230 VlyrsisAldrouandi 
aZ-i.decA. Bonfinio alunt Scorpiones,&Cafpij ad flumen Alazonium »In A 
Argo copia quoq; Scorpionum eft, ibiq; Locufta nafeitut aduer- 
fusScorpium inliirgens Alabanda vrbs duobus montibusfubie* 
Aaeft,itadifpofitai vccifta;inuerfjeafpe£lum exhibeat. VndeA- 
polloniusMalacus, ob hoc & multitudinem Scorpionum ciuita- 
tem carpens dixit eam efle ciftam inuerfamScorpionibus plenam; 
nam ea & Mylalia, ac tota intermedia montana regio, huiufmodi 
oLih.l^. beftijs abundant NarratifthocStrabo.o Italia quoq; Scorpios ha¬ 
bet, de quibus venenati ne lint, an non,fupradi(ftumeft. Circa 
Neapolim Campania:raro inueniuntur. Roma: plurimi funt, Sc 
peculiariter intra vrbismccnia, in monte nimirum qui teftaceus 
dicitur.Mult* aliq Europx regiones Scorpionibus carcnt.In Sco- 
p Zxtr.tgS, tia portentiloco habentur.In Vafconia,tefte Scaligero,p vniuerfa 
Scorpius quid fit ignoratur. Pharmacarij tamenimpudentesante 
ciufdem Scaligetiaduentum ex cordulo oleum pro Scorpionum 
oleo parabant. 
V I C T V S. ^ * 
S olem, vt dixi fugiunt.vel fub lapidibus, vel in fotaminlbusla* 
titantes. Inter tellas libenter generantur, & viuunt, vt aiunt 
monachiMefues commentatores: quo vero cibo vtanuir, nec¬ 
dum obferuaui.Lego tamen apud Plinium,» S corpiones terta vi- a t,re f.yt. 
usrc Et Nicander Scorpio, inquit, qui marino litterali cancro fi- 
milis cft,albentes algas fluftumq; maris pafceodo decerpit.ALlia- 
nusin.dEthiopiaferpentibus,&afpidibus, verticillis, omnique 
fctpentium genere expleri ait Mufeis quoque vefcuntur, quibus 
menftruofpatiophiala vitreainclufum cum aluillet quidam, vi¬ 
dit inde incrementum euiden ter accepiffe. Famem in cliifi diu fe¬ 
runt, vtferpentium genus, & omnia venenata. Plinius F nullum hLi. eodem 
venenatumfameac liti intetireait,quoniam neqnecalor his,neqi c.ji. 
fanguis,nequefudor, qua: auidiiatem naturalilale augent. 
aL.i$.e.^. 
MORES. INGENIVM. 
P Pinius a proprium efle Scorpionum feribit, quod manus pal¬ 
mam hon feriant, nec nili pilos (nec fi pilos, legitur in veteri 
B 
b Exereit. codicejattigere. Cum incedunt,inquit Scaliger, b tranfuerfosfefe 
34J. j. inferunt, propter longitudinem pedum pofteriorum, quos, vt in 
vacuum ponant, necefle eft ingrellionis corrumpi quadraturam. 
cLJeeogn. Galenus c viperam, & Scorpionem nunquam manfuefeere eft au- 
t^eurmd. thor. Mirum eft, quod feribit Albertus, nimirum Scorpionemin 
animi olcovigintiduobusdisbusvixille, cumetetera Infe&aomniao- 
morb.c.i. leo,quam primum intereant. Illud tamen is fefe expertum fuilTe 
feribit: Ambulabat, Inquit, in imo valis, & in olei fuperficie am- 
„ pullas emittebat, quali rationis particeps# A Scorpionibu^ur- 
dC.Il. f.z/. » tradente Plinio d fcctum deuorari arbitrantur, vnum mo- 
5, do relinqui folertiflimum, & qui feipfius matris clunibusim- 
3, ponendo, tutus, & a cauda & amorfu loco fiat. Hunc efle teli- 
„ quotum vitorem,qui pofttemogenitoresfuperne conficiat Sic 
tLib f hifi->> Ariftoteles e c contrario parentes pelli interficiquea 
tzS ' „prolefuaatteftatuthisverbis:Moxvtptolempcrfecerunt,pel- 
3, luntur ab eaipfa, licut & Araneis accidit ,&interimuntur a fuis 
33 libetis magno numero. EtipfemetPliniusincxordioeiufdem C 
3, citati capitis innuit, nam Phalangius. inquit, vt cmerferit, ma- 
' „tremc6nfumit,fxpe&pattem;adiuuaceDimincubate. Simili- 
3, ter his, & Scorpiones terreftres. Vermiculos ouorum fpecie pa- 
„ riunt, fimiliterque pereunt.AEftum folis declinantes, vmbram 
