244 
Vlyfsis Aldrouandi 
zctuis 
Cardinalis, quide venenis monumentum reliquit pofte- A litiametiam,quofitvtpartesgenetationideftinata;la:f*& debili* 
_ • «V 1 - 1 ^ am jmam i A AA-A ~ M a-a. i Tl * ,1 A A« /'\Ia LaAaaaa». fTaa aA-a « ai t ^ 1"% A nA /V 11 1 ^ ^ fV. 
cLib. 14 
Mp.y. 
ris, reddens rationem cur in demorfo ab Aranea domeilica penis 
erigetur,exifl;imat venenum Aranei,licet facile penetret, terreum 
cfle tamen, ideoqiie flatuleutos mouete humores, qui depulfi ad 
inferiores corporis partes,penemdiftendunt.«PliniusquoqiPha^ 
langiorum morfu genitale excitari feripht. Phalangia autem non 
folumidlu pernitiofafunt, fed etiam in cibo aut potione fumpta: 
intequaliter vniuerfum corpus, calore,frigore,horrori, prurigine 
afficiunt, inflammant, tumefaciunt, torquent, fed cerebrum ma¬ 
xime tentant, vndefequitur neruorumdiftentio, tremor, vrinae 
reddendte allldualibido,ex quibus fymptomatibus deprehendu n- 
tur,prsterquam quod vomitu eiedtafubafpedum cadant. De- 
fL. morlis a Phalangijs,inquit/Diofcorides, locus quidem ipfequa- 
fiab impadlp aculeo rubet, non intumefeens, nec per ambitum 
calidus cft, fed mediocriter humefeit. Vbi vero contrariorum oc- 
cutfurefrixit', coufcquitur corpore toto tremor, diftentiones po¬ 
plitum & inguinum, conuulfionibns non diilimiles. In lumbis 
colledfio exoritur, & perpetua vrinselibidolaceflit,multaqjred¬ 
dendis excrementiscollmftatio. Vniuerfacutefrigidus fudor e- 
manat,collachrymancoculi offufisnebuliscaligant. Multo plura g 
gl jr.fctf. ficrnacommorfotumaPhalangijsrecenfet^ baulus, itemqj^Ae 
aLibalJJS, tius. Et Paulus quidem omnia haber, qux etiam Diofeorides, fed 
qute plura habet, elapfa ex Diofeoride fufpicandum eft. Vnum ta¬ 
men lignum in Diofeoride corrupte legitur, quod Paulus non 
habet,nimirum «tfec 'diuis-tfitw quid igitur fitm/»»^, 
ego non intelligo, neque quid alij legerint, conijeete polium, 
ainvyfig. tamen legendum efleputo, vt compuniftio circa lum¬ 
bos accipiatur : & htee vox interira tolerari potell, donecrefta le- 
dliofe nobis offerar. Porro quod Diofeorides habet affidua ad 
miffionem irritatio, & fubijcic,difficultasmulta circa excremen¬ 
ti ecrellionem, ambiguum eft an ad excrementi, id eft,-zifecrfiw- 
^T®-,alui egeftionem referendum Iit, autad vrina: difficilem 
excretionem,c!,tm de affidua ad midlionem iriitationeanteadi- 
xerit.Paulus certe poft affiduam vriaarum irritationem ad excie- 
tionem, mox fubijcit, quibufdain vrina: difficultas. De alui vero 
excremento nihil dicit, vt etiam excrementi vox , vrina:lignifi- 
catione Diofcoridi dida videri poffit. Sed lam profequamur, qux 
dePhalangioiumidibusprodidit Aetius,quilocoluperiuscita- , 
tofichabet. Qiaaipercullbs aPhalangijs concomitantur, com C 
muniafuntiuxtamagnitudinem&parilitatem difereta. Morfus 
vero tenuis eft, vt vix confpici poffit: tumor autem liuidus, qui- 
bufdam etiam rubicundus: frigiditas adeft circa genua lumbos & 
fcapulas, nonnunquam vero totum corpus aggrauatut: amplius 
& dolotaffiduusadeft.tremor, pallor, vigilia:. Quibufdam vero 
pudendi tentigo, & circa caput pruritus aliquando etiam circa fu- 
rasioculi humedij&lachrymantcsaccaui, dcventeriiirequalitet 
eleuatur.Intumefcifaute vniuerfumcorpus,faciesque ac maxime 
