio , acfcapulis appofita; vrinam potenter prouocent. 
m. liiitjsiicheniprodtiiecumiucco taminix vua’, & feuo ouis , vel 
capii’,autorefl/ Plinius. Excoriatorium LichenumquoRom® 
vtebatur Pamphilius,acplurima,cum eo lucratus, cum menta¬ 
gra morbus appellatus inualefeeret, ventres Cantharidum recipit. 
Ijfdem vtitur Axorius ad idem malum infuoexcoriatorio,quod 
recipit, fquam® *ris drachmas fex, atramenti futorij drachmas 
Ad Alope- quatuor,Cantharidum fefquidrachmam, veratri albi tantundem, 
cias. iandarach® drachmam vnam, excipitur cedria. Aliqui, vt tradit m 
xciLib. ip. Plinius, Alopecias Cantharidetritaillinunt cum piceliquida, ni- 
f 4 p.p. tro prsparata cutejcaullica cum fit vis earum,cauendum ne exui 
cerent alte. Poftea ad vlceraitafadla, capita itiurium, &felmu- 
rium,&fimumcumhelleboro,&pipere illiniiubent. EtApius 
n2J« tetnp. Phafeus citante ipfum » Galeno ad Alopecias inueteratas,cum 
tned. fecun. hafceinfole,autadignfi illeuiflet,& bulla excitata acu humorem 
/w. y. euocaflet, cerato hoc reliquam curationem perficiebat i habet au¬ 
tem fandatach^ drachmas duas,auripigmenti drachmas totidem, 
veratri nigri, & elaterij drachmam vnam fiiigulorum ventriuna (2 
Centharidum tantundem, excipiuntur cedria, quidam tritis tan¬ 
tum cum aceto vtuntur ad producendos capillds capitis, eodem- 
qtie modp lepris facliciterillinvirit.Tritas cum vua taminia qd ver- 
Ad Verru- rucas laudat Plinius, & cum fariua hordeacea mixtas atque con¬ 
eas. tritas ad aliena corpora extidhenda. Sufficientem, inquit 0 Gale- 
Adaliena ““s, habemus experientiarride Cantharidibus, quodin vngues 
corpora pforoeidas cum idoneis ceratis, & emplallris i mpofit® fic illos e- 
extraheda. ducunt, vttoti cadant.MifcUimus, inquit,easfacultatibuspforis, 
o n.defym- & lepris congruentibus, nec non quibufdam 1'epticis, atq, intcrim 
pli-med.fae. etiamijs, qu® clauosqubs vocant, eijciunt. Quqndametiamme- 
Ad Poda- dicum medicamento ex Cantharidibupad pod.igta5 vtiliter vfum 
gram. Plinius, &aP:|iulus Aegineta referunt, neque id mirum, cum yir- 
p A.} c. 78. tutem habeat erodendi, humorem exaltoeuocandi, ac vdicttlas 
Ph^nierm® excitandi, quibus ruptis humoris plurimum excieuit rUque iia 
cx Can- curauit. Quapropter Sc hodiCrUo tempore phecaigmis cx Can¬ 
tharidibus tharidibusheqiienter vtuntur ad fimiies morbos articulorum do- 
lorefque, & ad humores parte cuiuis firmiter infidenteSi qUineq; 
emollientibus , attenuantibus, difeutientibus, attraliefitioas re- 
foluipoffiunt. modus autem vtendi hic elf. Cantharides trit.e in 
exquifitiffimum leuorem parti imponuntur ism fridione ruben¬ 
ti , & excalefadd®. atque fic promptiffirne , hec admodum vehe¬ 
menti dolore ardore ve humores feroii largi ter euocantur. Ac mi 
tius vnguencum fueri 
dum, axungi®: 
tenuilanainuolutafubdito.Vtmulierconcipiat, valet hoc, quod p 
fequitur,fecundum eundem rautorem.fumito Cantharidas tritas 
quinque, & colocinihidis long® internam partem {poimiofam *' 
Mytthamqueihsmellc codloffibadain glandem efformataIa- 
na,inuoluito; excepta fumma parte ideindein oleum fuauiffimu 
intingito, & apponito. Et alio in loco Cantharidas in vinofiiba- 
das m lana fubdit, vt fac, undas mulieres reddat Idead vteri lira 
gulationes commendat Cantharides quinq; thuri, & myrih® c 6 - , , 
mifcens,&glaudulamlongammagnitudine gall® faciens,acia n “ 
naobuolutamlinteo albo circundans, & vnguento Aegyptio al- 
bo, aut tofaceo madefadam apponens. Vbi autem vehraensdo- 
lorvteruminuaferit, prodellerait Cantharides fimulcodasin VI- . , 
no nigro cum cypero, calamo, iunco odor.ito, & iride Vterovero 
adpr®eordiaprolapfofiiaJet, vtpollquam purgata fit mulier, fo- 
mentum vtero adhibeatur ex hifce, qu® ex lauro pr®parantur, ea 
qu® ex narcillb fiunt apponens,ac tribus interpofitis dieb id quod 
ex Cantharide pr®paratur Idem aucor ad fecundas eijciendas Ca. 
