i8 
Vlyfsis Aldroiiandi 
eft,SedSsepinurt» Ptoiomeovrbsefi: Samnitum,hodie Sepinuni A tele:Sepia:,inquit,Loligines, &Lolij peculiares binai fortiufl 
« . autoreZoographo. Archippus ComicUsinPifdbusnominat A»- 
Ut^men^ TiuoaJAsjTgiA» ©wf»®,;, quali mulieresquafdit 
. . Sepiam pro atramento fcripcotio pofuerunt Latini veteres, & in 
^ ^ ■ ptimispoette.relpicientes nimirum; vti ait Calcpinus,adpifcis 
ciusfanguinem , atramentifnigrorem referentem. Hinc/Pet¬ 
ilus. 
lam libet, bicelorpofttu membranacapillis, 
lii^uemanui charta,nodofaejfjVenit arundo. 
Tum querimur craj^iu calamo quod pendeat humor. 
Nigra quod tnfuja vanejcat Sepia lympha; 
biluioi querimur,geminat qmdjtfiulaguttae. 
g Iu eadem fignificatione binis in locis accipitur apud^ Aufonium' 
primum v ni inquit. 
Aut adfitfi interpres tum Cadmi nigellasfiliae 
JEnigmatum qut cognitor Melonis albam pagmatn , 
Tuit meorum cum tibi Notafq^furua Septe, 
Cnidiofq^ nodos prodidit. 
Nam Cadmi filias poeta literasvocat. isenimePhanice inGras- 
laL.y.t.iO. ciamfedecimliterasatculit,vtrefcrt^Plinius Melonis paginam 
papyrum Niloticam (namNilus olim Melo dicebatur)notas Se¬ 
piae, atramentum. Gnidios nodos, calamum,vteleganterexpo- 
luii ■ 
ilnmifcel. 
tap. 39- 
Aufonius 
corredlus. 
Puluum 
quid.Fur- 
uu quid. 
iiLib. y. 
Etymon. 
blii.14. 
, Janage. 
luit Angelus»Politianus. Idem rurlus poeta fic alibi: 
Aut cunSis pariter'verjibut oblinat 
Fuluamlabiicolorjpongia Sepiam. 
Quo in loco pro fulua fufpicor legendum furua. Nam fuluum ad- 
ieCtiuumnonconuenitatramento Sumiturenim plerunquepro 
viridi colote, autpro eo qui ex viridi, & ruffo miXtUs elf .Furuum 
autem nigium,& atrum denotat. 
s r N o N r M ii, 
2 ,jOTa»lctibit/» AthentEusefleprOxytonumjVtaJTiVsntia.Inue- 
nio&njmavproSuwlaapud Nicandrum Latinis Grascono*' 
mine feruato, 5 cpiapere fimplex appellatur, inepte enimapud 
qucfdam Sxpia per diphthongumferibitur, cum ^.cUTiiaGcxcis 
non dicatur, fed Zijjrra. Ridicule igitur Ifidorus Sepiam diciait, 
quodfepibusinterclufafacilius capitur :& aliusquifpiam,obfcu- 
rusquodprofufoatramento pifcatoribus fevelutifepit,& occlu¬ 
dit. Non enim, vti dixi, vox prorfus Latinaeft, fed a Graecis ac¬ 
cepta. Melius itaque conijcit Adamus Leonicetus Sepiam dici, 
quod atramento, veluti putrida quadam fanie, quam Gr*ci«i;,n- 
JV,» vocant,abundet. ApudThebanos Opiltholia dicitur, vtte- 
ftis eft 4 Athenaeus Arabes Sarathan, Saithan vocaryt- Aggre- 
gatorKubien interpretatutSepiam,licutautorIibri Secretorum 
Galeno adferipti. vtiturea voce Auicenna Bellunenfis flmplici- 
terfpeciem pifeis eflcfcribit. in tabulis filluchafem Vrbien nomi¬ 
nantur pifces, qui Venerem promoneant, calidi, & ficci, difficul¬ 
ter concoquantur, ventrem laxent, Sepias |efl'e quidam arbitran¬ 
tur. Tefte Alberto Magno Sepias, & fimiles pifces Auicenna vo¬ 
cat Fanage SipiaproSepiafuperiorisfeculi horni nes imperiti feri- 
bebant Audiuit ZoographusCjraecos hodie Calamariam vocate: 
quod nomen Loligini magis conuenit, ttibuiturq; apud nonnul¬ 
los, vt apud Italos, qui Loliginempefce Calamaio nuncupant. 
