locas iliu- 
fltatus. 
qui fe gerere Jebeat, cum ad fimilem cafiim aeeetfitus fuerit, quidve 
primum interrogare,atque quteCgna perpendere. Diofcoridcsdeuo- 
ratas cum aqua Hirudines, fi ori tcnrriculi adhxrent, nonnullam fu- 
ftionisimagincm'pra:bereaffirmant, eoqueargumentofiaufiamHi- 
rudinemdeprehendi. Sed cum Aetiuscarterisplerisqjfijriptonbus. de 
lignis epotarum Sanguifugarum , tradiderit mclius,eiusveiba cbtolla- 
tij loco placuit fubneftcre, deindead curationem me conterte. 
dine$iinquit,cum aqua deuorata faucibus adhatrent, & mitaquempiS 
ftomachi locum,autipfioriventtis. Et primum quidem feniimexu- 
guntlanguinemrexpletse autem his.quz deglutiuimusviam obftiuLit. 
fuper eipletz vero etiam fanguinem , quem eiuierunt fotas profun¬ 
dunt, vt imaginationem inducanttanquam fanguis ciinternis locis 
teiedbetar. Caterum qui alfedlis contingit ctudtibnisfenfui,is fignum 
Gutatio. lifjj {jj Hirudinem deglutitam efle. Nunc ad remedia mc conueno. Si 
ori ventriculi adhzrentSanguifugz,excutientut telle Diolcoride mo- 
rijslbrbitione, (licco Cyrenaico, Lafcrpitij foljs, aut beta,cum accio 
aut pota niuis glebula cura oxyciato. nitrum ex aqua gaigaristatut, 
ant atramentum futorium aceto dilutum. Si faucibus h*reant ,in- 
iedta lupinorum farina, aqua frigida ore contineatur; & ad caro Hitu- 
bti-i.c.ji. dinesexilient,vtitraditfcDiofcoridcsRucll o interprete. Verum hoc B 
Diolcorid. loco mag»i momenti eft, quod circa finem trauftulit Ri^llius iniedla 
lupinorum fatina,Tbi Gr^ca verba fant, 
Marcellus Virg lius meliori fide, facito ('transfert) m calidam aquam 
dclcendant. Eadem ex Diolcoride veiba Paulus aEgineta tepetijt, qui 
caulam quoque huius confilij addit. Si incmbafim (id eft, lolium vcl 
labrum) aqua calida plenum defeendetit, cui faucibus Hirudines 4 d- 
hzrent, fimulque frigidam ore continuerit, exibunt illa: frigidioris 4 - 
qu* defiderio, VndeconijcitZoographusfic affeflUmnon fimplici- 
tetaquzcalid* infideteoportere, led profundius, vt collum etiameta 
gatui: ita vt locum calentem refugiant Hiiudincs, neque in giilam dc¬ 
lcendant , Icd frigidam qu* in ore eft, fcquantut, quam fcnicniiam, 
przteraliosvctctes,Aetiusquoqueapptobauithisverbis : Quzpo- 
ftremo,inquii,guitun affixa: runt,hoc modo elccutcre oportet: rEgtQ 
iu folium calida aquaexplctijm,vlque ad collum immittito, & frigi- , 
dilfimam aquam ore tenendam exhibeto,eamquc frequenter petmu- 
tatoj egredietur enim inde Hirudo ,ftigidz appetentia prolefta. A- 
Iclcpiades autem lauare praecipiebat , ac fpongiam teneram frigidi 
imbutam faucibus demittere, vt Hirudo fpongia: infixa extraheretur* , 
atcdeindelcnticulzfuccamporrigebat. Externam colli regionem tc- 
fiigctantibusobducetchortabatur. AtMys Apolloniusacctum,quam C 
acettimum propinabat item ctftn muria, ille niuis gleba calcfafta fo- 
lucaqac vtebatur: &efculentis potulcntifqucaluum tempcftiuc pur- 
gahtibus Hirudinum excernendarum gratia. Nam has vnacum ijs, 
quas per aluum deijciuncur,deferri fiepe affirmat. Remedium ex nme 
cumoiyctatopotainquibufclamDiofcotidiseditionibus nolegitur: 
Marcellus Vergiliasquoquenotat, tanquam inqubufdam exempla¬ 
ribus Grzcis non reperiantur, apud aEginctara tamen, & Actium le- 
gitut.Nicander quoqueoxycratum per (cdari iubet cumniuc; 
Kajf av TTaT* cp KS^to/j^ov tfotvv 
ffujoyiftcc , 
XlcXb^iliti Veov vrayevTi®-. 
