eliox.jf. 
iSicrit-iii 
5 . 
a Lii. i. Jt 
mtuUi. i. 
b tib. II. 
tVxr. olf. 
Liber Sextus 
&excnn&cus,&pecN>$,&angali. Vbieaadatuent> veAimcnta ^ 
cotidito. fiita ftceris Tinea: non nocebunt > eafdeni etiam arcet 
abfihthium veftibusimpofitum, vt b Plinius autor eft. prsftat idS 
irisfolo odore, propterea ijs qui pannos yendunt frequentillimus 
eiuscftvfus. Adidem efEciendumanifiquoqUefemen adferturi 
t Plinio, prsefertim li contuiidatur. itemque heliochryfon ,quod 
alij chryfanthdmon Vocant, odore non in eleganti. Addunt etiafti 
his veteres malumcitri, quod medicum vocant intra veltesrepd- 
fitum.eft enimodoratiflimutn ! item puluerem cupreffi per laneas 
vefteSielperfum. ACiti folia decodta expellunt Pulices, & Tineai 
£ veftibus. Laudantiecentiotes rofmarini puluetf m Et fi aliquath 
partem veftium iam eroferint, fuadet rfFallopius earniauandam 
elTe eum aqua, in qua purgata fnnt vafa,qu2 menfis apponifO- 
lent. V efteina Tineis non attingi, quse fuerit in funere , * PliniUi 
tradit. 
c A ip V t vin. 
DE VERMIBUS IN LAPiDlSrS 
& metaUmafetmibus. 
'QVntqni affirment in medio lapidum quorundam, ex quib. calt 
Ovtituraaibianimalia diucrfamm fpecierum,itcmqueVermes i 
dorfo pilofo,multifque pedibus, qui plerunque fornacibus, in 
quibus calx coqui folet, multum damni adferre folitifunt Con¬ 
tra vero » Caifalpinus in fodinis metallorum, fiue marmorum 
aliorumque faxotum, nunquam viuum corpus reperiri teftatur 
his verbis: Nunquam tamen repertum eft,aut lapides,aut me¬ 
talla. aut fulphur cottodi ab animalibus, vt folent ligna a Teredi- 
aie. Reperiunturautem Vermiculiin terracoenoia: quia putredo 
aquae materiacft opportufiiffirhaad eorum geueratronem: &rn 
fcopulis maris intra lapidum cauernulas reperiuntur animalia 
quadam, qu* dadfilos vocant, oftrearum medullis fimilia,& gu- 
ftuigrata, exaqaamatiBanitroiabentegenita. HadfenusCsfal- 
pinus. Ego vero quod ad hanc rem attinet nil habeo noui. cenfeo 
tamen animalia in faxis, & metallis repetiti polfe, quamuis id ra- 
tiffime accidat. 
V» 
C A P V t IX. 
DE O R 1 P S» 
O Ripas vocat Theophanes apud «Strabonem Veritiesinniue 
jiafcentes. At quia mirum videatur, & vitra humanam fidem 
credere, animalia in niue, & generati, & viucrej Strabonis verba 
in medium lubet proferre, aliorumq; veterum, qui de his anima - 
libus, quippiammemoriae prodiderunt. Strabo itaqueficinquit. 
In niue autem glebas congelafcere aiunt concauas optimam con¬ 
tinentes aquam canquam in tunica > & animaliain ipfa niuegene- 
rari ('vocat autem ApoJlonides Vermes, Theophanes vero Oli- 
pas,) & his optimam contineri aquam,ruptis autem tunicis ebibi. 
