" 4 ^ 
Vlyfsis Aldrouandi 
tiffimum.lautiflimumqs omnium eft, texit enim, primum filis ^ lendi canfa, atq; ipfa adeo maxime totius machin* gubernatio, 
’ .„„nnovp>fnediftendensinorbcm,tumftaminaducens,initio quodcalhdnnftarvenatoris, fiquodtenfuoimplicuit.ilicolen- 
,, quoquo verfusdiftendensin orbem,tum ft^minaducens,initio 
„ amedio acceptomec infcite medium ipfum accipit; deinde fub - 
„ tegmina inferens, atq; ftipans, cubile & repofitonum alibi fibi 
,, conftituit: fcd yenationem in medio fui operis obferuando ex- 
ercet.Cum n beftiola eo inciderit, motu medij excit’ occurrit, 
l, deumcitq; primum obuoluens Araneis,dum defatiget,infirma 
,, quefaciat; tum tollitac deferit, & fi forte fame tenetur > exugit. 
„ h*c enimfiuitio eius cft: fin minus, recondito quod ceperit, in 
„ repofitorio, repetit venandi negotium , fed prius cqularcinato, 
„quodper venatumlaceffitumelf.Siquidintcr media Seexitema 
,, inciderit, primumipfein medium currit, inde ad id, quoinci- 
„ derit, velut a flato initio p; operat. Si quis telam laccrarit, texere 
„ iterum incipit Venatur oriente Sole , aut occidente quoniam. 
„ beftiola: temporibus his potillimum offendant: Foemina & te- 
, xit& venatur. Mas comes fruendi, non laborandi cfl Elegan • 
6 .LII.C.X 4 : ter quoquedPliniushancartem texendi vcnandiq; defcripfit . Sc 
ipfetettio generi Araneorumeumaferibens. Tertium eorundem 
„ genus, inquit, erudita operatione confpicu um. Orditur telas, 
,, tantiq; operis materias vterusipfisfufficit, fiue ita corrupta alui 
j, natura flato tempore, vt Democrito placet, li u e cil quxdamin- g 
„tuslanigera fertilitas, tam moderato vngue, tam tereti filo, Sc 
„ tam aequali ducit flaminaj, ipfofe pondere vfus. Texereame- 
„dioincipit,circinatoorbefabtegminaadneaens:maculafq;pa- 
„ribusfempetinteruallis, fedfuDindecrefcentibus, exanguflo 
„ dilatans indiflblubili modo implicat. Qrjanta arte celat pedicas 
,,fcutulato rete gralfantes! quam non ad hoc videtur pertinere 
„ cribratx pexitas telx, Sc quadam politurx arte, ipfa per fe tenax 
,, ratio trama: ? quamlaxusadflatus, nonadrefpuenda, quxve- 
„ niant, finus: derelidla laflb pixtentifumma parte, vbi arbitrari 
,, licet illa Qrjae'difficile cernuntur, atque m plagis linex offenfa; 
„ pr^cipitantinfinu.^Specus ipfe,qua concameratur architedura? 
,, Sc contra frinora quanto villofior?qua remotus a medio,aliudq; 
i, anenti fimili^?inclufusv.fic, VI fit,nec ne intus aliquis,cerni non 
„poffit?Age,firmitasquatairriimpentib.ventis=quapuluerumole 
,, degrafiante?Latitudo telx Ixpc meer duasarbores, cumexercet 
„ artem,Scdilcittexere;longitudofiliacnlmine, acrurfusaterra 
,, per illud ipfum velox reciprocratioifubitq; pariter, Sc filadedu- 
„ cit.Curnv capturaincidit,quam vigilansSc paratus adeurfunr! 
