Vlf fsis Aldrouandi 
tiipa 
quid. 
Chelai 
quale fi- 
guum. 
Scorpii 
fabu 
E‘ 
a In Alexi- 
fhnrmneif. 
b tnnt»d. 
2.C.%- 
Nepotes 
'vndedifti. 
cLi.2. Car. 
Od.vj. 
%l6 
Atque ectthsvr^itpeditasfeBufyjiisf ai. 
Columella quoqjdeNepahaudinftcquenSeftmefltio.Feltus au¬ 
tem ait; Nepa Atrorum lingua Sydus, quoc^^ancer appellatur, vel 
vt quidam voluDt,Scorpius.Plautus: 
Dabo ad parietem,imitabor Nepam, 
Ex horum itaque authoritatc,Nepa tam Scorpius,quamGamnla- 
rus ciudatus eft,cancer vero fine cauda,& re^e. vterq; enim che¬ 
las caudamque gerit. Similitudo autem chelarumin geltu dit- 
fimilitudincm habet, & hinc Ouidius frda de Scorpiomention*. 
ait: 
Sauaqj circuitu curuantem brachia longo 
Scorpion atqj aliter turuanttm brachia cancrum. 
Virgiliusquoq; Scorpiumbrachiisvtidixit, de eodem fideiela- 
qdens: 
Tibi brachia cot, trahit ardeni 
Scerpiua. 
Afclepiadeus poeta fcholafticus ipfum ScOrpium vocat chelas, 
cum tamen eonfuiidi non debeant chela;,& Scorpiusrnam chelae, 
ctfi quali pars quaedam videantur Nepae liue Scorpionis , tamen 
diio diuerfa funt ligna;chelae etenim ipfum Librxfunt lignum te- 
fte Arato: ^ ■, , , 
tui’ irrioi ;^A<« i6 «agiri©' outoS. 
Virgo^ prope eam chela,^Scorpiueipfe. 
Scorpius autem idcirco in coelum translatus eflefingittir} ^uod 
Orion cum venaretur,iai 3 :areaufus elletfe omnia quaecunque ex 
terra orirentur,interficere valere:quare terram indignatam,Scor- 
pium maximum emilille, qui illum interficere conaretur. louem 
aUtem vtriufqueanimum admiratum, Scorpium interaftracol- 
locafle, V t fpecies eius homiiiibus docufnento ellet,nc quis eorunl 
aliquare libi confideret:Diaaam autem propter ftudium Orionis, 
peiillealoue, vtidemlibibeneficium daret petenti, quodterr® 
vitro tribuiflet, Orionemqj in c^lum acciperet.Ita igitur fuit con- 
ftitutum vt cum Scorpius oritur j Orion occidat. Qjjamfabulam 
lic breuiter complexus eft Nicander.« 
At Vero algificum Titania virgo creauit 
Seorpion,armatum Jlimulo,caudaqg timendupi. 
Saeotopoenae ex Oarione repofeens, 
Sacram aufo manibue vefiem temerare Diant 
Qui latitans parui caeco fuhformicefaxi. 
Duram improuifoviolaUit vulnere calcem' , 
Cuius ob idtanquam venantis in aftra relatum 
Sidus,r^immotummagnofiulgorecorujcat. 
Sidus iftud Plotinus b dici Scorpium ait,quoniam tuiic aer primo 
fiifforepungit. Qijarealiamcaufam relpcxitVirgilius, dum ar¬ 
dentem vocaret, quia nimirum Scorpiusifte Martis domiciliuni 
eft,& li»Dum libidinofum,adco vt quidam Grammatici luxurio- 
fos prolibid inolis ponentes, dici a Nepa nepotes putarunt, vt 
fentalobumjcurram,nomentanumq.nepolem, 
cum acutiores alia via hoc traiftum reterant teftimqnio Fefti. In- 
feftum fertur elle hocce fidus geneli iiixta mathelin, idcirco di¬ 
cunt phy fici,quiiub Scorpio nalcitur, cito mori*In quo fcrelenlu 
Horatius:*; 
Seu Libra, feu me Scorpius ajpicii 
Termidtolofus ,pars violentior 
Natalis hora.feu tyrannus 
Helena Capricornus vnde,- l 
Alii nepotes Nepas,fiue Scotpios vOciti piitlt, qiiohiattl Vt Scor- 
B 
A Ihterflagella veterum erant etiam hsmata i quare Scorpiones di- Scorpio 
cebantur,quia velutiScorpiopes caudis Itedunt, fic & flagellorum flagellum 
extremitatibus, & apicibus fatua: addebanturappendices, quibus quale, 
cutis mirifice lanicbatur H*cititclligitIfidotas,dum ait;Sc(>tpio 
eft nodofa, & aculeata virga,quia ateUato vulnere in corpus infli¬ 
gitur. Poftrcmo monticelTi ex lapidibus congcftis,qui monticeili 
pro terminis erigebantur, abauchotibus de agris limitandis, vo¬ 
cantur Scorpiones,quiain metam definebanc. £,( 5570 ®-enim et¬ 
iam Giascis appellatut, quicquid in metam ac conumfaftigiatum 
«ft,vnde & tutulus in pueris ita vocabatur, vt didlum eft. 
