Liber Quartus de Inferis. 
SriJONTMA.; 
T KcoJorus GazAapud Ariftotckm Bfattais tta- 
ftulit,fed quam bene di£tum eft a aobisfiiperius Prafaeuri- 
cks appellat Hermolaus Vqtmiculos porrum braflicamqueifefei 
ftantes. & lafbueas, & alia qbaedam olerum. Ezranr Nicandri hi 
Tcrfus in AlexipKarmacis. 
I{i«quid. ItiaffJ)! nfti 71 S'sAu 
OuKc^itcr xiirfiutr 
In quarum interpretatione Scholiaftcs meritorcprehenditttr,qut 
annotauit l|rc«ielle mAipiir xf‘^* /«rAje», id eft,genus 
Blattae calore nigruniicum Paulus jEgincta non inter Blattas fed 
venenatas radices pofui fle videtur, quando inquit, ttSi hiXrntgiii* 
a t li.f. Ae«>'.ii<w»r'®>‘,9-«Tjli<'«,i|/£« Idem tradit« Atius.Intet letbalia 
Jii/6 t.xi. quoque medicamenta Diofcotides refert, fic iaquiens e^t» 
a ')(i(giXeuXa<lietc >77 -rio^or- 
n.fcribendum putat autor The- 
fauri lingua; Gratca;, n_on»(»,7T<i)'-i|t*». Obrctuandum itaque Nk 
candr. in illis verfib f|(9(»a»r|i(3fpetiphraftice<|iWappellafle Naci 
coinuenit cum eo, quod dixit Diofcoi^idcs 'lifceii» n 
t(giti(gimT{ouis-ftlM ift(pttiii€t Obferuaitem obiter vQcecn ou' 
^o^svo», quae itidem apud Diofcorid em eft nomen, quo a quibuf- 
dam vocatur Adeo, vtnonfimpliciter confideranduinfit 
hipc vocabulumtani^uam epitheton, vtcenfuiffevide¬ 
tur Scholiaftes,cum exponit 7B»A«/?«an7i, ,!!l'A«>^e»dbTi>( 9 ». Itaqj 
intelligenda illa poetae carmina funt non de Blattae quadam fpa- 
cie , led de quodam medicamento lethali, fiue fit radix , nue 
jjilantaChamxieon, quam ait Diofcotides il/e» appellatam, quia 
id eft vifcumquibufdam in locis circa eius radicem inueni- 
tur, quo promaftiche vtuntur mulieres. VndeGorrsus exiftimat 
Chamx* non omnem ChaRixleoncm appellatam fuifle, fed tantum 
!eon, 4 |i'<e eam, quae vifeum profundit. Scire eft etiam Galenum in expofi- 
appellata, tionc vocum Hippocraticarum interpretari <pvA^<l» tS 
fcdnono- ;j«,<<j6<am»t^, id cft, foliumalbiCbamzleonis, ZiA^kd' autertv 
mnis. Blattam in Gloflario dici ridiculum eft. Vicinonomineeiuspro- 
priodeceptusGloffariiautor. Nam sfAtpevbiquefcreapud Grx- 
cos Blatta dicitur, S/A^io» fuccus ille nobilis , qui Cyrenaicus 
I.aferpiti- nuncupatur, & a Latinis Lafefpitium Hinc ridendus, & alterius 
fetusager cuiufdam interpretis error, qui Silphiophoron Cyrenis agrum, 
Cyrenis, hoc eft, vt Catullus,inquit. Laferpitiferum, a Blattis cognomina¬ 
tum ratus Blattiferum conuertitin Strabone. ApudAtiftotelem. 
a Gaza Silpbatraducitur, qux non eft Blattarum earum ^ 
fpecies, qux vaginainclufas pennas gerunt, quandoquidem non 
numerat inter coleoptera,fedinter ea genera Infedfornm, qusefe- 
nedfutem exuunt, & bipennia tantummodo atqueanelytra funt, 
vt ex eius hifce verbis cognofeete licet. Infedfaenim, inquit, eo¬ 
dem modo exuunt fenedfurem quibus hoc folitum eft; vt Silpha, 
,, & Culex, & eaquorumpenn* vagina conti nentur, vt Scarabsi. 
