2(58 Vlyfsis Aldrouandi 
t.rofeaa,diisabhocmalo,vtlibctareturifupplicabat.Et cum Deus A herbaLumbricorutndicitur.cpeofdemegtegi^cdeijciat.Abtotonu 
eam eo in loco, vbi Deus meden lup- id ipfum qUoque pftare afhrmate aufim.cum fuinbgni amantudi__ 
aEfculapius abeflet.miniftri eam eo in loco, vbi Deus meden iup- 
plicibus folebat,quiefcere primum iuflcrunt,deinde capite eius re- 
fe£l:o, vnus eorum manuimmilla in ventremj Lumbricumjferam 
fane ingentem exemit. CaputVero in fuum locum, Scmiltinam 
harmoniam conantiirrellituere jidquepra:rtate non ponunt: in- 
tetim Deus reuertitur, illisq;in'crepatisj quod rem fupra artem, & 
vim humanamaggreilifuifleht. ipfediuino &ineftabili modo, & 
eaputfuo corpori,& mulierem relHtuit. 
VT FVGENTFR, 
dantur. 
.ET OCCi- 
L 
fuccurdatus cum meile, vtrf Petrus Crefcentienfistradidtt. Nihil ^ ca ad Pifon.Lucius ApuleUsUb de v.rtutm netoaru .. ^poam 
efficLmsadexi£enLvcntrisinteranea,acLumbricoseijc^ C bricis putgandis,herbaplantaginiscontundes..nqmt,&fuccu ems Cham^py. 
decockerrio,Veldeliguladabisb.berequamumpot«er ,Lum-rh^ 
Vmbricus,an fit morbus,an Tymptoma inueftigaruut alij, qui 
j_adiligcntiffimc fuper hoc quailito fcripferunt. quum viderent 
a 14. pluiimos circa id dubitalfe.« G alenus toto genere prxter naturam 
Lumbrici efle dicit his verbis Sunt porro ex genere eoi um^qu? tota rubltaii- 
toto gene- tia prxter naturJ funt, Sc Afearides, & helminthcs liue teietesfint, 
re prxter fiue etiam latx: quocirca & prorfus eas expelli e corpore coueniet- 
naturam. „ Expelles autem, fi prius enecauciis. Necabis aiitem amaris me- 
,, dicamentis. Viuentes namq; obfilluut inteftinis adhxrehtes, at 
,, mortux expelluntur vna cum ftercore. Expelluntur cum hoC et- 
„iamviuxi fedftupefaax,&Vtitaquisdixerit,femimottuxfa- 
Vermesin- ,, dtx. Atteretes quidem abfinthium perimere poKU, latx vehe- 
teilinoru j) mentiorannedicartienca defideiaatjcuiufmodi clt filix, pari ino- 
cnecantia ,> do qu£ect(j»s«p(5Gr*ecedicitur. Qu^propter?vt ad plenam horum 
iimplicia. animalculorum curationem perueniam, ea primum tradam auxi- 
b Fhyteg.li. lia, qux ad Lumbricos enecandos omUes, & educendos ex vaiijs 
4.C.I. audtoribus collegimus, deinde qux cuique eorum generi propria 
Gentianx. fintjquoq; ordine feu methodo curanda fintfingula. Suntftirpes, 
Pieudo di- qux radicibus &fibrillis Vermes ^mulare vid£tur.vnde eas ad Ver- 
6tamnum . mes valete iudicauit b Baptifta Porta Neapolitan. Gentiana minor 
Marrubiu • radicibus conilat numerofis, albicantibus, tocudis^vti Vermibus. 
