Liber Quintiis de Infeftis 
I 
Skvffiitcu» »7t Hi fttjuiiw 
Non fictu,ac formicarumfimftr frofarantium 
Diuitia lunt txtruclt. 
Idem alibi. 
n jEoi.ios'®' i(ai rSrt a^^aoi 
Du bom,qmnta turba,quomodo ^ quando tandem piftranfirt 
Oportet hoc malum} Sunt vl formico, innumera,(fi infinita. 
Vfus videtur eadem paiasmiaPettusNcllus ^acyricus ItaluSjiii' 
quiens 
Gliera vn voleruidir.quanteformicbe 
Habbia r Efiattjb Stelie tl Cielfer eno 
O Aprile, QMaggiofior,Q Cugliofiiiche. 
Eodem fenfuquoqj dicimus bona terr*>*»wjf5*ly»5<i. debonii 
& immefis,& omnigenis:quali dicasj quicquid terra progignit o- 
mniumicrumparens.Pro tuibanumeroq; immcfoPlato,«(quod 
hucetiamfpe^larevidetuty) dicebat romrihiim rfevr<^ , id eft, 
voluptatum examen,& Socrates apud Plutarchum^fiTO»»-;»?»®.' 
id eft examen virtutum Formicarum nidos infpirarc,quod el^a- 
tervnicavoce ftvffinaiSt efferunt Grsci, quafi Formicari dicas, 
prouerbio dicuntur, qui malum fi bi impru denter accerfunt. IbJa- 
tum inde quod qui infpirant,aut aperto oreloquuntnr, in Formi’- 
carum antra feu cauernulas,his lingua vicere intumefeit atque in¬ 
flatur, cuius rei caufam affignant venenatum aerem, quo illaruin 
antra imbuuntur epaftu lerpentiumtFotmicas namqj mortuis an¬ 
guibus veftijinterconfefla habetur. 'EtcixoafcifftijKixeulcrifqioi^- 
Ai id eft,Fotmicasineftfua bilis, & Serphofua.Admonctadagiu, 
non efie contemnendum inimicum quempiam, nec vllum temere 
laceflendum; quandoquidem nullum animal tam minutum, aut 
imbecillum, quoditritatum non excandefeatira. Quadrabit & in 
homunculos nullis proditos viribusjtamen -vindidlam molientes, 
iravtfolet, animos fuppeditante. Serphus minutum animal non 
difilmilcFormici.Brafidos auftore l lutarcho cum manum in ca¬ 
ri cas temere mififfet, & a mure i nibi forte fortuna latente motde- 
retur.Papx inquit, vt nullum eft animal tam pufillum, neque tam 
inualidum, quodlaceffitum, non cupiat vlcifci fefe. Formic® fe- 
mitam canit, de eo dicitur, qui fubtilitates omnes profequitur, 8c 
minutifilma quteque didlioni immifeet, vt elabatur; aut qui vitro 
citroq; narrationem rei implicat, prima mediis, vltimaptimisin- 
uoluein temere. Extat apud Ariftophanem de Agath. Comico di- 
iftum,quem fugillat,vtfubtiliaac flexiloqua carmina feribentem} 
Fotmic* viam fuam obliquant difcurfu implicito, 
ICONES. 
C Allicrates referente Plinio, a ex ebore Formicas, & alia tam 
pania fecit animalia, vt partes earuma eseteris cetni non pof- 
fent. Alibi etiam habet fic: ^ Sunt & in paruis marmoreis famam 
confecuti Myrmecides, cu us quadrigam cum agitatore coope¬ 
ruit alis Mufca,& Callicrates, cuius Formicarum pedes atque alia 
membraperuiderenoneft. 
41 
A delato, cum exercito opus effet, Iduem pTecatursafFormiearp- 
gionis mutatae extemplo funt in viros. Suiitqui louem in ignem itMeta- 
conuerfum uEginam comprefliffe dicant, quodiScOuidiusiin- merph.f, 
iiuit,cumait: 
AureiuvtI>dnaen,Afipidalufiritignie. cLihf. 
JdemOuidiusr prolixe, ac elcgantilfime hanc eandem fabulam 
profequitur,quam leiftor confulere, adireq; poterit Addit autem 
Formicas eas,quas lupiteiin viros coniiertit, in facra loui quercu 
habitacula fuanabuiffe. , . ’ 
forte, {i nquit,)/«'r iuxiapatMlu xariffiroa ramtt 
Sacra lout quercus.de femine Dodondo. 
Hic nosfrugilegtu afieximtu agmine longo 
Grande eniu exiguo formicas oregerentesj 
, f->tg‘>fo%fuumfiruan'escorticeca/tem. 