tharidibus vtitur.»Alibi quoqueijfdem adaliasinternas affedio- tk..dein- 
nes,vr ad morbum regium. Exhibeto, inquit, & Cantharidas fine ternuaffe- 
alis & capite quatuor tritas, & in vini albi hemina dimidia dilutas 
modico etiam meile affufo, atque has his, au t tet in dic bibat C. 5 - bdi deru 
tra lumbricos tritas,& cum radice vitis alb® bibicas celebratu Ga u De The. 
lehus. Mathioliis i cane rabido demorfis prxbet Sitel® Aranea r'»c«nd 
rliminuolut®, & quartanario fufpendanturjyumpeifcdelibera- 
ri cumxMizaldoallero. Scribit y RiiellijUs eafdem venei em con- Contra 
citaretanquaniomnibus notum. Iamvero,& Salamandr® pro- quartana 
duntui Cantharidum potu, H®cnim Salamandtis concraria, vt ^ Memor». 
fcripfitli^^Phhiusphalangiorumquoquemoifib in Apulia occut. bt.Cent.^. 
runt experimento ao Iohannis Baptilt® Port® nobilis medici; id ) h. 1. de 
nouum ell: quapropter eius verba fubfcribam. In Apulia, inqliit, 
genusPhalangij viget,Tarantula vulgo didum, cuius, morius '^ 7 - 
perniciofiffimus, nafeituribi copiofiliimum frumentum in quo f-ontra 
Cantfidridesoriuntur. Noshaccotitemplatione (nempein ijslo- Salaman- 
ds vbi quoque remedium nafei) imaginati fumus tres, vel qua dras 
tUoriQpotudatasfuccurripolTeaBeodemorfis,necfefeliitexpe- ^ T. ip.c. 4. 
fienti^; nam Vefum compertum eftpericulofado. xiL^.phy. 
togn.t.zj, 
i LECTIO MODV SQVE 
repomndi. 
quod in portione vua tritarum Cartth.iri 
& cerati liquidiquadriplurocontineat. Lunus 
quoque&moder.iaus fiierit (fataplafm.), quod fiabet Caiith.i.ri- 
dumtnratum partem vnam, ferhinis linapis ?dnc.gfi partcsrtcs, 
pulp® ficuum & fermenti acris partes fex Echocquoqueconlpo- 
fitum.quod veficas exci tet,apparari poteriti.Sapoifis nigri, 5 c lalis 
vulgaris triti pares portiones confundit,odum concorporentur,Se 
eraplallri forma fiat: impofitilnt veficas excitat, aquamquedii- 
cit nullo fenfu doloris. Rilpta autem, & aperta vefica humor 
fenfim emanat, indudoque pingui, aut leniente medicamento, 
non ante finitur exulceratio liCcari,quam omnis hurfiorexalFe- 
dapartefitexhaullus,hoc itaque modo cum Cantharidibus, a- 
Ad Dullu- firmiter impadi hurriores ex alto corpore educuntur, do- 
lasfociei pertinaces fedantur. Sanant quoqUcalbasfacieipuflu- 
Scabiem^ luscum acetoillit®, Scabiem, Pforas, & Nomas, item Carcino- 
Pforas niata cum oleo cod® ad mellis craffirudinem. hoc enim pado ' 
Nomas molliendis maturandis aperiendifqu e vlcefibus cohiie- 
Carcino- milia calce, (vt Plinius eradit / p.rnos fcalpelli vice 
mata aperiunt. Hippocrareseifdem vtiriuin nobihffimoillo medica- , 
Menfes ™^ntoCaricodido,qiiocarnemiiivlceribus excdercfolec. Di. 
cient cuntur non folum vrinam, fed& menfes quoque ciete. Quapro- 
oA denm oblltudion?profe- 
muUeb ' ^ Hippocrates dedit. Si vero, inquit, menfes non fiant, vbi 
Ad varios tempore feceris, Cantharidasbibcndasdato., & 
mulierum P'^°^‘^'^'"''“““ 3 ,&illoi;a,acfiiffitucum viro dormiat, 
morbos ' ^^''*^'’Atinmenfibusliquidemfang«is eruperit,fatisellifin mi¬ 
nus Cantharidas quatuor bibat pedibus, aliS, ac capitereiedis, & 
paeoni® grana nigra quinque, & fepi® oua, & apij femen cum vi¬ 
no, &c. & rurfus ad vteros aperiendos purgandofque hoc adhibet 
medicamentum. Cantharidas quinque, inquit, aceto albo alFufo 
tertio,& non valdeliquidum medicamentumfacito,fedvt di tritis 
D 
ngia. 
a E. ij.c.4. 
bde Jlmfl. 
medie. 