Scoppa Grammaticus Italus Sepiam interpretatur, la Seccia,cala- 
marro. Alioqui vbiquein Italia tcfte Matthiolo vetus nomen re- D 
tinet,exceptis Venetijs vbi Seppa dicitur^atquealibi Sceppa : cir¬ 
ca Ligufticum mare Cepia, sine mutato Rondcletius ab Italis 
Sopi, aluis Sepio,a Gallis Seche: Bellonius Malfilienfibus & Ge- 
nuenfibus Sopi nominati feribit, a Venetis Romamfque prifeo 
nomine Sepias, a Gallis autem vulgo Ciches; quod VcGrreci Po¬ 
lypos,fic Galli Sepias exficcent. Nomenclatori Siba. Autor Galli- 
colatinilexiciSepiam nominat Seiche velBoufrou Sepiolam Caf- ' 
Icron. Sed Rondcletius, & Bellonius Lolliginem paruam Gallice 
Cafferon vocari docet. Xibia Hilpanicum eft, inquit Zoogra- 
phus, fortafle Calepinum lecutus qui Sepiam Hifpanice exponit 
la Xibia pefcado.Anglis Sepia eft a Cutcel, Cuttle Eft autem Ger¬ 
manicum nomen inquit Zoographus, ptopricqueinteftinum fi- 
gnificat.Germani marium acqola:, vtidem tradit,Molliaomnia 
videntuiGSuIctfifd^appeliarc. SupeiioresGeiinani aliqui Sepiam 
Araneum 'marinum vocant, : quod nomen ad Pa¬ 
gurum potius refert Zoographus. Belgis SpaenlcheSepicattevo- 
catur,quafi felem marinam Hifpanicam dixeris. ' 
DESCRIPTIO. 
a Lib. 7. QPeufippus apud a AthcniEum Sepiam, & Loliginem fimiles ef- 
Sepiafimi- Ofeferibitj cum tamen Epicharmusin Hebes nuptijs dicat, 
lis Polypo, tolypi.Sepity-volucresqjLoligines. 
& Loligini Matthiolus quoque Sepiam Polypo aflimilari ait, prxterquam 
quod hic innumeris pedibus excellat, illa vero maiore corporis 
bL.r. com. mole.Mutianus tefteiPlinioNauplium animalquodin con''ha 
Du>Jc:c.20. conditur, Sepite fimile tradit- Omnes autem vera dicunt. Nam 
partibus diuerfis confideratis Sepia huic vel illi magis allimilatur. 
c Depar. 4. Polypo quidem, quatenus exiguas,vt hic, pinnas habet: teftatur 
enimcAriftotelespinnulam Sepisefle anguftam, pertotumal- 
d Hifi.^.c.i ueum circundatam. Plures tamen habere partes quibus cumLo- 
Piomufci - ligine conuenit, confiteri oportet, vt ^romufeides tefte d Arifto- 
des. 
tur promufeides ( onfoZemihs) longas, acetabulo parte eXtima * 
binoafpetiufculas, quibus capiunt, & adora admouent cibos. “ 
Pedes has appellat «Plinius inquiens : SepiteSc Loligini pedes‘‘ cL.g.t.zi, 
duo ex hislongiffimi, & afperi, quibus ad ora admouent cibos," Pedes, 
& in fludlibus le velut anchorisftabiliunt:c^teri cirri,quibus ve-^‘ 
nantur Cur autem binas habeant promufeides tum Sepite, tum " 
Loligines, Polypis vero eas defint, declarat Philofophus his ver- “ 
bis. Cum ita que Sepias,&Loligines pedes habeant breues atque" 
inutiles, neasllu maristcmpeltatequcexrurbenturfaxis, vtqu^" 
dclonginquoadmoueant, ideo promufeides binas piailbngas*' 
habent, quibus veluti anchoris innitantur, feque ftabiliant mo- “ 
do naujgij, tempeilatevtgcnte, venenturetiamprocu!, orique " 
c longinquo admoueant. Polypi promufeide carent; quiapcdes " Sepijs cut 
adeundem vfum commodoshabeant.QupdautemPolypiscru- “ brcuiacru¬ 
ra lintpiilonga, Sepijs vero, & Loliginibus breuia , idem/au “ ,3. 
thor tradidit pluribus in locisj; alibique caullam declarat his“ f^ 
verbis; Sepijs & Loliginibus bieues liint pedes, Polypisvero" gDepar.^, 
magni Alutumenim corporis Sepiae,&Loligines habentma-" (ap.p. 
gnum, Polypi paruum. Itaque quod natura Polypisex corpore" sedesquot 
dempferatjidinpedumlongitudinem addidit •• quod Sepijs,& quales. 