,, Scribitur etiam TsAip,, Inepte;cgd™»(?in Gloflario Blatta verti¬ 
tur, quidautem fignificet alibi a nobis didlum eft cum de Papilio- 
Etymon, mbusageremus BlattadiciturapluribusfcriptoribusVermis, qui 
aluearia Ixdit a /SAdjrTOijqucfdeft noceo.lfidorusa colore Blattam 
nuncupata feribit, quod comprehenfa manum tingat, vnde Blat- 
In Nom?- tcum colorem dicunt. Hadrianuslunius Si'A(^ii, Blattamquc Pli- 
clatura. t>ii,& Tineam Horatii Vermiculum exponitlibros & veftimenta 
erodentem, qui Si'; Theophrafto dicitur, Italis Tignola, &: Tar- 
ma. Quomodo autem in aliislinguis dicantur, curnvideamo- 
mnes,quotquot funt,Grammaticos mirum in modum ea nomi na 
confudifle, qus cuique Blattarum fpeciei conuenire putamus, 
planius in fequentilocojvbi degeneribus earum agemus, indica¬ 
bimus. 
c Diofeoridem commentariis B,Iattaru,m, pfrira, effe ex Fli-u' f- ■ ■ 
nio confirmat, verum has ,,quartimiR Hctrufiaaiiqaib-^ in loCii ^'*'**' 
ingenseft multitudo,qux vulgo vocantur ibi Piattolc.noftu ma¬ 
gis quaminterdiuiheeUis vinariis appmentcs, circa latrinapum 
ori,inpriftinis,balneis,vliginofifquea;dium partibBs.fdediflim^ 
Quidem nauieoiaq. animalia, Diofcoridcmihtciitxifleauiumaf,' Vi ' I*' 
non autem Vermiculos illos oblongos, quain Apumakeariif ,& »^ 
ihearnibus diu.fale inucteratis.nafcumur, qiianquam hiBiauie \- 
nomenfibivindicariut,. Barboggie vulgo dnfti Senenfibus aliis 
Carpe. Sed iltx, vt ait, Gryllos, qui nodiibus xftateftrideDt, qua- ^ ; 
damtenusreferuntiplaniores tamen cruriljushuadamtenus tenu- 
ioribus Araneorum modo, p.toit^defugat citifflttiat. Luiiftis ad- 
uerfi(rima,itavtfinoaelumenrepentcinferatut,humentibuslo- 
cisin quibusdegunt,celerrimo.cutfurefugiant. HsLanpis pan- oi ~t 
ttr, & Italis Blattx noininantur; Germanis Gryllen, & Heymi- 
chemiHifpanisRapacoua. Blattasquafdainfiumentaceasccim- 
memotat d Scaliger .iliscarentes, ouatiiuer furfures nutriuntur ^ 
pro alendis Lufciniis,cum faluberilfis t 
• L r , Molles d^' 
inecibusitonloresplcrunq; a» 
habent hanc curam, vtnutriant, &cuftodiant. Porro Plinius tria ’ ' 
mre 
iiife 
GENFS, 
DIFFEREKTIA, 
deferiptto. 
at.JS.Ad 
.Blattalu- 
cernaria. 
fc Getrg. 
Blattx lu- 
cifug* 
I N pulueris cuiufdam confedfioneapud Nicolaum Myrepfiim 
legitur (^*Av 5 *!i5i«,;£4o»5>quonomineintelligit« AdrianusTur- 
nebiis Lucernarias Blattas , vel Papiliones lucernis aduolantes, 
quas (pxAw, & ipVA«<i/«( Grreci nominant, & apud.^lianum Pha- 
laeiias exponit interpres Blattas quafdani noiftu ad lucernas vo- 
lantes.Phaltenasautem Apibusinfidiari tradit .dElianus.Sed Papi¬ 
liones lucernarios neutiquam ..Siliani Phalsnas efle exiftimo, 
quamuisnon dubitem apud alios autores hoc nomine eos vocari. 
