Liber Quintus delnfetSlis. 
215 
cln Menf 
ehm*. 
Pedicofus. 
Pedecofus 
Sercupes. 
Vermes. 
Serpentes. 
dLib.^ Var 
leB.cap.6. 
eLi.y.e.si. 
fLi.t.Flor. 
gOb.it. 
YiLib.i.c.j 
zUj.HiJl. 
tap.Ji. 
Pediculefe 
li qui irnc 
Arifloceli. 
hExtr. ips 
7' 
Scaligcri 
error. 
ctib.}. 
tap 1 . 
Pediculus 
inguinalis. 
dLfh.i.d* 
morh. CMt. 
c»t>. 7 . . 
Pediculo¬ 
rum tertlu 
genus. 
Acati ani- 
malculum 
minimum. 
Cyrones. 
cExtr.ip^. 
7- 
Vt Mufct, Culices, PeJes^, Puluesqj Cimices, ^ 
Odio mulo moleSlist, bono vjui^ efios nuUi. 
t Alibi quoq; Pedes naualcs,meoiudicioPediculos vocauit,quo¬ 
niam captiui remiges ijs plurimuminfeftari contingit, vt inhi- 
ftoria patebit :Lego tamen apud Nonium, remos eflc naualespe¬ 
des. Alij apud Plautum eo loco exponut leruos remiges, alij nau¬ 
tas, alij pueros, qui vfqj in naui herum fecuti funt. Malim tamen 
Pediculos exponere ob allatam rationemibied notandum Pedem, 
cum pro Pediculo Infedto accipiunt, eidem Plauto ,vt Nonius 
aunotanfoemininogenereproteiriinVidulariaiKi/jnaw^^Ped*/» 
videbat, fuffurabutur omnis. Hinc pedicofura , propediculofoi- 
dem dixit; Pedicoftcs.fqualltdus , vbimevidit, capuijcabit. Et apud 
antiquos tel!;eFefto.iliquandoiiiuenitui pedcco(as ia eodem h- 
gnificatoicitatqi illud Tttinnij: 
Rus detrudeturpeJecofuStfquaUidm: 
Dicuntur & Sexcupcdes.item (Irriplicitei Vei meSjPlinioq; fecun¬ 
dum nonnullos, eriam Serpentes, quanquamalij contralentiant, 
quoruim nouiffimoium ppinioucmiurc icfelht»/Mercurialis his 
verbisiPhcixcydera Syrum pediculari moruo interijfle prodide¬ 
runt Arilloteks, Piutaichus, Serenus,a£lianus:exterumcPlini- 
,, usnon Pediculis 1 'ed copia ferpentium ei illius corporeerum- 
j, petite Pherecidem eipiralfc cradit,quodfimiliterfciipfit/Apu- g 
„ieus. Iu hac coutrouerfiafuerunt, qui putarunt apud Plinium 
,, & Apuleum, alium elfe morbum quoin teiijt Pherecydes,alium 
,, podicularemieo magis quod ipfemct alias_j Alcmanem poetam 
„ & Syllam didfatorem. Pediculis obijfle dicit: vt etiam Ariftotc- 
„ les, Piutaichus, & alij teftati funt. Ego vero fum huius fenten- 
„ tite, Plinium & Apuleumptoferpentibus, quibus perhibent ef- 
j.feeitindlum Pherecydem ,nil aliud intellcxiffe, quam Pedicu- 
,,los.& fortaireatmulati funt hacinie*Diodorum Siculum,qui 
deAcridophagorum morbofermonemhabcns,modo ap- 
pellatjmodoifi^riiTu.PediculusItalisPedQcchionominacur, Gallis 
vnPou,GermanistmJ£4H^HilpanisPioio, Belgiseen Luys,Po- 
Ionis Vvefe, Vngaris Tetvve, Anglis a Loufe. 
