111 
Vlyfsis Aldrouandi 
cLih,\6. 
$»f. 10. 
cipue jDfeftum,quo<i& CynoraiftaGt*ccdicitur& Croton,qua- A 
quam T heodorus CrotonasRcdiuosconuertit, non Ricinos fer- 
tinietiatiinumhodie, vtex Didymo Zcnoteleaccepimus, verna¬ 
culo vocabulo Rhaiftas canum vocant. Dicuntur & Cynomyae 
(hocfalfumefleinfiadicemus) aquibufdam. Sed&ouibusmole- 
ftoscfleRicinos tcftiseftCato VulgusipfumcosGrsccanomine 
appellat Cica. Galenus Cica dici vult etiam beftiolas, qaa: ftume- 
tumcorrodunt quarum cmtus Cion dicatur. Hic Vermisetiaiti 
Cis vocatur&c. HxcHermolaiis. Hefychioetiamxi/rojjtisaffuns 
Kfcminj *(' T»5 xvtat , id eft, Crotones qui^canes itior^ 
dent: Attici 
geminatopdicunt Kviopp« 5 >«f tefte Euliathio. Sunt& nonnullis 
M TOv xvrafv ^av^tet , nonnuliiS,, fcd ^ctpcrdih xvrvptviflf id 
eft, Mufca: canina:, vtflio loco in Mufcis dembnftraiiimus. lani 
vero Crotonem eundem efte cum S.icin6.^i in primis habemus eX 
b L. z. dt b Varrone, apud quem hoc lego: Quidam nucibpsGra:cis,in aqua 
Rirujl. e. p. tfftis perungunt catulorilm aures, quod Ricini foleant (fi hoc vn- 
guihe non fis vfus eas exulcerares nec noneit fliaib, qui ihfctiptid 
capiti tiigefimoqtlarto libri vndecimi titulo, de animali, cui ci 5 
bus exitus non eft Eft, inquit; animal eiufdem turpitudinis, (fub- ^ 
„audi cum l^ediculis) infixo femper fahguirii capite viiieus: atqud 
„ita inturnefcchs, Vnum aniihalium, cui cibi non fit exitus: de- 
jjhifcitque nimia (atietate, alimcntoipfo moriens. Nunquam hod 
„ in iumentis (Ariftoteks, id priuatim de afino dicit) gignitur: ia 
„canibus aliquando ('quinplerunque, vtidemcalibi, vtfubindc 
,i patebit, tradidit.) in quibUs omnia. In ouibus, & ia capris hoc 
„ folum. aEque eft mira Tanguinis, vt Hirudipum generi in palu- 
„ ftti aqua fitis. Quanquam auteth Ricinum non nomiriet hit Pli- 
„ nius, alias tamen feipfiim Velut explicans; eum nominabit his 
verbis: Minus miremur hoc; qui fciurt t fccdiflimum animalium id 
„ quantum magnificent RicinUih, qUoUiam nulli fit exitusfagi- 
j,na:,necfinisalia (aliusinmabufcriptocodice)quam morte, diuc 
„tius infame viuenti. Septenis ita diebus durafle tradunt: at in fo- 
cietate paucioribus dehiicerc. (deficere in manufcripto.) Hunc ex 
,,aur6 finirira canis omnes dolores fedare adalligarum, Suidat 
quoque *p«to»is fime «i to, *»»», ri , qui canuid 
languinem exugunt. Eiufdem fententise eft Scaliger. Itp^Tr»»i Hc- 
fycniDfunteidtm,qui*p«TO»«,& itt:»«.„fvw^'»«>’v»,qu9ddamania 
mal,taleproculdubio,quale/Svwf^osjcanibusnimirumeamala Q 
itaOJy infertns, qua: illi bobus, luuenio item apud rf Homeri Scholiaftfi 
cLibz9, .(j,jSitt* pro *p«'7iii>i{,citatiirqUe in veteri Lexico «Vincentiusex 
tap.iio. authoredenaturarcrum Edgulameft vocarifcribit. tngulaVcr- 
Engula. inis are |Bomeh habens. Habet tnim femper in fanguinc caput; 
continucqucfugcns itaintUmefcit,Vt medius creper, Nonenim 
exitum fuperfluitatishabet. Hocdquibufilam Pediculus agteftis 
dicitur. In iumentis nubquam,fcd in liif is & canibiis frequens Sic' 
ille. Hifpanis dicirurReitnb, & Gaiapata.Gerihanis Hundfslaufs; 
ZacK, Holtzbocx, Belgis, Hundtsiuijs,quafi Pediculus canis; 
Gallis terte RuellioGalloThiques. Cum vero duo Inftdta prorfus 
inuicem & colore, & magnitudine, nec non figura differentia Ri¬ 
cini dicantur.vtrumque rufttcis nbftris notiflimum, vnum pdruu, 
nigricans, figura Plaiftulse fiuePediculi inguinalis, alterum ma¬ 
gnum, rotundum acquafi^orbiculare, illud Cccca vulgo, hoc Cof- 
fo vocatum, meoiudicio illud pofti>cmum Ricinus eftveccrum; 
etenim Diofeorides Crotonis herbx femina Crotonis fine Ricini 
aAimalisfiguram cxaderepta:feutare fcripfit; vn^c vel quiufs vi¬ 
deat dodimmum virum Scaligcium Ceccam noftram cuin vete¬ 
rum Ricino implicafle. Homini,inquit, Ricinusihnafcuurcfor- 
dibus in barba, alis, ibgUine.Eftque id quod canibus Cyhoraiftei. 
