Liber Quintus (lelnfe£tis. 
245 
ht-i-dere. 
mtd.eap jd 
ex aceto potus, ruta ex vino hauftajhieraci uin, dauci femen, me¬ 
lanthium drachm? pondere ex aqua potum, apaiine,mely flbphyl- 
lum, hyacinthi radix, & fedum minus. Qua: vero ad idem exterius 
illinendacommendauit, htec funt,mullus pifeis difleftus, malua; 
decoftuin, aqua marina, & marinorum i uncorum tenella folia. 
Eadem pene omnia ac prreterea alia remedia aduetfus ha;c eadem 
Phalangialegere eft apud Plinium varijs quoqueiu locis,nimirum 
femen tamaricis drachmas pondere,mora rubi bibiti cu rnelle,ori¬ 
ganum ex vinoalbo tritum, & in potione fumptum, eliofelino vis 
ptiuata contra Araneos, bacese lauri cum vinofumpt*, vitex illita, 
ruta fatiua & fylueftris, crocum ex pofca, iris ex eadem .polemp- 
nia: radix, verbenaca cum vino aut pofca, aizoum, folia anagyri 
in viuodrachmte pondere,phalangij folium velflos,radixSmyr- 
nij,calioreumex mullo,itavtvomitationc reddatur, autvtteti- 
neatut cum ruca,mulluspifcisillitus,fuinptufq; in ciboi bulborum 
fatiuorum femen potum in vino; vini%x licca vel madida illitaS 
cuprelfiradix cum folijs ttifapotaque, hedera;radicisfuccusin a- 
ceto potus, melyiiophyllum praifentiiiimum ell contra idfusApu, 
Vcfparum, & Aiancgium, & Scorpionum, de eadem herba Macer 
cecinit.- 
Auxilium pnfens Apum fert iBtbue iltu 
Idue detritateguurJiprottniMherha 
Hoc^modo quos Vejpunocet, -vel Arunea, curat. 
Lullius tradit, fi quis cafu ederit Araneam, & ftatim vinilm melif- 
fe fuperbiberit veneno l«edi non polle, b Plinius vero Secundus ad- 
uerfus omnia Phalangia vinum merum bibi lubet, acetum calidu 
infpongia quam amplilTima imponi, ita vt tteslextanos habeat 
aceti, fextantem fulphuris. Jladicis hedera; tuccum bibi, itemfuc- 
^ dolorem fedat ijs, qui a Phalangij, Scorpionibus catterifque repti¬ 
libus perculfi lunt,reckauiejKJalehoin Scorpio. Nec defunt alia 
cpmpolita medicamenta ab alijs authotibus tradita, quas fi quis 
videre & habere cupit, Galenum confulat libro fecundo de an ri¬ 
detis, vbi valentillima deferibuntur antidota ad Phalangiorum 
idlus, e pluribus veterum clalficorum medicorum monumentis 
excerpta. In fumma tamen legitima Andromachi thcriaca, & Mi- 
thridatium contra Phalangiorum morfus pra;ftantilfima ceiifcn- 
tur. Sed hoc minime ptattereundum, remedium ell'e aliam Ara¬ 
neam , aut Phalangium perculTo olfendere, vel contritam vulneri 
imponere; quemadmodum de Scorpione etiam diximus, g AElia- S 
nus fcribitpfyllosferpentium,& Phalangiorum hoftes haberi. Si 
Bupreftim aut Phalangium efitarit equus (vt de veterinis etiam 
aliquid dicamus i qu*lfEpius abhifcelnfedlis noceptur) cum fc3D- 
no venter incenditur, cibi faltidium vrget.ac totus hoc pabulo di- Equi mor- 
' ftenditut, item crebrius alui excrementa feruntur,paulatiiTiq;fpi- fi cura, 
ritum elidit. Cui fic fuccutritur, iliigatum caput refledlitur, vcu« 