5 r N o N r M A. 
lIl*Vpy Acrab eft Hcbricis Scorpio. Quidam “l infertum putant, Aciab. 
inquit Pagninu^, ab calcaneo, quod calcatus pungat, & fe¬ 
riat- Apud ArabcsHacharab , Mairab, Scorpio eft, in continenti 
Rafis Conches,in Pandeiftisetiam Satocakon,Hatarab,Acrab,& 
Akrol. Graecis XitjsOT^-dicitur ,Diofcoridi ^faKj®'a g^munj. 
differentiam marini, bici autem volunt 
7r«», id eft, quod flexuofeferpat, vel vt alii, tiapssT» cMSon^ur tch 
io», hoc eft, quod venenum ciaculetut. Ad quod nouiuimuin ety- 
tfiUmrefpexitlfidorus, Scorpium didumeffe fcrlbens Graece ex 
eo, quod caudam figat, & arcuato vulnere venenum diftundat. 
Apud Latinos etiam, vt apud Gra;coslynonymia caret: iniienlo 
tantummndo pro Scorpio 'Ouruorus, quod o<fto pedes habeat, & 
apud Hefychium, , S.cQtpio terreftris Latinis, vt Plinio 
Scorpius, & Scorpio indifferenter appellatur. Italis Scorpione, 
Hifpanis Efeorpion , aut Alacran, Germanis, & Gallis Scorpion, 
Belgis Scorpioen ,Polonis Skorpiou.diedzuvladek.Vngaiis Scor¬ 
pio, Anglis a Scorpion. Ex quibus patet idem fere vbique nomea 
obtinereterrariimin Europa. 
GENFS. DXFFERENTIilE. 
CCorpiones Cornelius Celfus inter ferpentes tecenfensanon- Scorao 
Onullistemcrereprehenditur,namhocideoabeofa6Ium,quod feepe* 
folusinterinfeifta Scorpio venefico iftucalidx, quam per terram tjs genus'] 
trahit ferpentinum mote, hominem interimat, quanquam Scor- c ji. 
piones, vt portea patebit, vbique terrarum nori fine virulenti. .X- puj 
lianus*»nouemefleScorpionum genera fefeaccepiffeferibit, al- 
bum, ruffum, fumofum, nigrum, viride,Ventticofum,aliud can- e. lo. 
CIO fimikjinfeftiffimum omnium flammeum vocari, aliud etiam ej- 
dici alatum effe, & duplici aculeo armatum, aliud denique quod 
feptem haberet internodia. Csteruih iElianus nouem ifta:c Scor¬ 
pionum genera videtur confundere perperam intelleftq Nican¬ 
dro, nam e viridi & ventricofo duas facit diftin<ftas fpecies, cuin 
vnaffl tantum faciat Nicander, pi*terea diftinguit alatosabiis 
quos flammeos appellat, qui flaui feu ruffi funt, nos Nicander i- 
gneo colore effeait^ cui o£to funt genera Scorpionum, quae etfi jfQfpionu 
diuerfaaccidentiainducant ,in nullo tamen diferepare videntur, 
hifi quod aliqui diuerfis coloribus funt pra:diti, aliqui vero fimi- 
litudinem quandamcum cancris habent. Primum itaque albicat, jqjjajjdtu. 
& vt Nicander aflerit, minime lethale eft. Secundum eft ore ruf- 
fefcettte;tettium nigrefcitjquartum colore eft ad viride inclinan¬ 
te,quintumliuido pallidoue colore eft, amplo ventre cftftentoqi: 
nam eft inexplebili,fextum marino cancro litterali fimile eft,noa 
iL.n.c.i^. 
Homines 
feroces. 
Comaplc- 
xilis. 
Tormen¬ 
tum belli¬ 
cum. 
eLib.4. 
Scotpidia. 
fi.io.c.ry. 
1*5. 
-24- 
hz.i^.4. 
Alii nepotes Nepas,liue bcotpios vOtatl putit, quo^a™ vt ucor- inexplebili,fextum marino cancro lil 
piiliberosfuosdeuorantteftePlinio,*/vnol0loteliao,licillibq- pi-optefcaabfquecauda putandum,fedquod 
nadilapidant,&decoquuntfua.Ioannes Meurfius icribinniuis |is fic eodem cum cancro colore, quems 
-,„„^___cieterisroturidis ma¬ 
ndant,&decoquuntlua.loannes meunius icriDitin iuis gij fic ,& eodem cum cancro colore, quemadmodum etiam cum 
exercitationibus Scorpiones a LanmsappcHari homines U defeptimo o-enereioquitur, quod paguro comparat, qui fpccies 
5&afperos. quoquelecundum quofaamdici- efteancri -J”-" U/M-rirla nKannendices 
criticis —-- i 
feroces, &afperos. quoquelecundum quofda 
turcoma plexilis puerorum cincinnus ciinium in acumen defi 
nens, idquein pueris, vt in faminis , in viris «jaisvA®-. 
