Liber Quintus de Infeftis 
"39 
Lupus. 
Rliagic 
j>iftus. Viuitmaxime cii'cafurn6s,&molas. In remedio eft,fi 
>j(juiseiufdem generis alterum percuHo oitendac Etadhoclcr- 
>> uanturjcuin mortui inueniuntur Et cortices eorum contriti,& 
>, poti medentur, & muftela: catuli, vt fupra diximus. ..Eque Pha- 
jjlangion Grxcivoeantintergenera Araneorum,feddiftinguunt 
j. Lupinomine-Tertiumgenuseli:eodem Plialangij nomineAra- 
„ neuslanuginofus,graaditlImo capite, (^o dillcdto inueniridi- 
j, cuntur intus Vermiculi duo, adalligatique mulieribus ceruina 
„ pelle ante folis ortum, prasllare ne concipianc.vt Catcilmsin c6- 
,, mentarijsreliquit. Vis ea annua elliquamfolam ex omni atocio 
„ dixifle fas fit, quoniam aliquarum fecunditasplena liberis tali 
», venia indiget. Vocatur & Rhagion acino nigro fimi lis, oremi- 
,,nimofub aluo Calij legunt.fuualbo) pedibus breuiffimis,tan- • 
,, quamimpefedfis. D olor a morfii eius qualis a scorpione. Vrina 
„fii ■ “ .. 
Jn Theria- 
Rhox. 
Alferion. ,, fimilis Araneis textis. Ide erat A flerion, nifi diflingueretur vir- 
jigulisalbis. Huiusmotfugeiiua labcfaiflantitr. Peiorvtroqiefl ■ 
3, cxruleus lanugine nigra, caliginem concitans,& vomitus Ara- 
„ neofos.Etiamnum deccrior,aCi abtoue penna tantum differens. 
}, Hic&ad maciem conducit. Myrinecion Formica'firailis capite, 
j, aluo nigra, guttis albis diftinguentibus: Vclparum dolore tor- 
Tettawna bisrcpeterevidetur ex duobus diuerfisauthoribus, 
thij srenera ” vel oblitus febic antea fcripliffe ) Tetiagnathij duo genera ha- 
„ bent: peior,medium caputdiflinguentelinea alba, & tranfuerfa g 
„ altera Hic oris tumorem facit. At cinereas pofleriori partecan- 
jxdicans, lentior Minimeautem noxius eodem colote, qui telas 
Mufeis in parietibus latillime pandit. Huculque Plinius ex Ni¬ 
candro, vt apparet, qui non eadem folum Phalangiorum genera 
fuis compraihenfus efl veifibus, fed Ungulorum etiam ptiuatim 
inditia deferibit, qui ita periphraflicein Latinum a Matthiolo Se- 
nenfi eonuerfa funt Primus fplendidus Rhox appellatur, niger 
plane, accumulatis pedibus prorepens, medium ventrem ore, 8c 
dentibus feptum habens. Cui ab hoc inflidlum fuerit vulnus, per¬ 
inde corpore appaiet,atquefinihilquicquamfauciatusforet;o- 
culi vero inferiori parte riibefcunt, frigus luxta,in corpore adhiE- 
iret, infigitur, flatimque color & membra hominis afupernisad 
ima vergere videntur: neque penis femine vuidus dimittitur, fed 
lumbos occupans ita frigus genuum nexus diflbluit .Aflerioniam ^ 
fecundum obferua, in cuius dorfo pinguia quardam relucent,ac 
lucidte in corpore virgul* Percuflum ab hoc inexpedlatus horror 
cum flamine quodam adoritur,caput vero fomnusgrauat, geuuu 
& membrorum nexus, & imbecilitas fit. Cyaneum aliud fublime, 
crinitum & afperum xqualiter efl Difficilem cotporiinfertillud 
pundluram, quAdeunq; labefadlauerit, corq; gtaui languorefuc- 
cumbit. Nox & caligo tempora circumflant, vomitumqueeditd 
collblubricum, ab Araneis telis non multum diflantem, adeoque 
tandem interitu fubminiflrat. Ab hoc aliud efl Agtofles, quifpe- 
