Liber Quintus de Infectis 
pediculisfcatarireno ceffarct, ccrUinocorioinfutuin terrsmau- a 
dacum eiftrmagnum punies inibitioniSj&fimonisc cxemplujn in- 
quit^acobus/Meyer. Leolhnus adolefcens famam dc crinibus, 
IfyChm. & vnguibusfidmundiregisAnglcirumfenfim crefeentibusin dii- 
Si»nd. bmmreuocans fibi corpus oftendi minis impetrauit. Eo rifom 
amentiam inciditj &pbtiiyriari haud multo poft periit. Platma 
narratcx Sigeberto Alpindim Dodonem,quodLambertumvi¬ 
rum fanaiflimum EpilcoputaVltraieiftenfem apudLeodiumihi 
teniniilet, quia Pipiuum eius fratrem reprehenderat, quodvxori 
pellicem iuperinduxiUet, pediculari morbo pollea confumptutn 
tuille.Lambertus Conllantienfis epifeopus phthvriafi, vtBru- 
fchiusannotat,perijt annoioly. & noftrofseculoClemensScptie 
inusPont Maximus,vtfetibitFolehgiusPfil.ioy Napus Turri- 
valn vtm tyrannus ab Othone Vicecomite captiisi 
Qf htnis cauea: inclufus narrante louio, ra poft annum vnumi 
mcnlesleptcm dics ^igiudtresj in eo fcjualore,fseda illunie, & c- 
natisfubmde Pediculis conlumptUseft. Antonius Picens mona¬ 
chus eremita, vrteftaucur Antoa. Panormitanus de rebusgcftiS 
Alphonfi,& Aeneas Sylmusin commentis, phthyriali pcrijtfTer- 
tiaAeg,yptipiagaaDominopcrMofemimmiffa,puluereabAaro- 
nepercuiToin Pediculos conuerfo, qui hominesjdc beftias mifere 
^ affl‘«tpcrvaiuerfam Aegyptum, excepta Gofenc,quam incole-a 
banrlfraelitx, quod prodigium cum magi imitari nonpoflent, ^ 
plaga ex,Pe confefli funt digitum effe Dei. Meminit huiufcc plag® etiam Flaa 
diculis. umsIofephus'his verbis:« Rurlum igitur Deusaliacladeinhoa 
nli x.An- minem fraudulentum vindicat. Pediculorum enim magna visd 
tiq. Indtuc. corporibus Aegyptiorum ftatebat,a quibus mali maleperdeban- 
rur,ncqj lauacris, neqj medicamentorum inunftionibus eosex- 
cinguerc valentes. Qjqa nouapefte turbatus rex, & non maf^isi- 
pfopcriculo, quam eius foedi tateiac turpitudine territus.neq^uairi 
. cumeffet *gre dimidiata exparte refipuit, Fiebrseis enim exire 
pcrmiilis,ac mox malo celfanceliberos,& vxores reditus oblides 
Antiochus ab eis exigebati&c. Antiochus Synae rex ludear infeftus tanta fac 
borauitputredine, vt enatisc corpore Pediculis noaipfetantuirt 
fit€Xtinftus,fcdintegtumfere exercitum infecerit. In Infula Si 
Thomae duplex hominum genus, albi & nigri, hi Pediculis infe- 
ftantur,albi minime. 
facultatisabftergentis,qua hendes,&tetrah*c corpori^ anima¬ 
lia curantur autlioribus Plinio, & Diofeotide ; qiiodfi vero aa iii 
mediterraneis, vt fit, haberi non pollit, ittepareturi quseiajqyi • ' 
'ualeatiqu? quomodo fiat,docetPlinnis Laudat etiam Q,SeienuS. 
Vnda marU Lendes cafiU deducis iniquos 
Etquicquid crebri defendit (ytua captUi. 