N im Blattas, quas Virgilius, & exeo Columella, Apibus noxias 
efleferibunt, nonlucis, fed tenebrarum amore teneri fignificant 
hi iMaroniani verfus. 
quales. 
^latta pi> 
fitinaria. 
Naynftpefauosignonn adedat ^ 
SteUioJueifugiicoKgeJin cubilia Bluttie. 
Qijaptopter Robertus Conftantinus in fuppIerHcntolinguxLa¬ 
tina:, aliique non ignobilis fama: viri, Blattas Lucifugas Virgilii, 
nigraanimalculaeirefcripfcrunt, Scarabieis, velGryllisfimilia, 
veTocia, quxinterdiu delitefcunt. Aiunt ha:c GallisvocariCa- 
phards,Gra:cis Si A<p«i, nunc vulgo ,(S»A«<£pp«(, ItalisPiattole, Ve¬ 
netis fchiam.SedPiattole arbitror proprie apud nos efle ca Blatta¬ 
rum,aut Pediculorum potius genera, quaeobfc^nashominu par¬ 
tes ex concubitu contra6fainuadunt,Placluyfen Belgx appellant. 
Blattie autem Lucifuga; Bucaroni vulgo dicuntur, ac inter Scara- 
bxos referuntur. Has putant efle apud Diofeoridem SiAipwijiT»- 
tffjnim) fiue Blattas piftiinarias i Mathiolusindodliflirnisluisad 
Blattarlimgenerarecenfet, Molles,Myloecon,tertiumod 
fccdo inuilum acuta clune Molles,vt ceiifet Dalecliampius,iii 
<ft*fuDtoblonga,&teretia, & colorefubrubrrr Reperiunturin 
t* faecis, Scarcisftrinacds. Auidiflimeiislufcinia: vefciifitur , illa 
tiimqueefuamorbisfamiliaribus liberantrir.SiTidVj-odgtjiJam ii, .1 j, ’ * 
casvocant,quodfarinanuttiantur,t)iofcorides(M/>{:r„(5/f«,{/J- \\ , 
appellat. Hefychius quoque<n'Ad>i?,<r54A«».?« 
^vAiKsi,&f 4 «AaiH 9 iqua:&^i,A(**.e 4 /tr,& 
i^s,8c apud Hefychifl juvXaxg^ai Scarab3Eis,fiue Cit,ldis funt fimi- ** 
les,vt idem annotat Dalechampius,qu3eifliiroletnni5,i!gpiftrinis 
gignuntur,colorequidem nigro,fedobfarinam confpcrfamalbi- 
cantes. MsAvieeVifitaenimin vulgans codicibus legitur, fro quo 
reponendumfufpicaturautor Thefauri lingua: Gtxcx uv>iuae*s] 
aPolluce tribuitur cuidam Infeifto, magfiitudine Cicadi', colore 
cxalbido,quodfarina vefciturin moletrinis. Hancaitau^or The. . 
fautilingua; Grxcx saA^^ appellalTe, pfo quo habemus a- ' 
pud Pollucem. Quod fi tI AipAu legas ? Hajc erit vera Blatta Piftti - Fia» 
naria cuius tot funt a Dalechampio paulo ante citata fynonyma. 
Tcetidx Gtxch^lisivraf , quafi /SiWavktoj, &,aAAvT?j^n^ abomik 
nandx, in aggeribus terrenis, & apricisinucniuntur, eimicunj.J'^‘^J’'' 
modo pundat autore Dalechampio. Idem tradit hafce SiAi^fitrap- 
pellari ab Andromachoapud « Galenum, & ab Archigene apud, 
eundem S»Aif«s euJdO' imp»,.Dicitur vif o^Waii efle Infeifturo odo- 
re tetro de Blattarum genere./Ariftophanes. 
