Liber Quartus de Infeftis. 21 } 
CalcasnifiusredditurushumSYOcis etymologiam, cum dixilTet ^ Cimices & Pulices:lii maxim; fanguin em pro corporis magni- 
S-» r. -1 •• _!_r j: k-^orii-inr • ^ni ni rii i fn n r Jfnafrnli .fa?min:iS maiOrcsrtC- 
Veox Ce- non refte afcribi inuentionem fecandi venam hippopotamo,quia 
aionisit» Pulex idpiimumoftenderitmortalihusiatqUe hinc, induit, Grq- 
ucntio, ci hominum ptudentiffimieum •\|/J»,»»appellauere,nonabreui- 
tate corporis, vt craffiores antiquitatum exiftimant i fed quod 
Pfyllorumimitationeexuudausfanguinis virus, folo &Au, nullo 
difpeadio, minima cum moleftia , leuiffimo tantum pruritu euo- 
eet. dici ms refert Hefychius. Apud Latinos qUo* 
que nullum reperiofynonymum. Ifidorusdpulueredidum autu¬ 
mat, quod eo potiffimum nuciiatur , generetur potius dixiffen 
Italis dicitu-r Pulce, Gallis Poulce, Hifpanis Pulga,Germanis 
tloch , Belgis Vio, aut Vloije , AnglisaFlee. A volatu hoc eft ce- 
^ ^ Pr klif ki r tS/MTSRn « Vt<k 
tildine hauriunt: qui parui funt,[mafculi ,fa;minas maiorcsftc- 
quenter incubare ,cernuntui : nati vere, nnaio pereunt, qui poft 
nafcuntui, fubhyemc, Augiiltomenie inferti. C 5 bid Maius men- 
fisfine Pulicibus, quodpiiorcsumintereant,portreiuinonduiA 
adoleueiint. ' 
i<IjT I^R A, MORES. V iCtV ^ 
Pulex vn- 
dediirtus. 
S Anguinciii appetit Pulex & carnetn, cui& 
1 
lerrimolaltu, 
detur. 
& fuga tribus hifcc nationibus nomenkabcre vi* 
r O RM A. GENFJ. 
B 
pJigua. 
P Vlex notiffimum anifflakuluffl corporis, in quo eft, feqUitur, 
In catellis, in candido dilutiores, inruffo fului, in nigro ni* 
agriores, vrannotauitdodtilfimus «luliusScaligcr. Mareeftfa;- 
minaduplo maior. Pulicem vero, eth tam exiguum animal Iit,ar¬ 
tifex quidam Afiicanusaurea catenularcuinxit.Qijin tradit idem 
})Extr.}t6. iile^Scaligeritareuinaum falijfte. Cxtetum Pulicemin collo 
aureola catella, eaque praelonga (inquit) vindlum atque indeli- 
cijs habitum haud minori debet efle miraculo: cum ille laliret ali* 
quando:nonnunquam herasfuggereretdelicatulumfanguinems 
deinde in lertulolatutfefe collocaret Idem ego a duobus artifi¬ 
cibus fadlum vidi, Belga vno, altero Veneto. Niguaanimalcu- 
lumeft minus Pulice, quod homines tantum infeftat. Pulicellus 
inquitc Scaliger, roftroacutiffimo. Pedespotiflimum inua* 
ditj raro partes alias , non ingrediendum tantum, fed cubantium 
quoque. Ideo in fublime cubant Indi Frequentiffime panem eam 
qutertibeli: vnguibus, lancinant. Qiqarta die crefeere tumor inci¬ 
pit: tum ad eam turgent magnitudinem, vtPifumfuperet. Tu¬ 
mor foetus eft Leiidinibus candidis, quibus extraiftis calidos im¬ 
ponunt cineres. Sunt & herbarum pulices, qui raphanis potifli- — 
mum innafeuntur, vt infra dicem us. 
lOCVS. 
N On in animantibus tantummodo locum habent Puliees,fe<J 
per terram in puluere numerose etiam habitant, in locis cu¬ 
biculisque immundis, & defertis. In Africa, ac potiflimum monte 
Dedes tanta eft huius peftis copia, vt quiefeere homines nunqua 
patiantur, maximequi eo veniunt, infueti ita moleftari. Inlnfu- 
laS. Thomx etiam abundant, item in Europa circa Segelmefl® 
Africae vtbem nulli reperiuntur Pulices. 