tufx & emplaftri modoimpofitx Ventri, Vermes, fi qui intellino 
- fuerint proculdubio hecantific & Vulgare diflamnum, quod alij 
a^bum, alij pieudpdidtnmnurn VocAnt. Rapxdomefticx femen 
Vermes enecate aUdio.Marrubij foliojum puluare necari animalia 
c Cap-roi. teftatut c Matthiolus. Valet ad Lumbri cos lapathi,& qxylapathi 
U.x.inDie- fuccus datus cum meile, vt«/ Petrus Crefcentienfis tradidit. Nihil 
fcor. efficacius ad exigenda ventris interaneajac Lumbricos eijciendos 
d Dt aerie, exfictatisin tegula ignita VetmibuS, exhibitoq; eotUm pului^u-' 
6 f *7 lo Verminantibus pueris. Nam confeftim reliquos corpori inhx- 
rentes excludit, Mizaldus. Sed abominanda hxc medicina efle vr- 
detur,qux eos,quos per aluum exclufimus.turfus in puluerem re- 
Vermestet dadfospracipit: quapropter eorum loco Vermes terreftresaccipi- 
reftres. antur. his quidam circumforaneus miracula xdidit codtis in aqua 
Kuta ca- communi, & per linteum colatis. Idem fe rutam caprariam, qux 
nraria. plurimis dicitur,aut eius fuccum fccliciflime vlurpafle mi- 
Mentha. hiretulit. Mentliasaridx farinam afperfam in potionem, ventris 
e L io.e.14. animalia pellere teftantur Veteres, ac inter exteros e Plinius.' Ma- 
Coiiandru ccr de herba Coriandro 
Vrigida vU herba coriandri dicitur ejfe, 
jlujiert^fimulquiddam -virtutU habere, , 
Uaneqj Galenus ait,per quam depellere ventre 
Lumbricos Ttneaee^ folet, (itrita bibatur 
Cum vinOiVel fimixta fumatur aceto. 
Alij id coriandri feme cum mali punici fucco,aut oleo,aut paflo in 
potu prxbenc.idem origanum hauftum Lumbricos pellere ait, & 
de oleo violarum, 
Lumbricos,inquit,necat infufutrt bibitum.vel inunSum. 
Hyflbpus. Similiter&hyfl'opi 
■ hecoBio faBa 
Sic vt coBafimulfint mei huius quoq^ficca 
Lumbricos ventrit eadem potata repellit. 
Zedoar. Zedoarquoque apud eundem 
Lumbricos ventrie depellere dicitur hauftum. 
Collus. Cofti vttaq; rpecies,tum Indica,tum Arabica eode Macro autore. 
Lumbricos pellunt purgant lentigine vuilum 
Si Iritiu cum meilelinOli, 
Melifla Collus autem idfacit Ob amaritudinem,qU? illi inell.Mchfla.qu^ 
citraria, aut citrago a quibufdam appellatur,ao alijs Mehflophyllu 
Oleulini ^ apiallrum commode Lumbricos pellit. Oleum lini infantib. fa- 
lubertimum efle iuniores quidam tradut ad Lumbricos enecados. 
flue id fiat ob peculiarem hni naturam,qua Lumbricis aduerfatur, 
flue ob oleum,q, omnibus Inledlisinimicum efle diximus. Scobes 
Ebur. eboris,fiuevcinofficinisdicunc, rafurxfingulariteradVermes in 
febribuslaudat Andernacus, quia non eas,vtrehquacalcfacientia 
Milton. augent.Mikoiuuare hepaticos & Lumbricos enecarejfManardus 
f Epi. I. me- aitiVnde putat milton non efle minium; quia tantum a veneni na 
dtc.lib.4. tura abeft,vt intra corpus aflumptum ad nXc& alia multa fit vtilc, 
fedminium vocare Plinium,quod Graiciammion vocant,vel ciii- 
Ocymum nabarim: quod Plinius finopidem,velrubricam,idilli mflto. Oci- 
fylueflre. mum fylueftte belliolas omnes humano corpori innafcetes necat 
g li.io.c.sp, tefte^Plinio. ficautem appellare videtur ocimoides Uiofeoridis, 
Cedria. quanqua facultates a Plinio commemoratas Diofe. multas taceat. 
hh jjimp. Cedria cu exficcet, & fimula corruptione corpore tueatur in cor- 
Nafturtiu. poribus natos Vermes occidere valet.iGalenus.Naflurcij femen a 
Lupini. veteribus celebratur cotritum er aceto, vel vino potum; efficacius 
Abfinthiu efle addito mentaftro,aluum tamen turbate,Lupini farina cu mel- 
marinum. le deliniSu, autin pofcapotu eofdc abigit. Abfinthium marinum 
perfe(e,autcumorizaco<ftumintetaneotu animalia addito meile 
Santonicu. pnecat,rhagifqj abfinthium idem facit. Santonicum in Padedtario 
B 
id ipfum quoque pftare affirmate aufim,cum fit infigni amatitudL 
ne.Itcm cardamomum eofdem interficit.Thymi pr^terea dccoftu Thymus.i, 
veluti tuta fcruefafta ex oleo, & pota eofdem exigi:. Omphacinu 
oleum largius pfertim potuminam & jp infantibus,ita ad hos vfus Omphacj- 
immatutum exprimitur- Oenathiuoidem effeiftus, qui omphaci- Mm oleu. 