petunt:nificalccntur,innocuiiacent,itritati prodeunt,& aculeos 
£Z.6.c,il‘ eieruntrquanquamiElianus/conttariumfenfitTevideatur, de- 
monftrans quam argute ac ingeniofe fadla ex fe catena homines 
Lybicivt Mfponte in Lybiainuadentesinledlo feriant. Fraudulenti etiam 
fe contra » natura Scotpij,& dolofiexiftunt: etenim Lybici ab eorum mul- 
Scorpios s.titudine metuentes , ad vitandos ipfos omnia machinamenta 
defendant ” moliuntur: foccos ferunt in IcdFis cum longe a pariete remotis, 
3, tum in eiceifumcollocatis, tum fulcrbrr-m pedibus in hydrias 
„ aquaplenasimpofitis,fublimesfomnumcapiunt:quamachina- 
3,tionismolitionefaifta, fefequieto, & tutofomno vfurosarbi- 
33 frantur. Atqui Scorpius ii quid, vnde femetipfum in tedo fu- 
3, fpendatnancifcancur,ibifortiirilneforcipibusinhserefcit,fimul 
„& demittit aculeum; fecundus igitur ex tedto defeendensper 
„ primum ferpit, atque fuis itidem forcipibus ad illius aculeum 
„ adha:refcit,& fublimen finit fuum aculeum: item afecundo te- 
' ,3neturtertiirs,atertioquattus:quintusl!milcmordinemconfer- — 
3, uat, itemque cteteri omnes deinceps per primos decurrunt. Po- ^ 
,,ftremus dormientem ferit, & per fuperiores recurrit: fimilrter 
3, ab illo fecundus.fum veto ab vltimo tertiuSjreliquiquefefe fub- 
. 3, ducunt, quo advelutfanecatenam foluentes, inter fe omnes 
gL».i.Srr»^.,fubtraxerunt. Hucufque./Elianus Clemens Alexandrinus^ vero 
tnat. etiam diciait Scorpiumin Lybia, liei non fuccedat, vt hominem 
feriat, abeuntemreuetti cum pluribus, alterum autem ab altero 
inftar cateniE dependentem, ita moliri infidias, non obfcuro nutu 
beftijs vtentibusjfed nec figOra fibifignificantibus, fed propria, vt 
putat, dialedto Fallax itaque aci nlidiofum animal efle perhibetur 
h In Capti- Scorpio, eftque apud Sophoclem h prouerbium in hanefenten- 
tiamici oi-auirtyif Ti ; quippe fub omni lapide 
ilnThe- Scorpiuminfidiari:Sic&Nicander canit:» ' 
ytacvs. Siyf 
Scorpim mJiJuuparua:ub caute tetendit, 
k Lib ly. Eleganter Athenreus ^ ex Carcinoinquit: 
Suitt tjnoduufaxum, amite, Scorptui, 
Hete feriat,caue:miu,quiabdita funt fiaiuqutuU latet. 
Morum a- Pftuntur item capite velut abblandiriprius, vt caudapoftmo- £ 
verbitas dum citius, & commodiusItedant. Certe Apuleiusmorumacer- 
notata per bitatem per Scorpium notat, dum ait: nofti quendam barbatum 
Scoroium ciuitatis decurionem, quem Scorpionem pt*motuma- 
maritudine vulgusappellat. Deinfidljs vero, qure poftaliquam 
felicitatem fublecut^ fuerint, Sidonius de fortuna loquensait: 
Qjjte virum, vt Scorpius, vltima fui parte perculfit. Qijin & ma¬ 
thematici vel JD Ambrofioteftepcrcufforem, & adinuadendum 
exinfidijs promptum eum futurum dicunt, quem 
Scorpius nafoentem ex¬ 
ceperit. 
DE VENENO. 
V EneniqualitatemDiofcorides,&ipfiim deindefccutigene- Veneni 
ratimnarrant, fed Nicander fpeciatim defingulisagit; Albi- qualitas, 
cans, inquit, omnino innocuus eft ,& minime exitiofus. Ruffus 
contra c»m virus fuum effudit, ita humores corporis commouet, 
vt irritati continuum motum inficiantur, & malignaquadam pu¬ 
tredine corripiantur , & accidentia fimilia febri ardenti inducant, 
qua: hoc petnitiofiora,& vehementiora funt, quo caufa horrenda 
magiseft,& Ixthalis. Na hic facultas illa fpecifica,& occulta ma¬ 
lignitas plus vitium profeifto habet,quam qualitas manifefta,qu5 
cum frigida fit, frigida fymptomata inducit:qu® ab iftu nigri, 3 c 
viridis potiflimum cueniteconfueuerunt, quorum pofteiiorreli- 
quis omnibus exitiofior eft ob caudam quam longiorcmjiabet. 