GiNVS. DlIFEREJ^TlJS., 
A Riftoteli 4 duo tantum Pediculorum genera notafuere, pri¬ 
mum grandius hominibus valde famiiiace,in infantia potif- 
hmum,& ad pubertatem vfq; a capite orti, & toto corpore errans. ^ 
Alterum ferum vocauit.aitq; efle durius eo, quod magna ex parte 
prouenit, 5c corpori detrahi difScilius. Hoc comniuni omnium 
probatidirnorum medicorum iudicio illud eft , quod Pladfulas 
nonnulli & Plattas, Itali Piattolas. & Piattones, a latitudine cor¬ 
poris dicunt, Galli Morpiones , Gordonius Peilulatas, Arabes 
Gardamltali nonnuuquam ctiantCeccamiquam 6 lulius Scaliger 
RicinumelFe redte iudieac,fedmiousrcdfc Ricinumhominis,!! 
ita cum eo Pladtulas vocate velimus, curo Ricino canis, qui feci¬ 
bus delimatam exitum non habet, implicare videtur, vt mox cu 
verba cius citauero , cuique patebit. Duo tantum etiam genera 
agnouit c Ctelius AurelianusjPlurimi, inquit, Pediculi creantur, 
„ nuneformte, nunc ignoti, nunc per eas partes, qu* capillaf m a 
,, conceptas funt,& nuncconfuetiacfimpltcisform:e,nuncigno- 
,, ti, hoc cftlatiores, & duri magis, ac feuientesmorfibus v^hc- 
„ menter, quos quidam fetales appellantmam fepe etiam lu b ca¬ 
pillis inueniuntur, corporapenetralle. Sicille.Hocpoftremum 
genuspubcmplcrunq; occupat, vnde Pediculus inguinalis etiam 
dicitur, axillas item, barbam. & palpebras, d Mcrcutialispcdibus 
carere feribit, & non ambulare, fed remanere infixos. & corrode¬ 
re. Recentiores tertium genus addunt, quod fine pedibus clie re- 
dfius Mercurialisdixiflet, Scirroneseosvocant, vulgus Pellicel- 
los, quod inter pelliculam & cutem ferpant ,'linuantes fibi velut 
cuniculos ,feu vcliculas non fuppurantes, quasfi quis perforet, jy 
exeunt albi, adeo tamen parui, vtvix deprehendi oculispolfint, 
non tamen fugiunt acriorem vifumin loco maximo lucido. Ari- 
ftotelesfcribitin cera generari animalculum omnium minimum 
quod Acari vocetur, fed nunquid Pediccllo(fic nosin Italia voca¬ 
mus) velminus.vclmaiusfit, cum Acari nunquam viderim,in¬ 
dicare non poflum ,diuerfa tamen animalcula efle non dubito, 
quanquam funt, qui fecus arbitrentur. Cjfioncs multi vocant :la- 
tent, vt dixi i fub epidermide, fub qua lerpunt clam erodendo, 
& moleftiflimum excitando piuritum,quod fi inter vngues com¬ 
primantur, vbiextradfifunt, paruulutnquendam fonum edunt. 
Deparuitateiftiusanjmalculi, & de Plaftula h»c«Scaligetpro- 
diditaduerfusCardanum; De Acari fctibeasAriltotelic6,rcdle 
„ eum cum Garapate comparafti: A t quare longe minOris ani raa- 
„lis oblitus es? Pedicellum Piceni, Scirum Taurini, Brigantem 
Vafeones vocant. Nempe admirabile eft-Et forma nulla eipref- £ 
„fa,prrEcerquamglobi. Vix oculis capiturmagnitudo. Tam pu- 
„ filium eft, vt non atomis conftare, fedipfum efle vna ex Epicu- 
„ ri atomis videatur, Ita fub cutehabitat, vt adlis cuniculis vrat. 
