2 Vylfsis Aldrouandi 
qus. 
caiuia.. /iuuu^imuvwv»M T~-' j « 
iffiuM, hoceft Polypi. Ozxna, Hcfcdone, Se- 
d Ssji.s.e.i pia.Lol goiAlibi Molliafctibit clTc Polypos, Sepias,Loligines, e l U- 
e£i. p.c.28. nius Mollia,inquit,funtLoligo,Sepia.Polypus, Sccaiteraeius genens. 
His ab aliis annumerari video Leporem marinum & Vrticam, quam 
pofttemam nos intci Zoophyta & his firailia tccenfcbimus. quamuis 
Zoophyta perfeiSum Zoophytqm non fit.Mollia autem no efle clarum eft: nam 
neque folidam imus habent fubftantiara, qux oflTi ptoportionccur, vt 
pleraque Mollia/'licet alioqui offa, teftephilofopho, mimmelint, vt 
inoxpatebiOnecoaopedes,nee mutim.nccatraraentum, rec caput 
intra alaeum,nec quafuis fere alias partes,quibus Mollia pratdna efte 
deinceps probabimus. Quocirca qui Vtricam & Lepore mannum in¬ 
ter Mollia ICtulerunt, nimis laic vocem eam vfurpaucre, & q vacu s a- 
nimalia ad tatftum cedentia, mollique carne praedita, Mollia nuiicu,. 
parunt. Nos autem concifius propriufque, philofophum imitan , la- 
mimus hanc vocem,& de omnibus, qu* Mollibus proprie dicfis con- 
■eniuntjharc in genere fetibimus. 
descriptio, et 
partifm 
Offibui dc Tk ^Olliaoffibus&vifceribas carere, qualemque habeam carnem, 
vifeetibus 'IVlhis verbisdoect4 Ariftoteles; Videntur, mquit,whilolits.mhil 
carere. terreni difetetumhabere, quod dignum effatu fit; icd molliatere tota, 
• 1. depm- earnofa & taffni ccdentia.Ne tamen corpus cotum Lede pereat, mo- 
do illorum,quxcarnelaffiuium,naturam inter carnem Scneruura ob- 
tinem-Mollis enim vt caro eft,fed intendi poteft, vt uctuus.i illihs au¬ 
tem cato eorum non inditeaum, led in anfiaftum : lu emm ad vires 
commodior effe poteft. Sed loco offium habent, qUodpilciumlpmis 
Sepifiquid, ptoportioneturomnia,cxcepioPolypo : Nam Sepia: habent quod le- 
&gladiolus pium vocant, & Loligines quod gladiolum, vt ppltea ptobabinius, 
quamuis quidam partem hane duram ac folidam os appellaievolue- 
Extecioies ilnt. Exteriores partes omnibus funt tresprxcipuc, caput ( ) 
partes. pedes [Fimhs) fiuebrachia,qux quandoque Ariftoteles 
vocauit, Gjzj crura,barbas', citros interpretatur, tum cciam toxvcts 
Cirri vt feti id eft, alaeusind:fctctus,feu fimis eodem inierpieie. Noti 
beDdum,§C laudat Zorgiaphus, quibus citthuscum arpitatione fctibitut^quod 
vndedican- huius vocabuli origoGrasca non videatur, nifi quisfortea verbo x« 
k) IdU vC vLULS* 1 1 /T* ' /' 
,, modo conflate vult,fed officijs exteriorum motionum differt a lan- 
„guincogenere. AtveroMollia&Tnrbinata ititcrfequidcm ptoir- 
„mceonftant. fed ijse conuerfo : finis enim ad principium flcditur. 
„ quafi quis lineam effleacndo ducat d ad a. Cum enim ita partes m- 
„ tetiotes lis collocentur, ambit alueus, qui m Polypis tum caput vo- 
„catur.qualisinteftatogenctcTurboeft.Necaliudintereft,ni(iquod 
„ alterius molle, quod arabit eft: alterius duro tegmine carnem iiatu- 
„ia complexa eft.vt(eruenturcuradifficultetmoueantur Hincht, vt 
„ excrementa tam Mollibus , quam Turbinatis racatu oti vicmo e- 
j, mittatur: quanquam Mollibusinfta, Turbinatisalatcrc. 
