266 
Vly fsis Aldr ouandi 
B 
bus. 
brito Ubo- inilis,acrecorrefis,(pIntusofFcn 5 ens,contincBsfcbtis,huiusciimin 
tancc. terdum «idercc totam corpus frigidum,nonnunquatn calidum cu ma¬ 
larum altrtius rubedine fieri, fumpto ad Lumbricos necandos medi¬ 
camento,ftatimplurescdaxit, & incolumis euafit. Nuncadfignade- 
ueniam, & primum quidem comunia, deinde propri* cumfq-, Ipeciei, 
ac poftea ad alia , qus diftinguunt hunc afFerftum ab jlijs fimiLbu'. 
Signa Com- Communes Vermium inventreciiftcntium notxfunt vigilix,&ctu- 
munia Lu- ditatum copia, quam piurimorum, atque crafforum eduliorum efus, 
bticotum. nec non aflidua eaque poft cibum balnea. mirio oculi transluccnt fta- 
lim,crenas liuclcunt, noftu frigido fudote profluu’it,ora faliuantinlb- 
iTincndic fitis magis accenditur,lingaa labiaq; arehunttonsfcEtorplu- 
limum adeft,facies pallet.naulc^ crcbtiq; vomitus adfunt,cibos auel- 
fantur,dentibus fttideht,nodl:c prxfertim linguam eieruntinam com¬ 
manducare videntur. Contingit quoqi interdum appetitus caninus,no 
ob aliud, nili quiahzc animalia interdum vfqnc adeo voracia funt, vt 
bl.Je Ther. ftati m rapiant alimentum a ventriculo, quo tempore, vt dicebat ^ Ga- 
Mdfi/e». lenus, corpora vehementiflimeemaciantur. Vitales quoqifundiones 
e lib. 5. e.ri. no parum ofFcnduntutiasgri enim iracundi funt,& inconftantcs. Voce 
Votis priua quandoqjdcftituumur.Nam AlexandercBcncdiftus Veronenfisme- 
tioaTCimi- dicus,8tphlolbphus egregius de mutis&impeifeftaloquentibus a- 
gens,inter alias caulas, quas ibidem enumerat,ci inteftinis, & ventris 
tnimalibusplurimos obmutuiflereflatur, exemplocuiufdampueli» 
in Cornelia familia m Creta, qu* oao diebus muta fuu, rigentibus o- 
culisemillls quadraginta Vermibus in Ibrdibus vna conuolutis,libera 
cuafic. Addunt A iexandet & Auicenna pnlfus patuos oblcuros atque 
difficiles, i/Themifon in^qualcs efle pulfus,vt plupmu tradit,eoquod 
cotiplbtum magnopere cfl occupatum. Funitiones animales pene o- 
mnes l*fa: confpiciuntur,vbi morbus ingraucfcatmam delirant quan- 
doque,i< maledircurtunt,pcflimeimaginatur, & interdum offenfam 
vehementer memoriam habent.MotiuxquoqueofFenf^funt faculta¬ 
tes,quia videmus non taro motibus quibuldam conuulforijs ^gtos ali¬ 
quando contorqueri: fenfus extetiotes valde turbati funt, & in primis 
vilus & auditus. Gemunt etiam quandoque &finc vila occafionc ma¬ 
gnopere clamant Excrementa porro fi inlpexcris,ridebis dura ficficca, 
vt dicebat Auicenna: qui & ratione adfert,quia vermes, cum humores 
omnesexfagant,reddunt fxees arida: & duras.Sed hxc fententia Aui- 
cZtb. cennxex toto vera non cft,vt putat e Mercurialis, eo quod experientia 
mtrb putr. compertum cfl:,rarilfimecontingere,vt qu' tentatiturLumbricis, nojr 
e/if, 8. habeant aluum fblutaminifi dicamus n6 folui aluum ratione Vermiu, 
fed potius ratione cruditatum, qux eo tcmpoie plurimx gignuntur in 
*gtis; Vrinx fpumolx funtjalbx, interdum obfcurx,fc.ercmper pet- 
tuibatx. Sudores foetidi&ftigidi, vt dicebat Auicenna. Sdliuactiam 
plutinia fluit ex ore; labia nodtchumefcum, & dic liceantur: eo quod 
de dic Vermes magis infcftant ventriculum, quam de noCte Tempus 
quoque anni nobisfignificate poterit Vermes. lam enim diifum cft 
Icnteniiam clle Hippocratis,cofirmatara ab Auicenna, autumno ma- 
Regiones xime illos procreati. Regio quoq;vtilitcreonfiderabitur. Dnflum.n, 
eonfideran- cftexThcophtaflo,&Pl nio,Atabiam,Atmcniam,Sytism,Siliciam, 
Boeotiam, Thebanam regionem maxime huic malo cllc obnoxias. 