„ Extraftus acu,fuper vngue pofitus,ita demum fefemouet, fi 
„ Solis calore adiuuet ur. Altero vngue preflus haud fine fono cre- 
„pat, aqueumq; virus reddit. Homini Ricinus innafeiturefor- 
„dibusin barba, alis, inguine. Eflq; id quod canibus Cynorai- 
„ftes. Crotonem Gtatci communi cumArabicatKerux feminis 
,, nomine, Galli Piatam vocanticum tamen turgidus, &gIobo- 
,,fusfit. Admiranda natura; a qua vos materiales ('omnia enim 
,, cum Alexandro velhoducicisaqualitatibuselcmencorum)ad- 
„ moneri xquum eft. Vt videamus, ad quem materis vel defe¬ 
ctum, vel cenfufionem confugiatis. Hocanimal cum cibiBabeac 
aditum, excrementi exitum pon habet; Scio vobis, quid fiteom- 
roinifcendum,Defuifle natura: fabulam, qua illi eam partem te¬ 
rebraret. Iccirco Italia curo id animal C^cam vocetimaiorefide 
fuiflecxcogitandumillis nomen arbitror.-quoalterius,quam ocu¬ 
lorum, loci excitas declaretur. Cxterum Cieam primum didam 
reor: quia Cicy, Croton fit. Hxc itaq, S caliger, Ri cinum homi- 
nis,cumRicinocanismeQiudicioimplicans. Atq;hifcetrib.,que 
enumerauimus, Pediculorum generibus homines torquentur, 
differutqi inter fe & loco & corporisfigura. Primum enim genus, 
quod communius eft & familiarius, plerumqj capitis capillos oc¬ 
cupat, quanquam in veftibus laneis, maximeq; leucophxis etiam 
gignatur, hoc exteris eft oblongius, i n poftica parce craflius, ver- f 
Ius caput in acutumdefincnsi/Arilloteles pueris feribit magis, 
viris minus in capillis oriri. Idem tradit referente^ Mercuriale, 
quod omnes illi quibus in capite funt Pediculi,ip reliquis optime out. 
valeant capite J ratio eft, inquit, quia illa animalcula & generati¬ 
one, & nutritione fua abfumunt plurimam excrementorum co¬ 
piam, quibus excrementis cum poftmodumvacent capita, facile 
in reliquis fana degiit. Adyrmachidx populi funt interioris Liby? 
abeaparte,qua Agyptum fpedar.Dehismemorixpioditiuneft 
vmnnqifexumxqne comatum efle, quo fit vt plurimos alant ta¬ 
les Pediculos, quos vbi ceperint, prxmorfos abjiciunt. Qui pube 
infeftant, barbamqs,axillas & fupercilia, lati lunt& plani Mini¬ 
mi, quos Cyrones Pedicellosnomnari diximus, manuum,ac 
pedum digitos potiflimum inficiunt, inter cutim, & cuticulam, 
oua Papilionum quodammodafua figura xrauluntur: fuueenim h Exir. jp. 
romndi,exigui,fubcandidi.I» Scaliger Pediculos capitis nigriores 
efle feribit, quia fuccus ibi pinguionad exteras corporis partes al 
bidiorcs, quia ficcius excrementum Sedde colore Pediculorum 
mox, vbi de eorum generatione & vidu agemus,nonnulla iteru Pediculia- 
dicemus.Suntprxtcrea alij Pediculi ah hifcequos enumerauimus jiotmn ani 
plurimum differentes, qui nimirum alia animalia infeftant; quin kalium 
quotfercanimalia, totidem quoq; Pediculorum genera. Auium ™ 
Pediculi vulgo notiflimi funt, exigui admodum , quoshoxnines 
nonmordere expertusfum. Vulgo imlini dicuntur a pullis, vt vi¬ 
detur, Gallinarum. Columbis tamen nihil minusinfefti funt,hy- 
eme minus, xftate plurimum, vt vnico in nido incredibilis fit nu¬ 
merus, non omnes xq; magni,fragilesadco, vt velleuiterconta- 
dirumpatur. PhafianashiTcequoqj interireautho? eftAnftote- 
les.nifilcfepuluercnt: omnibusqiauibus quibus penna caule c8 
ftat. Pediculos gigni. Lufeinias quoq; plurimum molcftari Pedi- ■ r 1 ^ 
culisfuntquivehnt.i Albertus Magnus maxime inauibus rapa- ‘^'*'*** 
cibus generari feribit. Vulturis Pediculus, (quidam Pediculum pj**' f' 
Aquilxnominant; tefte Galenoexiguuscft Anicennaabeo non y ^ 
caueri ait, nec videri morfum eius: promonere vero eruptionem 
fanguinispervrinam,per nares, aeperaluum nccnon inventii- 
culopervomitum,itcmexpedore,pulmone& radicibus denti¬ 
um, & quandoq; ita vehementer fanguinem educere, vtieincdi- 
js nequaquam cedat. Laudat autem Auicenna aduerfus huiufce 
Pediculimorlum,lacdulce,nimirum caprinum, & butyrum cru¬ 
dum, terram prxtetea figillata,& portulacam & fimilia. Eiufmo- 
di Auium Pediculi in capite atq; alis potiflimum oriri, colligere 
licet ex conlultiilimorei rufticxit Columella: Eienimvbi docet^^*^-*- 
quomodo Gallinx farciantur ,prxcipit vt pluma omnis e capite, tap.y. 
