I 
VLYSSIS ALDROVANDI 
PHILOSOPHI ET MEDICI 
BONONIENSIS. 
DE A N I M A L I B V S E X A N- 
GVIBVS RELIQUIS QVATVOR, 
qM o L L ["B V s, 
Tefiaceis, ZoophyPU} 
Et primvm 
DE MOLLIBVS IN GENERE. 
Cap. I. 
P R O OE M I V M. 
c.i. 
Li.f.t.ii- 
NI M A LivM exanguium quatuor genera co- ^ 
(iitu t« Anftoteles: Molle,Ctuftatum>Tefta- 
tum & infeiftum. De hoc autem pofttemo, c6- 
feripto a nobis volumine, nupeiquc in lucem 
edito, abunde, ni fallor,diflumeft : dcreliquis 
tribus, qua: pifces improprie a b Plinio nuncu¬ 
pantur. nunc agemus. Nec erit^prarter rationem 
hoc eodem in traftatu.qu* dc Zoophytis Choe 
eft iis. qua; inter plantam 8£ animal natura ambigum) auftotes fcii- 
pfere & obferuauimus nos ipfi, ptoptio etiam libro docere: Q^amuis 
Wim propr e animalia dici non mereanturitamen cum multahabeant 
tum txanjTuibui communia, (ane omnino hoc volaminccompleac- 
da veniunt Ariftot.m libr.sfuis de Animalibus eor^m naturam per- 
fetutatusert, (icut multi quoque rcccntioresiThcophtaftusvcrofade- 
lifEmus Ariftotclisimitatornull bi, quod fciam, mlibiisplantarum 
meminit VndcaiSrmem.Zo .phytareaius Animalibus,quam plaus 
efleannnmeranda A Mollibus exordior, quod haicpiimum intero- 
mniacianguialocum fibi vindicet,fiordinia nobihuce.quoinomni- 
bus fere nollris h ftoriji vfi fumus,inhxrcre velimus. Eamautem.non 
»b vfu atque vtilitate (ita cnim conchylia & cru(fata prxcederem] Ic 
icorpotispartibusdimetimur. quitum (anenumeto&robotelonge fi 
praicellunt Mollia. Sed & pli loiophoium princeps & communis prae¬ 
ceptor Ariftoteles hunc ordinem fccutusfuit, Mollia primo loco no- 
iJl.A.e.J minans, Tti ex hisf eius vftbis videre eft.-Nunc^nquii, ordinem ani-^^ 
malium.quiranguinccarcnt.peifcqucmut. Genera in hoc ordine 
plura funt, primum qu* mollia appelhuimus,hoc cft,quijlanguiBC 
carent, & foris carne molli obdurta, folidum intus modo fanguinei 
«netis continent,quale Sepia. Secundum qua: eruitis tenuibus ope- 
Fiuntur, hoc c(t, pattem folidam foiis,mollem carnofamm intus cotr- 
uncnt. Duium illud eorum tegmen, non fragile, fed coliifile eft: quale 
Cancrorum genus & Locultatum. Tertium qu* filicea tefta 
famuniunttir.boceft, quibusparscatneaimus,folidafons,fragilis • 
atque ruptilis, non collifilis; quod genus Conchatum !£ OCtrearura ‘ 
eft. H*cille. Neque ab hoc ordine deflexit,quin Ariftotclem imiia-* 
tus Plinius,Pifeium,inquit,quidam fanguine carent.dc quibus ‘ 
dicemus; funt autem tria; in primis qu* Mollia “ 
appellantur; deinde comedla cruftis tenui¬ 
bus,pofttemo tcftis concio- 
fa durii. 
I D M 0 L L E. S T N O N T M A. 
Etymum. 
M olle dicitur omne,quod eft tenerum ta^uique cedens, cui coa- 
tiatiura,quod durum eft,C*tetHm qu* Gt*ci |«»A«*««^Latini 
Mollia appellant,funti'<w ^rhtX»T} «"S ei 
To m. tdeft,fanguine 
carentia.&foriscaineqbduaa,folidumintusvelutifangumeaconti- 
nent, vt Sepia( quemadmodum fupetius quoque a Philofopho di- 
dlum eft J Dici ctia ^«Aa»(sJ'if/iti*,id eft, Molli cute contcifta.quidara 
volunt, prxfertim Theodorus Gaza,& eum fecutus Rondeletiiis, no-' Ariftott 
minis afHmtaicdecepti. Nara Hippolytus Saluiaous, optimus fane |i nonelTe 
Anftotclisinictptesj&diligcntiirrmusanimaliura aquatilium naturae Zoophyra. 
indagator.hofccnon (iuc ratione leprehcndit in fua dc Aquatilibus Gazi;&R6- 
hiftoria.ait enim eft, mollem cutem habentia ab delet, error, 
Ariftotele vocari catt lag ncorum p (cium oua. Cumeoimdix (iet^ a i.rfeGp», 
Philofophus, Cariilagim-a vero & Viper* cum intra fc oua generent, t.io. 
mox animal foras panuiuipeifeiftum autem generant ouum, ita enim 
ex ouoanim.l gignitur, ex iinpetfcaonullum, extra amem non pa¬ 
tiant oua, quia natura fngida funt; & non quia calida ,vt quidam v,^ 
llin^rtatimfiib ungit.(MaA(txo'3'lf|K»3?i«'J?i""«>^y' 
hm», i i re 
tionbusdiftmiftionc capitis vndccimi fepatate debebat Theodotusj 
cum eorum, qu* in illis dicuntur, caufam reddant, neque Ije vertere, 
tutemoili intedagenerant oua; qliod enimcalori^sexiguifuntpvlti- 
mum ficcare natura eotum non poteft: quia igitur frigida funt, molle 
eenetant:quiamolle,noncx!ta,periret enim propter fuam moUitiem.- 
fed (ic potius , Molli igitur cute tcifta generant oua : quia enim pauci 
funt caloris, non exficcat eo; um natura admodum. 
frigida funt, eutc molli tefla generant: quoniam vero molh te^a lunt 
cuFe,noncxtra.pctiientcuiiTi vtique. Athen*usetiara T<503-«rK,hoc 
eft,Loliginifimilis vocat Mollia. MeeA*x,« autem cur vocentur, no- 
bismanifeftauitiGilcnus.durainquit: M«A»*<<*,ideft,Molliavo- 
eamut neque fquamam, neque afperam, neque tcftaccam cutem ha b U jd* »• 
bentia,fedmollem,pcrindcacin hominibus eft: VtPolypodes,Sepi», Imit fonti. 
Lolizines,qu* tangenti quidem mollia videntur: quia neq; fquainas, ^ot Imi 
lieque alpuium, neque teftaceum tegumentum habeam, dut*. a. funt Mollia. 