„caufa pedes Mollium ita pofitifont&contra quam exterorum Ha. 
aenus ille. Pedes quoque funt omnibus oaoni. fed fingulis eorum eues quo: 
oenetibusdiuetfi. Qjjibufdam enim pedibus acetabula .cirramcntaq; omnibus. 
funt,qux vim comextumque talem habent, qualem implitametita il¬ 
la,quibus digitos antiqui medici indere folcbanc. Ita enim fibris im¬ 
plexa funt,quibus carunculas cxcetaque cedentia ttahant.quippcqu? 
laxa prxhendanr, intenta premant, & reiineant,cum pats interior tota 
contingat,atqueamplcaatat. Sunt etiam quibus pedes bteues, & in- 
5 utiles, binxquepromufcidcsprxiongx,quibusvcluti anchoris'mu¬ 
tantur,fcqucftabiliantmodonauigij. ne asftu maris, auttempeftatc 
vroente defaxis deturbentur,venentur etiam procul, oriqiic e longin- 
qu^o admoneant. Itaque non aliud habem, quo capctcadmouctcque 
po(rmt,nifiautpcdcs,autptoroufcides,autacetabula,fiuecutamcnta. 
qux (vtdiii)promanibusobtinentad vim tum inferendam,uimpto- 
pulfandam, atque etiam ad extern vitx munera ncceflatia obeunda. 
Fiftulam ante alneum fupA caput &brachia gerunt cauam,quam mo¬ 
do in demam pattem.modo m finiftram transfciunt; hac ff ate tranf 
mittunt,&quantumfuoadmifcrintalueo,quoticsotcaiiquidcapiut, 
' vt teflatum teliquetunt Ariftoteles StyPiinius. Sed Theodorus Ga- ^ 
zain hoc Ariftotclis loco, fiftulam hanc Polypo tantum tribuere vi- tLto.p.c.ii. 
Oletur. Wottonus ait perobfcutc hxc pronunciaffc A riftotelem , fed ■ 
longe apertius eadem in libro de tcfpiiatione eiplicaffc, vbi aperte 
Mollibus omnibus fiftulam ineflfe cerebro oftcndit. Etrutfus^alibi gHiJt.ic.i 
caufamteddens.cur fiftulam habeant, mquit: Qmbusau-tcmpcrcu 
..bumhumorillabitut.ijsfiftulainfanguineogencte data eft. Molli- 
,.busetiam&ctuftaccishocidcmadhibiiumcft : Nam&eaquoque 
„ humorem ptaptercibum accipere coguntur. Fiftulahxc modo ab 
h Ariftoteledicitur«»Ai«,modo|«i>*T«5,Gaza narem ttansfett.Dubi- h Di genet. 
tur. 
huius vocabuli otigoGrxea non videatur, nui q iisroticv » Ariitoieicmcuui-5'“ — -- 
e«r deducat, fiqeqMd capillamentum huiulmodi tonderi idoneum Q rantquidam numpto hoc vocabulo Icpdum (uapud eundem <p^ 
? ■ ^ I ..t .i__ c...rnifii. nund milii- /-i.nunrobulnlatDevtitur.cum balxnarum&catacei gcnetiiam-!>• 
Pedes. 
Roftiuii]. 
aeoucat, -- - , 
fit, vtpote ptpmincns vel pendulum: fiueconttatiq fcnlu, quod mmi- 
metondeatur. Vndcciiim rclcirrhidemaucmaliqui notam volunt. 