Fallidus aliquid peculiare pra: exteris habet; nam iftum inferen¬ 
do mordet etiam, quod naturafit inexplebilis. Quiverocanctos, 
& paguros referunt,&fplendefcente funt colore , eadem qu^alij 
acci dentia inducunt,a ut faltem Nicander non diftinxit.niliquod 
llauos maiorem in loco vitiato dolorem relinQucre,&infantibus 
potius, quam Xtateprouedlisinfidiati magis feribit. Hxcitaque 
Nicander defingulisfpeciebus literis mandauit.Galenus de Scor- Veneniun 
pionum veneno, ant fpiritus id efle cuiuldam, aut tenuis humidi- Scotpio- 
tatisimmiflxdixit. Apud Pliniumudeeodemhxclegeteeft.Pe- nisquid. 
ftis importuna veneni nifi quod grauiore fnpplicio lenta per tri- zL.ii.t.ap, 
duum morte conficiunt, virginibusIxthalifemper idlu, & fosmi*' 
nisfete in totum, viris autem matutino, exeuntes cauernis, priuf- 
qaliquofortuitoidfuieiunum egerant venenum. Semper cau-“ 
dainiftu eft,nulloque momento meditari ceflat, ne quando de “ 
fit occafioni.Ferit & obliquo i<ftu& inflexo.Venenum ab ijs can-“ 
didumfundiApollodorusauthor eftiitemmateseflefquiflimos." 
QuodpoftremumetiamfcribitAElianus Ii his verbis: Mares Scor- bt.tf.t.io. 
pijinfeftiflimihabentur, fccminx multo remilfiores: non enim 
tantum virusacetbitatishabent. Plinius venenum omnibus me¬ 
dio die efle tradit, cum incanduere folis ardoribus; itemqueeum 
fitiuntinexplebiles potu: conflate & feptena caudxinternodia 
fxuioraefleiquod & Auicenna, &iElianustradunt.ldemPlinius 
« agens de venenatis animalibus,ac inter qa recens Scorpiones,ait cE.to.f.zj. 
in eo genere omnia magis exitialia effe,fi fuum genus edant,ante¬ 
quam noceant.In totum etiam tradit non nocere Scorpiones qui¬ 
bus non fit fanguis.Leo quidemrex ferarum exiguo Scorpionis a- I-so 
culeo exagitatur, & veneno ferpentis occiditur. Eximia Leonis pronis idlu 
pulchritudo, inquit Ambtofius comantes ceruicetorosexcutit, moritur, 
vel fublatopeftoreattollit ora. Sed quis non miretur tambreui “ 
ScorpioDisaculeo,vt incorporeum putes ingentium corporum “ 
exire mortem? Nec hoc quifquamreptehcdat,quod creator fer-“ 
pentis creaturis fuis,aliaq; vel animantium vclherbarumgene-“ 
ra venenata mifcuerit.Nata funt enim h^c ad corruptionem no- “ 
ftram,nonaddcfor.matioDem.Sicille Scorpiones cum prxcipi- “ 
tantUrin aquam jinnoxij tedduntur. D. Flierony mus regulos & 
Scorpionesarentiaquxqjfedlariait, & poftquam adaquas vene¬ 
rint, </iJ)iiii56otift& lymphaticos facere. Cum pungitScorpiOjCau- Vt innoxlj 
damfurtollereaiunr,inquofenfu LuciliusapudlN'onium,mquit: reddantur. 
MufetpuU vt tente, vt Scorptw cauda lubiata. 
Quod v.inflexpidtu ferite Scorpionem dicat Plinius,idprxfertim 
faciunt,cumretrocedunt,ac vtaiti/Plautus; ilnCaf/ia 
Recejjim cedam ad parietem,imitabor Nepam. 
Cxterum cum venena quadrupliciter nocete foleanc, vel i primis j 
qualitatibus, vt aqua epota frigida homini labore & folexftuan g„o[[no- 
ti:vel afecundis, vt crocum ; aperit enim, & laxat viam fpiiitibus 
ita, vt abeant: vel a tertijs. quales lunt Cantharides Vcfici: IcpUs 
marinus pulmoni: vel ab alia vi. quam quidam a tota fubftantia 
nominantialij vocant virtutem fpecificam. Talis eft Scorpioimi- 
nimoenimidlu, atq; infenfibili materix quantitate mortem af¬ 
fert.Etiamquofilamferpcntesnecat.vtaitPlinius. e Cardanuse- cLih.i.de 
ius venenum in homine idloferpere tradit, Scvfq; ad Cor, Ik vfquc Venen.e.zt 
adeerebrum; quare fxuilfima etiam fymptomata infert, vtmox 
patebit,multograuioraieiunus,quam quiiamfaturatasfuit,Sc in 
xftate & fub cane, quam in hyeme, ac in homine degente in re¬ 
gionibus ficcioribus, quam inpaluftribus/VidusVidius plurcs i.dt 
le Pifis a Scorpionibus idtos obfsruafle teftatur, qui nullam fer me cur.gen t.t. 
percepere in corpore agitationem.quod regionis humidiyas Scor¬ 
pionum venenum maxime hebetaret, ad homines contami- 
nandosineptumrcdderct. Quemadmodum, inquit, ficcitaste- 
giouum 