PrifciaiiusdalijqiinnumerilaudantlupinoSamarOsiriaquaiiifu' dfcp i fe a- 
ios per plenum diem, & fequehti die deco<ftos,fi ex ea decoftio- ' ‘ 
nelocafrequenuus dekuantur. Hocquoq;, vtille teftatur, py¬ 
rethri bcgallarurti puluis ex *quo commixtus, in balheisadhibi- 
lus,facu:pofthuiic veto pulueremfucco betarum localauarim- 
bct. Similiter acetumcum aqua marina,licredimusIfaacArabi, 
occidit Pediculos e & fi defit marina aqua, fal & aqua cum modi- F fi , 
coacetoidempriftabit Serum,i<kft,aquamlaais,qu*iemanct 
tactocalco.hquisadiefto acetoin potione aliquotiens,inquit ^ 
Marcellus acceperit, ita liberatur a Pediculis,/vt peditus exrir- icub 
peutur, necpofteaineoredafcantur,Sicille,mihietiampr'oba"ur 
b eo pro fomento deterlbriO Vtamur. Sextus philoiophus ad Pe- „ c c 
diculos,,g aquam celebrat, qua:'ecapra;palatoelfunditur,& quic- ^ 
quid comedit,mifceat'ur cum melie,& fale, & ex eb caput,& cor¬ 
pus Iero fticetur. Pollicetur ex recentionbusGabrielfaUoinUs,^ hr;,* 
lifado excinere ftechadis lixiuibmanusilauenfurinunquani iii- 
ieltatasiriPedicdiis,ficaput,Pediculis-,nunquamq5naIcituiosfi'^ 
fafto ex ftechadis puluete vnguento,inuncamur. Fara'nua 
rr FF0ENTVR, ET OC- 
’ udantur. 
C 
D Vo hic confideranda nobis veniunt, nimiriiih ne homo j 
aliud quoduisanimal Pediculosgeneret,item fiiam genera¬ 
ti funt, vei continue generentur, vt eos occidere fugareq; quea¬ 
mus. A Pediculisfefequilibetfacileprqferuabit bona viiftusiati- 
onefivtatur,vt cibis, & potu boni fiicci, & corporis, veftiumqj 
&kiftornmmunditia,potiffimum veroqu*exlanaconficiuntur 
h*c enim aptior eft gignendis Pediculis, quam qua: ex lino,quod 
Aegyptijsaduerfushorumftrpentium ortum maxime commena 
Atid* Jji- datumfuifreauthoteftPlutarchus,quifcribit<» eorumSacerdo- 
dee^OJiri- tes,feu fapienteslineis veftibus vfosfuiife, quia plurimum ab ex- 
de- crementorum natura abhorrebant Sivetoiam nati fuerint Pedi- 
AegyptiSa culi,hic duo rurfus obferuanda, nunquid in corpore, vel extra 
cerdotes corpus ortum habeantinam qui extra vel ex negledo corporis ve- 
cur hneis ftmmqi cultu,fudoreq; nafcuntur, facili modo, & breui fugantur 
veftibus v_ ceduntqjremedijsparuonegotioi contra ac illi qui intusgcnera- 
tcrentur. turprauitatem humorum, non tamen malignitatem denotantes. 