59Uffi«77»>i|»«7K7«)i/3j'«. VbiScholiaftesannota S,^e,I't,Ai«i eileinA-f'?”'**' 
J'vvwh)J'i,TO5. IdeftBlattamquandamfi- ' ” 
milcmHirudini, aut Sanguifugxf noncorporisfigura,autma- 
gnitudine,fedcolore,vtarbitror) valdefmtentem ^Atiftofclcs k n 
quoquernterinfeftanumeratdeinfcdforumcoiculoquens Ila* 
luhrtv. rifitt- 
vbi Gaza interpretatur Vertieilji. Idem h Ariftoteies Sta 1 
philinumfquod&ipfuminfeifti genus eft) dicit efle v AiVtpujVi^,,- 
tUx. Quemadmodum Abfyrtus quoque in Mulomedicina Sta-o'’’’ 
philinondicit clfe ip'^io»TO74«rov?JA«/57T!?'?,(5tT' iixi^,^^,,'ah J^pmhnu. 
foAi Sc equum deuoratoStaphilino non alirercruciari,quam vipe 
ra deglutita ; quemadmodum Ariftoteies in loco citaro fcrlbit 
«♦(/«TjveflefiequusjwdiaAiKu^cfei^,)). «Theophraftusderadici ihijig e.t^ 
busloquens.quasa beftiolis arroduntur , 3 c qux fecusnfidl’ 
x»-'‘ ‘‘TC-n-mi £^fciSi,r,h e--pcMyi>i Tmcut.k P,i. ,7 c u 
nius vertens.& ammalium,inquit, cxteroru.n nullum aluidradi. 
ces a nobis diftas attingit, excepta Spondyle, qu^ omnes perfe t 
quitur genus id Serpentis eft. Quidam annotat efle fubnigro cor- 
jy pore,& emitteregrauiifimumodorem, quum eiqoritut. Idem t^- 
men Atiftoph. locum fupra citatum ita incerptetatut; 
VtfeltSfUcrifff-gitaliTiatepenlercfueUeii, 
HefychiumXecutus, qui 2 to,WaXv .Atticis vocari r{ui} 4 >ilui,id eft 
felcm,eft autor fecutus etiamipfum Anftoplianem, qui /afibi lic | flanto 
V 7 r 8 T,tI'J‘fW/ 3 oe«v«w ipifxv-nfevyxXin. 
Verum & eorum,qui "BTn^ivxlw, interpretantur Xi'Aip),;fcEtentis, 
quandamfpeciem.nonvfquequaq; reprobanda eft opinio hjos 
autem liic damus depidtam Blattam, pronam, & fupinam eoiore 
fufeo i pedibus tamen, & antennis paulo poft rubentibus, quam 
corpusreliquum. , 
ORTFS, GENERATIO. 
S IBlattxfintapudAriftotelcmPrafocurides, vtnos, quamuis 
falfo,Gaza: verfio docet generabuntur ex ex Vermiculis - non 
£ aliter quam alia volatilia Infefta ; quanquidem Prafocurides 
commemorat a Ariftot. inter ca Infeiftorum genera, quz pennata 
funt. quxqueautex Erucis, aut Vermibusgignuntur. ^Carda-^^ 
nus in ligno Blattam »cnenri putat, quod calor in ligno conclu h x- 
fus nonpoflet exhalate, c Lucianus in eo dialogo quo diuitiarum, ‘Vcnt.c.j. 
& potentis moleftias perfequitur, innuere videtur homines,poft ^ V» GaUt. 
mortem.in C ulices, Mufeas & Blattas commutari, vbi i 11 aiiatu m 
hsc verba poluit.Vides, inquit, hunc quoque curis inuiwilantem, 
& vfurarum rationem iterantem digitis coutprtis? cui propemo 
dum reliftis hifce omnibus fit in Silpham , sut Culicem , auf 
Mufeam abeundum. Nafcuntur autem diuerfa ■ 
. jCieradiuerfis 
inlocis. Nam q»i Mylcccii dicuntur,in piftrinis, & farinaha- Mvlcacii 
mida producuntur. Fmdits autem in balneis maxime, tum et- vbiotiaii- 
iam aliis humidioribus domus locis generantur , ob humi- tur, 
Ak. dum 