noicontra enim vetris animalialaudatiflimum ell. Melimelx pt^- Oenanthi- 
teiquam,quod ventre molliunt, animalia expellunt: fed qua id ia- nu oleum, 
cultate efficient,cum dulcia fint mellisq; fapore, a quo nomen (uu Melimela 
traxerunt? certe dulcedine fua potius eadem animalcula nutrirent? cui Eubn- 
Quapropter dicendum eft eadem, qu* alioquin hxfiflent.impetu cos pellau 
excrcmentonl, quali in torrente pilees, quilargiorepxftatem im- Dulcia Lu. 
bre abundaucrit, rapi ac deorfum ferri . Ventrem n-ea mala mollire bricos in- 
inqUit Diofeor. Aut cenfendum eft eade mori,ob largioris alimcti terimerc^ 
affluxum,quofliftocantur,tanqnimiatepletiot)e.Ccrtenotamihi Saccharu.j 
hilloriaell cuiufdam puella.',vix vndeeimum annum egreflx,qux Vua palla, 
plufculos Lumbricos teretes exfiullulo faccariaflumpto peranu Brallic* 
„ cieccrat. Experiracto probatum habemus inquit Lemnius,pue- ftmen. 
„ torum Lumbricos vuarum pallaiu cfu expurgati,li ieiunis ablq; Cicinum 
„vllo alio edulio ftlis exhibeas Nam vt amarulentailla,ita dulcia oleum. 
i,afHuenterhaufta,Vermibus funtinimicaldiftcdienimacimmpi 
illos contigit fuauioris edulij copia. Verum vt ad alia redea, bralli- 
cx femen,eiuspfertim, qux in vEgypto nafcitur, potu Lumbricos 
pellititantoq; magis id prxftat,quanto'tempcratUia elt liccior. Idc 
facit cicinum olefim epotUm. Myrrha etiam fuaamaritudine,tum Myrrha. 
hecat,tumeijcit.Helenij,fiuecnUlx,campan?decoaum.Scyllaex Helenium 
aceto & meile fuitiptaiprius tn allata fit,oportet:aliog.n interaneis Scylla, 
maxime nOiiacEfetur. Dant & ad omnesin qcctomuifo corticem 
radicis capparis.Erucx femen ex vino potum,corpori innafcentes Erucx fe- 
beftiolas omnes arcet. Amygdal?amir?oleumqS prodell Agaricu men. 
r meile, fed molefte purgat StyraX cu therebinthinarelina de- Amigdal* 
Cummeiicjicuiiiuicitcj^uit^aL - - - . - 
Uoratus.AloecxfrigidaaUtlaaepota.cadefidecoftomeihadmi- amarx 
fta bibatur.finemoleftia educit. Tithymali femen eiufquefuccus Agaticum. 
circa cruttulas quinq; cum caricis, aut palmulis pinguibus mixtus. Styrax. 
Viticil folia,polypodiu, chamxpytis, centaurium minus ex aceto Aloe, 
tritum &potu.lltem eiufderadicis pondus denarij vnius,cum cya- Tythyma- 
ihis tribus Vini potum iquat. Cantharis in puluerg redafta ,& cum 1 , kmen. 
bryonixraditepota,Lubricoseducit,tefte Galen.inhb.deThetia vitex, 
ca ad Pifon.Lucius ApuleUs lib. de virtutib.herbarum cap de Lu- Polypodiu 
1 • . __j:- 1_ux-,l^«..,ir»;«;c/~*^nrnnrlpR.inanit,&rucCUClUS rliamenv- 
oncis puieiiuaibjiicioti -< - — 
de cochleario. Vel de ligula dabis bibere quantum potuerit, Lum- this. 
bricos & Tineas purgat, & Macer de eadem herba loquens. Plantago. 