circa linguam parces, adeo vt impedico fermone balbutiantde- 
morli. (^ibufdam vero vrina: emittenda: difficultas adeft, cum 
putendi tentigine & dolore. Sivero mixerint,aquola: ipfcrum 
fune vrina:, quaidam Aranearum telis limilia in le habentes, & 
vomitus quoque fimilis. Aliquando vero & per vomicum, & per 
ventrem talia excernuntur. Cteterum in calidam aquam demiffi, 
dolorcleuati libi videntur: poft vero e balneo egredientibus in¬ 
tentum dolet pudendum. Senioribus veropudeudumplnrimum 
laxatur,acminimeintenditur, Atquehaicquidem communiter 
ad omniumidtus fcquuntur. Si vero Cranocolaptes aliquem per- 
cufferit,caput magis dolet,& vertigines confequuntur,frigus 
continens, delirium, corporis iaffatio & ventriculi compundtio 
nes. Hxedefignisfcriplit demqifoium.a Phalangijs Aerius. Ara¬ 
bes quoq; credilt in vrina,voinituacaluidsied:ioueapparere qua¬ 
dam Araneis limilia. Ide de vomitu Conftancinus Afiicainis tra¬ 
dit. Nonnulli idfabillofum exiftimant & neutiquam ciedtndura, 
iL.p.c. II «xEliaiius Phalangiu velfolocontadu,6<;,riiiemagno dolore (cri- 
k Lib. 17 . bitinterimere.InZacynthoeodemfauthorePhalangioruinmor- 
eaf-il ■ fupercullis, bene periti harum rerum homines dicunt non ea mo¬ 
do accidere , quas alibi iftis vfu ciieiiircfolent, Icd eadem ipla etia 
omnia acerbiora fieri. Primii enim, vt quis moi Ilis iir, totum eius 
corpus obtotpefcere,&debilitatiim tremore allici&frigidiffimum 
elfe, & vomitum cum conuiillioneUiblcqiii, & membiiim geni¬ 
tale ijs intendi Dolent & auribus vcliemcnter,& cx vrriufquepe 
dis vola. His autem panibus, quas dixi, fcdolcre oftciidiinc, ad¬ 
motis ad eas manibus. I.im potro, quod aiuiieiitibiis terrere inij- 
cit, & vi dentibus admirationem moiiec, exponam. Cum ab eoru 
morfu quidam integri arqnncaifti balneas, quaril lauationePha- 
langio vulnerati fuiffeiitvfi, lubij lient, aut pedes ablui flent ('velit 
vel fortuito vel ex infidijs) omnibus doloribus, quibus torquen¬ 
tur, morfu prelll, exarferunt. In Creta etiam Phalangij furhma vis 
1 Cap. J 6 . idtum hominem, fi /Solino credimus, veneno fuo in- 
Tolyhifi. terficiat , Casterumaccidentia, qute morfum Phalangiorum con- 
comitari diximus, facilius explicari poliunt, fi primum cognoue- 
rimus naturam huius veneni non peculiari tantum vi aduetfaii 
nobis, fed qualitate etiam frigi da&ficca,ficut tota medicoru A- 
labum fchola fcripfit.Rurfus cu diuerfa fyinptomata diueila Pha- 
langiorumgeneraiuferant,priuatim decuiufqj venenoetiam ali¬ 
quid dicetelubuit.Si itaqi Rhagion Itefit,plaga vix vilu deprehen¬ 
ditur : nam& iffua non ita magnus elfe poteft, quod Phalangia o- 
mnia exilia fint. Oculi &gena:rubefcunt, quodligniim eft mali¬ 
gnitatis veneni coniunft^cum quahtatibusftigidis& ficcis,quc- 
modum dixi, ob quas horror vniuerfum corpus inuadit, cum fri¬ 
gore & Gonuulfione lingularumipfius partium, quod contingit 
non tantum quia nerui frigiditatem veneniiam fentiunt,fed ma- 
T arantul^ 
iiftus mala 
tata:, femen effluere linant. Ob hanc ipfam frigiditatem qui ab A 
fteiio la:fifunt , ftatim fremuut&caputfomnoaggrauatumha ^ 
bent,& omnium neiuorum, & ligamentorum relaxationem pa- Malaaca:- 
tiunturS: debilitatem. Caeruleum etiam vtpotc omnium petni- ruleo. 