Tasncarum Addes his fi velis Italiam noflram,Gcrraaniapi .Galliam,Hifpaniam, 
propria fi- plurtsaliasEutopz conterminas regiones-. Nunc propria cuiufquc 
gna. fpcciei lignaptofequamur. Latorum Lumb icoruin notas halce Pau¬ 
lus aEginctatradidit.ComitSiurcorpoiis graciiiias.& pu fus nxqua- 
Jitas cum inxquahtatc ( 7mpiTnrafi'i aventi IC rS , Kj 
: 6c haberi' Actius cade verba: nili quod pio 
9 
re»,& tofionis ca ufx ftomacho peclitiares c«antur,stque Sgti cibrfln 
refpu«int:compulli autem ad cibum naufcabudi,vix, quod alfiimittit» . 
deglutiunt, vcl etiam alTuroptum remomuht; plctirque vero aluus de- 
fccndit cOtiuptos humores egerens, & tympani modo inflatur.. Reli¬ 
quum corpus fine ratione contabefeit, neque tfufic nrq; euacuatiene 
modica fuborta. Atque non inomnibus omnia, qu.i lam comme- 
morauimiis (ignajinquircre oportet,fcd nonnulla ci eo.quod prxpoi- 
letintcrim,&plurima. Hxcautem eueniuntdum animalia perinte- 
ftina ferpun'. roduntque. febris aute calor vat ores (uifum cerebro ttafl. 
mittitprauos, ex putrida m vetriculocolleiiahumiditatc exhalantes, 
Hxc/Paulus. Actius vero hunc ie.modurn ci Herodoto. Cxtcrum, ‘ * 
inquit,hoc modo affciflos incredibilis motfus flomat hi ac ventris co- 
mitaturitulficulxquetenuiHiiTix, ac frcqu-ntcrittitamci; quum rame 
nihil teijciatur, in forr.no tremunt, &ptxiernsiurani exurgunt. Qyri- 
dam vero, & linguam foras cxcrunt, oculosquc clau lunt, & tac turni 
funt, cxcitamefque mol?ftc ferunt, ob imbecillitatem vigilare neque¬ 
untes. Quidam autem ocQlpsfinguinc fuffufos habent,» pi Ifum m- 
«qualera obfcutum, deficientem , ac lecurrentem ; quibufdam etiam 
appetitus deiedio accidit. Pueris etiam dum dormiunt, manducaro 
lmgu»,cui accidit confittr.atioorisin modum latflentium , aut cibum 
accipientium. Verum lixc pauco tempore, 6t per intcnulla fiunt, ali¬ 
qui veto infantespr*ter tationem, & cum clt.mote exurgunt, citoque 
lutfus collabuntut. aliqui etiam detibusflrident; quod cont ngere ve- 
rilimile eftanimantibus cibum attrahentibus, motdcntibufque ven- 
trem,8t inteftina. lam vero & ad ftomachum quofdam proct ffifle.o- 
ftat,naufearUmqucacmorfuumcaufasfuifl'c, fxpe etiam pctfcfe fut- 
fumreieftaiur,aliquando vero cum pituitofo quopiam hurr.orc.Qiii- 
dam etiam infantes neglefti motu deftituuntur.actcft^geraniur: atque 
inflaieoium,qu»animo linquuntur, tenuem quend.m A frigidum ' 
humoremexudant, SCYtplurimum liuelcunt. Contingit autcmali- 
quando, faciem.ficri rubicundam, maxime citea malas, verum col-it 
hic ruifus inpalloiem folito maiotem ttanfit.alij autem , inftardeli¬ 
rantium, peregrina veiba loquuntur in fomnis. alij decubitum trai.f- 
ituiant continue dormientes, angoteque vexa tut, atque ex loco ad 
lot um fefe vicilfim proieftant. Verum paucosomnirto rx his ploiate 
cpnflat.-plctiquc enim in mentis inopia & taciturnitate degant. Porro 
qui a Lumbricis rotundis infeftantur,etiam cibum aucrfatuut, Sdi 
acceperint, reuomunt; aut naulbabandi vix deglutite polTunt: febres 
enim cos cum vehementi extremarum partium rcfi getationcirtuUnt, 
C quibufdam autem venter ad tympani modum inflatur. Hxc Actius. 