Lumbricos fuccus depellere dicitur eiWf 
Si porcina 'vetUsaxungia sungitur illi. 
Idem qUoqUe de nepeta: Nepeta. 
Lotus, 6* inieBus Lumbricos enecat eiut 
Succus,(^membrie Vermes, necat omnibusipfe. 
Si mei lungatur huic cum fale plus operatur. 
Acidulam quoqiqGrxci Aizoumvocant,fecusamncsnafcente, Acidula, 
acido fapore proditam, ex vino potatam ait Lumbricos pellere. Ad 
eofdem facit fuccus auricul® muris, cum Zytho finguloru cyathus 
vnus. C ali da ite beta coda, atqj cum allio crudo fumpta, nitrofa. Beta, 
qua pdita eft,facultate eofdem educit. Punicu malum contufum, Punicuml 
ex tribus vini heminis decoftum ad hemina, Lumbricos pellit, ac malum, 
tormiua.cius et radicis fuccUs vitloriari podere eofdem necat. Ide 
thus facit Syriacus,atque atriplicis femen.Addunt psotericiexpi- Rhus Syria 
mento conftare,dormituris acetum acerrimu epotum Lumbricos cus. 
educere.Intct ea vero,q plurimum aduerfus hqc animalia poliunt, Acetum. 
eftcorallina nuncupata, q trita aut melli oxymelitiue commifta, Cotallina, 
D mulfavepota,miranduio modum ea necat, vel femimortuosedu- 
cit. Hxc vero a corallij fimilitudine > dum vtrumqj in aqua eft,no- 
men accipiens, & qux a cetum fere annis baftenus ad eijciendos e 
ventre Lumbricos, magui vfus efle cxpit.A«Diofcor. Sc k Galeno 
putat Gabucin.,8jv«,,S-«Ae4r2:o, dici, quamuis huic peculiarem ad 6.dtj 
Lumbricos enecandos vim ipfi non attribuerint, quain cora ma 
confpicimus. Eiufde fentemixl LeuinusLemn.eft.Sed cotalhnal ^ 
circumforaneos vodareait,quoniacorallio,qui in mariliguftico, 
aliifqjlittorib retibus fubducitur,adhxrercac& implicata fit. N^cc ' 
illudBfvw vbicunqjnatumxqualemhabetinhocfacultatemifed ' 
certis quibufdam Italixlocishocexpifcatutpharmacopolx.quod 
fubcorallinx nomine venditant. Eft ScapudZclandos Belgatuex- 
tremosjouos MattiacosTacitu$ vocat afociali concordia,coralii- 
na frutuculustcfte Lemnio wAndreasC^falpinus aquas acidulas, 
qux tenuiffimambituminisfubftantiam participant. Vermes in- ^ 
, terficete,teftatumreliquit. Omuesdemum, quosLumbrici^male , ' ' . 
habent,ichueumonis pili (murem Indicu vocant) auftote» Paulo 4 
fuffiti iuuant Cerefolium ex aceto Lumbricos, & Tineas pellere, 
fcripfit L. Apuleus lib.de herbarum virtutib. Ad Tineam ferpente, 
& Lumbricum rotundum Q^erenushxcpofuitremedia, bricos Si 
E Ergo cinif cornu cerumi proderit haujius; Tineas 
Vel nepeU tritum ex vino,ijellaBe capella 
Nec non ^ fuccus medici potatus aceti 
LrodeSi.pratereacum Baccho perfica frondis. 
Democritus memorat mentha conducere potum. 
Sumitur ahrotanum,necnon,(fr> vite melanthum. 
/illia per feft fanant, aut vU coriandri, 
6 ^in marrubium decoBum,hauJl»mqi iuuabit , 
Lulegiumve potens,agrejle vngatur acetum. 
Synthefis hac prodell vnda mollita calenti. 
Ceterum cornu ceruini cinis eius pualet,quod vt ait Solmus,dex¬ 
tra ccruini capitis parte enatu eft. Portulaca peofta, fereos fuccus, 
aut myxoiu decoiftu myxave ipfa decoifta atqi efitataidonea funt. 
