253 
i 
VLYSSIS ALDROVANDI 
PHILOSOPHI ET MEDICI 
BONONIENSIS, 
HISTORIAE DE INSECTIS 
LIBERSEXTVS, 
^uieH 
D E V E R M im V S. 
DE IIS IN genere. 
Cap. I. 
0 R D 1 N 1 S R A T 1 0. 
Vermes 
^uidhoc 
libro figai. 
ficent. 
O M r N » Vermiurn dud cQitipledov Ipfe- 
ftorum genera, primum ea iqu» parce ad¬ 
modum ab antiquis & recedtioribus Cele¬ 
brata funt, ac nomine tentjs potius cognita; 
aut non tara exafte dcfcriptaperparte^, vt 
eorum nobilitas ac pi^fiantia, a pr.rfium 
varietate defumi queat:deindeetiam ea quq 
pedibuscarentjVtfuntVermes terreni didVi 
Lumbrici atque id genetis plurima- de hifce omnibus boc libro 
agereinllitai. Porro qua: pedata non funt, exteris, de quibus tra- 
dlauimus. Infedlis, poftponendaeflc, nullifotedubium exifti- 
iHo.vtpote quxplantis proximam quandam naturam habeant, 
vbi enim in hifce totfenfusquotin Ape .Formica. Scorpioneije? 
His enim vifus, auditus, & quorundam fententia odoratus. latn 
fi Vermibusguftum, motumtadlumque adimas, quid erit reli¬ 
quum/Natura quoque minus nobilem horum conditionem no¬ 
bis ofienditin volatiliumInledForum generatione. Eorum epim 
fiquippiam nalci oportet, id primum ex Verme oriatur ncceffe 
, *ft,tanquamex imperfcdliorifuaducens primordia .Sempere- 
Bim naturaa rudiori generationem animalium inchoari cupit, vt 
etiam in alijs quibuidam Vermibus,qui poftmodumalati eua- 
dunticonfpicerelicet, primum enim ex femine quodam nafeun- 
tur foris duro obduAo cortice, intus fluido, forma fere,ac ma¬ 
gnitudine Carthani femini limih, ex quo poftmodum prodeunt. 
Accedit & hifce alia ratio qu* hxc animalcula pedibus diftituta 
ptardiftis ignobiliora declaret, ortus inquam, ac genetis obfcuri- 
tas. Qgid enim; nonne ignobilius ex putredine limi,autligni,aut 
l J »quam propagariper coitum, vt ealnfedtorumgene- 
WUdes radequibus traftauimus antcaSAtneinhuiushbrivcftibulole- 
tcrmium. ftorem deterream, nimium Vermes noftros extenuando, laudes 
eorum nonfupprimam, quibus haud exteris Infeftis iudicandi e- 
runi inferiotes.lllorum enim (i quis vfum defideret, habebit eum 
in cibis, ad augendas corporis vires.- in medicina, ad fanitatem re¬ 
cuperandam , qua nihil vnquam prxftantius humano generi da¬ 
tum fuit. Si vero naturam contempletur, non minus Lieumho- 
lum conditorem intelliget fatebiturque, quam Apis aut Vcfpx 
S uamuis nelicquidem Galenus lenierit. Enimueroquodfc tam 
^ exibiliter moueat vermis, varijfquegytis fe torqueat ac vertar, 
id cotum diuinx prxftantioriquenaturx debet acceptum referre, 
*quo eaproficifcitiir. Qjjamobtam metito accufandiautorum 
A plurimi, qui rtegligentfcr admodum horurp Vermium naturam 
perluftrarunt, acmemprix mandafuntp"oftetisindignum putan¬ 
tes ea pluribus laudibus celebrare, aci ntuefi, quorum putidus or¬ 
tus, lubricum Sc xquale corpus, oculosafpicientium ac mentem 
feribeutium aucrtant ac deterreant. 
JE ilf IVOC A. 
V Ermis nomen vfque adeo late patet appd IcriptoreJ ,vtnpn Vermis 
folum ad omnia Infeflorum generafeexccndat,paUcisad-jj , 
modupl exceptisifedetiarp ad animalia quxdam oblongiora fan- ^ 
guincprxdita, vtfuntLaeertx. a Agritola Vermem commemp- g JcTr l 
iatquadrupedemquiin Maiomciife natus in agrisexcurfit craf- ^ 
fum, longum digitum minimum, fupraterram viuentefp, cor-’ 
porcmolli,nigrb.fplendido, graciji ifthmo pofteriori corporis 
parte peftoti adherente, in manu fuiijptum pingui eas liquore in- 
ncere,pellerevriha.fedvnafanguineth.4 Alhertus MaunusVer- 
mU nomen oirinibiis animalculis coilimune efle ait; fpecialiter j ‘ 1 , 
Lumbrlcps terrx id nominis libi vindicare, quia defola tenx e.x- ' 
halatidne hafcanhir. Apud quofdam animalia pania anonyma 
Vermium appellatione continentur. Eft viaqu^-damquxame- 
dio ventriculo cerebri humani ad puppim tendens non apertafed « [l 
g <jux portam habet, in qua quOddam obftaculum : cius forma fi- ™ 
® cur pinea eft, quam anatomici Ventiem vocant, vtdocetc G.rlc- Verm' 
nlis In equorum cute Vermem quidam veterinarij appellant mor- cerebro*"* 
bum.qUeminhumanocxiftentem corpore herpetem ntincupa 
mus. alnhunctumoremexulccratum exponunt;cuius caufacre- 
ditur efle putredo contagiofa omnium humorum.Itali nunc tem- 
porisappellantilmaldelVerme. Puratd Carolus Kuinusitadici '^n' {■ * 
oblimilitudinem quam habet cum illis Vermibus,q^ui in aiborib. /r 
nafeuntur; vt enim hi intra corticem, & lignum exiftentes, arbo- j, ‘ 
ris fubftantiam corroduntcailernafquein.ea conficiunt;ita mate * ' 
ries huius mali intra pellem, & carnem conliftens,erodcnfque V*Tat T 
carnem, diuerfa orificia efficit huius varix fumunturdifferenti* J.'*' 
amateriapeccante,&partequamaffligit. nam qui nullum certam ' ' 
partem afficit, fed modo in hanc.modoinillam incurrit, volati¬ 
lis dicitur: quipedlasin parte antica occupauitpedloralisjantico- 
re Italis qui in coxis nafeitur, fed ad crura dilabitur Canino Ver¬ 
me; quemadmodum Verme mentagra appellat noftri veterinarij, 
quum malum eumfibi locum elegit ,quiintra caput,'collum, Sc 
maxillas litas glandulas centinet. 
Hk 
S r.ijo . 