THlUoi quidem GrarciscoIorcft,qucmLatUcgiluumdicimus. Ucra 
Zooptaphus rcdle putatapud Atifloteiem non bene pcaan 
iti, quanquam & in aliji locis fxpius, tum in Anftotelis, tum m aho- 
rumlibris, modo penanfle^um, modopavoiytonum muemat. Sed 
Caput. quoniam pcnultimabrcuis, omnino pctacMcndumccnfct. Caput vero 
omnibus contra quam exteris animahbus inter crura cominctut 
hLib. 9 .M. ventrem,teftePbilofopho: Vnde b Plinius de Mollibus loquens fum- 
ZS. matim: His, inquit, caput mtet pedes & vepuem. iu capite os cit & in 
c^depan. hoc bini denies.VtcxhifccePhilofophi verbis patet. Mim 
tnipt.e.l. b'a( i xtipoiXti ftiycimerm» d 
raoTVf T-a ^evi {»,««. c* i >?« «omc- Caput omnibus inter 
brachia:eiuspatsotishabituscft.,'nquodcntcsduo. Qui Ariftote is 
verba Athcnxuificttanfctipfit. T^i/inquit, A^forsAxs tjuin 
«viti Tgs v.w> J-vc fsEpffaac, /«'- 
UivadrSt T85 iip‘}uXfinf d'uo,T«i/^ «a-», voif 
tet&Ta. SepixfccipricAriftotclesoiIopedcscffe,fubhisduosmaxi- 
mos.fcilicetpromufcides duas, inter hos verooculos&os, atque den¬ 
tes duos,alterura fupetiorem.altcmminfcriotcm. Cxtetum tolttum Q 
reilius,os dcntefqueappellmdafunt, vtidoftiflimeRondelcciusda- 
feruit. Eftenimhxtparsfos nimirumScdentes)aduncocarniuora- 
lum loftto perquam fimiliscx partibus duabus compolito, ruperiore 
inferiore commiffura pyxidata, vt loquitur Rondelet.us, ita'nte- 
riot intret in fupetiotem, Par.es itaque huiu roftti,(uperiotcra Icijit 
cet & infetiotero dentes videtur appellalle Pluiolbphus. Sed cum im- 
m obiles fint.oeque firme ityiitantur ad laniandam Setetinendam prq- 
Lingua ea- dam,non fatis proprie dentes dicentur,fed potius Catcntlm- 
xent, gua Mollia, fed vice eius carnofum quiddam m ore gerunt, quo volu- 
d Dtpeue. 4. piatem difcctnant efculentorum , vti npud d Philoiopbuui Icr ptum 
*-S- tepetio. Infupet habent in cap te oculos binos grandiusculos, quibus 
dilcrimen exigua quxdam prxftatcartilagtijcontinenscercbium par- 
ytUNlum. Pedes quoque omnia obtinent in parte priore, cuiuscauiam 
,, hifcc verbis tradidit Ariftoteles: Pedes (habent) patti piioti vinftos 
„citcum caput, infra oculos circaps, &dciues. Sed cum extera ani-i 
„malia, quibus pcdes,aut parte priore poftetiateuc eos habeant, aut 
,, latete, vt ea qux multis pedibus innituntur, & fanguiiic carent, hoc 
„ vnutn genus (Molle nimirum) parte, quam priorem m eo capimus, 
„ omne continet. Cuius rei caula cft.quod pars eius poftcrior.ad ptio- 
j, rem addaiSacft, eitteraaque coeunt & confunduntur, quomodo j 
«Turbinatis intet teftata accidit genus enim tcftatum omnino par-, 
j, tim Cttt(iatis,pattim Mollibus fimileeft. enim focis teiicnam 
«pottionein,intus carneam habent,Ctuftatisalfimilantatiquaautem 
«forma eiufmodi corporis conflat, cum Mollibus conuenit omnq 
quodammodo, led ptxcipuc, qux ex T utbinatis cuniculo in anfta- 
« Aum contorquentur. Natura enim horum ntotumque perinde (c 
,, hahet,qaaG quis direifta linea (vt in quadrupedum & hominum ge- 
I,, nete eft) primum p>tte os fitum intelligai: qua aimox 
,, ftomacham, qua b,:tum ventrem, qua eideinde inteftinum vfque in 
,, oftium eicrcmeti,qua d: hxc ita in (anguineo genere difpofita funt, 
,, St caput, pedlufquc locum obtinent primum. Reliqua eorum ipfo- 
,, tum gtarij,aut motus caufa d natura adiefta funr,vt priora poflecior 
Oculi. 
Pedes eut 
in parte 
piiore. 
raniquiaiiu vw-v. ..f- ? 
rw,quovoeabulofxpeTtitur,cum balxnarum St ea tacei genetis aai- U. 
malium mentionem faeit. Sane vbi apud Atiftotcl^m de Loliginum 
coitu loquentem in Gtxcis legituraut (ptivvgfn, Zoographus 
legendum putat Plmiut tamen hunc Atiilocclis locum ctaf- 
fctibens nates ttanftulille videtur, Sc pet coofequcns /ivxrr:^ iu codi¬ 
ce Grxeo Atiftolis legiffc.cum inquit: Ctinc vnofcEmuix n.ribus ad¬ 
nexo. .lElianusctiaradccctisGedrolijseandem partemid 
eft, nares appellate videtur, quapropter nihil^idetur eolocomuian- 
dum. Pinnulam habent omma citcundantem alucum, caufam cur PinnuI*. 
