Marcelli I 
Vergilij 
error. 
Marcelli 
Vetg. error 
Ali.dilnfee. 
t^Zoofh, 
b Dt A^ua 
til.U.^.c.de 
c 4.e»p.ii. 
Hippus. 
Hippidiu. 
zti.dtlnfe. 
Zotfh. 
Vlyfsis Aldrouandi 
2p4 
Cete vocabant, vt fapra admonuimus. Sane hippopotamis vehr A habet rotundos.fatisprommctes.In capms vertice pihctedlifunt, 
V-WI.WVWV** _r _ . _.. ... ** * A.» 1_ r. _ «J-l #*/4 m vm^n^ 
Neptunum indicat Statius in Thebaide. 
lUic JEgeoUtftunas Gurgite foffos 
In portum deducit equos ; prior haurit hahtnat 
Vngula, pofiremifoluunturinequoraptfces. 
], Ex quibus apparet non intelligi Hippocampum Diofcoridis.fed 
,, longe maius animal excetaceis, quod tamc commentitium pu- 
„ tem ficut pleraque alia veterum.Plinius quoq; 3Z cap s- cum ait, 
„ In maxima dignitata Cn. Domitij delubro in Circo Flaminio 
„Neptunusipfe,Thetis atq; Achilles, Nereides,fupia delphinos, 
,, & cete & Hippocampos ledentesiaperte recenfet eos inter cete, 
„auc ir.onllra potius marina: ne quis putet cfle i-Bm)tscftTnyDio- 
„fcotidis& Galeni. Quod tamen quidam putarunt. At nos vidi- 
3, mus apud patrem nollrum fceletonHippocampi admodum ele - 
,, gantem: neque is excedebat trientalem magnitudinem, cum ad 
„ dodrantalem peruenire velint quidam, Hsec lofephus Scaliger. 
SrNONrjMal. ETrMON. 
I 'n 7 re> 0 e|KOTjaGt?ciscompofitum 
i(^ftvti , 'ia-7nis autem hic equum (ignificare {cripfitllondcletius: 
vero flexuram, quod Hippocampus cauda Erucam maxi¬ 
me referat,reliquo vero corpore equum. Marcellus Vergilius Dio- 
feotidis interpres voce iVot magnitudinem nominari Icripflt, vt 
in hippolclino,hippomarathro,eius verba funt.Credimus olerum 
& plancarum Erucas,quas Grseci vocant,marino pifei afi* 
„ militudine nomen dedifle. In Locuftarum enim genere Hippo- 
„ campus a veteribus numeratur. Breuem paruumqj pifcem feri- 
„ ptor hic cfle ait, & nihilominus magnitudinis nota ei coniunfta 
„ cft.Quod enim Grtecimultisin naturaio-Txsadijciunt,graudefi- 
„ gnifleat, vt in hippofelino, hippomarathro, & i.ippolapatho in- 
„dicauimus. Sedidficintelligendum ell, vt hoc animal compa- 
,, ratum olerum,& plantarum Erucis grandelit: marinis verobel- 
,, luis aut pifeibus, bteue & paruum. Nec aliud hic intelligi volui t, 
,, dicens paruum efle animal. HtecMarcellusicotraquxlicdifpu- 
„ tat a Rondelet. Primum, inquit, a nullo veterum Hippocampus 
,, in Locuftarum genere recenfetur: nullus enim eft apud veteres 
qui adeo tenues fune, vt non in mortuis & exliccatis, fedin viucn- 
tibus tantum Hippocampis,& natatibus appareant, quemadmo¬ 
dum & qui in reliquo funt corpore, loto capite,collo graciliore, 
ventrcprotuberate,equo valde fimilis eft Polt oculos,quoinloco 
in catterispifeibusbranchite cflefolent,pinnula:dua: auriculis fi- 
miles funt,maxime ob litum, vtrinquevnica. Branchi te veto nullae 
funt.neqj tefta:,neque dete(ftce,fed lupia diftas pinnulas duo funt 
foramina futiumIpeftantia Subvcttcrimulasduashabet. Eivna 
alui excremeta,ex altera oua foras emittuntur. Cauda reliquo cor¬ 
pore tenuioteft,quadrata,cumexochisaculeatis, totocftetiam 
corpore fimiliter aculeato, veluti ex cartilagi neis circulis compa- 
dlo.cx quibus aculei extant, membranis iiucrmedijs, vt nulla caro 
appareat. (Jloloreeftfufco.pundis albis notato,ventre albicante. 