qp«fupra nares tendunt, refeinduotur, quo fanguis extra per os 
profluat, braflicacodtacumgaro&oleodarur voranda. Siferpens 
« aut Araneus mus, inquit Pclagonius, morfum intulit, aut Phalan- 
giljm idu fa’uij t, terra e Formicarum latibulis petita prodefi, fi cu 
vino infundatur, eaq; vulnera defticentur. Si in itinere contingat, 
equum virulentum vulnus accipere vbi accommodata remedia 
non licet offendere, pipetis albi grana triginta cu vini veteris fex- 
tario per corniculam faucibus inletes, vel thymum herbam trita ex 
vinopriebebis. Fertur contra idtus omne genus animali um, qua: 
noxium virus ciaculantur, auxilio ede radix haftul* regia: cum vi¬ 
no vetereEiita,& indita vulneri:idemprxftant dille£li Hiiundi- 
cum mororum rubi. Gallinacei cerebrum cum piperis exiguo im- nuro pulli, & plaga: admoti. Fdirundinis nidum cum vino vetere 
el. 2. Pa-' 
rab-ca.i^i 
poni, denique addi in poleae potione fimi pecudum ciiictcs exace- 
cLib. s- de fo. c Cornelius Celfus ad Scorpionis & Aranei idtum allium cum 
remed. ruta redtemifceri voluit, exque oleo contritum fupcrimpoai .JEt 
eodem libro fi Phalangium, inquit, nocuit, prater eam curatione, 
qua manu redditur, lape homo demittendus in lolium elt, dan- 
dufque ei myrrha, & viia taminia par modus ex pafli hemina, vel 
radicula femen, aut lolij radix ex vino, & fupei; vulnus furfures ex 
iL.devir- acetoco(5ta,imperandumquc,Vtis conquiefeat.liApuleius anti- 
tutib. htrb. quusetiam medicus admorliim Araneorum, quos eo telfe Graci 
Phalangios vocant, herba verbenaca ramulos ex vipo decbftosdc 
contritos, deinde quod acetaueric, plaga, inquit, impones, & a- 
periet: poltea crudam cum meile contritam m vicus audaciterui - 
lertam mature ad fanitatem perducere, certus audloraftiimac Sic 
ille. OribafiusadPhalangij morfum laudat cataplafma ex pulti- 
bushordei, & lus in quo coxetitlupinus adlocumponit,donec 
efchara leuetur:cuni ieeleuauerit,medicamen fuperponit,nimi¬ 
rum adipem anferinum, & coagulum caprinum, rutam' agrellem 
& oleum, terendo commifeet inampulla vitrea ad folem vel ad 
focum calfacit & vngiti item vetonica: drachmas tres terit cum 
vini hemin*tertia: item atiftologijc longa: drachmam vnamin 
vini hemina fiepe bibendam dat. Cum nuper muliercula incauta 
deuoraflet Araneam, & ciraa os ventriculi affligeretur, telina abi- 
etisfumpta, mox dolore, & malo omni liberatam feretulit, vti 
referteloan : Moibanus. Fiietobotane vireshabetacres,facitte- 
ftcDiofcorideadierpentis morfum ,&Aranearum vulnus recens 
fuperpofita curat. Tragoriganum maiorem, quam origanum, 
virtutem & efficaciam habecin ratione medicin*. Hoc ex vino 
albo tritum, & in potione fumptum. Scorpionum & Aranearum 
venenis refiftit & ferpentes fugat. Centaurea quoque Aranere 
morlibus pfodeHelegitur in libro qui Galeno afciibitur, de viri¬ 
bus centaurea;. Formicrequinq; pbtx contra omnium Phalangio¬ 
rum inoifus auxiliantur. Tumorem ex Araneorum idfu piouc- 