Hoc malum phthyriafim,fine morbum Pedicularem medicis vo* 
cari diximus. Huius curatio duobus continetur capitibus: vnum 
eft vtdemusoperam, ne Pediculi amplius nafcantui.•alterum, vt 
eos qui iam nati funt. interimamusinonnalcenturampliusjfi non 
adiit materia piuris:ha;c non aderit ,li& non concralnuurin cor¬ 
pore, & contrafta non feratur ad cutem, autin ea revineacur,,& 0 
putrefeat, non contrahetur iJdentur efculenta, & pocuientaboni 
lucci, & ad moderationem redigatur vifcerum temperatio: qua 
iam contradi , non feretur ad cutem deq; in eafupetabit, fi edu¬ 
catur, vellanguinismiifione, vel purgatione, prout respoftulat, 
non retinebitur, nec putrefeet in cute, fi paruaforamina relaxen¬ 
tur, ac detergantur nam fic etiam calida expitatio exhalabit,neqj 
bLib.t,de habebit vim putiefaciendi, quam habet calor externus FMercu 
merb.cut.c. rialis tantopereinfcEdiflimohocceaffedu purgationem comme- 
7 . dat, vtfiquidfit,quodpoifithuncmorbum toilcre,idfitexada, 
&repetitapurgatio.Cuiusopinioni,cummahim fit contumax, 
. & vix medicamentis cedat, lubens fubfcribo, qua dereledori- 
pfumadire poterit.Purgatocorpoie, deuaniendumeftad reme- 
' dia qutE & humoresprauos cuti impados, tollere, & malam cor¬ 
poris temperiem corrigere poliunt, quorum alia incus fumuntuij 
^ aliaexteriusadbibentur;qu*intus fumuntutfecundum Auicen- E 
nae fententiamfunt alliacodia, calamenthum montanum ifinapi 
laudatur a Paulo & Sereno. Theriac® etiam Vfus eft ex illis medi¬ 
camentis, qua: magno prajfidio in hoc morbo eifefolent; puluis 
cornu ceruini quoqj optimus eft. Inter externa medicamenta pri- 
rIiofomentaoccurrunt,&balneaadrelaxandum,deindeteri'cn- 
tia,ad aperiendumiapertis enim foraminibus cutis,&deterfa for- 
dc non nafcentur, & illi qui iam nati funt, facile decident, neque 
, vitta haerebunt fi intcrimantur.-interimuntiir aut ab illis tefte Ga- 
cUb.r.ae leno,^qua;validaficeandifacultatehabent,cuiufmodifuntlalfa, 
tned. acicla,auftera, acerba; dequib.nScomnib.agemus.Rafisfcribitv- 
Jet.UC. pnna balneorum,&: lauacrorura,Pedieiilorum generatiotlem pro-^ 
hibere,fed qualium non explicatifunt qui balnea aqtia: dulcis lau¬ 
dent, mihi marinae aquae magis laudantur, q^oniim falfa eft, & 
'& pevundiones, & 'cataplafmata membratim acihi beti rubet Ck- ■ 
liusAureliarius.ifedealoca qui capillatura veftitaiunt,pra:cer?-a 
iadi,& iugiaadhiberifihegmata,quinbslacefl'entes,inquir, acq, 
purgaciiiospulueres appellamus:Item inundiones masisi cuta ^ 
mox fuerit capillatura derafa pra:fotispartibus aquaihanna , vel 
aceto falfo. Eifehsc plurima fpecianmpofira, vr bulbi ciimni¬ 
tro atq; oleo contriti quo mellis faciat crairuudinem, ex ouibas 
corpusiubetillini; Eodemauthorcftaphifagria cqm aceto , o- 
leo, tunc contrita cum falisfluorb, quem Gricihalos ambos vo¬ 
cant,donec liquidi mellis fimilitudinem faciat, Kmic etiain cu 
klphureatqiacetoivelitapohdenbus compofita medicamenta, 
ftaphifagria; drachmas duas, fanddrac* drachmas diias, nuri o- 
buios duos, admixto oleo, & aceto, donecui mellis crafiitudind 
veniat: Velfandaraca cum oleo, & nunc ftaphifagria, & aBrotb- 
cum ^quis ponderibus admixti calce,<juam Gr^ci conin vocaac ' 
&ijslimiliBus. Staphifigriam autem, qui Plinio etiam viiam- 
; mmia dicitur, eundi ceu peculiareaductlus Pediculos omnes ce¬ 
lebrant. Eam iaudatiGalenus loquens de niofbo pediculari, fer i, ,■ • 
Plinius ^ad eundem, tcfiftitur,inquit vutetamini* fucebeum o- 
leo petuadiscorporibusutemm aceto dccodam etiam veftes eo 
tccdio liberare tradirftdemfcribitDiofcorides /Priicianus fta- , 
phiiagnam tundi vult, & ouialbum admifeeri, & comrriixtionc 
loca tricari. Filum madefaduni aut incinduiii oleo, in quo Femi¬ 
na ftaphifagnae attrita fuerunt, Pediculos necat, fi capiti circuu- ' 
detur; hoc me docuere Albertus, & Diofcovides,alijq;. Auictiina 
laudat ftaphifagriam cum arfenico. Vnguentum ad Pediculos, 
Accipe icmiuis llaphifagtis vncias duas, ellebori albi Vnciam v- 
nam,falis drachmas duas,argenti viui vnciasduas, acctivini dra- 
chmasduas,axungi*poicinslibramvnam, olcr laurini vncias 
nouem,r3ponisVenetilibramfemis, fiat vnguentum fecundum 
artemExAntidotarioAuguftano.PuluisaaPediculosIoGuin- 
terijAndcrnaci.mSeHiinis herba: pediculatix qu* & ftaphifagria r* ai. 