ciefua Lupo fimilis efl. Mufearum interemptori, qui Apum ob- 
feruator efl, Culicum qiii Pfeiies dicuntur, & Oeflrotum, & o- 
mnium, qua: ad telam ipfius peruenerint. Hic imbellem plagam& 
Dyfderi fi- vanum vulnus homini infligit. Qjjod autem Dyfdenfiue Specion 
ueSpheciu appfHatur, rutilumfatis, Vcfpie crudis vefcentifimile. Hic fi qiic- 
piamvulnerauerit ingense viiincretumor erigitur: morbi etiagi 
quidam ad genua, alias etiam neruornm, cordis ac venarum lan¬ 
guentium trepidatio, ahas virium dcflitutio, vt percuflum fepius 
dometj atq; interimat:Extremi malefici; aniinaLfomnum afferes, 
qui hominem quiefeere ab huius fieculilaborib.faciat Eli pratter- 
eaFormicariumdi6lum,q, Formicis plane fi mile fit, collo quidem, 
rutilum, reliquu corpus nigredini ex putredine fadla:, par efl,vu- 
diq;latum,flellaturadorfum,pu£lifqjdifliu£liimgeiens,cuifub- 
cineritium tempus ad modicam ceriiicem attollitur, Atq. ex hoc 
Phalangiodolorespriorumfimilesvenenatorum veniunt.Sunt& 
Phalangia aha parua PhalLgia Starabqpis limilia, qua: in agnsincerlegumi- 
paruafimi- nqfuacarpuntpafcua. Hoium circacmeiantcmmorlum tuber- 
liaSeara- 'cula,&pullula; exurgunt.cor oberrans furit,lingua incondite ob- 
bteis. murmurat,oculi etiam lubucrcuutur.Ediicatuiin .EgyptoinPer- 
Cranoco ■ fe^folijs, quem Cranocol.ipten dicunt, Phalena: fimilis, qii^ cir- 
laptes. cum lucernas cum mpetii volitat nodfe. Eius horribile leaiper 
caputmceflanternutat, veerusautemgrauaair Hic vbi cuipiam 
flimulum infixerit, quem ceruice tenus gerit, facile laiie citra o- 
CL.13.C. 1% omuemlaboremad :n;eritum ducit HatcNicaiider. Aba£tiocfex 
tantum etiam Phalangi orum genera cnumeranmi, his verbis: Iu 
Phalangiorum genere primum quidr 111 Rhagium, alterum LupS, 
uFormicarium, quartum Cia.iocolaptes, quintum Sciero- 
Aflerion. 
Cyaneus. 
Agrofles. 
D 
Formica- 
rium. 
Rhagium 
Cephalum, fextum Scolecuim appellant. Ac primum qui dem Rha- 
„ gium id efl,acineiim,figura rorundum eft,colore vero uigrum, 
,,acini vua: nigrxfimilitudine, vudeetiam appellationem acce- 
,, pit,& os quidem luxta medium ventrem habet,padesv ex vtra- 
queparte,quam breuiffimos. Alterum vero Lupus appellatum, 
Mufeas perdit, eifq; pafeitur: ac corpus quidem habet latum, 8 c 
volubile: partes vero circa collum ipfis iucil-xlunt: amplius aute 
& os eius eminentias tres habet Tertium autem Myimeciu, hoc 
efl, Formicariumdidlum, Formic*maxima;aliimilatur, colore 
fuliginofo: corpus vero eius velut aflrisquibufdam iuhgnitum 
efl, maxime circa dorfum Quartum deinde Cranocolaptes, lub- 
longum efl& viride, llimulumq;iuxta collum habet, atque fi in 
quem irruat,locos circa caputpetit.QuintumSclcioccphalumdi- 
piiaiuHi dFuni,caput habet faxeum, & obduratum lineamenta v. per omne 
co ecium (imiUa animalibus illis, qua: circuinuolitant nodlu Lucer- 
nas.Scxtum autem Scolecinm fiueVer micarium appellatum,lub- 
longum efl, & fubmaculof um,maxime circa caput.Hadlcnus JE,- 
tius, qui a Nicandro in hoc dilfentit, quod Sclerocephalumijsfi- 
mile fecerit befliolis,qua: nodlu lucernas circumuolitant. Nican- 
Lupus 
Myrme- 
cium. 
