Liber Quintus de lnfe£lisi 
fturlfimiiei Plura de hoc animali dicemus in hiftoria quadrupe- 
(^rchis A- dum. Orchis 
irachaites. piaribus legitur) Lobelio nominatur, quod flores ferat figura 
AraneatUrh ,VndeBelga: Spinnecoppen, hoceft Araneas vocari 
ait. <p,i»A»yj«5K Hefycbius exponit irritata, 
efferata: fecundum quam fignificationem a nomine fi- 
gnificante Araneum, dedudfumvideri poflit, nfitaraen^*A«y- 
?<affwpotiusfcribendumeflet,hanc deriuationem fequendo. <pti- 
herb* genus eft, qua: & (pxXxyji-not a Diofeotide dicituri 
ttih. s. ij/eitem^aAayjfrjraPaulo ASgineta. Galenuse Phalangitimficdi- 
jimfllc,' dlamfcribit quodmorfisa Phalangijs auxilictur: efleautemfa- 
cultatis tenifium partium deficcantis,quaiS6obiem, inquiti& tor¬ 
mina patientibus fuccurrit; 
jlNTIP^THIA. 
• A Raneasnonn,ifilingularesvbiqueagnorcimus,*uIlianima- 
jTxtium concordes,nec iriterfe quidem, quin & aliquod Ara¬ 
neorum genus eft, quod adeo vel ipfos parentes oderit, vt etiam 
ipfos edat. Inter Araneum, & Stellionem Ariftoteles bellumelfe 
at.p.cv I. feribit, deuorarienim Araneosa a Stellione. Idem etiam reperio 
bW.iI.r.idapud Plinium, h qui chamreleonum Stelliones quoddammodo 
naturam habere aflerit, rore tantum viuentes prarterqiiam Ara¬ 
neis. Quomodo Aranei lacertorum catulis infidientur, ante ex 
AriftotelediximuSiidqueiicidem PliniuscrepenttLacertorqm 
clib.n.c.24,, catulos venantur,hos primum tela inuoluentes,&tunc demum 
labra vtraque morfu apprehendentes,amphiteatralifpeftaculo, 
dZi./tf.f.74 cum contigit- Eodemauthore, librat Araneus,/fefilo in caput 
ferpentis porrefts fub vmbra arboris fu®: tantaque vi morfus ce¬ 
rebrum apprehendit j^vtftridens fubindeac vertiginerotata ,ne 
filum quidem defuper pendentis rumpere, adeo non fugere queat: 
et. /. ■var. necfinisante mortem eft. Phalangium ceruos, vt./iElianusenar- 
hijl.i .«. latitanto malo afficit, quanto etiam homines, ita vt ftepeinre- 
pentin® mortis periculum veniant. At liguftant hederam, mora 
fus nihil adfert detrimenti; hederam vero fylueftrem elle oportet; 
{Ub.g.hift. Sicille, c®terum Ariftoteles ceruos morfos, vel a Phalangio,/vel 
c. j. aquouisgeneriseiufdem, cancrostradiditedere, idemquehomi- 
hibus prodefle putari, fed non carere faftidio : atque hoc affirmat 
f Ub.S c.^^ „aftruirquePlnius^ dum ait: cerui pcrcuffi aPhalangio', quod 
eftAraneieenus ' ' i - > r, 
'xlib. ri.c.ii 
biUb x.ob- 
Jtruat.c 21. 
Ichncrimo 
nisVefp® 
cum Pha¬ 
langio pu- 
g“a- 
_,aut aliquo fimili, cancros edendo fibi medentur. 