lacobas Gtcuinus hzc fic tranftulit: 
Tum fufum patera confejlim potet acetum 
Siue niualie aqua geltdo fefe irrigat hauftu, 
Sape Hiper boreo concretam flamine iruftam 
Torrige. 
NiHein icaq; fi haberi queat, vt cura nuper boreas aquam gelatiit, ihi- 
fccti iubet.lin minas oxycratum pet feriari.Sed Hirudines eo tempore 
quo niiaes cadunt, vix teperiuntur, itaque vanum id videtur medica¬ 
mentum, mfi propter zftatcm hyemis tempore reponatur nix, & fer- D 
lietur, quod in plurimisitalia; locis fieiinunc conCucuitadvini tepo¬ 
rem aeftatis tempore frangendum. SalfaomniaSanguifiigisaduetlan- 
tur, przlcrtim fi cum aqua calida fumantur, vtfal i ple, & falis flos,& 
e In Alexi- aqua marina Hzc enim cNicandcrcommcndathisT rfibus: 
pharmacis • Hctrvjoipoiaoio I(^^ec^fcfcc ^cjXae>(gc 
JHeciof^lw. S-ocXspbh ^eoroaiv rcv^ecfS 
iiairlM aXee fitiurie. tct’ 
oTnpgyiiQicn. rar ijrgKes cv orvQa 
TltiXtiOCict S-’^cc^a TTijicTo» o 
Efiociozcjf. •riuj ccjm itip «Assrujjc 
N«oS-’ iiTca^^luj, 'c, 7 C(sy v'ia 7 iP 
Quz in hofcc Larinos examectos verfus tranftulit lacobus Greui- 
nus: 
.; -f t/ (umptam falfuginu mtere glebams 
1 Hincqjfa!utarem 'conturha,^ confice potum; 
Ipfum /ape (alum ferupnti [ole vel igni 
Cogeyvel eff jfum pariter [al fume,vel albam 
Eiufdem [pumam: quam fi fal Jujfocdt imo 
s Colligit in fundo,quando vnde infuderit vndairt' 
Ad quos Nicandii verfus a Zoogtaphoannotatttt,quod vbi IcribitNi- 
candet oronsaxi n aXan nxTo ,, dcvtroquc faic marino, tum fblis, 
tnm ignis vicondenfarointelbgi pofle.fcd potilfimum de marino fen- 
tit poeta, cum de altero iam facis antea dixetit, qucin bibi firailitcriu- 
bcc. Galenus allij efum maximecommendat. quod fi ad manum noti 
fit allium ,czpe aut porrum,aut nepeta viridis, aut lepidium prodetur. 
