Incubatio- £bi eohsrentia tradunt. Ait infuper Atiftoteler, oua iam abfoluta ab ^ „ palpitatu eijciatut.ita fecuri gta*ffantut,Mttahttntquecatnes. ^ 
q Hifi.sx. cis foucri.ncc ad paftum intetim piodire.a Etalio in loco,Polypus fcc- contrahunt, fcd fruftra difcuncats. Tanta folertia anima lum e c 
•^a inniiir. irtr-iiKarr,nis.mnflnin r»T,» fiiivnbilisdilidensbta- riflimisatiottuccft. C Plai^cnusPlinius.Atfuotcicsait onc a 
18. mina, inquit, mo4o incubat ouis,modo in ote fuicubilis aflidrtis bta- 
ri<. 9.C.51, chiumfupetouisexporreftum tenet. QMd fic ttanfctipCt r Plinius: 
Polypus fotmina modo in ouis fedetjtiibdo caudrnatn,cancellato bra- 
chiotum implexu claudit.Eadcm quoque habet s Athenius: Eocmina 
vcto,iquit,nune oua coipoie fouct, nunc oftio cubilis affidens fupet ca 
biachiapotiigit. 
S (Eri. 7 . 
JE T A S. 
q: 
k Vamuiwn centum partes difleiSus Polypus tiuat, vt pluiimaei- 
v^anguia, ptatlettim infedla , tamen brcueipfi*uura naturacon- 
iLih.9 Hi- « ceffit. biennium enim vix egreditur, vt teftatum reliquit« Ariftoie- 
/ioreap. j, les,his verbis : Genus, inquit, Polyporum magna expartebicnnio 
viuete non poteftifua enim naturatabi obnoxium cft. Cuius ici indi- 
tium cum pielTus Polypus aliquid fubinde humoris emittat, demum- 
queabfutnatut totus , quod fosminis a partu potilfimum incidit. Stu¬ 
pent enim foemitir, vt neque vndis iadbatz fentiant, & manu vrinan- 
lis de facili capiantur. Sotdefcunt etiam,nec praeterea affidendo vena- 
xi poflunt. Mares vero aluco tument,& in mucorem lenteTcunt, Indi- 
„ cium.nebimatumcompleant.cfle videtur, quod ab ortu eorum,qui 
,, aslEate fit,ad autumnum non facile grandem Polypum videris, cum 
^ paulo ante id tempus pta:gtandes (pedentur. A partu itafcnelcete 
„ debilitatique tam marem, quam fceminam feruntpVi vel a pifciculis 
„ denotentur, & facile a fuis detrahantur cubil ibus, cum antea nil tale 
jjijsvfueueniat; tum veroparHos,nouclto(qucquarauisrecens na- 
„tos, tamen nullo ciufinodi malo a&ci narrant: quinirao validiores 
bl.i,9.e.}o. ,,cire,quam grandes confirmant. Hadcnusillc,qucm(ccutusiiPli- 
' ,, nius. Polypi,inquit, binis menfibus conduntur. Vitra bimatum nori 
,,viuunt. Peteuntautemtabefemper; fccmiiia celerius,&fercapar¬ 
tu. Athenasuse rieAtJirgs,inquit,tsi, ci Aiiftotele. cma- 
ini»7tx.'(>s autem dicitur in liquorem folubilis. habet enim patibile qua¬ 
litatem f Plinius tamen Polyporum vitwTvIi» tabem ap- 
cLi.6 dtat pellauit, quemGaia etiameft (ccums. c Ailianusautem tam bieui.S 
nim.e.^%. huius vita: rationem profert, libidinem (ci)icet in maribus acniiniant 
falacicaccm, in ferminis veto partum ficqucmcm. Inquit enim : Ex 
„ pifeibus libidinofilTimum Polypum, eatenus flagrami veneris cupi- 
I . • • It C __ __ c* 1 C 'iviMnijq #>v iv itir» 
contranuntj ica iruuia aucuiicaiktt. -- -- u r* 
tiffirait quoque cft. g Hadenus Plinius. Arfftotcles ait Conchulas ab gZ». 9 c.},. 
eo complexu crinium frangi, tantum ipfi ineffe tobotis mirum, sque, 
atqueea folertia, quaeura vti fetibitPlinius,cum Conchas vcnawr. 