Eiufmodianimalium generationem aflimilareCulicu ortui, qui 
ex metallorum flamma bradfeaque nafcuntur Ariftot. etiam cum 
ortusinfediotum varios diiigentiffimeiecenfeiet, tradetetqj alia J 
er cognatis animalibus produci, alia fponte nafci,,& ex hilce alia 
ex rore fupra plantarum folia cadente, alia ex luto, & ftereore pu- 
trefadlo, alia in lignis > alia in animalium fuperfluitatibus, alia in 
aliis, demum dicebat aliqua etiam nafei ex fece aceti: quod quia 
mirum videri poterat, cum acetum putrefieri non videatur, obie- 
«Sioni occurrit dicendo, in his etiam qua: minime funt obnoxia 
putrefadioni animalia nafei,vt in niue, & igne. Etenim, inquit, 
,,in his qua: videntur maxime polle non putrefieri, animalia lia 
,,fcuntur. quemadmodum niUein vetUfta Vermes fitautevetu- 
,,fta rubens, propcerea,& Vermes huiufccmodi j atque hirfutli 
„ Qiji vero fiunt ex niue, qu* in tepore inuenitur, hiagni funt & 
„ albi.eundi veio difficulter mouentUr. Hascquoqj/jPliniusbre- 
,,uiterrepetijt, Rurfus, inquit, alia genera Culicum acefeens na- 
„ tura gignit, quippe cum & in niue candidi reperiantut, & vetU- 
,j Iti ore Vermiculi, in media quidem altitudine rutili (nam ipfa 
nix vctuftateiubefcit) hirti pilis, grandiores, torpentesque Hue 
accedit autor itas fcriptoris eius libri, qui de Plantis inferibitur, 
Atiftoteles falso putatus, hic enim probansplautasin niue no re¬ 
periri, & qui iu ea funt amaras cHe omnes, animalculornm quoq; E 
nafcentlum in niue meminit. Ita,inquit, fere noii inuenitUi plan¬ 
ta in niue.licctineavifafit nonnunquamproaenilfeivt & anima¬ 
lia qUsdam praecipue Lumbrici l hi enim innme gignuntur: 8 c 
phlomus,& herba: amaite omnes. Has itaque autoritates.qaidam 
parui facientes, vari]srationibuscontendunt,animaliain uiiiefie- 
rinonpofle- quorum ea potillimaeft, quod maxime a calore nix 
abfit: fine quo animal generari non potelt. cum etiam haud alia fit 
cauta, cur nihil ex glacie pr oducatur, qiiam qUod frigidiffima eft, 
\t Ariftoteks feribit, tantum abell, vt animalia iri riiUe nafei cre¬ 
dibile fic, vt eam illorum interius caufam elfe argumento fit,quod 
hyeme agricolae niues optant, quibus pernitiofe frugibus beftid- 
feperdantut. iiiquivero Vermiculiinniueconfpiciuritur,illos 
non ex niue natos, fed terra efflerfos, ac niuib. fe inuolutos fuif- 
fe credunt. Quibus rationibus acutiffimerefpondetc CagnacuS 
his verbis i Quod, inquit, negauere iri niue aliquid nafei, qiionia 
nix a calore maxime abeft, falfa ratione indudi funt. Si enim cre¬ 
damus Auertoi quarto libroMeteorum,nullates,qui ex elemen¬ 
tis cometeta fit, calore caret. & Arillotelesquinto libro degene- 
delnfe(ftis. 
t «'tiohe aWmalium, docuit nullum effe abfq; calore humidum ii- 
Si S-tffiH. nix riutem concreta eft, & eft humidum quid¬ 
dam, quanquam enim congelatione fit, qute exficcatio, qusdam 
'elft.fubftanciatamen cius eft vapor, cuius riacuta cft fuimrda, i^.i- 
nirnoq, negotio in aquam vertirrir congelatio veto eft, qu*dam 
exficcatio,fed nori fimpliciterj nam exficcatio fit liumido excritu, 
at in niue humidum no e'Xit,fcd concluditur potius,'ac velati viri- 
citur. Infuper Ariftotelesprimolib Meteovum.ait niuemeffenii- ' 
bem congelatam, & in niue multum calidum inelfe. Etlib. de ge¬ 
neratione animalium quirito ,'albedirietn abrieredicebatefle.aet ’ 
veroeftcalidi'&humidi,&niXeftaiba. QuibusomniUiis coft. 
‘eluditur, non maxime i calore niuem abelfe. ex glacie riuidem ni¬ 
hil fieri concedi Arift. poteft i fed nii minus,quam glacks f ioidri 
'eft :ha:c didaefleilva)f,39Av at nix minutie & licet di¬ 
cteris congelationem, efle v<ei^, 3 oX 4 «jniucmqrie congelntiO' 
tie conftate, tamen haud dubie in maiori congelati ent eiti v<j ah*- 
tiamaioreft^.fiiuemq;minus etfe congelatam .olii^icncg,»!! ndn 
debet, quodfifbrteglaciata niX'etiamfuent, tunc nihil. x ea nafei 
rationi confentaneumeft. neque dixerim glaciei deiifiiaic.m -6- 
tius,quam frigus ortum animalium prohibete,qU'oniarri i n • c nen- 
fiori,quamgl.acie, vtfunt multa ligna. Vermiculos nalei ccuiffi- 
mumeft. Impedimentum igitur cfta frigote, quod nunqi:::'riiin 
) niue tam efficax, vtinglacie eft, & multo minus, cuin niXSnlfl i>i'i- 
trefeit. Quod autem nix pernitiofa iit beftiolis,qua- frugi ItiV^ fiiric 
inimicJCjnon eft efficax argumentum contra Anftot lehferifiam. 
quoniam ficuti qua: in acre degunt, magna ex parte inaqua Ihffo- 
cantur,&qua:inaquisviuunt,aeremnonfefuriti nec tanumle- 
quiturfiillafuffocantur,inaqua, quodnUllanafcnntiirinaqiiai/i- 
tniliter de aere. Ita quse ex terra, & in terra Vermes nafciin tur .iiile 
, quse alia Infedlorum generis funt frugibusnoxia, perimi autUe 
minime mirum eft i fed non fequiturex niue,autin niuenhlluih 
oriri animal pofle. fi autem poteft, v: Atiftoteles rcftarur, tannifn 
abeft, vt ab ea perimi debeat, vt ab ea feiundum vitam .•igerenciri 
poflit nonieeus,acpifcibus extra aquam contingitihsm vtUle.'Si 
eft autor libro de refpirationef rtmU. 