tioliffimum horrenda fyinptomata comites habet.Dolorem enim 
cordis inducit (quodcommuneeftoninibus venenis, qua: quali- ' 
tate occulta fune cxitiola) & pra-ter graucm lopoiem , vomitus 
Araneolum textis limilis erumpit, idqi fit ob venenum, quodhu-,DyIdeti. 
morescorporisiaminfuam naturam conuertit Dyldcri aute pt^- 
ter accidentia (upra polita ingentem in vulnere tumoiem cxtitac, 
quia partem laelamgtauis dolor moleftat, qui fangumc eo attra- Myrmecio 
hendoeamin tumorem attollit. Myrmedon porro eadem ptotfus 
habetaccidcutia. Sed quod Scaiabasosrefert,lingua impedimen ■ 
tum affert,ita vt exadeterr- onem non explicc: V cnenum etenim 
nonlingua tantum, fed pulmonibus etianl&guttmi', qualunc 
vocis& pronun^iationisir.fttumenca>iamcomiminica'umeft:dc 
Cranocolapta venenoex Acticdixmus;eius autcmcum pofte- 
rioribusfymptomata eadem fere ellefolentmam quemadmodum 
idem refert Aedus, non differunt Phalangia ndi Iccundum maius 
.& minuS.Iam veroaTaiantula.(qua &iplaPhalangij (petiescft, 
vndePhalangium Italicum Scaligerdodliflimus appcilauit,) i£li 
varie & diuerfe torquentur; liquidem aiij perpetuo canunt, alij 
rident, alij plorant, alij clamitant, alij doriniiint, ah] vigihjsafti-- 
■ ciuntur,pleriq; vomitionibus laborant,noluiudi laltant.lunt qui 
fudant. alij tremebundi fiunt, quidam pauoiibiis iotilf antur, & ^ 
alij alia patiuntur incommoda, fiuinq; phreniticis, lymphaticis & 
maniacis limiles.Qu* quidem lymptomata tavaria.acciiueifa no 
aliunde prouenire dicendum eft , quam ex vario horum animalia 
veneno,'aut ex demorforum hominum teraperamciuis ■ Nama- 
tra bile tentatis pro eorum temperaturis omniahxcaccid llecdn- 
fpexiinus i.tametli non dalint,qui putent Tarantula; venenum 
dietim vel hoTatimimmutari,fienq; ob hoc,vt ram vanjsfympto 
- maribus vexentur, qui abeaiciuntul. Tarantularii a Paranto op- 
pidodiffam Apulia: diximus, quod eo loci plurima degat Mat- 
thiokis haberi etiam TarantuhiS teftatur in marit.niis Sencnlibiis 
Tyrrhcnolittori adiacentibus , & Romano agro frequentes, ve- 
luntamennon perindeacin Apulia numerolas. Degiintintcr fe- 
j getesin quibufdam teriaicaueinulis, equibus intcrd.u exeuntes, 
ia:pe eos meliores iciunt,qui huius inii dia: Ignari ciuia ocreis non 
munierunt. Idem Marthiolus uftosfe vidille ait nonnunquam in 
plateisiacentes, &in xcncdochijs, qui prxdiffis affedfibus tor- 
quebaiitur;decuraeius,Phalangioium& Araneorum poft dicam. 
