2fQ VlyfsisAldrouandi 
^ ^ ‘ dCf 
, purpurea,riibella.dulcia,tenera,auftcta,Ce- ^ dare. Meminit iftius prartcrca, animalis d Ariftotcles, quo loco 
a, Cretica plenis craterisinfunduntur Taceo dePediculis animalium agit, quos in pifcibus fimiles Multipedis i 
vinacandid 3 ,Dlgta 
cuba,Falerna ,Chia,v>,^^*w„ ..—; - 
meiifas fecundas a Tarentinis allatas In fumma nihil deliciarum, 
nihil cupediarum acvoluptatum non exhauritur, vt tam potens 
dea (eft enim Podagra Bacchi Venerisq; filia) cum fotoribus fuis 
Chiragra atqi Gonagra, molliter quicfcat.At Aranea pauperis 
domum lasta petit, telas orditur,textrina: manibus & pedibus iti- 
cumbit, venatur, nullas intidias, nullius iam formidat infultus, 
(vt dicam breuiter) vacua in aula dominaturiac ne^rgo hofpitem 
ingrata videatur, eum a Podagra^ infidijs (eft ehim bellua illa ad¬ 
modum infidiofa,vt qu* nomen non raro mentiatur,humiq; fer- 
pat) Iccurum tu^tumqj reddit. Siquando tamen Aranea nihil agc- 
te, feu calida feu frigida in ades irtepferit,haud diu poteft cum A- 
raneaconfiftere:non igitur mirentur diuitesocioli,fi varijsac hoc 
vno morbo affedli ftepe decumbunt, cum nec medicum,rrec vera 
medi camen ta admittere vclinc,laborem,induftriam,frugalitate. 
Eunde apologum eft legere apud Petracham in epiftolis epnft. jj. 
'B At V L A, 
--b 'T— —r-—r — , 
his elfe dixit praiterquamin cauda,qua illi latiorem habent,v 
uitq;«ter ■mXv-mhi,s,\6, eft, multipedes Afellos, quoniam atx, id 
eft, Afelli nomen hoc communi vagumq; permultaanimalium 
in Gracislit; nam & in quadrupedum genere, pitciiim & LOcu • 
ftarum Afelli nomine aliquid indicatur, quam obeaufam multi¬ 
pedes ille adiecit, idq; animaduertentes Latini veteres a pedum 
numero Multipedas eos vocauerunt Galenus Litoks Vocat,&a- 
pudfuos Kvtifigs vocari tradit, &ipfos omnino euideoter depin¬ 
git his verbis: Afelli animalia iunt, quar in globum feipfa contra¬ 
hunt. Eos ippcliantquidam apud nosfabas , quoniam efculentis 
fabis fimilcs plurimos videre datur nafcCnteslub hydriis, quib. “ 
ruralesaquam defontibus portant,iplasq; propetocumcollo- ' 
cant:ldem Galenus pluries Afellorumhorum meminit,aciem- ‘ 
perfubhydriisnafciaddit, vtDiofcoridem fccutusvideatur,led 
notandum Galeni interprctein, quotielcunq; Galenus Onilcos 
nominat, Latinis Millepedas dici,defuo adiungete, hoc enim 
n.ullibiin Grtecocontextu eft. Aquointerprete deceptus And. 
Matthiolus miratur, cur Plinius Millepedam animal e Vermibus 
si Lib. 7. 
Liniinuen 
cio. 
, piloium multis pedibus arcuatim repens vocet, nimirumlulum 
A RachnepuellaLydia,Idmonisfilia,lanificij peirltiflima,adeo cumquoOnifcum, vtdixi.turpitur confudit. Marcellus Virgi- Etymuna, 
vtuPliniuslinum & retia primam omniummuenifletradat, liusaic«v«5 Grtecisa iiuido corporis colore quafi afinos vocari. 
fedquidfi addamus incellum, nam cum pluribus inftriufti hnt 
pedibus, tardo tamen procedunt gradu. Diofcoridi, vtdixi etiam 
KnSic&thf vocantur , Scribonio Laigo , Marcello 
Empyrico Cutionas, Italis Porcelletti quafi Porcelli a totius cor¬ 
poris fpecie (vnde rcccntiores Latini etiam Porcelliones voca¬ 
runt:) Germanis Kellcrelel, quafi Alelli cellariorum, (quod vbi- 
que inlocis humedfis, maxime cellariorum parietibus & feneltrls 
pluuia tempeftatemadefadis proueniant.) item Holtzuuenilc; 
BelgisPillebeddc, Gallis Cloporte, Clofeporte, Porcelct,At)gli- 
ce Chefelippe. 
b lib. e 
Metam. 