'Facilius tamcu, quod fetibit A riftOtclcs, crediderim, quip^ qui te e 
tur alibi omnes Polypi partes omniaque membra lobuftifTima clle ex¬ 
cepta cctuice. tangeie Item ac tenere titachqs fupinis , membranani- 
que his intetiedam totam extendere : in arenam lamcn claplo racul- 
tatem apprehendendirednendi que nullam effc, andorque cft Malla- 
tius comptehcn&m hominem in icrram dcijccre. In hunc autern mo- , 
dura infidias pilcibus molitur , vt (ctibit h atlianus, fub faia fubtc- . • 
dusdefidet,&inhotumcolorcmfemurac, vtfaxumcflevidcatutpi- J- 
Tces ad cum tanquam ad faxum adnataines , iBcaato, ncbtachijis luis 
,. tanquam retibus capit. Id teftaiur Philofophus hifce verbis : Sui>«'yf-?.e- 
„ mutatione coloris venatur pifccs . trahit enim mbi colorem limi- 37 - 
,, lem , iis quibus appropinquarit faxis : quod etiam cutn metUctit, 
,, facit, fic E Plinius; colotem, inquit, mu.at ad fimilitudincm loci, 
„&maximeiu metu. Eadem cecinit/ Oppianus his verfibas, meer- 
g „prcie Lippio. 
Polypaden fraudes pepulos Vulgantur in omnis, 
'SSut fimtlem petramagnum jlcSuntur in orberh ; 
Hextbus jpirii hominem ptfeem^ rapacem 
Sic fubterfugiunt a/}u,Vitam^ tuentur. 
Si paruos videant pi/ces pradam^minorem , 
Rurfus C 7 > m pifcU formam vertuntur, arte 
Perquirunt viBum fune/laqj fata repellunt. _ r ai T 
tariirquoqueha:c»»Ouidius,docensvnaquamcautepifeatores vc- ra j 
m.intcfqac illudat-, circumrodens hamum quoipfura Venan Cupiunt, depij^c. 
„ r Oua cante 
&expucns.aitciiim: 
jit contra [copulu crinali corpore fegnii , 
. Polypus haret,^ hac eludit retia fraude. 
Et Jublege loci jumit mutatq^ colorem 
'Semper et firhilU quetn contigit, atque vh prtHam 
Pendentem retis autdus rapit,hic quoque fallit 
Elato calamo, cum demum emerfrs tn aurtu 
prachia dijfclqit, populatumque expuit hamum. 
tlfox cX eodem poeta fic notauic Plinius: PolypUm,inquit,hamosap- 
- \J UX Ca COUClll uucia a. -- j ^ -, —-j . ^ 
„ debilitatus, & ad natandum ,& cibaria inquirenda tantopere infir- G elcaipciicumtolctirsaut hamndm _ ^ .q _ 
,, musfadusfacriti vt poftcialijsptaida efficiatur. Tum enim par- 
„ uulipifciculi (tum cancelli) tum cancri ipfum exedumSt coniici- 
,, unt. Quamobrem cum non amplius anno viiicrc dicunt, fcemi- 
,,namqucetiam ptopterctebtospartus ocyusconfumi. Hacfaneab 
Oppiano confetipea videntur, qui (ic cecinit Laurentio Lippio inter¬ 
prete. 
Exilium ^ trifies tedas commifeet in vnum 
Polypus,^miferamvitamcumfrerTsatt fundit, 
Noh coitu cejfat, donec deeiquerit artus 
Robur, ^ abfumpte fuerint in corpore vires. 
