Vylfsis Aldrouandi 
B 
fD,t;r^,W.fimilis,vtfcnbu/Rondelenus,brachiavciolongioMbabet.pro^ A 
17 c T. mufcidibus caret;aluo ell locuadiote, Sepialatiote.Lol igo vero 
' longiore. Acetabulorum in brachijs continuus ell.&dupkx ordo: 
quEimno maiora,deiacepsmiaorafiunt:Suatetiamquamorpe- 
aum acetabula omnium maxima, his omnibus m ira vis inett, vn- 
„Ti .CIO de Trebius Niger apud ^Plinium .negat vllum clleatrocius ani- 
i ■ conficiendum hominem in aqua. Ludatur enim amplexu, 
Sc lorbct acetabulis, 4 c numerofo fudu detrahit, cUm innauiia- 
eosvrinantefqueimpetumcapit.Sedfiinuertatur.elangudcitvis, 
exporrigunt enim fetefupmati. Hunceundem Polypum ficde- 
”fcripfitBcllonius : Acetabula in cirris plufquam pdingentaha- 
bet.atque in quolibet cirro plufquam centum , qua: in uno qui- 
„ dem maiora, deinceps vero minora fiunt, & quadam pellicula 
conteguntur, qu£ horum dilatationis & cpntiabdioniseftcau 
**fa. In interna cirrorum ferie ad radices ioftruift illieft nigcura,in 
medio corneum ac durum,pfittaci roftto limillimum , quo cun- 
!, da etiam duriflima comminuit Oculosliabet (vt Teftacea) ex- 
,, trorfum fitos in ea colli parte,ad quam alligantur curi,qui bcue- 
„ficio natura: palpebraintegipoflunt: quo fat,vtpamiadmoduin 
,, appateant, nec quidquam eorum, prarterid quodin ijs elt pul- 
«lum.conlpiciatur. Qupdautem Vulgus in Polypo caput vocat, 
„ id vero interna parte turgidum eft.mukifquc loculamentis con- 
Vt in varios ,aunm,eius nimirum aluco ac filtula. Quodq; Polypus in varios 
colores mu colores (e commutare dicitur; id quidem a m olJi eius pelle proue- 
tctur. nit.qujB facile glubi potelb cuius colorem nunc album, mox ru- 
fum.poftealiuidum.moxvarijs coloribus diftindum videas.Pro- 
nus Polypus oculos ofteudit: fupinus vero fua loculamenta: qua 
partecommode diflbaus,magis cartilagineus fentitur.atq; m eius 
interaneisnsrcioquidturbinatum videas,quod cordis vel hepatis 
naturam habere dixerim' Verum id quidem protinus effluit, & dii- 
foluitur. Quod autem illi veJuti cerebrum eft, id quidem propor¬ 
tione magis,quam natura tale elle crediderim Ab oix gula ei paret 
oblonva&anguftajinquandamingluuiemampliffimamprodu- 
da.cui adlixtet veatiiculus:a quo inteftinum tenue (craffius tamc 
quam gula) partem repetit fuperiorem, & iuxta os fuifum tendit. 
Corneum quiddam vttinq; habet Polypus, io quo cius oua reclu- 
dunturilucida quidem ea & tranfpareDtia.Flagcila autem oltendit 
quina, atque interdum fena. H«c Bellonius. N s quidem huius 
generis iconem damus. Captus is eif prope Iluam maris meditet- 
ranei infulam longus erat pedes duos:cirtis duplici acetabulorum C 
ordineinfernapattcinfignitis, albis :fuperna maculis ferrugineis 
afperfis capite vario,coloribuspr*fertim,rqbro,c*ruleo& nigro. 