„ licet extremaJijpreat plaga, femper in medium currit: quialic 
,, maxime; totum concutiendo implicat Scifla protinus reficit,ad ( 
polituram farciens. Hadenus Plinius. Miratur itaq; Gregor. Na ■ 
Apumin. zianzenus,vnde Apibus Aranerfquecumindullii?,tum artis tan- 
du^ftria in tum fuppetat, vt ill* quidem in cellis fauos fuos connedant, di- 
fauis con- llendantqjperfexangulasfiflulas, quas aiqualibns inmedio fpa- 
ficiendis cijs teli dis fic xdificant, Sc in eorum medio, quafi muro quodatrt 
interiedo, angulorum redorumcommiffura ipfa; fibi fedesinfli- 
tuant i eaque in alueis adeo caliginoCsinui fibiii fingendi arti licio 
efficiunt. Hiautem,cuminterim vnde texturam firamexordiaD- 
tur,confpicuum fit,nihil tamen per flaminafubtilia adeo, Sc prq- 
pemodum aeria multiplici fpecie deduda, finuofas inexplicabi- 
Icfq; celas contexant; quxfimul habitaculum, neutiquam vile,fi- 
mulin alimenti praidam infirmorum animantium mirabile pix- 
beantaucupium. Ecquis inquit, Euclidesaliqquiiineis.qu.x nuf- 
quam funt,effingendisoccupatiis,acin demoriilrationibusanxie 
laborans, ingenium hoc imitatione confecu tus eft, Hoc vnumm 
hoc itaq; auimalculo laudes,geometricam quandam artem, in il¬ 
lo illucereifilum enim textriiixfux corpore vclur integro , vdra- 
cMpiJl.tot. diteS Augufl.ideoq;ammi partusirnitamr, perindeemmacin- 
genij partus omnes ingenium aiiimumue non minuunt, fcd inte^ 
grum etiam manet,ne dicam augetur,ita quod p.uiatfila, integru 
corpus eius 411 non definit Texcrinam Sc lanificia, h;.quit ficun- 
(Lib.i.de diffimus/j£lianus,deamnomirieErganuiii inuenillefaina hoini- 
numcelebratumefl Araneus v.adrc-xcnnum Of.usfualpontqna- 
turaq; natus cft.Non n.textili artificioffudet, neq; aluince filum 
afl'uinir,fedcx fuo ventrell.imina deducit Sc 11 r,.ti cudis Icuillimis 
volucribus venabula contexit,atq; inretisipccicdiffi.uidir i’orro 
eodem, quem ad texendum dc ventre luo dettalnt.liicco veiittem 
fuumftudiofiffimealit Mulieresfanequx maxime ad nciidi arti¬ 
ficium digitorum arguti j. valent, filuraq; claboi ari limium confi¬ 
cere pia’cl,are fciuiu, non crmi ea lubtilitate operisfiun coiifertn- 
^Lib.AJe dxihuius nimirumfilunatcnuitatc pilum vincir. lledeergo^Lu- 
^ cretius , docens animum tenuiirums, Sc celctniiiis imaginibus 
niousri.tenuillimailla Aiaueonim filis, Sc auir biadeisailimilar, 
dum canit: 
frincipto boc itco.rsrumfimulaoa vagari 
MuUamciiUmul K m cur,citu vnciiq^panes 
Teruia, qui.facile inter[ciurguntunKaurit 
Ohuia cum veniunt, vt Aranea, braiieae^ auri 
&^ippe etenim muliomagis hn'Juntlenura textu 
Gfiam quepercipiunt oculo f,vsjumq^ UceJJimt. 