quanquam cius vfum apud Hebr^orum antiquilfiihos mulco an* 
tcfuille competimus. Alij aMinerua nendi omue, iuendi, texeri- 
diq; artificium edodfam eam fingunt, ijsq, dotibus cumfuperbi* 
ret, negaflefe aliquid a Mineruadidicifle, Sc quod intolerabile e- 
lat, eoprocelliliearroganciariVtdeteillifenoa vereretur aquare» 
eamq, in certamen vocate, quare indignata Mincrua, virgine a- 
criter obiurgata opus miris irriaginibus intertextum ac varium 
radio difcidit j quod cum virgo agetrime ferret, laqUeo vitam fi ‘ 
hire capienteth,mifarata Pallas non quideih ftatim eam moriri 
voluit, fcd ita tenuilllmo funiculo pendentem in Araneam ttans- 
Tormari, 
Ita viue quidem,f en de tamen improba, diXit 
Lexqj eadem pcent,ne fisfecura futuri 
'DiStatuogenertferisqjnepotthuseflo. 
Qyam fabulam qui exadius volet,adibit iOuidium,qui diligeu^ 
cLb ' l a tiflime ea confcripfit, licet paulo aliter. Scribunt pratereaGraci 
, * ‘ f CalioRhodoginoteferente fuiflein AtticaPhalangaquendain 
n .ca.i . foror. Cum vero abMinerua hoplomachiam „ 
perdidiciflet Phalanx, & tela artificium Arachne, matrimonia fe ^ 
inuicem obfttinxere,indignatadeainteptilegenus vtiumqjde* 
formauit, quo ab fuo foctu deuoratut. Caterum Zenodotus de 
ortu ferpencum agens fabulam aliter tradidit. Inquit enimfnilfe 
hominemin Attica regione nomine Phalangem, qui fotorem 
, habuit nuncupatam Arachnen : fed Phalanx, vbi adoleuillec, ar- 
' tem militarem a Pallade dodus fuilfc dicitur, cum Arachne foror 
omnia illa diligenter didicillet .qua fpedant ad tela conficienda, 
& ad fuendi artificium. At enim cumPhalanii cum fotore rem ha- 
builTcc, fama eft itafadi turpitudine commotam elle deam, tam- 
quegrauiterfacinus tulilfe.vt ambos in ferpentes verterii.Arach- 
necumeirctgrauidaexfratre,iullacft:cx Palladenon fiucmaxi- 
mo vita diferimine parere, quareafilijs corrola fuit, quod etiam 
cateriseiufdemgeherisdicitnrpoftmodumaccidilfe. 
^ S V S IN M E D I C I N A. 
C A P V T XIII# 
DE MVEtlPEDlS. ET PRIMFM 
ontfeo fiue Afello. 
DE 
n: 
Emo hadenus, quantum videremihilicuit, tria diuerfifli 
materreftnalnfeda multipeda, Onifcumfcilicct, luium & D 
Scolopendram, rede diftinxit ; fed c contrario omnes fere rccen- 
tiorcs,quin ipfequoqjPiiniusinuicem tutpuer confuderunt. Mil 
lepeda (Luisfed infcribitur caputJ mquita Dio- 
feorides inteipieteRuellio, qua lub aquario vale ftal)ulantur,a- 
„ nimalia funt multis pedibus nitentia, qua concada manu con- 
,, trahuntur in orbem. Sed Plinius videns hac omnialulo edam 
conuenire,(huncenimintelligit,quainuis non nominet) Mille¬ 
peda, inquit, ab ahjs Centipeda, aut Multipeda dida, animal eft 
c vermibus terra pilofum,multispedibusarcuatim repens,tadu- 
,, que contrahensfe.OnilconGraci vocant,ahj Tylon &c. Qijod 
,, veioluluraintelligat, conftatexfubfequentibusilllamquano 
,. arcuatur, fepa (hoc quoqifalfiim eft) alij Scolopendram mino- 
„ rem perpitiofamqj &c. Item clarius ante dixeratfohapcpo- 
„ num fanare morfusMillepeda Spea (lego Sepa) Graei vocanr, 
oblongam,pilofii pedibus , pecori pracipue nocmam. Marcellus E 
VirgihusinfuoadDiofcoridis locum, commento,Millepedas in 
aquofis &humidispotius, quam fubfitulis vertit, Paulum jTgi- 
netam & rem ipfamfccutus : FreqUentiores enim in humrdis,qua 
fubaquarijs vafculis iuueniuntur, & Diofeorides non votj 
#D) ieM,quod eft fubhydrijs, fed isjra quod eft, vbi hau¬ 
ritur & tradatur aqua, inueniri & agere Multipedas has dixit. 
