Liber Quartus delnfeftis- I9J 
fiig:Umquatuor ciriistanquam corniculis Limacisinftarnnani- ^ riftocelesFormicaruin modoimpehtics effcLampyrides, fc pcn 
tum,collo albo quod ad libitu modo cxetebat.modo extrahebat, 
pratiercimlaceffitum fub primseincifurs lamellanvtanquamga¬ 
leam caput contegentem. Comporitum eaim eft fegmentis duo¬ 
decim , fibi mutiib imbricatim luccedentibus., ac fefubeuntibus 
laminarum inftar dotfo aequalibus, ac compreffis nigris, qua ta- 
aienfingula adlatera punitovttinq; notata purpureo.Pedibusj 
jnquamofenisoblongiufculis,& triumarticulorum:fl:ans& cau¬ 
da trahens dracunculi quodammodo fpeciem praebet. Cum vero 
his pedibus anticis progreditur, caudam fub ventrem infledlenSi 
& antrorfum complicans poilica parte arcuatim repit Na& cau¬ 
da pedum eorum vicem fubit,quiin pofteriori parte in verisEru- 
cisexiftunt. Hanc enim candidam , & triculpidero promit , qua 
pofticam corporis partem rurer ferpcndumfuftinet,&cuilibet rei 
vtaciculae atBxa adhxrefcit pendula Pnma & antica fegmina 
Ion giorafunt, breuioxa vero verius caudam vergentia, & medio 
latiuimum corpus paulatimin caud^penicillatum mucronem at¬ 
tenuatur. Aluoexttema egerit excrementum quoddam lentum, 
ac oelx in modum fuluum, quod ipfum uonnunquam cauda ad 
osadduftaincirculum ceu vertitur, c 6 trailumoriadmouet, quo 
tamen enamlimilem liquorem vomere videtur, ac velutr filo fa- 
dlo retrocedit illud diducit, acprotrahitlentore fcquai, deinde ^ 
denuo abforbec. Parte prona modice nigrefeens diluta purpura, 
qualis Perfici florum eft, admixta variat. Qyi purpureus huic eft 
cExtr.tf-f: macularum colorin quibufdam magis lutefcit.cIuliusScaliget 
in Vafeonia linealis Cicindelas efle feribit, Erucx maioris quan¬ 
titate, cralfiores, ventricofas, Lucrambamibi vocari Ex harum 
grege ea forte erit quamifeciinda tabella pronam, 5 c fupinamo- 
ftendo, vna eum Lampyridealata. 
lOCVS. ourvs. GElieRATlO. 
Quo te«n‘\ yfEnfibusAprilis, Maij, &Iunijvefpeti per prata cernuntur 
pbie vel£t. lVALampyrides,necnon & alijsanni temporibus, vt autumni* 
fcd tunc raro volant. Qqocirca Plinius de Scatabxorum agens 
genetibus,& ijs Infedlis quorum al? vagma caoperiuntur,inquit: 
Lucent,ignium modo noftu, laterum Sc clunium colore( legunt 
„ alij fulgorc,alij candore) Lampytidcs,non ante matura pabula, 
„ aut poli diflefta confpicux.Hyemis autem tempore nullibi ap- 
Ei roren 6 parent,arcetnamq;hasiniuriafrigoris, cuius vtextera plurima^ 
nafei Infeaa,funtimpatientiflimx:proptereaqiinfrigid»ufculisregio- 
ifhitosi.6 nibusnullibiconfpicux.HasputatalohannesBaptiftaPottaNe- 
tap-i. ^ apolitanuserorenafci,quodneqtiquamarbitror.fiefychiumau- 
^ tem, qui ait X^fiTrueJis QM<Pfvyttm , id eft Lampy- 
liseftanimalculumeiftuppanatum,nonitaintclligere oportet, 
quafi materialem ortus caufamftuppam,autfatmenta,autfimilia 
quxifcv^»* Grxei dicunt, conftituat, fed quodmijs tanquam 
inaliquolocogenerentur. namincet pabnlaplerunque volitant. 
Coitu pro jjjjJ}j,jmgjj,.procreationemignotamanteafapientibus,primus 
pagantur, „^osnoftrumadfpexlcfcculum,do(ftil^lmuslnliusSca- 
b^./t 4.«« aperuit.isenimplurimisinlocisatteftaturper coitumpra- 
tMf.eUn. f ji_indo£tiflimisfuisinl-Theophraftum Commsntis.quan- 
doinquit. Infera, qux habentur pio imperfeiliffimis {animali¬ 
bus) diutilfimein coituimmorantvir,vtPulex,Cicindcla.&rut- 
,,fusibidemilnfeiftapatiunt haudita multo pofti Cicindala po- 
c Extr-i 91. j ftridie.in cuius rei confirmationem hanc c alicubi hi ftoriam re- 
Cicindclx ’ citauit, docens contra Cardanum Apesouapofle fimulhabere 
hiftoria ” jj, vtero,& continuo efle opere. Duo inquit, tibi,etiam fapien-' 
mira. ,,flbusignota declaiabo. Primumfeito Cicindelam ame cum 
^,fuomari deprehenfamincoitu.Masne<;outa(ftusquidem abfti- 
tit. In pertufa pixidi conditi fuere per totam nodlern. Poftndit! 