Natutain locis cognatis ac familiarib.maxime fciaatur. & Theo- 
phraftus primolib. de caufisplantarum, SizitMm. ^ cpaiH-mt m 
TU ^ViU t(^'t CtKslciS TZ^IS i cqnda e- 
nira videntur animalia, & piant* manere, ac generar i iti proprijs 
lo ciS) fubditquewTraJw^'*!»»' vtiJ'*»,. a proprijs locis nihil pati,n6 
corinmpi.&y.de cauf. plantarum tradit. Vermes ad alias nans- 
latosarbores,quaininquibusnatifUnt,non viuere quapropter 
confentaneum rationi magiseft Vermes niue inuolutos, in ipfa 
niue natos, quam terra emerfos. riec de alimento illorum eft du¬ 
bitandum. etenimex qua nafcuntur re , eX eadem finedubio ali 
poffunt & niuem non effe rem fimpliceilij fed ex pluribus conerd- 
tamfcuiurmodi oportet die alimentUm pr*buura) ante liatui- 
teus. Sc cUicunque viuenti,interea dum generatur,tarittiril matC- 
tisefufficitur,vtetiamgenitofatis fitadvitam certofpaciqftfti- 
neridam, nullo eXcrinfecus ali mento accedente tdqricc videtibet 
autproprioihgeriio.autopealiena externum, & aJucutitium (nS 
illud ingenitum dici pi teft) nutrimentum, vtnaniradecer, cotri- 
paretur. quod fi nunquam fuppetat,panciffimaSca clies,'«'eihords 
Vitam agere, necdrum eft. Hifce dodiffimeMs; lilius Cagriatus , o ,,, 
i Ariftotehsaduer(arioscompefcit.C*tctumrfluliuS Cq.''hrSisili 
ger putat in ipfa niue Vermes gigni, quod iri ea mulcuhi Iit aetis. 
&fpititus,qui pofteaconcaleffidus hos generet Eft enim,inqtiit, 
ea niviis natura, vtfolura impinguet etiam & lutUm ex eafiac» 
C A P V T Ki 
DE LIMACE:. 
imacem Albertus, eumquefecuti vulgares; £: bhfciiri aatho- 
resturpiffime cum teftudincteiTe.ftri confuderunt, Limacem 
inquamjqu*conch.imlHam ttigore portet, dpinipoitairi Cicero Dafiiipiifi 
appcllauit.qu? tamenSc ipfa imptopricLimax dicitur,quamqnanr tJi. 
Theodorus Gaja apudAnltotelem Cochleam Lirni- 
cem vertat; a quo poUmodi decepti alij Cochleas; Litiracc squo- 
quenomioaruii:: SedPlinus diftinxit, vccumait, Btftiolaium” 
gcDfeta qussdamheibisinnafcuntur, raphano Ei uci, & Vermicu¬ 
li, item Laducis, At oleri j vtnfque hoc aiaphus LimaceS, & Co- 
chle*. Etturfus; Liin.ices nalcuritutin vitia, & aliqualido eierrri 
Coclile* minut* mirtirtl in modiim erodentes eam. Qdotief- 
ciirique vero Limacem Cochleam vocat idem P iiiius, lempef 
riiidam Crichleamnominac.Vt e contrario ColumSlla Cochlearni 
vbcat Limacem conchi implieitum;dum caniti 
ImphcitHs concht, Ltm-iX, hir]utii^ Campe. 
Adeo vt Limax floil Cochlealitfimplicitcf, fed Cochleahuda, fi¬ 
ne tcfta.feu domuncula fcarens: cum Cochlea fimpliciter dida fit, 
vt dixi, Domiporta Ciceronis. Limati ,inquitIfidorus eft Vermis 
Liriii, didus ec*quodinLimo nafcarur, Vnde Sc fordiduSfempef 
immuridus habetrir.EtantiquiirirnuS Varro Limsccmdicifcti- 
pSt a Limo, quodibi viuit. Albes to a niagnoLaha vocatur; Ait c a Lib. $. di 
nim;Lahu,vt putatur, eft tfcftucio (tuftudinemreum Cochlea c6- alnm.$radi 
fundit, vtdixi)nigra,fincdomovadensinf^luis. ApudGrKcos i c. 3. 
peculiare i quod fciam, corlieri non habet :repcrib tamen apdd taha. 
Aelianum ^ vocati, hoc eft Cochlearii nfidam: bUb. x.dt 
quareciim& Plinius Cochlearii nudam vocet,itaapud Griecos 
Venifle fiiipicari licet. Italis Lumagotto dicitur; firirii Liimaca 
Cochlea eft; Gallis Liriiace,. aut Limaeon; Germanis Schneelf:, 
Wegfchneck, Belchis Huyfsleclce: Hifpatiis CaraCol, Poloriis 
Sklimas, Yngaris Sarbacekld tfiga, AnglisaSnailc. 