Cranoco¬ 
laptes. 
Scleroce- 
phalum 
det vero huic Cranocolapten comparaueruit; pra:terea primum 
geuusipfe Rhagium vocet, cum Nicaudro Rhox dicatur. JElin- ^ 
uo/etiam hoc idem genus Rhax nominatur his verbis: Phalan- 
gijgenus efledicunt,quodRhaxappellatut,fiuequodRhagi(id- , 
efl,acinovu£E) nigro planefimilisfit tum calore,tum figura etiam 
rotunda,fiuealiamobcaufann mihiignotam, Nafeitur inLybia, 
pedibus breuiffimis,oreinmedioventreimorfu autem cellcrri- 
me perimit. Eidem ..Eliano^ Pithece appellarurlnfedligenus, q, Pithece» 
aquibufdam ('inquit.) Oribatesappellatur,abalijs Hypodromus, g ^ 6.«. x( 
aut Pfylla, id efl, Pulex. Animal autem efle ait pilofum, & in ar Oribates. 
boribus nafei: ventrem ei leniter i ncifum efle, vtfedlio notata filo Hypodio- 
videri poflit.Morfum abeo periculofillimum tremor& cordis do- tnus. 
lor fequuntur. Obftruitur etiam vnna & aluus. Remedium ex Pfylla* 
cancro fluuiatili demonfliant, quem in cibo fumi iubent. Sic ille: 
quo loco Tigurinus interpres hoc addidit fcholiolum; Genus efl. Pulex. 
inquit,Phalaagij,quod& Anll.Pulicem appellat, vtpotepaiuum, 
procax & falax. Pithece forfan a figura didlum Oribates a loco, 
quodin arboribus praifertimmon.anisrepeiiatar.Hypodtornus, 
quod fub folijslNicander odlauumgcuusPhalangij lubfolijs Pel- Phalangia 
featdegcrefcribit.Idemgeuus quartum Agroflemnominat Lupo tetragna- 
firhile Arifl. Lupo Pulicem comp.irat. Phalangiaquxdam Tetia- tha. 
gnatha dici alibi idem.i£lianus /ifcriptum reliquit,quorum etiam h L. 17.C.40 
meminit Strabo» his verbis: Vitra Lybes, & Zephyros efl regio i c./6. Geo- 
deferta , quxpafcua larga habet, ob Scorpionum rnu!titadiuem'_jr. 
derelidla,& Aranearum efl,quadrimala:ap- Rhagion. 
pellantur.H^citaquede verboad verbum fere e bonis authoribus 
fun: defumpta. Reliquum efl, vt lain certi aliquid ex hac opi nio- 
num diuerfitate colligamus Primum igitur genus,de quo Nican¬ 
der loquitur, efl Rhagion, nigrx vus acino fimili, multos habes 
pedes, & osfub medio ventre In cuius delcriptione, & appella» 
tioneAetius,&Plinius cum Nicandro fentiunt, nifi quod Rha¬ 
gium a Nicandro, vt dixi, Rhox, & ab .lEliano Rhax dicitur. 