Diffidet itcrn cumIchneumonei6 fi Ariftoteli credimus. Venatur 
enim, inquit, Phalangialchneumo. Quod Plinius ita ttanftulit: 
Vefp®, qii® Ichneumones, appellantur (funt aut minores, quam 
ali®) vn um genus ex Araneis perimunt,Phalaugium appellatum, 
,, & in nidos fuos ferunt, deinde illinunt, & ex ijs incubando 
fuumgenus procreant. Bellonius^bellum hoc hisverbis deferi- 
pfit: Sed aliud animalculu eft, e Vefparum genere, quod Ichneu-r 
mon Vefpaappellatur, & bellum internecinum habet cumPha- 
langio: quoniam vero eorum pugnam vidimus, ipfam hoc loco 
commemorare libuit. Ipfcdfi genus eft fanguinis expers, forma 
Api fiue Vefp® , vel raagn* f ormic® alat® perquam fimili, Vefpa 
tamen minus in terra etiam fuum latibulum quemadmodum 
Phalangium faciens SuperatPhalangium,quandocunque id ex¬ 
tra fuum latibulum inuenire poteft : atli in latibuloidado- 
riatur, {®penumero te infedla redit. Accidit, vt Ichneumon Ve¬ 
fpa Phalangium efuolatibulo egrelfum corriperet, atquepoftfe 
traheret, quemadmodum Formica tritici granum, idque quo vo- 
lebatimpelleret,tametfinonIine magna difficultate: nam Pha- 
langiumpedum vncis obuia qusqueapprehendens,quantum po¬ 
terat, renitebatur Ichneumon vero fuo aculeo, quod inftar Apis 
exerit, varijsin locisipfumpungebat. Defellusautem ifta pertra- 
£l:ione,auolauithocillacaberrans, adbaliftifereiadtumi deinde 
fuu Phalangiijrequirens, nec quo reliqueratloc6inueniens,eius 
veftigiafequebatur, qualiilla odoraretur, non minus quam canes 
leporum veftigia.Deicdeinuentum plus quam quinquagies acu¬ 
leo pupugit, rurfumque pertrahens, quo voluit,produxit,iftic- 
que plane confecit. H®cille.Apibus quoque maxime hoftiles funt 
Aranei, vt ante quoqub diximus, quia cum pr®ualuere, veinquit 
Plinius, frequenti textura telarum enecant alueos, Meminit & 
Philes, canens: 
ic ,a,'i 
Kaf 
Serpsnf^ cum Vejpa^ hirundo, rubetaqi 
Tormictqj, Tinea,purui, ^ PhuUngiumt 
ViriduqjfteUio, afiafler frodigm, 
Infejii jif umfunt pervili exummi^ 
AVC^VKlA. tEj$.SAGlA. 
A RanCaruro vekitipenfa,authisfimile quidpiam,it}quit.Ant. 
Mizaldus,«per Aufttaleni aerem Volitare, exfpatiariquefi 
animaduerfes pr®terea fuliginem finemanifefto itiipellentis fen- 
fiidecidere, & tenuialan® vellera per coelurn ferri, ad futurami 
tempeftarerh, autliyemalesdieS plfiuios hiticpr®nunciare nihil 
dubitabis: Etrurfus. Aranearum, i, filamenta per aerem friotu va- 
cLib.deJig. go multipliciter delata, ventoruth ,& pluuiarum certiflima pr®- 
•Vtntor. lagia veteribus dederunt. Theophraftum, &cAriftoteIemrntel- 
frobl. fia. ligit: quorum ille: fi per aerem , inquit i mult® ferantur Arane® 
ib. 6 }. futuri flatus inditium datur, veltemporishyemalis.Hicveionon 
eadem tantum habet, fed tatiohefrl qiieqiie iddidit kis. verbis: 
Cur flatus futuri inditium datur, cum per aerem ihult® feruntuic 
Arane* 3 Vttum qiaod Aranea fuo fungitur opfere, cum c®lumfe- 
rehumefl::fetunturauterBfila,quoniam refrigeratus aer in terram 
corruit: refrigeratio vero hyerais primordium eft! itaque ihdidrfi 
fitilla Aranearum perlatio. An quodpoftimbres atqueArane® 
viu®vniuerfim feruntur: opus enim fuum Araneus tuneexequi- 
tUr cum coelum ferenum eft, & occulit fe impatiens frigoris, curti 
hyems vrget, traftufqueaflatu nimium eruit filum; poft iihbrem ^ 
autem flatus magna parte oriri folitum eft. HscArift. Sed&ipfi 
, Aranei fi fponte decidant, &a nemine moleftati,imminentem Peftisifi, 
pluuiaiTipr®fagiunt Telarum eorum multitudopeftis fighum, ditium, 
veluti colligerelicet ex hocce Plutarchi: e Pr®ierea quis medicos ^ Lih.de ori 
peftilentcmxftatem pr®dicerceX telarum Aranearum multitii- iul.defeli. 
dine, aut vernis ficis conicis pedem referentibus patietur, qiii c6- 
tendat parua magnorum non pofle elfc inditia. SiquidruiUam 
Cafumue minetur, ipfi primum Aranei cum fuis decidunt telis, 
quod Pliniiis/tetigit, inquiens: RuinisimminentibusiAranei cil tub i c.it 
telisprimi cadunt. Eodem Plinio^ authorej incremento Omniu glih.lt.t.ri 
futuro telas fuas altius tollunt,& quia fereno coelo non texunt, 
nubilo texunt mult® Arane® imbriutiifignafiint.Tbsbanistefte hlnSoeeti’ 
Paufania,Ii cupoflPhilippimotte,rcgnanteiaAlexaiidrb coaiffi ek. 
edent prxfidiu intra vrbis moenia recipere, futura eis pernities eft 
diuinitus fignificati. Nam cumlegifer® Cereris, fub Lemffric® 
pbgn®tcm))Us Arane® albas circa templi valuas texuillint telas 
adorientibus iam fines Macedonibus longe diuerfa protendentes, 
nigro oihnia opere compleuerunt. 