, CrotonemGrici coffithiiniftim ArabixJCerure ferninisbomine, 
,, GalliPlatdm vbcanticum tamenturgidus&globofuific. Ad- 
. ,, miranda natuta:a qiia vos materi ales (bmhia enim cuihAlcxari* 
, \ „ dro veftro ducitis a qualitatibus elementorum) admbneti aiquu 
eft Vt videamus ad quem materia: i vel defeftum , vel confulio- 
,, nem confugiatis. Hoc animal cum cibi habeataditum , excre- 
y, menti eiitUm non habeat: fcib vobis quid fit corilminifcendum. 
,, Defuifle natura fubulara, qua illi eam partem terebraret. Iccirco 
,, Italia cum id animal Carcam vocet i maiore fidefuiireeicogi* 
' jjtandutti illis nbriren arbitror; quo alterius,quam oculorum; Ib- 
„ ci cacitas declararetur. Caterum Ciccam primum didlamreor, 
„ qilia Cicy Crotod fit. Sic Scaliget. ledPlataplurimumi, vt dixii 
Crotone differt. Deceptiis autem fuit Ss dligercaco animalis exitui 
cxcreriientoium. lidcsaim cUm vidil!et forte in canum PlataiCX 
eo Crotonem efleiudicauif, cUrn id vttique oontieniat animanti 
canibus i nfefto.Poftremo Piata caniS plurimum differt a Piata ho- 
. , minum Riciniim inulti talpa inimicum efle fcribiinf : fed de ani- 
iLtb I. t inalirican deherbaintelligcndumid fit, necdu didici. Alibi/Sca- 
, ligerRicinumfcribitncqjgigncrc.neqacgignilitcrh^alibietiam - 
g£,,S. z-ae pofle. nifi in alijs animantibus "..A—.....r 
eaUj. gft, (jgpfioj-jfcjjtgjjtia tjubjjajj pj, 
xap.aj. Ricinus Pediculorum genuscflevidetur, Pedicuiiisautem qUo 
hi. modbgewercfutjfufiusfupraexplicauimus. Sed verum tamen eft, 
quod ^cit Scaliger, non gigni fcilicct cfuo genere, qilouiam Ri¬ 
cinus; vbifanguine fatur eft, quod exitum nonhabcat,rumpendo 
inoriiiur,&: nihil procreat. Ortus enim eius eft exanimantis excre- 
incntb,iuxta philofophi menterti.An Vero etiam in herbis nafeun- 
tur ’ Obfetuaui enim fape in canibus, quod cum domo egrediren- 
tur, prorfus Ricinis carerent, redeuntes vero ex agris vbt frequen- 
tior, fpilliorquc altiorquehetba erat, ijs infefti cllent vtroquege- 
nere& magno&patUo. Nigidius tefte Plinio fugere toti 
die canes confpeftum eius qui e fueid animal cuul- 
ferit, feriptum reliquit. 
r T f 
F G E N T F R. 
mtdanm. 
M T 
C Vm vero ciufccmodi fccdiffima;, ac tett» beftiol*boues, o- 
uesque (vt de canibus taceam,) infeftantcs, non tantum no¬ 
ceant illis diuezentqucqud minus impinguefeant, vel nobis infer- 
uiant, verum etiarti catnes eotiim abominandas,ac naufeabumjas 
reddant, itaque haud ab re fuefit aliquot recenfere remedia,-quib. 
velfugentur, vslintcrimairtur. Si ergo quadrupedes, Sedetonfae 
oues tota: amurca, fic vt biduum Vel triduum confudent, illinan¬ 
tur cum aqua, vbilupinuS deferbuerit, deinde mari vel aqua fallx 
lauentur, neque fcabr 4 fient, neque (quod nos requirimus) Riciur 
eruntmolefti Si vetetinurri, inquit Didymus, Pediculis obfitum 
eft, aut Ricihiha:renc, aceris radices tufa: in aqua coqui debent, 3 c 
decoiftiiutetcpito perfundi, ficin imbertotum corpus proluat: 
fed villi prius a capite ad dorfifpinam detondendi. Sunt qui folo 
cedriae liquore vtantUr Alij mandragori radicis decoifto confimi- 
liter irrorant. Sed canendum ne eam de^uftent, quippe cum peri¬ 
culum adfeiant. Alijcipetiradicemdecbquunt,Sciurisimbrela- 
iiant. Ricini quoque piceliquida cum fiiilla adipecoita contadti 
decidunt: qui manu non funt vellendi; nefaciant vlcera. Chamx- zCii at. 