G£NER* 1 TI 0 . 
iZ.f. H{/?, ■l~\EPulicum generationeifthasc legimusapud nAtiftotelem. 
cafi. I J Qn y per fe vel in animali, velin terra, velin ftirpe, vel etiam 
in eorum ipfoium partibus creantur, eademque maris & feminae 
„fexud!ftinaa funt, ijscoeuntibusgigiiiturquidcni aliquid, fed 
,, ex quo nihil amplius gigni pellit: verbi gratia coitu Pcdiculo- J) effigiem condita 
„ lorum Lendes diifts procreantur, Murtarum Vermiculi, Puli- 
„ cum,genus Vermiculorum oui fpeciem referens: ex quibus, nec 
,., eaqusgenerarint, proueniunt,necaliudvllumanimal, rtdid 
,, quod fiint, fordes tantum perfiftuut. Sic ille, quod fane diuer- 
„ fiiiTi efle apparet ab eo, quodrtriptum reliquit eiufdem libri ca. 
„ 31 vbi nimirum non tantum Pediculos tradit, & Cimices pro- 
„ creare Lendes, fed & Pulices idem facere. Qua: (iuquitj exnu- 
j.rnero Inrtiftorum non carne viuunt , fed carnis vina; humore 
„aluntur,vt Pediculi, Cimices, Pulices,li2cpercoitumgene- 
,,rant ea, quxLendes vocantur,' ex quibus nihil prajterea nartr 
„poteft. Pulices minima quadam putredine nartuntur,rtdemq 3 
„ fui ortus fordes obtinent aridas Nunquiditaque velLendes,vel 
„ Vermiculos ouotum fpecie gignant Pulices, necdum obrtruaui. 
b Battholomxus Anglicus ad priorem fententiam_ accedere vide¬ 
tur, dum ait : Qijamuis autem non fi.t de animantibus, qux 
procedunt per manifeftam rtxiis commixtionem : multiplicat 
tamen fuam fpeciem per ouationemjjqu* ouaquxdam in rt .gi¬ 
gnit, quorumcommixtione, vel emiflionevnicus Pulex multos 
producit; vnde Pulex albus, quidem nartitur, rtd quafi fubito ia E 
niiirum commutatur. Ego quoque Lendes nihil gignere, non 
puto, vt ante etiam fignificaui. ex puluere vero narti minime du¬ 
bito Pulices, atque id quoque rtribit Author de natura rerum: 
Pulices, inquit ,atio colore de puluere calefadlo, & poftmodum 
huraorp corrupto procreari dicuntur. Ariftotelcsquoqueputre- 
rtenshumidum ,autficcum Pulicum generationis caufam iudi- 
cauit, quemadmodum hirte verbisdifertiflime fignificauit :lnfc- 
,, (ftorum aliqua coeunt, atque ex animalibus eiufdem generis 
oriuntur modo eorum quibus eft fanguis, vt Locuftx, Cicadx, 
Phalangia, VefpXjFormicx : aliqua coeunt quidem,&gene¬ 
rant fed non fui generis aiiimaljfed Vermiculos tantum, neque 
ex animalibus proerbantur,fed exputrertente humidoSc ficco, 
tZ.T.Vm. vt Pulices, Murtx, Searabxi. Loquitur & e Cardanus dehaege- 
W.taf.iS, neratione : Sunt & animalia exanguia,qu* quia fanguinevi- 
uantjfanguinea videntur,cuiufmodifuntHirudines,PedicuU» 
taf.S7. 
infidet. terebrat, 
Ipeifodit&exfugit, fuiftu quin morfu, ac pruritu rubicundum 
relinquit veftigiumsdormirecupientes acri rnorfuimpetitjneque 
etiamregibus parcit:Salicpotiusquain volat, nodtuquaminter- 
dmmagis homini molcfl:useft,& nifi vehemens torp ir aut gra¬ 
tiis fomnus mentem obrepat fert teetiabeonon poteft. Cum 
quis tnanuin adhibet, celerius fuga dilabuutiir, nec nueniri pol- 
luntj vbi vero quies efle creditur jCeleriusadinfeftandiim repet- ' 
tuntur. Vnde canebat Ouidius vel author ille de Pulice. 
Tu iacereii corpm tencYum dunjpmemorfu 
Cuius cumfucrtt plena nuor e ctitis. 
t-miitis macultu mgro de cotpore fafifU 
Leuia tnemhta quibus commacul.its rigefitt 
Cumq^ tuum lateri refiru». defigie actuum 
Cogitur e fomno farger vir^pograui. 
Qjjiaitaque rriorfufuotam raolcituS eflct Pillex, VeCcreS habe¬ 
bant fua Icalptoiia, inftrumetitainfpeciem manus confctfta, quo’ 
pruritus rtapularum terebatur, cum rrianiis cO protendi non pof 
rtnt, vndecarmencft,jMartialisirirtriptum,!i£alp£oriui}i. ^ 
Defendet tnantej hecfcapu/usmordent r/JoUfi 
Pulice, •vtl fi quid Pulice Jcrdidiies. 