Ventriculiun pro corporis ratione latis magnum habet, hepar ru¬ 
brum,fimiliter oua rubra, cor exiguum. Caudam quouis modoin- 
flcdas,& qualem vuio figuram tribuens,talem mortuus,&cxfic- 
catus leruat. Eli profedo, & cognitu, & af edu pulcherrimus iu- 
cundiflimufqihicpilciculus, dcniquehuiufmodi, vtin eo naturae 
eft nomen ex didioneiwOTsSc B folertiam,& i>eiOpt Max fummuro artificium admiretis. No ab 
hisTaldcHiirimiliatunt,qu?lciipleiuutalij Digito crafliot,inquit 
Bellonius,uon euadit,eftqi fere cornea cute cotedusmemini, imo 
neque ipfis quidem piit ibus, edulis: quibufdam locis nigrior, alijs 
auterti candidior. Brachras ad latera habet, eftque collo, vt equus, 
contorto. Pinnam in tergore elatiufculam,alteram in latere vtrin- 
quead branchias exetir, aliam quoque modicam fupraccruicem: 
tubulum oblongum,in quo osfitum eft. Viuus,in mari non eft ita 
contradus, vt nobisiam ficcus extra aquam apparet Contrahit n. 
caudam in orbem cum moritur. Caudam habet quadrangularem. 
Eius logitudonon exceditfenosdigitos, iubam habet obtufisfpi- 
cuhs,v t equus crinibus, exornatam, atq; auiium loco elata etiam 
fpicula oftendit. Strias queq; in tranfuerfum adas, qua; ab obtulis 
eiusfpiculisprocedunt. Naturaenimadequitm terreftrem allu¬ 
dens, caput, cemicem, collum thoracem ita affabre 111 hoc pifcec 
mentita eft, vthzc omnia fibi inuicem rcfpondeaiu Eundem hoc 
modo dcfcribitRobettusConftantinusiPifciseft,inquit,minime 
edulis,ac lingularisform»: cui caputequinu cum piobofcidefiue 
roflro tubuiato iubatum eft: corpus reliquum cminentijscrenisq; 
Bellon.dc' 
feriptio. 
recentiorefve GriEcos,aut Latinos Icriptores locus, in quo non ^ . _ . , „ i' 
folum difette idfcriptum fit.fed ex quo vel leuiflima coniedura, cartilagineis exafperatu i m dorfo pinnula, cauda quadrata & ple- 
vel fufpitio huius rei colligi poflit. Deinde vocul* vnius fignifi- C xilis. Totius longitudo dodrantalis. Captus breui expirat:& dum 
Roberti 
Coftantini 
deferiptio. 
„ catione, & rei ipfius ignoratione coaduseft,a Diofe. diflentire, 
,, friuola quadam cxculationeadhibita Cum enim feribat Diofe. 
,, Hippocampum S-uAeles-ior id eft, marinum ani- 
„ mal exiguum,tame ob magnitudinis notam adiedam,ait breue 
,, effe animal cum belluls marinis collatum, cum olerum autpla- 
,, tarum Erutis grande.Quid obftatqu^fojquominusiirTrajin co- 
,,politionem nominum admittatur pro equolan oportet verba re- 
,, bus,& rss verbis accommodarilcum igitur Hippocamp. corpo- 
„ re maxime equum referat, cauda Erucam, cur non dicemus di- 
,, (ftionem ex vtraque compofitam , eaq; figinlicari paruu animal, 
cum id diferte feribat Diofeor & qui viderat & penitus nouemt? 