Caiterumquidperhancfabulamfignificarentantiqui, explicauit dtiij 
Th eagenes in rebus quas fcripfitrfvEgmetarum, quod Mtinctx 
perrari erant aliquando in Infula, quia frequentibus piratarum,a- 
liarumqi nationum incuirfionibiis infeftarenturiqiii cum minime 
Icitent refiftere , ip fpeluncis tanquam Formic® delitefccbant. 
g aFacus autem naues *dificate illos docuit, populofqi ad rei mili- 
tarisexercitationem euocauit,quare timoredeiedlo, externifquc 
viribuspaulatimrefifteredodti, cfpeluncisinapcitum prodierCt: 
inde d Formicis in hominesdicuntur fonuerfi, vt eleganterad- zj a 
modumfctibiteTzetzes, Fdefipdus Myrjnidoncs primosmare r^ / 
Iiauigaireait,&cFormicis in homines mutafos, j 4 "^’ ■ 
Mtvv^ smn^aXO.s,'nu 7 no eudpfrjr ^ 
noTOi iftu)pcu^firttiis ea-DgjcT» goma, 
'fvstuidpiistrriirtn,^sdfifd,isS'rt^,iuxax 
OiF’^ ni CTpara <^aC7|eM'vto* 
Solus triflu erat, hominumfatur at^ Deorum 
Infuiaquothabuit formicas,protinus omnet 
Hat hominesfacihvt mas eff, aulfoemina in iUit, 
Hifafosprimumfulcaruntpuppibaevndas. . . ... 
At Strabofabul*locum damm fuiffeinquit,/quia Formicarum 
more terram fodientes, vt agricultur^locum haberpne, ad petras 
transferrentifoffafq;incolerent, neinsdificiafuipptusftcerent 
Ahi dicunt eos prius Formicarum mote ex illis frudlibus, qui fp6- 
te nafccrentur, in fpeluncas congeftis viffiraffe ignaros ptorfus a- 
C. gncultura:, aut nauigationis, aut omnis politioris vidlus, qu* o- 
mnia per aEacum edofti dicuntur c Formicis homines fuiife con- 
uerfi.AlijrurfusMyrmidonesvolunthomincsaliquando fuiffea- 
greftes,eodcmfermeingenio,quoreliquifcreomnesruftiei male; 
audiunt,ac damnantur, furacesfcilicet,& raptores, qui licetdn id 
gcuusanimaliafuerinttranfmutati,priftinumtamenconiieaan- 
di pr*das, & rapto viuendimorem obtinuerant. Contra Ouidius 
abiEacoJV^rmidonibusaitimpofitumnomen, quod Formica, 
tum inftar feduli effent,& indefefliin tolerando labore: 
Myrmidonafq, vocojnee origine nominafraudo. 
Corpora 'vidtfii-, mores quos ante gerebam. 
Nunc quoqj habent: parcumgenue eff,patienfq^ laborum, 
^lH^fitiqs tenax,(fi quodquafita re/eruet. 
EASVLOS A. 
A P y t II. 
D e ouo, inquit, D. Hieronymus, natum Caftorem Pollucem- 
que confirmant fpagani) & cx Formica Myrmidones, & alia 
mill8,quar quamuis contra naturam rerum venientia, ipfis tamen 
funtvifa credibilia. Fuere autem Myrmidones Thellali, abiEgi- 
netis profe<fti,qui cum Peleo ealoca tenuerunt, infeftilfimi etiam 
Troiani nominis hoftes, & ad Troiam Achillis focij,quorum 
quinquaginta naues plenas duxit Homerus, cuius locum quoque 
Plinius «citat, tribus eos nominibus nominauit, Myrmidones, 
HellenaSjSc Acharos Euftacbiusab Heroe quodam Myrmidone, 
fic eos appellatos exiftimat. Alii huiufmodi fabulam de eorum o- 
rigine referunt In faucibus finus Sauroniciinter Atticam,& Pelo- 
ponnefumfitafuit jEginaInfula, contra Atthidem. Hicregnafle 
fertur aEaciisIouis ex aEgina filia filius: quam cum lupirer com¬ 
primere vellet, Sclunonem vereretur, detulit eam in infulam De¬ 
lon. Quam rem cum refciflet.indigneferens Iuno,ferpencem in a- 
quam mifit, atq; ita totam Infulam pefte immiffainfecit. vt breui 
omnibus mortalibus fuerit exhaufta: Hefychiuseam venenalTc 
ait,quodquiex ea aquabiberent,debitum natura: folucrenc. aEa- 