natas. Pennatarum his verbis lexumdiftiniit/Scaliger: Marem S.exturS. 
vero alatum hic quoque (in Vafeoma^' eire,fefinouiuccrc tOm- £Exer:i94- 
pcitum habemus. “ 
MORES N ATVRAi 
Ira tiaturx benignitateprxditum hocinfefti genus neqje- Benignum 
mim fi tangatur, aut manu teneatur, quidquam homini no animal., 
cet; non morlu impetit, aut punitione obuiumJacefcit, atq, mn- f uminit 
kftaf Ad candelas & luminafrequenter auideqjaduolat, quem- amaris, 
admodum Papilionis ici genus, quodfuperius defcriplimus inter 
Papilionumgeaera. atquehxcetitfortafiis ratio, curfiquamplu- 
iimis Lexicdgraphis Lampyris Cicindela , & Nicandri 
(qux per Lycophroni dicituryfyiionymaputeiuur 
ciuod adlumeo volet ,S.ed cum 
dicatura vetuftilfiinb Nicandri ficholiafte, vt etiam fupra 
docui, xftimandumerit aNienoflro Laropyrideitiuofl 
dici, fed Papilionis dfc genus. 
t 
NATrRJi 
C Otifiderandum nqnc eft, qUomodb Cicindelx, fisiiliaq; Iii- 
feda, quxnodu lucent, cluccfcete videantur. Ariftoteli iri 
ppulculo defenfibus(YtfctibitPhilalthxusinfuisad« Ariftotelis *■ ' 
libros de cxlo Comnientarijs j pplitacetfaqi prxfertimaquea,& 
aeria apta efle ad producendum fulgorem, led non admittendam 
lucem aflerit. Idcirco illa animalia quxnoftu vagantur perpoliti 
dumvplant, aerem terunt noduruum ,& fulgent, atgeromx,& 
diaphana perpolita apta funtadfulgorem. Melior certe eft ea ra¬ 
tio, quam reddit egregius philofophus.omniumqi fcientiarum .. 
peritillimus fcGeorgiusfteifchivisiufuaMargarjtaphilofophicx , 
NodilncxfinquitnoduideovifibilcsdicuntUriquia.inwinlecum c-t» 
&connatumlumenhab£t,vndeeiiaminnodurnistenebriSvi “ _ , 
dentur, ficut & ligna putrida, Vermiculi, fquamx pifcium, lu- 
menq; illud ingenitum habent ab igne. Namfiuiufmodi Vermes, curno- 
quoniamfine lauguinefunt, & frigidi, ignex partes circa dige- “ otcmceans 
itionislocumconcurrunt,&'ibiluccnt.bic& pifcibus qui frigi-“ 
d: funt, & in frigido degunt elemento, natura fquamas prouidit “ 
multum duras, & terrtftres partes igneas conferuaptts pro fot-“ 
tificatione cal-orisnaturalis. In lignis autem putridis ignis,cutH*‘ Ligna pu., 
humido aerio ad extremitates ^lligitur.Sed enr lumen Cicin- “ 
dclx,autN 9 dilucxaqua,glacienoncxtinguatut,hancpofuit “ nodulucq 
caufamrAlbertus Magnus. Non emm,inqnit,poteft dici lumen ant 
illorumeflede natura cxlefti: quodpatura cxlcftis non vetiit“ 
in compolitionem corporunigeneratorum, & corruptibilium. “ & 
Sed huius&flmilium dei erminatio accipitur ex his, qux ano-“ Lumen C^ 
bis in fecundo de ammalunt determinata, vbi often!iiimus,quod“ cindelaru 
natura perfpic\ii,non eft propria alicuius elementi,iedcommu- “ cur aqua 
pi natuia qux eft in multis, & participata eft per prius,&pcr po- “ uc» Catini 
ftetiusabillisi qux quidem purior eft, quanto eft ab opacitate” gdatp^. 
remotior, & hoc eft, quanto eft naturx luperiotum fimilior;& ” 
huiusproprieaduscltlux,quxfieri babctinillanatura Fitaute 
in ipfaquotiens conftat partes eius limpidiore^, & nobilioresi" 
&ideo tunc micant omnia talia.Hxc aptem compolitio aliqua- ” 
do eft, in toto compofitoialiquando nop in toto.kd in exterio-” 
ribus alicuiusj cuius caufa eft,quod cum taliij naturalit ckmen- M 
corumkuium,magisaccedit ab intimiscomjioiitorum ades- ‘‘ 
trcma,eo quod talia fupcraatant;& ficiiiiicnuurin capitibus,& 
fpinis ^ olfibus quarundapi pifcium;<!c la tcftis pucf um quo- M 
rundam.eoquod tales partes minus allx funt. & egit in eis calor 
adhuc hxrebat masiin meridie folu tus obijt Ab ea hora fub vc- rundam.eoquod tales panes minus ai.x lunt.« cgit m cis caior - 
,,aanuenxituaiuias.iut,ii.,i •' ■ ■ 1 ts multam naturam defatorum peripicuoium: aliquando agit hic ‘5 
'„fperamvfqiouamultaediditfxmella:qux.nnav,g.iuiborasi:) 
ahipriinr.ficmomentoeduntutiuieccoruir 
iHiJl.s. 
eap.19. 