Eft item Scorpio tormenti bellici genus, quodGa:far quoq; Scor¬ 
pionem vocat. Scorpiones e vtinquit Vegetius, dicebantuxi quos 
nunc manubaliftas vocant, ideo fic nuncupati, quoddepaiuis 
fubtilibufq; fpiculis inferant mortem; Giici frequentius vtuntur 
diminutiuavoce CTtspTnJl». Scorpionibus, Sc catepultis fagitras 
mittifolitas, baliftis iaci lapides docet Vitruuius,/Ammianus 
Marcellinus^ contra Scorpionibus lapides, baliftis fagitras mitti 
tradit, Ego fagittasScorpionibusmifiasputemmam apudVege- 
tium/?ficlego:'’PerScorpiones,,(piett 4 k,faxisitem grauioribus per 
onaurum deftinatis.nonforumequieliduiTtujrJeffetiatnhoftium 
„ machinamenta franguntur. Et Nonius Marcellus Scorpionem 
„ genus teli efledicit:alii a Nonio miuusdiffldentesScoipionem 
„ fawittam, fed veneno oblitam efle aiunt, qute virus quo figitur, E 
infundit, vnde& Scorpio nomen accepit. Ex quo itemlfidorus, 
iL.lS.c.S. , Scorpio, inquit, eft fagitta venenata arcu, vel tormentis emilfa, 
qua: dum ad homines venerit, virus quo figit infundit, vnde& 
Scorpio nomeh accepit. ScoJpiones huiufmodi st Scythis origi¬ 
nem traxifle arbitror; illi enim viperea fanie, & humano fanguine 
tinaisfagirtis,quolibetvuluere,leui licet tadlu, fed irrerxediabili 
illico mortem afferunt, de quibus Lucanus; 
Spicula nec JolojpsTgunt fidentia ferro 
Stridula, fed multo fatur amur tela veneno. 
Vulnera parua noeent,fatum^ m fangutnejummo eii. 
ktl c s<S V«uttifiueScythafiueCretenlis,vtvoluitPliaius,ffiuealiocos- 
loo^enitusfuerit, jui Scorpionem primus admittendas fagittas 
inucnit, aut prodAorfane fuit,aut nocendi auidus, aut metuens 
hoftisicoguauit enim,quod idem Lucanus inquit! 
LofigeteHiierenertiOS 
%t qnoferre vehi eommittere vulnera vtntku 
eft cancri, qui tcfta tegitur dura, validaSc horrida obappendices 
quafdam acutas, in quo fimile illi eflcait.Odlauum genus melich- 
loi on eft a colote melleo di(ftum,fumm2e caudx nodus in hoc ge- Seprpio 
nete niger eft, alashabetLocuft«fimiles. SedipfumNicandrura melichlo- 
Lacinum redditum audiamus;. |0S. 
t Inde dolcrifica cantandus Scorpio cauda. 
Et tetrica illius jpecies,quiprimus eorum 
Albicat,haud mala, nec mortalia vulnera figit. 
t SedrutilU quem forte genis fplenderevidebis, 
Htc iaUdissflammas fiagrantemq^incutitaSum.t 
Quo detenti homines,horrore fiigorequodam 
Coniuciuntur,Vti qui febre fiiiqj laborant. 
3 Luridus apparent,trepidant es vulnere motus 
Fert percuffo homini, bipatenti qui oris hiatu 
Vtfolet attonitus,vslvanu4 morie.ridet. 
4 Eli viridans alius.,qui quem percufierit,tUi 
Mox tremulum horrorem ciet, penetrabilefiigus , 
At^ acn corpus/e ajpergi grandinefentit- 
Supremus rapidaquamuu Sol lampade flagret. 
Tamgrauis g^ tanta ellfaSe, hoc afficito noxa, 
Cuius nexa nouem iunUuris horridajpina 
Extremo nocuum iaculatur acumme virus. 
j Luridus eli alius grandi qui cernitur aluo. 
Nam rofeavefcens manet infaturabilU herba. 
Que,ferit, infufo depafeit membra veneno. 
Et Ucet exiguo tamen inguina fubleuat iHu. 
Tam malus,vehemens infixus aculeus illi tSi. 
6 Deprendesahudgenus affmtlante figura 
OBipedum cancrum, qui albentes mcelit algas ' 
ExtTmefqtmarkcarptndepabHlaJkHus. , 