nientem fedat emplaftrUm de mufcis fadfum , ac dolenti loco ap 
plicatum Laudatur & adeps humanus Ipcoaffedfo illitus Teftu- 
(lib. ji.c.^.. dmam fanguis leiief Plinio contra ferpentium ommum, & Ara¬ 
neorum, & fimiiiuin.,& ranarum venena auxiliatur. Coagulum 
quoque agni in vmo bibitum, Aranearum morium fanat. Idem 
facit cinis vngulsarietina: cummelle i,mf,ofuusloco pundlo, vcl 
cornmorfo. Stercus caprx diffolutum, & luperpofuum perfcdFc 
fanare voluit Kiranides; proprie vero concra morium Araneamm 
cerebrum Gallinx potum tefte Rafiprodell. Idem facit cerebrum 
capi ctim pipere in vino dulci fumptum : cerebrum item arietis efi 
meile. Bufoniuslapis (crapaudina ditius)fuocontadfu, & blan¬ 
do attritu inflationes a venenatis beftijs illatas difcucit, ac virus 
omne elicit: vnde fi Sorex, Aranea, Vefpa, Scarabaii .Glires, aut 
aliud animal venenofum parti alicui damnum intulerit. admoto 
lapideeo dolormitefcit ac tumoromais fuhfidif. Polluncmodo 
cxhuiufmodifimplicibus compofita parari medicamenta, quale 
eftin primis theriaca diaieflaron ilthsc Aui.cennx.Accipegcntia- 
nxRomanx, baccarulauri.ariftolochix longa;, myrthx, hngiilo- 
rum per pondus, terantur & conficiantur cu melle.dofiseft drach¬ 
ma vna: confert pundVurx Scorpionum, Aranearumque & mor- 
bisfrigidis. TheriacaaliaRafisad morfusRutelx Accipenigell* 
drachmas decem, cumini, dauci, fingulorum drachmas quinque, 
feminis harmel, id eft, rutxpratenfis, gallarum, cuprelli, fingu¬ 
lorum drachmas tres, fpicxIndic*, baccarum lauri, aiiftolochi® 
rotund* carpobalfami, cinnamomi,gentian*,feminisandaco- 
ch*, id eftjtrifolij, feminis apij lingulorum drachmas duas, confi¬ 
ciantur cum meile,fumiturad nucis magnitudinem ex vino Alia, 
Recipe fecis vini drachmas fex, fulfutis citrini drachmas otio, fe¬ 
minis tut* drachmas tres,caflotei,feminis erue* finguloru drach¬ 
mas duas, informentur cum fanguine teftudinis marin*: dofiseft 
duarum drachmarum cum rncijs quinque vini. Antidotum quap 
tritum locis ,qu* dentium iniuriam fenferunt, imponi prodefi. 
Morfibus Phalangiorum,autmuris Aranei tufa malua tritaq: im. 
ponitur. Ablyrtusdc Hierocles etiam fcribuntpecus fiPhalangio- 
I um progt Diem impiouide deuoratit, in difetimen adferri, fepcqj 
fibi vorax tnortemhocefu confeifeete. Remedio vero efie vinum 
lufufum cum pipere, vel thymum, aut cerui coagulum ex eodem. 
Si 1 halacg) um nocuit, his notis aiunt deprehendi; Intabefcit cor¬ 
pus,papul* quxdamprofiliunt furunculis non diffimiles; vrina 
fertur Araneas quafdam offendens cibum faftidit, aut exigufiad- 
^ modum capit. Prxfcns v.volunt efferemedium fefumlocum,qua 
punitionis fenfijsteprxfcntatiirjinurereddemHierocles^uPha. 
Jaugiummorfusimprefflt,piperis, herb*pedicularis,fingulorum 
‘ vociam,pytcchrifelcunciam leuilTime teri iubet, & faucibus infe. 
ri. Idem ii lumentum Phalangium deuorarit, aut morfu vulnus in. 