Caiterum quanquam tanta venenofitate famofa fint h^c animan¬ 
tia : funt tamen Indi* populi Cumana: infula: i ncol$, qui cx Ara¬ 
neorum efu nullam percipiunt noxam,&Albertus Magnus tradit 
in Coloni a Agrippina puellam levidvfle.qn* in trimatu parictib. 
arreperet Araneas venatu ja, quas voraret, eoq; libi genere obte- ^ 
dfata, infigniter aleretur Simias etiam vidit twScaliger nulli A- ' 
neo parcere Sunt & auicul* qu* Araneorum vfu pulchre pur- f 
gantur, quosfanenemolanus homini offerat vel alimenti vel et¬ 
iam pugationiscaufa A1U10878. in Gallijs multi fame, morllbus 
Aranearum, luporumqucrabieinterieruBt. 
C V R A DEMORSORVM AB 
araneis-, phalangiu &taran- 
tula 
A Lbucafis curationem omnium Phalangiorum licet diuerfa 
liiit,eandem elfe atteftatui-,&Aetius omnes aPhalangijs per¬ 
culi os luuari ait alliduis balneis; idtum etiam locum ex trifolij bi- 
tumi nofi decodlo, cum oleo proluitur, rorum vero corpus ex ce¬ 
rato liquidiflimo pinguefieri.Iuuaiiitem fcmentolpongiarumin 
calido aceto tir.dfarum,& pJag* continuo adhibitatum: cataplal- 
maraetiam conueniie; bulbos, llinguinariaffl, portum, furfures 
aceto incodfos,hordeaceam farinam incodfis cum ea in vino, 
aut meile lauri folijs,iuia,groiros,caprinumltercus cuvinoama- 
racum cum aceto, lylueltrem rutam cum aceto, & cyp'rum.« aZ.« 4 .Si 
Diofeorides vero Phalangiorum, inquit, i£f ibus ficulnee mci ne- cap. j. 
rem adiedto Iole trito & vino imponere oportet, aut radicc.n fyl 
ueltris puniC(;,quamteuuilfiine tritam,aut ariftoiochiamcuhor¬ 
dei fariua & aceto fubacfam. V icera aqua maiis proluenda aut 
apialfri decotfto, foliaque eiiifdcin illinenda Lauacris perpetim 
vtendnm &. propinauduui abiotoni femen ,aaifum, Anifolo- 
chiam. cicer lyiucftrc, cuminum Aethiojdcum, cedridas tritas, 
platani corticem,&trifoli* herbx femen, priuarira aurem lin- 
guloiumexijs binas drachmas dare cum vini hemina conuenitf 
Item inyric* frudlus & chamxpiteos, & viridiumcupreilipilu¬ 
larum decodtumadmilfo vino. Sunt qui fluuiati.lis cancri exptef- 
li fuccumcumladfe aflnmptoapij femine,confeftim molcftijsli¬ 
berare prodant Totam quoque Phalangiorum morfus curatio- 
uemadveibumhiiictraufcriptam,etiamPaulushabet.-&ellDio- 
fcoridisledtio paulo integrior, quam Pauli, in quoleucsquxdam 
merid* habentur. Vnum falcem chamEpiteos femen vfum, & per 
fe & cum rutaaepipere ex vino praferibit bibenda CateruDio- 
fcorides varijs in loc.splura alia medicamenta intus in corpus 
fumenda aduerfusPhalangiorum morfuscommemorauitpraccr 
ea, qu* hoc capite fpeciatim retulit. Ea autem funt fi fummatiin 
colligantuif, myrti baccarum fuccus cx vino potus, fuccus ite fo- 
liprumori cyathi meluca, lixiuii elici vel caprifici cinere paratu, 
a^Jatagi radicu deeodlu.agreftis la(ftuca,eoris femc.hedcrij fuccus 
ex aceto 