cusfolitudme perturbatus louem precatus eft, vt aliqua via dam¬ 
num refarciret.Itaq; lupiterFormicarum numfcrum,na:rentem in 
quercuproxima,inhominesconuettit, & filio in hos itnperium 
fecit. Caiterum fabula verbis aliquando diuerfioribusab aliis in 
hunefermemodum narratur,lupiteraEgina Alopi fluminisfilia 
abdudta, defeendit Phliuntem: quolocoftupro vitium obtulit E 
puellx, aegrauidam fecit. Ex hac paulo poft prognatus fuit aEa- 
cus. Porro Afopus vbi diurile quxfiffct filiam , tandem a Sify- 
pho didicit, a quo rapta & quo abdutfta effet. Itaque pater nihil 
fegniter agendum raptus, quo potuit, eo maturauit. lupirer ad- 
uertensfore, vt in adulterio deprehendetetur.aEginam transfor- 
manit in fui nominis Infulam, fe vero in lapidem. Venit AfopuS} 
fed cnm neminem ibi offeuderet,rediit in fuosalueos.Iupiter ira¬ 
tus, cum velletindicem peflime multari, eum apud inferos tanti 
ponderis faxum furfum deorfum verfare coegit, in quantum i pfe 
paulo ante mutaret. jEaciitemmifertus, quodfoluslnlulamin- 
coleretjFormicas cius regionis omnes mutauit in homine.s. Hinc 
fivfftnxar, fevfftihtsssMt^iJnmii Alii locum non Phliuntem 
fedPhiliuntem nuncupant. Sunt qui aliam fabulam adducunt de 
loxjnicis.Peleusintcrfefto a fe fratre fuo,fugit,atqj inXhellaliam 
DE C 1 H l CE. 
D lligentiaatq; fedulitatistypusnobishaffenusfuieFormiea 
&calcaradlaborem:iamYeroCimex, quemfoEdiifimuma* 
nimal,&di(ftuquoqifaftidiendumPlinius«nominauit,itemPc- 
diculus&Pulex, de quibus poft, paupertatis fuerintfymboium 'T. 
quin & forditiei,& continui faftidij Equidem inter bofce, & di- 
urnos,& nofturnos hoftes, qui placidam nobis noftuj & dulc-tn • 
fomniquietcmiinterdin curas, folitndines, amores, metus, uau j,- 
dia,dolores,partiminuider,partimintercipiunt,partimpr^lfent 
&qusfordibusnafcuntnrhumanis,humanoqifanguinevefcun- 
turInfc<fta,Cimiccsgrauiotcs, nocenti ores, infeftiorefqnefunt 
quippe qui non folum morfu dilacerent, quo & fomuum inter- 
turbant, &fangumem nobis adimunt, vt &: Pediculi ,& Pulices 
faciunt,verum etiam teterrimo odore torquent,&, vt Matthiolus 
ait, fcctoremadeodeteftabilemabominandumqi nobisexfete 
relinquunt,vteolongemagisfenfus.fpiritufqjl^dantur quamr 
niuertecorporispartes,qua;abiisfuerinti<fta:. Dixi autem pau¬ 
pertatis etiam eflefymbolum. na hoc me docuit facetiffimusCo- 
micusin Pluto, vbiPenia; fine paupertati conauti perfuaderene 
ditefeere optaret, Chremulus rcfpondct. Tu quidem quid mihi ' 
praeberepotensboni,pr*terveficascxbalneo, &puetulos famc- 
fccntes, & vetularum tumultum. Pediculorumque numerum & 
Culicum& Pulicuminfinitum,adh*cle<ftnmiuncotum Cimici¬ 
bus plenum,qui dormientes excitat, proq,- pallio veftcmlaceram 
& ftoream pro tabeto marcidam, propuluinaii non mediocris 
magnitudmislapidem, 8cc. Ideminnuitlepidilfimus b Epigram 
niatarius,cnm Chera:moneludens,qui mortem laudabat, volens 
meo videri feiftarifapientiam Stoicorum, qui mortem contem- 
nunt, & contemnenda morte praicipiunt, eum id ageret defpcra 
domeftie* difficultate, nulla inquit, Cheismon.laus 
clt.li in ilta miferia mortem optas, maior laus forti tudinis erit ci 
quiinopiammagnoanimoferrepoteft. * 
^od ntmsum laudat Cheramon Stoice,mortem, 
Vie animum mirer,fufisciamq; tuum. 
_ Hanc tibi virtutem,fia£tafacit vrcetei anfa, 
£f triftie nullo qui tepet ignefocu%. 
Se teges, 