Icon niger quoque tefte a Piinio Ricinos cauum necat. is. 
MORALE. PROFIRiBIFM. 
zL.dmdH. 
P Lutarchus a Ricino ^Afilo egregie adulatores aflimilat: qua 
doquidem vt Afili tautiS, Ricini canibusfub aures (ubeunt.eo- ? *~- 
dem plane modo adulatores, ambitiofotum aures laudibus occu- * 
pantesjijfque adhaerentes, non facile depelluntur 
Ricino fanior, prouerbium a Suida citatum, nefeio in quem 
fenfum. Is cnim .inquit, ille;Vermiculus vndique tlltcqualisac 
planus, nec vllam habet fciflutam- De ano videtur intClligerc, qui 
in eo defidetatur: fcd ano carere ,inditium fanitatis efle non po- 
teft. 
vsrs IN MEbiCINA. 
R icini fanguis, inquit « Plinius, cuiilfi ^ cane pfilothrum eft ^ jr 
Et ante, hunc ait ex aure finiftra canes omnes dolores fanare 
adalligatum. Eundemque in augurio vitalium haberi. Nam fi ae- 
ger lefpondeat ei qui intulcrit.a pedibils ftanti in terrogantique de 
morbo, fpem vita: certam elle i moriturum nihil tcfpondetc.Adij- 
cere etiam, vt euellatur ex aure i*ua canis. cui non fit alius, quam 
niger color. Aliu 5 denique idem f Plinius Ricini fanguinemigni 
facro mederi tradidit. Q, Saieniis eundemque fanguinem ad inue- ' ' *!• 
terata vlcera jqu^iamiJi filliilasabiere, celebrauitfuishifce vet- 
fibus: 
AifiiatwvettHfuteeJitfinulHmorbg 
Mufteliciniretmmijfof.jniihitwulctt 
Satiguiiitvtl Ricini qutml>tsgtjiau*rit/tnt*. 
A P V T 
VI. 
He ?V LICE. 
E X hbtiflimis Infeiftrs Pulex eft; eoque magis infeftus, quo ad 
fugiendum promptior ac dextetior. Captantem enim celerri¬ 
mo, quem eXcrcet.faltu eludit, & rurfiismordet, nec facile fe capi 
finit. Et quia facile pet quoslibet artus falicndo diuagatur, Oui,- 
diuS.velquirquis iilefuit, qui elegiam eam de Pulicefcripfit.in 
Pulicem cocuetti eXoptat. Elegans vero etiam Pulicis encomium 
fcripfitCarliUs Calcagninusiinquo mire Pulicem celebrat: adeo 
Vtnihil fic tam nOxium tamque infcftum humano generi, quod 
honafelicialiquo ingenio laudatipoflit. Apud Mexicanos Indtx Pulexpre 
populos Pulex pio Deo adoratur. 
j^F l V 0 C A. 
: Pithece 
E St& Pulex marinus, dequoalias.Item Pulex exPhalangioru ^ 
genere, quod Pithece otliaiio vocatqr, de quo agam inter 
Pha angia. d/uSi^lfic Pulices Gixcis dicunturj Pfylli Lybixpo 
puli, qui & ipfia ferpenerbus non laeduntur odore fuo eos fugeu- cootr» 
tes,&alijs qui Ixfiab illis beftijs fuerint, venenum fuiftu extra- ‘‘^tpentes. 
- n- .-. v“-- L- ““ j /1- r hunt. «Plinius.Pfyllorum corporibus ingenitum fuit virus exitia-*^*f'^*‘*‘ 
viuereno^npofle.mfimalijsanimantibus quodpoftremum venf leferpentibus.vtcuiusodorefopirentcllbidemdidcefl-cgea- 
teft.EtenimAAtirtoteh E & 
SI UONTM A. 
ttljnD Paras Hebrxis Pulex eft. Qnjdamaudaeius.inquit Pagat- 
nus a radice deducentes, Haijm putant infertum, quod infi- 
liat & excnrrat ad depopulandum, & fele expandat ac explicet. 
Extenuandi fe caufa Dauid fecani&Pulici comparat 1 Sem.xa. 
if, poft lyyiD Pulicem vnum. In Syrochaldaico diiftionario 
riTiaxO Macholeth, Pediculus niger ideft, Pulex. Gixciss|<BX- 
A®-cft, Atticis vt feribit icholiaftcs in Aiiftophanei^. a/wZiMf- 
vero frequentius in vftt eft, 9 i raro 4 ^»^ legitur. * Cxlius mk Ritliti» 
Calca- 