Bcllonius Hippocampum nome ab equo & eruca contraxillc Icii- , 
bif.equinum enim caput& collum gerere,corpus a.Eruca; i; Z.oo- 
graphus oxytonum Grtecis flexuram fignificare ait. 
vero patoxytonn Eruca, genus Vermis 9 rag« ri i(gitirr%Safyi’&eAit 
Scincutuatilic diftum.Imitari autem Hippocampum Eruca,non 
modo corporis flexura in arcum feincuruante,led etiam circulis, 
quib.vtlnfe(fta,diftinguitur,&infupet villis, fiue igitur ab Eruca, 
fiue ab oxytono nomine flexionem Cgnificante, Hippocampo ali- 
quis alteram fui nominis parte habere dicat, nihil intereflemodo L) 
otthogtaphi£e,Sc accetuum ratio habeatur. Varronem, vbiferibit, 
Campas marinos eqUosGr^ci a flexu pofteriorum partium appel- 
lant,corrigi vult Zoographus,legereque Hippocampos.itemque 
Marcellum Empiricum nominantem pifciculum,qui equum ma¬ 
rinum fimiletjHippocampuintelligere.Hicalloqui ac Vegetioin 
veterinaria cabalio marinus vocatur. A Elin. & Oppiano Hippus, 
ab Athenteo Hippidium, vt teftatur Bellon. qui leui quadam con- 
icftuia hsscfcripfifle vidctur.cum nullum audorem citet. Quajp- 
pter videtur Zoographo potius fui genetis elfe pileem Hippum,& 
Hippidium.Pifcatores Veneti,vt eft apud Bcllonium, Falloppa,vt 
vero apud Rondelet. Draconem nominant. S.ine etiam Matthiol. 
efle quofdam ait,qui certo velint Hippocampum efle illum pifci¬ 
culum,qui quibufdam Diacuuculus, alijs equiculus mannus no- 
minatutjcuius nullus eft in cibis vius.Robert C. onftantin. in Sup¬ 
plemento lingu* Latina: Venetijs Cauallomariauo , Caualleto, & 
pefce Cauallo vocari feribit Romani,Illyrici, Gciiuenles Chaual. 
Marfilienles Cheual,Cheualot de mer Nonnulli Gallu marinum. 
Germanice nominare licebit,inquit, Zoographus, ein 
llll@etri 5 fril«.Nam&Hifpanice,vt AmatusLufitan.fcribit, vo- ^ _ _ 
caturCaualinho marino Italice Caualin marino,Caualinritorto, F „fortes,aut lacus comorationes eis grata: funt,cum tamc non ma- 
_ _ ^ . ... • •_T_ __ , ___ s,-hh,- 
recens nodlulucet: qute ex oculari obferuationeferibo, *«/ sm lio 
non ex hiftotia. Gilli us capite item , & collo equino, & 
roftro oblongo cfle Icribit, & fic ab eorum fronte tauquam equo 
rum comam propendere, & eo loco, quo equi iubam habent, pilis 
defluere,caudamq; eius draconis fpeciem limilitudinemq; gerere. 
Haec autem quae de coma & pilis fcribicGillius,quidam viuos ali¬ 
quot Venetijs apud pifcatores infpiciesvidiffefenegat.fortcquod 
h*c inviuis cantum, & natantibus, Rondeletio tefte, appareant. 