'adejac.par ^ Galenus cos, qui Hirudines deuoratupt,adueifu$fblcm con- 
ftituit. locum vbi inhxrcant, animaduertit, & garum ipfisinftillatjfta- 
tim enim locum relinquunt, Seexpuuntar, aut acetum cum butyro 
mixtum,in quo ferrum candens extindfum flt,potui dattquod a Plinio 
& Marcello lummopeie comprobatum video. Alibi quoque ad Hiru¬ 
dines ariftoiochiam tctit,& fale conlpetgit. Laudat etiam fuccum fy- 
tincuro poium,&fu£tos Cimices. Florentinus ait Cimices fufficu ad¬ 
hibitos Hirudines, pernecafctab illifq; kc pati vicilfitudine,illas S mfri 
dio tolli,fi tentorijs vndique circumcludatur grabbatulus.vt giaueolc* 
(ia expirare non polfit. Nec id fugit Plinium: fuffitu,inquit. Cimicum 
abigere S3nguifugasadhzrcntcs('docent aliqui: j faauftafquc ab ani¬ 
malibus rcftringcre in potu datos. Nam Dioftotides Cimices potos Cimicii 86 
cum vino aut aceto adhzrcntes Sanguifugas abigere fciibit.Kiranidcs Sanguiluga 
caufam teddidilTevidetur nimiru quod mutuum fit natura diflidium turairuiuu 
iutci hacvttaqueaniraslcula Alioquemerito quis pefler dubitare,an natuiz dif- 
fumusomnispcrle, nihil conferente odoris faditate, Sanguilugisad- fidiam. 
ucrlati polfit, vtpotr mordens,& pcnctrans,& calefaciens.Suffitus au¬ 
tem Cinquit Albucafis/commode fitt per ollam , in qua fim pruna 
ignita,&olla fit claufaoperculo fuo pet medium perforato, foramini 
inferatut citrcmitasinftnirtienii(cuius mentionem auiftoi fecit, cum 
ageret de vuz fuifita ) alteram extremitatem lecipiat otc aftedius, & 
, os claudat ne fumus egrediatur,doncp ad Satiguifugam petucncrit. 
Impatiens enim illa fumi cadet. Quod fi non cito cadat peifeueran- 
dura infuffitu,quamdiu infirmus ferre potcft.Conftantinus Afetpra- 
tet alia,quz cum alijslctiptdtibus communia habet: Huudo, incjuit, 
fi in palato, aut vicinis patribus ore ad folcm apetro videatur, forfici¬ 
bus extrahi debct.Si vero non appatct.gargatllmi &alia icmcdiaido- 
nea adhibeantur palato. Affedlus aqua ne b bat Mittamus vafa vitrea 
in foleaqua plena,qu^moucamus anteosinfitmi Tragatanthzpolli- 
ncm inflemus ori (Itera J carbonum ( cineris) nigellz vcl ablynihij. 
Giigarifrausfiat cfapa, vcl accroavcl lotio caprino cum fale. Qyipdfi 
rcicdt sillis fanguis adhuc nimium fluat, afttingatut temcd js in capi¬ 
te de fanguinislcrcatu traditis. Albucafis quoque chirurgicisadmini- 
fttationibus curat Sanguifugas, fi in gutture Cncconlpicuz hocpafto. 
ore ad folero aperto linguam inftrumcniodeprimir. cxnahitqieas vn- 
cino p3tuo,autgii8i (inftrumentis) fBbrilibus,& idoneis. Hoc fi fieri 
nequit,cannulam concauam in gutiut immittit,idque facit m ultoties, 
prohibetqUe *gto ne aquam gultet: fid hos deinde luhct colluere aqua 
frigida.vt cum aqua fentiuntjilico cadant. Receiifet etiam idem Albu- 
eafisinftrumentum aliud,quo commodeSangu fuga educi poicft, ni¬ 
mirum forcipem, cuius finis iticutuatus eft, vt in guttuffacilc immitti 
polfit, acfimilisrofttociconiz limz inftarcxafpciaius intus, vtquod 
appreliSdetit, nullo modo remittat. Si Veto innares Saguifugairtcpfc- 
rii capUt purgantibus & ciihinis medicamentis fub> eiiiendum ctit. 