P Lurimum, vt dixi, refert adredum in medicina vfuimvt opti¬ 
mis vtamur. Eliguntur ad rccundendu.qusinfmmentis col¬ 
liguntur, telle Diolcotide, qui potentiffiipas elle feribit varias, li¬ 
neis,tranfuerlis.ptorriilloque corpore, cr-flPas, & Blattarum more 
pr®pingucs; fed inertes, & imbecillas qu® funt Vnius coloris. In 
quibiifdacbdicib. vulgaribus laudantul luteis lineis quas in pen¬ 
nis tranfuerfas habent, h®c Icdio mebof indicanda, vtpote cum » 
Plinip cpnueniens, qui h®c exDiof-oridc tranlluliffi; videtur' 
Pdterttiffim®, inquit.intet omnes vati®, luteis lineis quas in pen¬ 
nis tranfuerfas habent, multum pingues: inertiores minut®,la- 
tgiipilof®, inutiliflim® verovnius caloris macr®que. Etffitius 
affirmat leideipertiliticlle, nimnurtl qu® in tritico repeti iiiuur, 
& virgulas trahfueifalcs melini coloris in alis habent, meliores cf 
fepehquis. In quodam libello edito i Galcnoqueadlcriptocffica- 
ciffiiTl® habentur, qu®in fpicisfiinnentiadhuc florentis virides, 
& quafidillrid® circa fias papillas, violaceo colore oblono®, & 
vaitd:; interiores c® , qu® circarofis colligu nciir, quod cum Pli¬ 
nio congruit feribente, in alba tofa minus efficaces elle. Proflant 
autem, qu® funt folidai. rcceutefqj, ii.im inueterafeentes facile 
canem fentiunt, vnde inutilesfiiintin itiedicamehtis. Sclede tta- 
que viu® fecundum Diofcoridcm , in fidili vafe non picato con- 
duntur , & raro mundoque linteo obligato ore, & deorfiim con 
uerfo fufpeiiduntur, fu per acetiferuencis quam acerrimi halitum, 
doHeeaillu exanimerriur,pollea lino trarisfi,Tq reponuntur.De ea¬ 
dem refiebreuitercEiin. Conduntur, inquit, in calice fidili non 
picato, («xAitov vocat Diofcor.quanquam ibid. interpres vas non 
picatumexpofueritliancPlinijverficinemfecutusar,Sa!'a«tf,inquit, 
etsiitexan-mi uyyiiot. Eli autcttl \aiccxenni>Ti/ei xe^vi(rS/-cy h. e. 
hon illitum albario opere, aut calce, alias idem Diofcotidesainir- 
ro»'vocat deThalallOmcIiteloqucns, quod contrarium ell t» 
linteo colligato Congclla-i ofa matura ,&fulpendun- ' 
tur fu per acetum cuffi f.le ferlien s, donec per hnteohim vaporen¬ 
tur: poflea reponuntur Placet cuidam, vt circa menlem Augull. 
ad remedium colligantur ,& in aceto rtierf® necentiir.ficquere- 
ponantur,durareqiieperquindecimanijosputati tiosperbiennul 
& experientia, veterum autoritate perfuafi vbi enim per duos 
annos repofit®fuerint, cariem fentire incipiunt. 
IN ALIIS. 
S I quis viperas domi in vafe vitreo diu conferuare viuas cupiat , - 
rpcdaculigiatia,quodhodie pharmacopolas in Italia frequen ^iper® 
terfaditarcvidemus.eum oportet ipfis Cantharides in cibum da^ Canthaii- 
re. hoc enim conueniens elle earum alimentum « Galenus docuit, ^ibus 
Qui vifu hebetes fadi funt ex continuo rerum fplendidariim, ac aumtur. 
lucidarum intuitu, vifum eundem acuere poliunt., earum Can- a Theri. 
tharidumcontuitu, qu®virideslunt,&quarumnunc »dPifon. 
apud medicos frequens efl vfus,quamuis (ap. ry. 
minus fintpr®ftantes. 
Reciin- 
deiidi mo¬ 
dus, 
c L 19.0.4. 
V HScexoi/(. 
71 » quid. 
CONTRA 