& fub alis, atq; clunibus detergaturiillic ne Pediculum creet; hic 
ne ftertoieloca naturalia txulceret.Suntq; tales Pediculi quoque 
fexcupedes.. Qijadtupeda omnia excepto afino hifcc Infedis ob- Afinus Pe- 
noxia funt, vt lubinde exAtiftotele dicemus,fed h^c inuicem dif- diculis ca- 
flmilcs funt, vt dixi.,ahum enim canes, fues alium, alium equi,ret. 
bouesalium generant, cutiofcqj h^C omnia aliquando perferu- 
ta tus fum atq; obferuaui,fed obleruationem in tam maguo ftudi- 
orum meorum occanorepetire nequeo : quamobr^riidfolum- 
modo,quodfupcr hac re philofophusfcriptum reliquit, adferam: 
Qi^in & ex cxreris, iuquit, animalibus complura Pediculo infe- 
ftaiitur, vt Aues Et Phaiianx quidem intereunt, uifi fe pulucrent 
Omnino qutbuspepria caule conflat ,ijs Pediculusyguitur.Nec 
ea quibus pilus eft, carent eodem, excepto afino, quiiion Pedi- “ 
culos tantum, verum etiam Rediuos ('x^stoi») iiouh.ibec Bo-*‘ 
ues vttumq; idhabcnt'Oucs& caprxRediuoshabent, Pcdicu- " 
lis vacant. Suibus quoddam Pediculi genus grande ac durum, " 
familiareefl.CanibuspropriumRicinus,quiabeodem animali 
pomeuCynoraillx accepit, (Grxee legitur, 0« Si nisutimiot,1^- 
hii^eiyionus hoc eft, in canibus generamur, quiCy 
notaiftx vocantur.) Hxc Ariftotelesiqux, vt apparet transferes 
in fuam hiltoriam i Plinius, nulla ratiqne horum animakulormn ] 
cumdixifletdeijsanimalibus,quxjnligno generantur;lamin 
carnc,inquit,exanimi,& viuemium quoq; hominum capillo, “ ^ 
quafmdiwc&c. hocquidem& aues jnfeftat,Phafianas veto" 
iuterimit,nifipuluerantesfefe. Piloshebemium Afinumtantd " 
immunem hoc malo credunt & oues (jn margine reifte lenitur “ 
boues, nsro de ouibus id falfum eft; quin & Plinius fubiunnit," 
gignunturautem,&veftisgenfci:e.pi?cipuelanicio interempta-" 
rum a Lupis ouium.qua de re nos poftea agemus) Aquas quoq; " 
quafdam,quibus lauamur fertiliores eius generisinuenioapud " Pediculi 
authores. Atq, bxcdcvarijs Pediculorum generibus, qux in hoc alari. 
noftro orbecua, homines, tum aues, tum terreftria quadrupedia Li.^.rer, 
infeftant, qui omnes alis carenti dantur tamen etiam alati Pedi- xntiq.cap.f 
culi, quosexLocuftatumcontinuoefuin . 4 cridophagisfiue Lo- 
cuftiuoris populis quibufdam Athiopix nafei m Diodorus Sicu¬ 
lus atteftatur, finem eorum vitx non folum mirabilem efleferi- 
bens, fed etiam incredibilem: nam appropinquante feneifta, Pe- 
dicuU,inqait,al«ti.noa folum vifu varii, fed etiam Ipeciehorridi, 
C c X ac tut- 