oculis magnis aurea iride,pupilla nigra.Huius iconem iwexprci- 
fimnsjvtvnicatantuin acetabulorum feries confpici poffle. In ea 
quam ponitRondelecius vtraq; confpici poteft: fimilcm deinceps 
fubiecimus, vti etiam eam quam ponit Zoographus, partem pro¬ 
nam illius,quam Rondeletius ponit, repra:fentans. Huius autem 
genetis cum littoralesfint& pelagij .litboralem tantum depinxi- 
, mus: alterius enim piAura non eft opus,cum fatis ex pr*miuaco- 
gnofei queat: pelagium enim minotenl efle ait Ariftoteles, & va¬ 
rium ac cibo ineptum. Notandum autem elf .httoralcs hofce Pq-' 
lypos certam non habere magnitudinem; nam pro ratione «tatis 
hLi.iyc.^. acloci,magnitudine variantivtfcribit iEIianus,inquiensi tein- 
„ potis loginquitate Polypi adeo magni euad iit, vt ad ceti magni- 
,, tudiocm accedant, cetaceiqiiegcneris elle dicantur Sane mon- 
ftrum videtur,n6 Polypus, de quo Cartcia: capto fic apud Plinium 
„fcripfitTtebiusNiger. Oftendere, inquit,LocuUocaput eius 
,, dolij magnitudine, ampliotaruni quindecim capax, atque ( vt 
„ ipfiusTrobij verbis vtar) barbas,quas vix vtvoque brachio com- 
,, pleftiefletjclauarum modo torofasilongas pedum trigintaiace- L/ 
,, tabulis fiue caliculis vinalibus peluium modo,dentes magnitu¬ 
dini tefpondentcs Reliquiae alleruata: miraculo pependere pondo 
iLih. II. D C C.Hxc Plinius,quem i Fulgofus quoque fecutus videtur, qui 
nattans defimilibellua hiftoriam,quam poftea referemus, eius 
„ caput immenfum fiiiflc tradit, horrendumque quod LuciUs.in- 
„ quit.Lucullus.quiilludinfpexit.pUtauit quindecim am^hotaru 
,, quae in nauticis rebus botex dicuiitUr, inclutam continere, Bra- 
,,aiia autem ingetia adeo,vt vix hominis complexu eingi pollent, 
internodiaque crurum magnae ollae amplitudinem complere* 
,, Eius autem reliquiae in miraculi teftimoniumfepolitaefuere, fe- 
,, ptingentarumquelibrarum pondus eiceUei unt. Strabo quoque 
circa Carteiam talenti pondo repetiti audior cft. K O i prxtermit- 
kLi^.ii.e. tendum cenieo, quod de Polypo fcptetrionali narrati Olaus Ma- 
ii.mepito- gnus.tanquam anoftrismultum difetepate corpore, quamuisna¬ 
tura ac moribus conucniat : In littotibus, inquit,Noruegix Poly- 
',, pus fiue multipes animal eft, fiftulam in dorfo habens, qua mare 
„ tVanfmittit, eamq; modo in dextram partem, modo in liniftram 
,, transfert. Catterum per brachia { veluti acetabulisdifpcifis j ac 
,,denticulatasforcipes,omnequod fibiappropinquat, inuoluit: 
„ animal carens fanguine. Quidquid comedit, aggregat in caucr- I 
,, nis.vbi manetidcindeputaminaerofa carneegerit,adnatantcfqi 
,, pifciculos ad ea venatur: teftas etiam & crullas cancrorum tefi- 
,,duaseijcit Mutatur color cius ex lapidis colore, cui adhxrec, 
,, maxime accedente timoreob afpedtum congri inimici fui. Ha- 
,, betquator pedes medios magnos,&in totum odfo.paruumcot- 
„ pus,quod pedum magnitudine compenfatur: aliofq) adumbra- 
„ tos pedes,ftridtos,qui vix percipi queunt, his fe fuftcntat,moue- 
,, tur,& tuetur,tum etiam apprehendit, quicquid a fe fuerit remo¬ 
tum : fupinufqueadhxretfaiisjvt vixamoueripoffit, nifire 
aliquafostida admota. Hoc Olaus Magnus,feu 
mauisaudlor.qui euminepitomen 
redegit. 
o: 
s E N S F 5. 
Dotandi facultas fumma in Polypis viget, cum odore efca- Odoratus. 
>_/.'rum alleaati capiantur, & maxime oleatum, quas in littore 
profequunciir.adeovt cani fagaci ab Oppiano comparentur. Aa- 
Lrefcunt autem ira tefte «Aiiftotele rei quam appetunt, vtindc a 
anelli non poffint, nifi pulioanaherba admota, cums odore prott- 
„ nusrcfilire dicuntur. Guftns quoque membrum habent molle, 
catnofiimq;, veidemferibitPhilolophus.Etfaneexquifitopra:- 
,,ditosguftu deprehendo ex aqua dulei, quam fimulatq; pileator 
„ prope petram effuderit, ftatiinfugiunt.petramque relinquunt. 
L O C V S. 
TlRimum Polypi genus omni fereinmari frequens eft 5 reliqua 
r vero non item:« Atiiloteleaudorein Euripo Pyrrhxo , neque 
Polypi, neque Bohtaina;, neque alia quxdam genera gignuntur. 
Citat h Athenxus Theophraftumin lib. de locorum riifferentrjs, 
circa Hellelpontum non generari Polypos , quia mgidius illud 
mare fit,ac minus faifumiquod vttumque Polypo noxium. Telta- 
turt Oppianus magnos in ponto Euxino haud reptririhifce ver- 
fibus. 