F R O B t i U A t A: 
A Ntbnius Ludouicus« medicus Olylfiponenfis quirens ciir 
AraneaininedijscaflribusexcubarecotifueuitrAn quia,in-yia. f.arti/' ' 
quit, cum®qualcsfintqu®acentroferuntur,inmedio,confiftes, ij. * 
pedibus yimffa tenens filorum, qu® neuit exordia, facile vndique 
perfen tirc potefl:,fi qu^ in plagas temere beftiola conuolarit. Quo 
argumento nonnihil philofophiam colentes principiumfentien- 
di in corde haberi volunt, atqi illuc omnes fenfus tanquam ad ca¬ 
put fontis, corriuari & tendere contendunt, quod eam fedem apta 
efle affirmat ad nuncia, & legationes fenfuum omni ex parte ve- 
^ nientescapiendas. H®cillc,qnaieanimum noftrumeiufquepo- 
C tentiam,feupotiusfedemPhilalt®usiArane^inmediocaflidum 
fuorum fedentiaflimilat, dum ait: Aranea fe in medio conftituFs ccela lrtAtii 
circundatis telis in orbem fere vndique vim fpargit, & ftudiofe o- fiat. 
mnelilumobferuat,ncexternoincidenterumpatur, & vbirupta"^ 
fit, illico reficit, vt venari Mufeas, & paftum queat Vt igitur Ara¬ 
neus in medio ftaminis circumtenfa vndique tela quocunq; adit< 
fingulisprouidet, confulit: ita animus vniuerfi in medio c®lifin- 
guiaperficit,fingtilifque fuamvimanimalemimpartit,&alijsil- 
luftrius,alijs vero obfcurius. idem Antonius c Ludouieusqu®rit 
cur Arane® fila,& telas fubtilillimas mittunt,intcxuntque quibus 
Culices, & imbecilla irretiuntur? aicj An propter fuum id quod 
fons habent ceu corticeum vellus,quo paulatimdepeio, dedu- 
(ff oque in ftaminis morem & minui illas, & filamenta edi contin¬ 
git. Namitain Vcrmiculisillis paflim euenire confpicimus.qui 
mori arborisfolijs depaftisfilafericaambitiofaex proprijs excre¬ 
mentis producunt,qui & vitam pro Bombyce.propria fubftantia, :i 
paulanminfcricum illud vellus nimirum adfumpta, permutant; 
An vero quia ineft illis natur® fponte lanigera qu®dam facundi- 
tas,vt eft apud poetam.- 
£) Ceterufunt venter, de que tumen iUurtmittii ' 
Stamen, ^antiquaeexercet Araneuteiut. 
An vero quoniam ftatuto quodam tempore alui intus nafUrs 
corrumpitur, vnde excrementicuiufdam modo tanquam fubte-» 
gmenquoddamadincra intelligatur,exquotenuillimiilli com- ' 
plexus fiant, quibus Apicuias,& Mufeasinuolantes conuenantun 
aStH.t. £■ 
phem. 
bSrfi. 
M O R A L 1 As 
CCitaadmodumallegorilieft,qiiam Spiritusfanflusiri Arahe^ Vahiraltes 
xJtela (operenimirum labbriofopatUmqiftugiferb) fpeftandam pcf Araaej' 
ih multis fcriptur® locis proponit. Atq; adeo ii'quis impiorulu telam in- 
doreS quos iU congerendis opibus & infinita vanitate alia profun- dicantur, 
dilnt, re£te fccttm contempletur; inUeniei impium veluti Ara¬ 
neum labore inani diffluere, & inipfo fuo conatu totum perire. 
Siclegisin Efaia, C. fy.Pfal. 38.89. lob: 8 Aranearum tela fiducia 
eiiis.Fer Araneas item Arifton Chius dialeifficoiumfermolies in- 
telligebati qu® nimirum artificiofeadmodS elaborat® funt, nulli 
vero inferuiunt vfui. Aftrologorunug®, & ambages (aiuntgra- 
uifflmi, & celeberrimi do£iOresBafilias,&Auguft|hus) videntui 
ornninopeifimileS Araneaiumtelis.inquaS fi Culex, fi fvlufca, ft 
quM aliiid inciderit, inUalidisiftisbeftiolisfimile, irretitum repi - 
netur, neceuaderepottft,fin validu irruperit animal, facile ela^ 
bitur & exiguaS illas difeindit telas atq; demolitur. Beftiol® cert® 
Mufe^q; funthebetisexiguiq;irigenij,veiexilis,flaccidiq fpirfius 
homines, puero illi centiim aUnorurh a feripturis rnerhorato non 
iriiuria comparandi, cum puerilibus iftis oblciffeiitut: bosqui- 
.dernaftrologicis metidacijs, ac vanitatibusirretiri confpicimus, 
EcFlutarchusfabularufcriptoresArSlnciS «c6parat,quoniaqu® olL dt 
aiunt,exfeproduntniillofundamentonitentia;notamen;inquit, ^ o/if^ 
ignoiasiftanoaomniino germana eflrefabularu,&inaniu figmen- 
* torum, ^ 