Atque ipfe in fulua taceat proftratus arena 
Seminecemficca lacerant tellure tacentem 
Carcenades mifera, ifr Cancri, multi^ natantes, 
§hios omnes cupide primo ferus tUe vorabat, 
TuncviuumtmbeUemminime fuamembra tuentttH 
XPifeerpunt,donec moriatur funere diro. 
Sic perit in coitu pifeis, fic lumma claudit. 
At ratione pati torquetur foemma partu, 
Extremumqy diem claudit foetumq^ refoluii, 
Non oua vt ptfcesalij femotareclufo 
Ventre edit,magno partus cruciata dolore 
lunBaraceinatim gignit,qukvulfameatus 
' Eorte per anguflssveniunt.penmuntq^parentetn. 
Non annum excedunt, tedU moriuntur tn tpfis 
Cum tnfit veniunt crudelia funera partu. 
MORES. 
I N G E N I V M. 
gacitas. 
S A- 
> Lib. 7. A ThenaeusPolypum drennr, b Plinius brutum vocat, quafi ra- 
bZi.^.e.ij. -iXtionis expertem, quod ad manum hominis adnater, nec perfe- 
quentem venantemue refugiat. Eftmhilominusinre familiari Calli- 
t Ihid. das. acfjpiens. Omniaenim in domum compoitatc tcftc eodem,de- 
in putamina crofa carne egent, adnatamerque ad ea pifciculosvcna- 
1 Lib. Hift. „ tur. Eadem fete dEc Ariftoteles : Polypus fatuus quidem cft, cum 
■ -■ ,, ad manum dcraiflum hominis accedat, fed prudens,rei £»miliaiis, 
,, CMin omnia colligat,& fuo in domicilio tecondat,comquc confura- 
j, pfetit quantii vtilc fit, abigit teftas, & cancroiu crudas, & putamina 
L-A o ni la-kViv m Ar rv-v jv 1 ^ rvEv/l’ rs IV r n <1 C . IXxII i f - 
9.6.}?. 
aut naiUimiiicicuakui*» 
in Halieutico tradit. Hunc forte Plinij locum fecUtus n Ifidorus Poly - n Zi.U.c.g. 
pus, inquit, id cft, multi pes, plurimos enim nexus habet. Ifleinge- 
hiofus hamum appetens brachijs complediitur non morfu, ticc puus 
dimitiit, quam hamum ciicumrofcrit. Citeturh vtadcolotismata- 
tionern reuertamnr: de hoc inter fe non conueniuistaudores. Sunt 
enim,quiinomnfcmfecolorcmmuiatc affirment, excepto albo. Sunt Colotiimo 
qui petris quibufuis fe affimilarc dicant. vti Theognis & Phocillides, tatio 
nccnon& «ion. apud Athenasum. in Phoenica! tragoedia fic inqUi- oUb.j. 
ens: ^ , 
;^66Sy 
'Qnx fic vertit Daiechampius. 
SaxatiUm% cum exanguibus cirrbs 
Odimutamemcolorem Polypum, r i 
ibidem in vulgatis editionibus fciiptum inuenioPolypum pettofislo- 
eis tantum fc Sfimilarcex Theophrafti fibro,qui infcribitut de ijs.qui 
' colorem mutant Qelif^sisii, \ac\u\x,<l«-n al&vSr p.i^fiaXsirmrmS 
ii» mixi-mdu (pnei -nis migtihin fifiXifrt f^rois aws^s/Aatit^Xi- 
Vbi Daiechampius vocem aufert, fic hunc locum expo- AtheWus 
D nens: Theophtaftuslibiodcijs,qH*colbtcinmhtant,fctibit Poly- couettus. 