Ex Hippocrate «aGabucinus hxc ligna recenfet. Lumbrici, inquit, mli aeLii- 
circa aluum his figtiis dcptxhcnduntui: fi (bmnolcnti fint non permit- bric,c 15. 
tentemorboi&cxtremxpartesftigidx, &cotdis motfus,vtinxcon- 
turbatx, & lingua humeaatut. Item qui animantibus in ventriculo 
abundant, fputo replentur, & fi tenuis quifpiam prodierit Lumbricu- 
lus.ampliusnonfpuunt. Qqlcunque igitur in ore ventticuli Lumbri¬ 
cos habent, fere in totum ipfos vom itu tcicaant: quibus vero in inte¬ 
ftinis eiiftuotjijtfos inferne cxccrnunt.omncs autem naufeabundi funt 
vomuntqiie quxeunque acceperunt, his qui punguntur fimiles funt, 
totoque corpore contrahuntur, ac repente arcuatimque mouentur: &: 
tormina accidunt interaneorumque dolores. Euaporationes quoq; ad 
caput delatX vertigines inducunt. & viiftus ratio, quxpixceflit, 
oftendettibi Lumbricorum generationem. Hxc itaque funt cctetutn 
indicia,qux fi cum ijs compa^s, qux feribit Auicenna de longis, non 
. j ---, . tritdubium,quinijdemfint,quiaPaulo&AeciQcxtcrisquemcdicis 
uit ’ aivuuxMicf Icgit^ /SgjtJwTvnie.id eft,ciiin tatditaie.qux de pul- vetuftioribustotundi,8c teretes appellantur. Porro hxc figna non ola, 
fudi<ftanonaccipiasquafile2cndumeflct,a«^'<r(piiv^w«J'«o«,ui'(t,«£r* fed potioraquxdaraanimaduettcnda erunt, vt mfuprafcriptis verbis 
«y»««Af<« :noncDimdcpuiru, fed de totius corporis irabccillitatclo- nos Paulus aEginctaadmonuit. Afearidum autem (quoium ledeseit A caridum 
quuntut.) At quod ccrtiffimum eft indicium, cum recrementis non jn redo inteftino,&cxtremo PphiniftereJ propria figna funt, Vchcmes Botx. 
nulla femm; Cucutbitx funilia redduntur Nunc in ijs, qui febricitant D itifciiia.tum partium/cufcdis prutitus,qui quandoq; ?gtHm in animx 
abundant: nunc febricitantibus accidunt, ex longo motbo continuas 
ftoraachitofiones inferentes, ac impotentem cibqium appetentiam, 
g Lcc.eiteir Eadem habet ^ Aenus, nifiquod addat cibosafluinptos cclcriict in 
fff, cxctcmctacoinnniiari. affidui quoque tamis Icnfus, & morius ftoma- 
chi caufam tradit, quod enim, inquit, viuificatutn eft in inteftinis, vbi 
recens exhibitum tibuiji c6fump(it,poftea ipfa foiida co pota arrodit. 
hCe Tffotb- Qux veto iigna ^ Hippoc. tradit,hxc funt. Species autem, inquit,alia 
' huius eft, qux v.-luti ramenta alba inteftinorum exit :qu* has noias 
habet.Nam vcluticucHmctisfemendeijcit quumqi ici unus eft iccur*' 
petit,vexatque (puitqi multum: quandoque non, quandoq; cum ve- ‘ 
hementer iecur vcxac,vocem in'ercipit multumq-, Ipuit, poftea fiftiture 
& inteftinorum max mus interdum dolotiinn-Icitur. quadoque(ca-“ 
pulxdolitant ,illicquefiftitur. C^,andoquc hxc latx Txnix figna“ 
dantut. t^jiis hanc bcftioiain habet, femperferme validus eft: cum ‘ 
vero debilitatur, vix fuftinct icficitutquc. Txniacnim earum rerum,“ 
qux ventriculum inttan:,partem aliquam (uinit,qui fi curatur,fanc-“ 
fcit:finminus Txnia quidem fponte noneiir,nccpcrimit,fedconfe-“ 
nefeit, &c. Pueris etiam dormi entibus fi latos Lumbricos habeant, os 
i l, ^iiiemor. figuratur ad fimilitudinem laiftatis, vt tradit i Hieronymus Mercuria- 
puer.c.S- lis, aliena loquuntur, ac etiam ftare loco nequeunt. Sequitur autS eos. 