Eadem quz homini,qui Hiiudines haufetit remedia,& obfciuaiioncs Quadrupe- 
quadiupedibus etiam conucniunc, quz tamen in quibufdam przfer- dibusvime 
timiumehtis,efficaciotamaiorique copia dari poliunt. Rutaquadiu Jendum, fi 
pedum quoque morbis in maximo viu eft. pizfenim fi Sanguifugam Saguifiigai 
haufciint,ei aceto propinabitur,vt monet Plinius. Abfyrtus equo te- baulerint. 
fiiplnatOjolcum calidum vino mixtum, per cotnuinlundn, autCirai 
ces prope nares eius Trit,aut in ipfis naribus eius occidit. Sic enim> in¬ 
quit, ftatim vel excident, vcl morientur: idcm q; auxilium bobus quo- 
quc&alijs animalibusVtilecfl.<AnatoliusCimiccscontundit,cofq; j Geopo. 
animali olfaciendos apponit. Crocodilus,vbi meante Sagsifugas hau ,5.17. 
fit,Trochilo vtitutjtanquam medico, qui eas e faucibus, aut ore toftro Crocodilus 
fuo fxtiahatjdcquo elegans hocee carmenextat apud Philen. a Trochilo 
Kpexa^ttXos tip^rem f&f <s0 rlrui, vt linetur. 
Avels J"! ols 'fo xlpcec fi e-opt», 
cpopiiTt, f| ixfim (rvXtstyH. 
£i m ds Tit fic oropu 
ilizfjei xcfffi fljs xocf /SXfzO-^ Tov fxioy, 
HI'! les^s To q/Sc.xcq lifi 
TSf ia> ytdS-ay, *gj(TisT,»(j>i 5 r»S'«{ riviti, 
Opyis S"c 715 't^oxl^os dyoftccc-ffii®-, 
To pxft^of »vfis dj^vas imirlptpay, 
T«5 fipcooraTii'!*! y^ S-Xi/iims » 
Tovtu a^aas i^yres «s to nptcpifoy- 
K«/ tluj yt xtepaxlcd eiin fticB-u Xccf*/l»yet 
Mt,J'eii i(gifiy ■mt^Sozui fic ? S-Ugait. 
Eodem verlum metio in Latinum fic tranftulit Gregorius Bctfmaa- 
BUs Anrizbcigcnfis: 
Crocodilus vndas dum fecat,fcitenatans, 
Hiante vafta gutturis voragine, 
Turbam cruentam coUgtt Htrudmum. 
Adlttius ergo prodiens e flumine, 
Eroiedis tfltc fotis ajpicit lubar, 
Hiansq, contra pandit ignes luminis 
'Stnusgenarum,b Imperator concaucs: 
Cum parua quadam auis. Trochilus nbmini, 
Kojirum inferens tUtus i» faut es probe, 
Hinc Sanguijugas ftrangulantes extrahit. 
Tera0; gratum fentiente hinc commodum , 
Indemnepremiq caput lo^orefert, 
A bellua nil regulus pafjus mali. 
A P V T 
XII. 
DE HIRTOINE MARINA. 
B Deliam fiucHirudinem roatina,licct Larapetram votemus, Stra- Lampetra 
boniaexemplo, qui Icripfit in quodam Lybiz fluuionafci^ScsaSiort dicitut Hi- 
leptenuracubitorum ,quz. branch ashabcnt ptrfor.,tas,iiavcpeicas ludomati- 
relpirarc poflent: tamen Hirudoroaiinapiopiied c tur ea* cu.usnos na apud 
figuram ad viuuffl dclineatam cxhibcinus ex Rondclctio, viuit autem Snabon. 
ca in ftagnismarinis.ei quz in aquis dulcibus nafcitur, peifimihs. Di 
, giti eft magnitudinc,ccj:uicc eft graciliorc.cauda paulo ciafliore. Os& 
caudz citiemuro polyporum acetabulis fimilia lunt, vt eorum adhz- 
fionefefe traham. Cbtpuslnfcdotu modoex multis annulisciiculifve 
conflat 