U fl 1- Qjjod & c Theophraftus fcripfit his verbis:Serpentes, Lacerta &c 
ij .p at.c.4 j j quod fine potu viuere poliunt, nulli dubium eft. Afros 
hac Onum (fic Latine verti t Gaza) mandere affirmate aiunt, qui 
„ apud nos Vermis quidam multipes (aterq; de fuo addidit Gaza, 
,,fed Onus ater non eft) gignitur ,lcfe in orbes conuoluens:hunc 
,,autemlocisillismukum admodum nafei,natutaqjeffehuini- 
,, dum narrant, tore vero partem carentem pluuia, fempet abun- 
V 
Y^M<,inquit 4 Diofeorides, exvino poti difficili vrina &re- 
V^gio morbo auxiliantur. Eofdem illini anginis vcilillimum _ 
eft cum meile. Triti & in corticemali Punici calfadi. doloribus 
aurium,addito tofaceo conuehien ter inftillatur .Sic Diofeorides. 
i Plinius quoq; Onilcum bibilfe prodefle feribie vriii*, & poft: 
in vini heminamorbo regio refiftcre. Galeno etiam Oniici nem j 
Vnoialoco,&non vnum ad morbum celebrantur :tertiodeco- 
pofitione medicamentorum ad cephalalgiam, fiue diuturnos ca¬ 
pitis dolores, ibidemq; a Seuero feribit truo cum vnguentis vice¬ 
ratis auribus infundi. Et in fexto: quidam, inqiiit, agens de iis re¬ 
medias qua: Archigenes adgurguliones inflammatos fcripfit,eos 
in potu exhibent,aucdelingendos dant,aut dolentibus autaffe- 
dlis partibus illinunt, & valde feiuuari tcftancur. Iu odtauo vero 
aii Afclepiadem porum meminiile inter ea, qua; ad dyfpnoicos 
confcripfit, vt qui attenuatoriam vim habeant, verum quo confi- 
lio ad vfumipforum peruenerit, haberi fe negat. Poftremolibro 
demcdicinis facile parabilibus Onifeos inquit tiiros,cxmulfo 
potos regio morbo liberare ePlinius Multipedam adinflamma- cLib. jo. 
tosgurguliones etiam commendat, quod pertinet ad Onifeum, eap.^. 
vtex Galeno patuit, & quamuis paulo infra Millepedam anginis 
illini efficaciffimum putari dicat, tamen vetus codex legit Mul¬ 
tipeda .vel faltem ad Onumidquoq; referendum, nam Millepe¬ 
da exitialis ac pernitiofa eft. 
C A P V T XIV. 
DE IVLO AEQJIFOCA, 
S r N O NI M A. 
I 
kA®- Griecis, & Latinis Iulus multa fignificat.’'l»A©- in pti- Iuli varia 
mis eft manipulorum colledlorumfafcis: Scholiaftesa Apol fignificata. 
_ N ‘ » P .1 .....0.'«. M __ .a' i.. 1 r .4 * 
b libio 
eap.}. 
clib.a.de 
Ionii IbA®-, 1- ^^y/nglTr.«i avsxpfd^n Sitrun. ail6.I 
« A>!,n.jn)fi.Itidemi AfhcnxusexSemoDelio ate^Tnxfdtut.m^ayhUb.H. 
!cs/)St dom d.uTK .tttfacnpitdjeti 
^,xitiSM 7 T 0 Xt.Sii ovXisi xafio?.xs Atifiil- 
Et ibidem -.ire -iJv iut ins 
res Tt xgtftrxs xfi Tgs Tgstis rii FotiXgs xcif taoXiss An- 
ftnitieXoi xfi ,(_fl#Su'BAo(. 'ivXo/in, ibAo» i«. Qu.ibuS po- 
ftremis verbisCereri acclamabatur in hymnisineam compofi- 
tis.vtteftatur Euftathius ,dum ait: Ai,^t,n%(^ 'ixXot xtij (rjtjiius 
AnixtiTgJigXoi, l'fitcit’s Aiuitr^cu, ei xm xctf ift.- 
fjtiXiS TO 'toKeiOOf evXo, evXov tu, igXev la, id eft, plurimos manipulo. 
rum colleftorum fafces. Ibi tamen Euftathius. oOao» exponit 
mwetXxiAJje,, fiue Significat igitur «vA®-fiue’(!!A®- 
non folum fatciculoium hordei congeftorum fafciculuin , fed 
etiam hymnum,qui in Cererem concinebatur, (tefte etiamc^^^^ ^ 
Poiluce)qui alio nomine compofito dicebatur Ai),Kifi^<iiiA@-fi- 
ue AnfimsJtevX®- & Ipfa autem Ceres vocabatur 
’ovA«,fiue(BA#i), quod huiufmodi fafciculos rufticis largiretur. 
Sed notat ibidem Athenxus ibAo# dici laXaneiifpii uOm, 
cantilenam earum qua: lanam tradabantiquafigmficationc cita¬ 
tur cx hymno Eratofth.in Meteur. RutfumidcAthen.idepaulo 
poft 