Et antearenuiafila vocaucrat: 
Nam reApulueru interdumfentimm adhefum 
Corporelntc membris incujjam infidere cretam 
Nec nebulam noctu, neq^ A ra net t muta fila 
Obuialenttmm,quando obretimur euntes. " 
iLib.dtfo- tPiutarchusquoq; Aranextextum celebrans,comuneexemplum 
lert anim. telx mulierum,Sc retibus,non vna de caufa admirationem fui pr^- 
bere prodidit: nam & filis,inquit.fubtilitas Sc texrura non deiim- 
' da aut flaminis in morem diuulfa,fed continens tenuisin morem 
membranx, Sc quodamglutinpfohumoreobfcureadmixtocon- 
ferta, tum color aeream, & caliginofamreddensfupcrficienalal- 
quod callidi i nftar venatoris, fi quod reti fuo implicuit, ilicofen- 
tiens calles fuos contrahit, prxdamq; conflvingit. Sic ille: quibus 
adde, cum venatur Araneus, fedemfuam collocat in medio retis, 
q, opetofilTime contexuit, velut in centrofuperficicicirculatis, 
vtinde Mufcasvndiq, incidentes percipiat, cum ad centrum illud 
omne opus perducaiur; quare fxpenumero tenuiffima, ac vix fub 
afpedum cadentia fil.i.longcacaflibusfuis.quijtamen annedun- 
tur iiifce orditur, quibus imprudentes Mufcasinhxtentes adori- 
tur Sc captat; vt non cantum reticulis fallat MufcasCulicefue,fed 
aflu etiam: vnde Lucianusin encomio Mulcq non paruam Mufe^ 
intelligentiam inc-lfe dicere audet, cum infidiatorem Schoflem 
fuum Araneum effugiat: Infidiantem euimobferuat, inquit, Sc 
contra intuetur, decimans illius impetum , ne capiatur irretita, Sc 
in belfioix incidens calles. Suntex Araneis telle tCardano , qui ]^ii,y,var. 
tiudibusaffiffant,qui in pratis tela texant, quiin terrx foramini leci.c.zS, 
bus lati tentjdiuerfis ani malculis i nfidiances, qux repente adoriu- 
tur,'alij CulicibusSc Mufcisaquaticis. Equidem qui locum Ara¬ 
neorum iti callibus,qui iplos etiam calles contempletur,ficut qui¬ 
libet oifi ni tempore videre eos poteft.etenira IcmpervenanturA- 
ranei,rc:ia inde luam originem agnofcereficebitur,Sc ab Araneis 
venandi artem nos ellcedodos;quemadmodum etiam B /Theq- \ ^ 
doretusm nollros luperbos motes inuedus, admonet his verbis: 
Quin Araneam tenuia Sc iuuifibilia fere fila ducere docuit idern “ 
rerum opifex,'Vt te quo padovolucre; capi pollent, edoceret “ 
Hxcenim non ver bis aut ratione artem edoda, fed natura ma-“ 
giflra vtensrecia contexit. Tu vero rationem tibi familiarem^ 
habens, cura exemplar ob oculos politum cernis,infinitas rerum“ 
fpeciesparaiiifli: atqui faflumtuum Scinfolentiam minimum “ 
hoc ammalculum(quod cum ratione deflitutum fit,paradigma-" 
tis tamen vllimribicxhibuitjprohibet AdhxcmPlutarchus.cum ^ n.defe- 
multaanimaliaslociliaeiledixillet:fedridiculifortafle,inquit.fu- 
musqui eo nominelaudamusanimalia , quoddifcant, cumDe 
modicus affirmer nos eorum in maximisrcbusfuilledifcipulos: 
Aranea- intexendi arte arq;reficiendi, Hirundinis inxdificandi 
oloris.Sc lufci ilia-in (uaui ter canendi Sc imitanti fdem etiam fere 
'ri Seneca reflatur, inquiens: Non vides, quam nulli mortalium ‘‘ aLib. 12. 
itriitabilis fic iHa Aranex textura ? quanti op'eris fit, fila difpone- " Epijl.m, 
reJaiiainrcdum immifla firmamenti loco,alia in orbem curren-" 
tiaex dorforara,qiix minora animalia,in quorum pernitiemil-" 
I la tenduntur, velut retibus implicata teneant. Nafeitur ars ifla," 
non difdtur. Itaq; liullum eft animal altero dodius. Idem legere 
eft apud e Galenum Quis Aranei,inquit, llruduras, adeapturain o L.dether. 