Noxia non ponto monjlra educantur inijloi 
£t parui pifcesnon quidquam hofiilt ttmenttt 
Securi wuunt undis, protul AHacue m^ens, 
foiypodesdefunt magni, de/untqjFaguri. , , • 
Sunt, qui hoc mare a Polypo vitari putant, quia fit animal ob im¬ 
becillitatem fuam frigoris impatiens, & mare ad boream vergens 
afflduisimbnbusferefitobnoxium. Saxorum cauernas incolunt 
tefte Bellonio.ncc vada apprehendunt, v t fcribit^Plm. Littqralis 
potius quam pelagius videtur Polypus, vt ex Ariftotele conijeere 
licet.quando inquit: Lolligo fola ex Mollibus gaudet alto.vitam- 
quepdagicamagit.InmariAdnaticofrequccifflmosefle.tcftiseit 
audordenatura reium, & reuera egoeosVenetijs fspeproltare 
inforo vidi In exterioribus Cartei?locis Polypum ad talenti pon¬ 
dus accedere « Strabo fcribit. Et Archeftratusapud/Athcnxum 
inqait: ^ ^ ^ 
Iis cvTT 
KcuKipxvM 'igicp» -ti ri 
'Id eft: 
In Thafo,^ Caria Polypi funi optimi. 
Cor/yra magnos etiam alit,numeroqi multes. 
V l C T V S. 
o.Hifl.g.t», 
37 - 
b Lib. 7. 
c Halieut,l. 
Curnofinr 
in mari Eu 
xino. 
dLi.p.c.xj. 
cLib.f. 
iLtb. 7- 
y Oracifflmum animal eft Polypus, & magnum iti ver 
bet robur, vt quiduis obuium fine negotio, vt fcribit. 
1 T., K a ni ma lia DfT 
tne» 
ventre ha- 
«jElia zLi.i.var. 
nus,deuoret & conficiat, lulius Scaliger inter animalia omniuora lett-i. 
enumerat,nec immerito. Non folum enim carnes animalium fere 
quorumuis, fed & frudus arborum depafeitur: Humanafqueim- 
priniisappetit.vtvultaudlordcnatutaierum. EtTtebiusNiger 
apud Plinium tradit ad conficiendum hominem in aqua nullum 
hocatrociuseffeanimal, lu<ftari complexuarque forbere. & nu- 
merofo fuftu detrahere, ac in naufragos vriDantefque impetum 
facere. Frequentiffimum ei cibum elle refert t Ariftoteles Con- hHifi.%.e.l. 
chulaium carnem , horum autem Conchas complexu crinium 
franoit Itaque prasiacentibus teftis cubile eius deprehenditur, yt 
fetifflte Plinius. Omniain domum comportat : deinputamina cLi.i.t.iJ. 
erofa carne egerit,adnatantefque pifciculos ad ea venatur. lulides 
non edit.vti canitfOppianus.fedCarabos.quosquoaftucapiat, ■^e.i.HaU- 
vbi de ingenio, & indufttiaeius difceptabitur, agemus. Cancris i„t. 
„ quoque,& Pacturis viaitareobferuauitBellomus.Vifiiselt,m- Canens vw 
„ quit, nobis Polypus in portu Cocyr^ nigra:, integram horam cu £titant,& 
,i Cancro decertafle.iiaElianus auftor eft carnes quoqueLoctffla- Paguris. 
„tum quandoque exugerd.&fuccumearum exhaurire, e Idem ADeanim. 
„ fcribit teftimonio piltarorumeum in terram progredi adohua: 1,1.32: 
„getmeninlittorepofitum.Et/alibiPolypos,inquit,&Ofmylos cLib.i.c.}?. 
„inficcum egreffosxftiuo tempore, ex maritimis arboribus ftu- de AnimaL 
„giferisfru£hlsfubripientes,(fcanduntenim pcrtruncos.&ramis 
” Fe implicant) fepe agricol* & deprehendunt,& pro direptis fru n>al.e.A$- 
„ £tibus poenas ex comprehenfis fumunc: & pxo comijiillo ab eis Olea dele- 
„ furto, fruauum dominis ipfos ad epulas adferunt. Expiantis, flantur. 
„ inquit g Athenxus.olea deleflantuf. Eius trunci^ flagellis am- g ub. 7. 
plexosfepeoffendut.Ficisquoqueadmarenatisaffixi,&ttuaum F,cis vefci- 
,, mandentesnonnunquam deprehenduntur, vt Clearchus fcribit, 
de ijs qua: in humore degunt Idem quoque ait eo argumento cq- ^ 
ernofei Polypos> olea:amantiffimosefle, quod fi olextamamm 
maredemilerit, vbi Polypi fint, acaliquantuluin detineat, quot 
, voluerit, modico negotio extrahet circa ramos implicitos. *Op 
pianus quoque,quam fint ole* amantiflimihifcc verfibus declarat 
Lippio interprete. 
falladqs gaudet ramufaclicu oliu* 
tolypue,& glaucis folqs (mirabile di 3 u) ^ 
Corripitur,glifcitqi comsu.frondesq^ uirentes: 
Zlitotteslatuitamu,^ fronte benigna, 
Cum tuxtapontum mg-is ftatjplendtda baecu 
Arbor, ^ expanfis confurgit littore ramis , 
Polypus adfrondestraPiitur;ceu fertuga montis 
Sepe canes querunt vefttgia teSa ferarum , 
At q; fer as prendunt, dominos ad Usfrira trahenUS. 
Stc utrides ramos ghfcit frondentis oltua 
Pelyptss, 
I 