pum iis locis fieri fimilcm, quibus Ic admoiicrit. Q^am Dalcchampij 
Icdtioncm improbat Ifaacus Cafaubonas.verius effie inquiens aliquid 
dcefle quam (bpcrcffciindcqucmquiburdam librislaeun*notam po- 
fitam,& fic legendum ccnfttjWii matuhojtisfois iw)- 
thfjtaiSS-cq, hoc eft, faiofis maxime.aut folis locis aftimilari, fed h*c 
quoquelcdtio pr^tetquam quod falfa fit,dutiufcula mihi vifacft.qua- 
iclcgo, mds mTiuhnnimu lf^c[S3iSS-eq. Non enim Polypi 
faxofis tantummodo locis fe fimiles facium , vti ptatdiifta! leaionrt 
docertvidentur , itemqueaudores, quosfuptaenumcraui, fedalijs 
etiam rebus, quibus adharferint, maxime tamen faxofis. Nam Anti¬ 
gonus inquit m mirabilibus nattationibus. colotem non folum irai- 
&ri Iapidum, fcd & ajiarum tetum, quibus appropinquaucrit: & eo¬ 
dem in libro alibi colorem foli, fupta quod fertur. aemulati tradit, & 
lullus Scaligetp cum arena? colote fimilem facete canit hilce veifi* P 1 
bus ; 
Et concolores i^upibuStfaburruqj 
Cirris dolofi Polypi anchora ritu 
Salactofo,tfr>tmbid» in fieto freti. 
Quapropter cum Plutarchus, Oppiahus, & jElianus dicQnt eum 
pfetit quantii vtilc fit,abigit teftas, & cancroiu cruftas, & putamina Quapropter cum Plutarchus, Uppianus, K itlianus meum cun 
Conchularum,& (pinas pifculorum. & paulo pbft,Conchas,inquit, £ fdn talem mutare colotem, ^ali faxum cft ad quod accedit.nonina- 
tcnuiotes.fcabrafoucefficerecitcUmfc.velucloricam dutaro,quam- cianturalijs pta:tercarebus aflimjilatipofte. fcd cum plctunque citca 
r _ 1 i Anf^r Avtdm 1 nfra oliii niiDuit itl CllIUS COlOtCQl 
\_aUilVLlUlMZUtllpWV ^ILWiWltylAUlia, ^ pauiv/ 
l „tcnuiotes,fcabrafquccfficetccitcUm(c,veIucloticamdutaro,quam- 
que eo ampliorem, quo ipfiefunt ampliores, atque dcca quafi dclati- 
iMirak bulo.autcafulaproditeaiuni. Vnde e Antigonus, Polypum ("inquit) 
narrat, alimenta reponc^ieait Ariftoteles in fnas caudrnas , & confumptis quie 
vfuierant, inutiliatcijcete, pirciculorqucadeiciftacohucniemcs ca¬ 
ptare Conchas quomododifcuncct. Sicarum catnes depafcatm.audi 
fZiAj.f.jo. Plinio: Non funt, inquit,praetereunda Si Lucio Lucullo ptocon- 
,, Iule B*tica: comperta de Polypis, quae Trebuis Niger ^ comitibus 
„ eius prodidit,auidiffimos cfte Concharum j illas ad caiftum compri- 
„ mi,praecidentes brachia coruin.vlttoqucefeam ex ptaidamccapere. 
,, Carent Conchz vifujomniquelcnfualio, quam cibi Si petictili. Iri- 
„ fidiantur ergo Polypi apeitis : irnpoficoqiic lapilli) Sxtra corpas , he 
faxa vctletut.indiffei emct faxUm, pro alia quauisrt, in cUius colorem 
fc mutate folct, viurparum. Cur autem colotem mUtet inter pro- 
blcmata d nobis quam exaaiffimc dicetur. Imerim quo aftuvene- Ctnftacea 
turjoccidatcjucciuftacea, prafertim Carabos, qui alijs quam Con- «ju® altu 
chz, funt armis praediti, dicemus; qua in re fubfequentes hi Oppiani veBCtUt. 
veifiis,nobis quam plcnilfimefat.sfacicnt. Canit igitur eodem inter¬ 
prete Lippio. 
Et fortem,!^ celerem duris,^ Carahen armis 
Polypus occidit,quamiiufic robore multo 
Infiriorccurua ficBat Jub caute quietum. 
In dorfum irrumt>it,A/iiiataa, vincula ntBens 