,,viuificata abierunt,lic momento edunturlnkdtorumoua, atq; 
perficiuntur, Quod & Philofophus dicebat in primo de Gene- 
„ratione animalium. De Infeftis loquens au: 
‘ Ha^c fiita fini:, vt mihi 
tanti viri autoritate, petluadeo.neceflarium eft ex ijs ouis.qux 
parit Cicindela Erucam, quandam fieri, quamimpennem Cicin 
delam tiominat Ariftoteks, & ex hac tandem alatam g>gm - “c c- 
nim aitdPhilofophus, Ex Erucis quibufdam corpore pilolo (e« 
hoc eft denfo corpore, Maif enim prxterquam, 
quod fit pilofus, &hirfutus., etiam denfus exponitur) nongrandi 
,, primumfiuut Cicindelx non volucres: quibus deinde mutatis 
,, pennigera animalia gignuntur quos Boftrychos vocant hasE- 
rucas arbitror clfe eas, quas paulo ante depidias oftendimusiqua- 
uis minimefmt hirlutx. nam dubito valde vtrum nam Aure** 
wwdntelligat Ariftoteks loco citato,denfas,anhirfutas,vt Gaza E 
cMA j Me- exteriqj tranftukrunt interpretes. Nihilominus « Gaudentius 
mnr cab 61 MerulaVcrmes noftefpkndentesin Italia fe obferuafle fcribit, 
’qu2erantpilofx,cuminquit.EuokntautcmLampyridesperto- 
,,tnmfereautumnum.Hyeme& primo vere nufquain apudnos 
„ apparent. Vermes etiam pilofosper xftatcm, & autumnum m 
„ fMfis herbidis,& aquis carentibus cum sflem in foro Lebetioru 
’,’,quihodieBurgusLauiZariusappellaturpatriamea,pernoaem 
„ fpkndidulos collegi eofdem etiam vidi per lacunas circa Vigk- 
„uanum,quod veteres Vergeminum appellabant, cumcaptau- 
„ dx aurx gratia eum Simone Puteo,& litteris, & moribus oriia- 
„ tiflimo deambularem, hos autem Vermes aliquis non fine rati- 
ene affirmare pollet efle Erucas,quarum fuperius mentionem fe¬ 
cit Philofophus, & ex quibus CiciBdelafprqasanturiaiteuimA-^ 
calor in exterioribus quaiundamrcrum,qUandoeahaLtab eis,' 
Attrahit fecumfubtile multxdiaphanitaiis, A:lic lucent partes 
quercusputrcfafta:- Omina tamen hxc, quxdebikm habent Ui- 
Cem, tegunt clariori luce fupvrueniciiteilictit alibi determinatum 
eft. Hucufqi-Albettus, qui cum de Noftilucai um lumine agere^ 
dealijsitemuoftuluceutibus luam opinionem haudfaneaTper- 
nandampiorlusjtradidit, vcfuam rationem de Cicindelis liorun^ 
exemplo clariciem faceret Sed& noslibium de nedlulucenct- 
bus cotnpoluimus, quem li vita fupereru,luo tempoie cdiiurilu- 
mus, prxmillisijsqui magis funt neceflarij. Dedit aucinnaturq 
Cicindelis hoc parte polteriore lumen quo nodlu vid- ant cum 1 
volant,exiguum id nobis cflcfateor.illistamenftifficiensadm^- 
ftraudam agrorum viam, quam noifte peruolauc. 
OEM OUlEi AXA, 
A AjW5rvgaX« Lampyridem refero, Cicindelx inftar luceo, yti- 
tur hoc vocabulo» Diofcorides.inStibij deferiptiorie ,& 
probitate, inquit in A«jAikistkts» Sttbij bo» 
PliniusquoquedeStipioCideftlapidelpumxcaudidxnitentisqi 
pon tamen trdnslucentis) magis probari fqeminam ait, cumca 
niteat, mas contra cum minus radiet Pro Aaiua-vj.» autem, quod 
apud Mefychifl legitur, exponitur,,gi 7 aWij- 
^Tj)<j»,ex Euftathid, & veteri quodam kxico reponendum 
qux Ictiptura ordini litterario m Hcfy- 
chij codice non repu- 
goat. 
• P R M. 