eam habeant.dat i Philofophus: vt.inquit, natent. & fc dirigant,vt vo- i De par.a- 
lucrescaudapenniscondit2,&pifccs luapennacattilagmaca. AlUeus ni.^.c.io. 
acapitcamphotis capacitatis propenfus: eius caro fiflilis eft, apn per Alueus. 
dtreaum,ledmotbem .cuiequeintciftacft. Vetum quamuis cutem Cutis- 
AnftotelcsSc Plinius tribuam; lamen leipfa inquit Salaianus cuteca- 
tercvidcntur. Qu,od I-Plinius etiam (cuius in hac re admiranda dili- fc£i. p.M». 
gcmia) comptobatinquicnstAquatiliumtegracniapluiafuntialiacQ. 
rio Sc pilo teguntur,vt vituli &Hippopotami,alia cotio tantum,vt del- 
,, ph i ni: cottice vt teftudines: (ilicum duritia, vt Oft tex, & Conchx: 
«cruftisrtlocuftxicruftis&fpinis, vtEchini:fquanais,vtp fces;afpc- 
,,racutc,vtfquatinx;qualignum&robotapoliumuc:molli,vtrautx- ^ 
nx: alta nulla, vt Polypi. In corpore quoque omnium,quxdam capil- 
lamenta habentur; qux quidem in toto cotum latete confpicifolent: ta & eoium 
irxiyyxf vocat Scholiaftes Nicandri, Ariftoteles Eorum 
vfus iudicioRondclctijcft,qui branchiarum m'cliquis pilcibus .Hu- 
iufmodi branchixfuntin Cancris Sialijt Cruftatis.Quantum vero ad 
interiora attinet,omnibus Mollibus cerebrum datum: Sic enim l Ati- Cerebrum. 
,, ftotclcsiCcrcbrum autem ijs omnibus eft,qux fanguinem obtinent, 1 i.HiJl.c » 
,, 8{ob eamtera fanguinea appellantur, atque etiam qux Mollia no- 
«mincfpeciali vocamur. Qjjod P 1 nius quoque conirimat,dicens: Cc- 
,, rebrum omnia habent animalia,qux (angiiinctii, etiam in mari qux 
Mollia appellauimus.quamuiscarcantfanguinc.vt Polypi. Id tamen 
niinimcccrebiumecnfcndumerit, fed quid proportione tc(po.ndcus 
cerebro , a quo femiendi mouendique facultas dimanai m omnes cor¬ 
poris patres. Sed non tacebo quod/n Ariftoteles, cum rcnticndi virn n m 4 ' depnf. 
cofdc.non a cerebro proficifci putet, partem in Mollibu5 |K Jtji- didtam e.y. 
principatum fentiendi obtinete dicat, ac fi hxc effet asaAojjs cordi; (ic 
,, enim fctibit: Sed habentilludquoquc,inqu t, oportet, quod ci patri Mut.iS- 
,, proportionctufjcui (entiendi principatus in (anguineogenere man- 
,, datus eft; hoc enim in omnibus animalibus inciie nccclfc eft. Ergo 
«Mollibus id membrana continetur humidum,pcr quod gula in ven- 
,, ttem pertendit, admota ptius tergo (fic Gaza, ego vero adnata roa- 
,,gis tergo.'za£95 viv eifanij ^£J6akov)inuiisida nonnullis di- 
«citur. Hadcnusillc, qui &humidamcotpulcntamqucpartem carrr 
..elTcfubdit. tendeteque pet cara mediam ftomacl,H'm Cqe gnln»- 
«Nanr.inquitjfi intet cam 8c tergum pofituscllct. diftendi ®quc non 
,, poffet cibo ingrediente, propter dorfi duritiam. Intcftinurn a mute 
,, natu a feraouit,eltraquc pofuit, & atramentum inteftinQanncxuit, 
«vtquamplurimumdiftatct ab adita. Si pars fordida a nobili St prin- 
,, cipe pi pcul haberetur Partem hanc cordi proportionari.ScCtus ip(^ 
,, offendit, cum idem fic & dulcedo humoris, tanqu^m concotfta & 
fanouinea quxdam. Et n alio ruifus in loco, Mollium miliis inefle vi, n c,i 
fccrafcitbit,fed tantum paitemeam,quammutem appellant,&ag:um 
- quen. 