tulit, genitalia,inquit, tument, vrinaquearaneofumquiddam vi- 
dttur referre j quinetiam totum fudore digeritur. Curandi ratio 
h*c eff: fi vulnus fecit, id circuncidendum, quo virus ex eo deff il- 
ler; dein adurendum. Sin deuorarit, ijsremcdijs pugnandum,qu^ 
etiam valebunt fi Phalangium mordicus inuafit.Ariffolochia cum 
vino trita infunditur, indem fylueilris apiffemen: finon exter, 
in cius locum fatiui femen fubffituatur. Baccxlauri trit* in dua¬ 
bus heminis viniaffufo rofaceo per os demittuntur. Calido di-* 
Uerfetur equili, deinde in balneum defeendat, & calida perfun¬ 
datur aqua. Cremor ptifan* pro cibo cedat, aut tener* lauri fron- 
despabulo fint. Fornum optimumminiffretur, calida detur po¬ 
tanda, quoaddolorferemiferit; qui poffquam conquieuit, tum 
ambulationibus committatur: vulnus, vti didlum eff, adutendu, 
medicamen infundendum, donec ad fanitatem peruencrit. Atqu« 
h*cdeAraneortlPhalangiotumveidluscura. Eflepixtereaexeo, 
rum genere diximus, qu*in Apuiia,& HctruffaTarantul* voca- 
tur, dequibus.cumSc fymptomaca, qu* fuomorfu inferunt, re- 
tulerimus,vtcurenturquxdamdicendareffant.Earumhiftoriam Ei j, 
^ nobisdcfcripfit Alexander ab Alexandrohis verbis: Theophra-/ 
ffusphilofophusprxftabilivirfapicntia.academi* poftAriftote. ’ 
lem fuccellbr, in rebus Phyficis,&mathematicis magna dodlrina, 
& xftimatione fuit. Eum literis mandalle accepimus , quibufdam 
viper.arum morfibus cantus fidicinum , aut tibiarum, atq; alia or¬ 
gana artis muficte modulate adhibita, aptiffiine mederi: quod & 
Afclepiades medicus liceris prodidit, qui phiencticos mentenn- 
minuta, & valetudine animi affeffos nulla re magis, qnafympho-i 
nia, & vocum concentu, ac modulis refipifeere, &ianifanreffi- 
tui cenUjit. Fercutquoquelfmenias Thebanusplures Bosotioru 
ifchiadicos, &coxcndicum dolore laborantes intentione tibi* 
' bon* valetudini reftituifle-Tanta hominis natur^ cum harmonia 
conlenlio eff, quod cu credi vix poffet nuper id uobis cum cafu ad 
id incideremus,pro explorato, & comperto fuit.-fiquidemaTa 
rantula,id eff, Phalangiopercuflos, quos vulgo Taratatos dicur, 
haud ah ter ex ancipiti morbo conualefeere vidimus, quam fi tibi¬ 
cen vel cithariftaiuxta cos,diuerfo5modulosincinac, vtprove- 
neni qualitate, ita harmonia & audiendi illecebra capti, venenum 
£ illud ex intimo corpore dilapfum effundant, aut fenfim per venas 
diffufum dilabatur. Taranculaenim Aranei genus eff, dirum ani. 
mal tadlu peftilens, eam fi cafu fpeffes, futilem & fine noxa puta¬ 
bis,& fane aliquo anni tepore minime peinitiofa, aut exitialis, vix 
aliquid neruorum, au: virium ad nocendum habet. Cum v.*ffu 
anDiflagrantiffimOjaffldaofoleApuli^ campos,vbi peculiare hoc 
malum exiffit, torreri coeptum eff,tum maximefeu affl atu n oxio, 
feu *ftu accenfa, morfu virulento peffiferam peniiciem affert cui 
tanta malo vis eft vtquemcuq; morfu percu(l'erit,nifi celeri reme¬ 
dio fuccurtatur.autftupor exitialis primo, deinde certa nexfub- 
feqnaturncccffeeft.-aut fiqui forte vir* damnum eualcnt, veluci 
, abalienati mente & femiuiui, continuo ffupore Sc hebeti fenfu 
oculorumauiiumqMc affeffi, vitam miferabilem agenime du- 
■ G s eant. 
TarantuI* 
morfus 
mira cura, 