dicitur,vncixdux,laliscommunis vncia,aloe, vnciafemis.cin-, g 
nabrij drachinx dux. detritacapui infpcrgantut. Acfi hoc reme- ’ 
dio nouiotereaut,adhiberipoterit paulum iublimathautaruenn 
viuiinfulphure. Pnfcianus loco citato ftaphifagnx vncias duas, 
fandaraex vnciam vnam cum oleo, & acetopoitquam contriuc- 
ris, corpus omne perungendum prxeiprtutem poiiquam capillos 
abftuleris, mellc aut cedria loca contingi. Plinion auremquoq; 
mel,Lendes, ScfcEda capitis animalia nctar: Cedri fuccusdcfuii- 
(fta corpora conferUat, vruentia corrumpit, mira differentia,.tum 
vicaihauferatfpiraotibus,dcfuniftisq;pto vitafiriinquiticiem Pli¬ 
nius,addens phthyriafes perugereeonccdumduBicaLienm,jtcm' 
que prurigines. Marcellusnuri Alexandrini ,& ftaplndosagrix 
xqualepondusfumit, aphronitnquoq; aliquam portioneni, isj 
fulphuris viui particulam fimul omnia terens, & decimo die m 
balneo corpus fricat,omnes ita Pediculos necari inquicus. Ad Pe¬ 
diculos necandos hoc medicamihe etiam vti iubtt: olelim c«m 
puluere cihens cuiuslibet de foco, feci bene creti parirei mifcebis 
& Ita teres, v t fit ad fpiffitudinem mellis, atq; inde cum opus fue- 
rit, capiitvuge. Ad Pcdunculosin omni parte corponsbiccandgs, 
ellebori albi vncia.ftjphidos agria: taiuuhdeiri,linjul cuta,ad- 
iciftoq; oleo totuin corpusperundum ctiamin tumefis necabun¬ 
tur,h eidem creditnus, item oeiypum ex oleo tritum, & iiiftilla- 
tum capiti, phthynaii medetur. Lendes, & alia capillorum anima¬ 
lia alumen perraiftUm aqua interimit. Plinius o Gummi hederx /• 
inunduPediculos necat. DiofcorideS Lachrymahederxpfylo- 
thrum eft, phthyriafimq; tollit. Plinius./ Galenus item, vt Sera- >• 
pio refert, gummi hederx aC proprie nigri facultateih tribuit. ’ 
(jux adurit aduftione occulta,ideoq; occiderePediculos, & ab- 
raderepilos. Succus geniftx cuinraphanino, velfinapinoexce- 
ptUS,tuuirimum eftrcmediumaduerrusPedicuioSjVtAnt.Mizal- 
dusjflotauiteXcuiufdam experimentis Si napi cum rubrica vtu- ? ^ 
turad plbias,leprfi 5 ,& phthyriafes, fciibente Plinio, rSerenus 
ad phthyriafim,inquit, 
Sipiiis ergo decet mordax haiiritefinapi 
aitroivelfdlepermixtkiucidoqy 
ph.^. 
sli-ao c. 
Lax«ru, 