Id eft Pediculum. Oftendit enim Philes quantopete msfrfibus filiiS 
moleftus fit Pulex. 
'riyeeeiye/ifi^ai ■^vXei* 4 ^tis 
S aufiiKioy n^uvqiioy, i Jngyityi 
^On ei/yii ^aiynfiifi, •rtj''»» 'ir 
Aipft »iuscT^-aSyipfC,Vsremiati,i^uiti/Jigt 
’£y Pivmifey »Vea? 
Id eft. 
^id Mminunda qteu vocauerit Pulicem, 
* Num Vermiculum, animalculumne, wlferam f 
§luodcun^ dicantM. nihil quam pellit eft 
Cruere]uffuja,al^fuffuhapediius 
Oriscjj acutiinfefia morfiunculii. 
Temporibus frigidioribus pigrefeunt. vel omoiho deficiunt, ita 
ftiuis calidisque vigent maxime, & iiifeftant Author de natur, 
rcr, rtribit. Si frigus circaluniummcnrtmfuerit, citopciire Pu¬ 
lices, nec earum prouentum reliqua xftatc fore copiofum. Cali¬ 
dis temporibus cumimminent pluitis, maxime mordent. Idem 
author Pulivem rtribitin duaspartes diuifumreuiuirtere. Cum, jj- ■ 
f irogrediuntur,faliunt more Locuftarum, vt tradidit i Ariftote- 
es, iiiquicns; Pofteriora crura quibufdamInfedFislongiorajfunt, °^**' 4 '* 
vt ambulent melius.& attollantur facilius de tcrra,cum auplare m 
libet. Quod planius ea cftendunt,qux fallunt, vtLocuft* & “ 
Pulices. Cum enim inflexa rurfus connixa extendunt j attolli " 
de terranecefleeft. Locuftx (fic de Pulicibus dicentium) non 
parte priore, rtd pofteriore habent crura ea ad gnbcrnacuiorum “ 
effigiem condita. Suffraginem enim intus fleifti ncccffe eft, “ 
quod nulli crurum priorum datum tft Omniliss his feni pe-“ 
des, ijs.etiam, quorum enixu faliunt, connumeratis. Meminit “ 'L 
etiam c Plinius, licet Pulicem nonnomincr. Al:a furfiis, inquit, “ 
generantur fordibusaridifoli, poftenorum ciUrumlartiuia pe- ^ ^rauriftas 
tauriftarum hoceft, vtHermolansBarbarusejfponit,qualispe 
tauroludentium afpicitur. Petaiinftx autem funt, inquit Mar. dln Plute. 
cellus, quiciinque laltibus velrtenislenioribus mouenuur. Ari- 
ftophanes Pediculos , Puhees & Culices ait : quo loco 
Scholiaftes Pulicesproprieanimalia efle ait aphona,idcft, fins 
voce, 
DENOMlNalTol, 
Vx 5/Diortofidt herba vulgaris notitix appellatur, La- 
Q ' - 
tini pulegium nominarunt, quod Pulices iruenmar. ^'oxsiey pfyim, 
Uioicorides, & exeo Plinius (Latine enim pfyllium quoque vo¬ 
catur^ nomen inueniflclcribunt, quia rtmen ferat i^y'«,iii.fiu.c Pu- 
lieifimile. Conyza vero Pulicaria & pulicaris herba nominatur, 
quoniam Pulicesinterimar.Siinieriamqui hydropipereoindigi- 
tentnomine- -'‘Luciano dicuntur magnorum Puli-®^-^' 
cumfeflotes.Aduenerunt,inquit & a Septentrione auxilia Pfyllo- 
toxotx quidem numero triginta millia. Horum fane Pfyllotoxo- 
tx magnorum Pulicum feltores funt, vnde & appellationem tra¬ 
hunt; Pulicum vero magnitudo, vt duodecim elephantes' Terra 
de Pulici dicitur Leandro, qux Ptolomxo Pintia difta eft, Sicili» 
vibs, Pollucis templo olim clara 
N O C F ME N rA. 
Far. 
kVantoperemorfibusfuisi» hominesgraflentur Pulices, ne- 
- 
monertit, pruritum tamen Icucm potius, qnam dolorem 
interunt, chntraacincanibusquiexmorfibusnon parum dolent. 
quod innuit «Dantes faifta rtilicet inde fimilitudine, 
Dd i 
Per 
a In Infem -t 