Quem crediderim facile eumefle, quem Arifl mordacem, nigri 
coloris vocat.Secundum genus efl Aflerion quafiStellatum dicas, 
Maculis enim albis ad Stella: modum refpeifum habet corpus: 
quemadmodum iam diximus, quibus folis coguofcicur & a Rha- 
gio diflinguitur Plinio tefle, qui hoc in loco cum Nicandro con- 
fentit. Aerius nullam plane huius facit mentionem, quem idmo- 
dumetiam difficillimum efl haicad Arifl. deferiptiones accom¬ 
modare. Tertium eftcsruleum lanugiuchorrida, & mgia, Pli¬ 
nio au thore, cruribus longifTimis, Nicander dixit,id vtrinq: fu bli- 
meefle. Plinius duobus prionbusnoxium efle magis afferit Sed 
de hoc nec Actius, nec Arifloteles quicquam memoria; prodide¬ 
runt. Quartum venator efl, proptereaquodMufeas,Culices & 
id genus parua animalcula venatur , Lupo fimilis efl, qui fpecies 
efl iuxta Nicandri interpretem Mufex. Hunc ego eum, quem 
Arifl. Pulicem appellauit, efleexiftimauetim.Similem etiam Lu- 
poeffeait. Aetius fimpliciterLupum vocat; in quocerie decipeia 
icipfumpotuiE Arifl ctenira diflinxit.Phn. etiam eodem nomine 
vocauit. Quintum DyfdetiaNicand,dicitur,quo vocabulonul- 
lus reliquorum authorum vfus efl. Proprie enim Sphecion, quafi 
Verparinm appellatur.NarnVelpt;fimileefl Cuiusdefcripcionein 
feu nomenclaturam, necapud Arifloc necapudPlin nec Aerium 
inuenio Sextum efl Myrmecion,hoceflFormicarmni,ficdt(ilum 
quod Formicam referar,collum eius tuber, reliqii liin vero corpus 
fuligiuofumefl Aetius addit efle allns velati quibufi.ini infigni- 
tum. pra:lertim circa dorfum.Plinius idem fciuit,nifi quo'd & La¬ 
tina , Sc Grxea appellatione videtur ahufusfuille. Primum fiqiii- 
dem Phalangij genus Foumicarium appellat, & ita defcnbit: pau¬ 
lo deinde inferius,qu.iruor aut quinq; lineis interpofitis, aliud 
Myrmecion iiurodupit, quodfapitetantumFormic.im rept^fen- 
tet, nonalitctdiflingiicnsapriore,nifiquodvuiusid:Lisexitioiior 
fit quam Vefpa;, & quodalteium eundem dolorem exc tec Voc.i- 
bulum autem Myrmecion nil aliud, quam Fonuic.niuai lignifi- 
cat Septimum a Nicandro nullo proprio nomine voc.atiir. Scaia- 
bxostantum rcprxtcncare ait, & colore elle pub. hro , & flamma¬ 
rum xmulo. In campis inter fegetes efl, &amefIoi ibus, & vena¬ 
toribus inaoua illorum copia reperitur dequo Plinius loquens; 
nafeitur, inquit, &: Ph.d.ingioii la Eiuo , bcftiol.i A1 anci generis, 
fi hyems aquofa lic Qi^am tamen hon videoan ad vnam efpecic- 
biis, vel Arifl. vel Aet.j lelerri poflit. Albeitus Magnus efle etiam 
ait Araueamquaudamaquaticam, non quodin aquis (neq; euim dranea 
id, inquit, fieri potcflj telas texat, fed quod aquas licco pede pet aquatica, 
meet, & percurrat, crurib.feinper emergentibus atq; ere ilis, per¬ 
inde ac fi terram i 11 fam obambularet. Cardauo eti.im Hydorolcos 
k cflriuulorum Araneus (quidamin/uperficie.rqua; ilaus, airque ^ coment 
venari Mufcas;nec vnquam eandem viam tenere fed per vias di-“ 
uerfasgradi, vt faciunt qui laborant, inquit Cardanus, morbo “ * ' 
eiufdem nominis, quimclancholixfpecieis efl:na xgri quoties 
alicui occurrunt, dedi nant ab eorum occi'rfu,atq; ita pet aliam “ Hydorol- 
viaincedunt,&alliduntpedes,lapidibus,&ambulanttotanoae, 
amantesfolitudinem. Sed& Plut. fpongiasabanimali fimili Ara¬ 
neo, regi feribit Spongotheremjs vocat,'quod monet ac indicat ^ponto- 
cibum, autinfidias venantiiimadefle. Arabes Phalangia Rutelas 
nominant;RafisdemorfibusRutclx,»»&Siptu (Tarantulx,) & tnL.g. Al- 
mans. 
Aranei agens, Rutelam primo genere deferibit, ditq; paruuin 
malelleparuo Araneo fimile, qui vocatur Piphir, Mufeas venan ^^‘tela. 
folitum: fexq; eius faciens fpecies ,quandam tradit efle rubeam, Plp^iif* 
quandam viridem, quandam pidlam, fiue verficolorem,quaadam 
albam, & aliam qu* per dorfum lucentes habeat lineas, vocarique 
Stellatam, poflremo aliam citrinam,villofam,Auicenna vero au- 
iloritatequorundam anciijuorum medicorum afferens fimiliter 
F f a fex efl e 