infidias cernens, Sc telam ab eo fallentibus adeo tenuibufquefilis ad Ptfon. 
confedam, vtaliqui dixerinthomines ab Araneis artem texendi 
primum accepille , de natura dubitet? D.p Ambrofius Araneam 
qux tam 1'ubnliter (vtor interim eius verbis) ac dodelaxos calles c.y. 
lufpendit in foribus, fapientix non immunemfadamaDeo tra¬ 
dit Et^ AnftotelesagensdeInfedorumingenio,cumdixiHetof- qLig.Hfi, 
ficiofillimum prxexterisfereomnibusanimalibusgenusFormi- c.j*. 
carum Sc Apuraeilc, Araneosingeniofioresin vitxmunerib. effe 
reflatur; riiniirum cum proptertelxfux artificium, tum propter 
afliduitatem laborandi V enandique, fed quanquis nullo non die, 
nullaq; non hora, quin omnibus momentis in opere fiint Aranei, 
Helioaus tamen duodecima Iunx die magis operari ait, hortatur- 
que mulieres, vt tunc libs nendis magis animum applicent Ara¬ 
neorum exemplo: 
H’ JV faty*olpeetveir 
T nytep Tvi T b^BOT 7 raTi)T(^*A£ 5 «;t;nj;, 
®- cicTnAt.if.tivr t’ iJ'ex5 emfot 
iges recrui u rt sp^r. 
Xiuo oecima tamen vndectma multe melior 
H.i! enim nec filaa/i aere fu/penfui airaneue 
Die explet .-.CU'/; prudens Formtea aceruum colligit 
Hat telam ordiatur muiier,proponatq^ opue, 
Cxterum vc ad telarum artificium ac fubcilitatem reuertamiir, 
qraium nimn iinigratia .Araneorumhiftoriara naturatnq; Bom¬ 
bycibus fubnccffic Plinius, dignam vel prxeipua admiratione; 
ejuarum inquam gratia idem author maius elle inquit naturx mi¬ 
raculum, quam in elephanto,fi quis propius contemplecur.r Oui- r Li. 4 Ml- 
cliusiauciaturus quul opei,olillurium ac uigenioliihmum, cane- tam. 
bat: 
D 
rer. nat. 
-Non illudof iis lenmfft.-na vincant 
h Lib-i 
Stamma,nec tummo que peauet Aranea tigno. 
j Ahbi etiam capillos imiheruiii laudans, sos holoferico vel tehs sLibi A- 
hifce Araneorum alii mulae: trmr. 
^uia!quod erant tenues quos ornare timeres? 
Vela colorati qualia Seres bahert. 
Velpede qurd gracili didu' it Aranea filum,' 
Cum leue defert a fub trahe neiht opus. 
'0 Etr MarcialisPauhauatitiamtaxansquiphialam mileratipfi tam tLib.S. 
fubtihsSc exilis lamiBX vt nullius ferme prccij cllet; Canit autem. Epig'’}}- 
Nec vaga tamtertu! difiurfat Aranea tjiia 
Tam leue nec Bombyx pendulus vtget opus. 
Antequam huic artificiofo fii orum operi finem imponam,iterum 
quantopere Araneoslaudet 0 jElianus > velim audiamus : Non “ tiLK.etJr 
modo,inquu,texendi ffilerciam Aranei plxclarp tenent,ac limi- “ 
liter vt Mineiua lanifici) illa prxles Sc lolerciffima dea tereti ma- " 
nuum minillerio Sc tenui valetifed Sc natuta etiani funt adgeo- 
metriam eruditi; nam Sc centrum feruant Sc quafi cucinocir-" 
cumducunt, Sc circumferiptionem exadle fciunt: neq; interim " 
Euclide egent,geomcfricisrationibus crudito. Admediumau- ‘‘ 
tern 