Lumbrico- qui Lurabricosrotundos continent, vt docet k PauIuS-rogineta, tofio 
rum rotun- inteftinorum & ventris,tuflessxigux cum ficcitateirritantcsmonnul- 
doru figna. loscomitaturfi.tgulrus quoque,&fomnus cum palpitatione, ijqjfinc 
k Loco dta- ratione expcrgifcuncut. nonnulli & cum elamoi c expergefiunt, & ite- 
rum fopiuntur,pullus inxqualcsficfebresaugelcunt inordinatx ,qux 
cumexttemorum pcrfii£tionctcrtiam,intetim quartam,dievel notSfc 
aceeflionem fine ratione habent. Infantes autem etiam madent lingua 
inanitetexerta, & dentibus ftrident,oculis conniucnt, voluntqiquic- 
, fccre,excitantibus ipfosindignan(ut,oculi apparent f otpS-xXftui 
^«/Kjv-ra/.idcft.oculicauiapparentlcgitquida. 
, id eft. oculi apparent lubetuenti) genxquc rubefiunt, 
&iurfusliucnt:atqueh 5 cpaulaiiin,&exintciuallo.Q.u!bufdara naa- 
dcliquium inducit .-pruritus autem potius excitatur, quam cruciatus, 
quoniam vt vult Metcvrialis, inteftina ctafTa funt, & minime omnium Mercurialis 
fenfus participantia. Sed itaea quidem fententia hxc nob eft ratio fal- rcpit;h 5 fus. 
fumenimtftcrafraimcftinacxquifitiinmifcnfus non efle, cum coli¬ 
cus cruciatus, & quandoque in ano a flatibus ingens obortus dolor, id 
oftendat: imo vero pruritus non fit.mfi -irpar c maiitr e fciifili, vt fiib 
pbn-a pedum, io vola manus, &alijs partibus, fed quOd fiat pturitus, 
fit ob affiduum motum,& Jeuem horum animalcul rum .fFiixionem: 
in plantis enim pedum, & alijs partibus, in quibus pruritum excitate 
velimus, Icuitct admoucmus manum. Sunt pono & alij morbi com¬ 
plures, quorum fymp.ornata fimilia funt Lumbricorum , qux «CcE 'nLti 4.i/ej 
lius Aurelianus quanTuismethodicus,diligcntifrimepcifccutUi eft. Si tnorb dmtt 
gnuin itaque quo laborantes cpilepfia, & apoplexia difccrnuntur a la- cap 8. 
borantibus Lumbricis, eft fpuma qux non apparet in punis, du n ve Apoplexi» 
xatur Lurtlbricis, fed folum dura laborant,vel apOp!exia,vc! epiiepfia. (fgna. 
In prxfocationc matricis etiam accidentia cotingunt fimilia Lumbri Epilepfi* 
cis , quod in illis vox cx toto amputatur, & nccclfatiO prsccdunt que- figna. 
relxvteri,hifcevctoncqi voxex toto petit, neque vieri ptxceditmala Hyftericx, 
difpofitio, fed ventris. In laborantibus catalrpfi febres funt maiores, j-talabora- 
E quos pulfus in laboratibus Lumbricis patuos clfe, & obfcuros, didum tibus Lum- 
a nobis eft fupetius. Qui laborant ileo, ventrem adftridam habent, bricisdiftin 
qui vero Lumbricis non vfque adeoadfttidam,fcd fluidam potius. Ad guintut. 
hxc pallent Lumbricis tentati .dormitant ,& imet dormiendum ge- Ileus, vtdi- 
tnutit.atque clamant,quorum nihil fuftinent, qui ileo tentancur. Sto- ftmguatuta 
raachici humores habent in ventriculo. Lumbricis tentati etfi naufe- Lumbtico- 
•nt,vomunt; vix tamen vnquam confpiciumur duomere humores pi- tam in ven- 
tuitofbs.aut biliofos.fed pleiunque,autcibos corruptos, aut quidquid tte morbis, 
pOtant,& edunt.Cxtctum reperire eft nonnullos,qui ptoptietate qua- Stomachi- 
dam natutx id habent, vt in fomno deducant labia, corrodant,clartiSt, ei. 
non aliter ac illi, qui Lumbricis tentamur, fignUm autem quo diftia- 
guuntutilli.vnumadfcrtura Ccclio Aureliano,8eeft,quodifti vtilita- 
tetn percipiunt ex cibi paicUateteoBtrafaciunt, qui excruciantur Lum¬ 
bricis) 