Marcell. Empiricus fel ei etiam attribuit (^propter cum ex tot 
autoribusoptimam,Seperfedam deferiptionem facile colligere 
poflimus,aiiam non dabimus,fed tantum imaginem eius, quanos 
Venetijs confpeximus, & io mufa:o exficcatum aliquot annos af- 
feruamiis. Ridicule Hippocampum depinxit Bcllonius,vtrAifer- 
uitRondeletius cum enim equinumcaput& collum ei tribuiflet, 
osei eqUi modo relcifl'um,nariumqi foramina addidit: coi u vero, 
caudam.& corpus reliquum tam abfurde pinxit,vt moftruum po¬ 
tius,aut commentitium quoddam animal exhibuerit,quam Hip¬ 
pocampum. 
DE FENENO EIVS_QVE REMEDIIS. 
D e Hippocampi ventre venenato folus ha 5 c fciipfit a JEWan. 
,,Rei pilcatoria: bene petiti homines dicunt Hippocampi ve 
„trem in vino dccodum,fi quis dederit cuipiam bibere, eu primo 
,,ex ea potione acerrimo lingultu affici,deinde tuflire,&ficca qui- 
„dcm cufli vehemetci torqueri:etenim nihil excreare, led & fiipe- 
,,riorem ei ventrem intumelcere, & calidasfluxionesinfummum 
,,caputefferri,Severo per naresiutfustenucs& aquofas defluere, 
,,acpifculetum odorem reddere fimul&oculos eius languinefuf- 
,,fulbs igneo colore flagrantes videri, & eorundem oculoiu genas 
,,iiifiaii:& vomendi quidem cupiditate ardere terunt, verum nihil 
emittere, quod fi natura etiam euicerit (vomitum ptomouerit) id 
„tamen mortui efl'elignum,&: hominem mox in obliuioncfic de- 
,,mentiam incurrere. Sin in ventrem inferiorem delapfum fuerit, 
„nihil horum iam fieri, omnino tamen hominem c vita excedere. 
,,Ex morte porto, qui euadunt mente capti aquam lummo ftudio 
,,petfequuotut.Hauc u.ipfam idcirco expetunt afpicere, tum ftil- 
,,lantem audire, quod fane cis xgritudinis Icuati onem afferat, & 
„fomnu conciliet.Itaq; ad petenes fluuios,auEttd littora.aut iuges 
FelHippo- 
capo attri¬ 
buitur. 
Bellon. ico 
reprobatur 
atii. T 4 .*. 
nim. c 10. 
Dragonetto: Gallice Draconetto. Qui nunc Grasciam incolunt 
»W(l«,quidam Salamandram marinam vocant. 
DESCRIPTIO. 
E Vm a Rondeletius fic deftripfit. Hippocampus toto corpore 
incifurashabet,dodrantalem magnitudinem nonfuperat, fx- 
peminorreperitur. (nam lofephus Scaliger fe apud patrem fuum 
Vidilfc tradit fcslcton huius.quod non excederet trientale magni¬ 
tudinem, j Pollicis eft craflitudme: roftro oblongo, tubuli modo 
cauofinefciflura, ab inferiori eius parte[ operculum foramini op- 
ponitur,ad claudendum, vel demittitur ad aperiendum. Oculos 
gnopere defidetet bibere.fed & ipfum natare,& pedes aqua abluc- 
„te eis plurimum iucunditatis affert Sunt qui non hxc mala dicat 
,,huius beftix ventrem prdcrearc,fed Hippocampum algam acer- 
bifllma, ex qua ita afficiatur depalci. Hxc vElian. de Hippocampi 
veueno,quo etiamfi hodie nulli vefeantur, tamen folo ventre non 
alijs partib. venenatum credit Rondelet. qux in alijs pifeibus idem 
eueniat. Draco n.fiuc Araneus fpinis folis,paftinaca folo radio,iu- 
lidesfolo morfu venenum infundunt,ali^ partes fine pernicie lunc 
edules. Quod hanc venenati ventris caulam ad algam referunt, 
inquit Rondeletius,id vere non dicitur: neque enim alga vefeitur 
Hippocampus, vt oris fttudlura demonfttat ^ fed aqua tantum ac 
luco, 
Ad algam 
non referti 