Loliginibus depedibus abftulerat, eo corporis magpitudinem " 
auxit, Prasterea vtidem tcftatur>habent Sepia:, & Loligines pe- “ 
des fupra dentes fenos exiguos, eorumquenpuillimosduosma ‘t 
iotes: reliquos autem oifonotum duos infra omnium maii- " 
mos. vtenim quadrupedibus crura pofterioia firmiora validio " 
raquefunt, ita ijsquoque maximiqui infra habentuiihis enim " 
onusfuftinetur,motulquepotiffimumagitur duo etiam illi no " 
uiffimimaiores fuis rnedijsfunt,quiaillis miniftrent Polypus" 
mediosquatuorhabetmaiimos. Vides igitur Sepiam magiscum Aluem, 
Loligine quam cum Polypo conuenire, quoad corporis ftruftn- 
lam, & formam. Quin etiam eodem h authore alueum corporis h De par. 4, 
Sepia & Loligines habent magnum,Polypi paiuum. Et alibi fic “ Mp.iii 
inquit. Differunt Polypi a ca:tetis,qute modo enumeraui. Molli¬ 
bus; coquodalueus Polypis paruus,ca’teris vero amplus eft :i-" 
plaautemiuterfedifcrepant, quatenus Loligo longior. Sepia la¬ 
tior eft. Fiftulam autem inter caput, & alueum prominere ex re- Fiftula. 
fupinatat Sepia: icone, quam a Saluianomutuati fumus, cogno- 
fcerelicet. Apud Athena-um Antiphanes lepide Sepiam Kvttivoi- , 
C _. J.n. -;ki____ ^ Atramen- 
B 
Tw vocatideftdorfo gibbam. Pire catteris Mollibus atramentum 
habet; copiofiffimurn, vti ex pluribus locis Ariftotelis colligitur 
Vifcera,* inquit. Mollium nullis •• fed habent quod mutem appel- 
tum. 
i Hijl,4..c.t. 
lant.-atrumque illum humorem, cui nomen atramentum , quod 
plurimum in Sepia eft.& k alibi.Sed cum atramentum hocMol- “ ^ Hifd-e.s, 
lia habeant omnia, tum praecipue plurimumqueSepia continet. “ 
Habent autem copiolius atramentum Sepi^, quoniam m-it^is vta- 
tur,eodemtefte,idque/euenit, quia Vitam littoralcm tiatfucunt, P'*’’- 4 - 
& nihil quo fibi auxilientur, aliud habent, quomodo Polypi & r. 
brachijs libifufficiunt, Se colori^ mutatione, qua: & ipfaaccidit 
eis per metum, vt effufio atramenti: Sepia igitur plus continet a- 
tramenti, & infra, quoniam copiofius : facilius enim & longius 
profundere maiori ex copia poterit. Continetur enim hoc atra¬ 
mentum in Sepijs infra ad alueum; Polypis vero & Loligiriibus 
fupramutim potius Rondcletius atramentum in Sepia nonea 
parte, quamvocant, contineri, non fine'firmis rationibus 
dillerit contra Athena:um & Plutarchum grauiffimos faneauto- 
res. Hic enim »j de SbpiK atramento dilierens,cum inquit, fint mL.dtfoltt 
idgenus cautionum,circumfpedionum, euafionumque.exem- anim. 
pia permulta, hoc vnum Sepiae prxterire nullo modo polTum. Ve- 
ficulamhsc(fic nominatur) collo dependentem 
habet, atro liquore (atramentum vocantj plenam. Et 
Athenteus citans Aiiftotelem fic,feribit. EvMrtjfivM^iofoooiio: 
«VIHJ «0 7 » 75 vfoOT, id eft, vt ver¬ 
tit Rondcletius : Eft in mytide atramentum , qu* ad os fitacft, , 
folliculifiuc veficx’ modo. Sed qui «Ariftotelis veifiadiligen- 'tiHif.y.c.U 
tiusconfiderat, eum aliter fcnfiffe comperiet. STmyxtot 
epeu -m»H0>>.axlat, aXel Lu fevav, iCion nwrti JtAor, Vifee- 
ra Mollium nullis; fed habent quam mucim appellant, atrumque 
illum humorem , cui nomen atiamentum. Neque eft quod 
quisEOT TwvTj), in ea, muti fcilicet, incerpretetur ifcquentia enim 
reclamant, & EOTTO-lri;, poft hanc interpretari oportere docent. 
OWJ ftuns narus vero rv xcij rpulrns Tflm « “ 
ilTo hrtfet aiareliCi , o^Ais, KujrzScuirq 
pSfiorronrifovrfi eeri^u ,iA eft : Mutis fub ore eft, & per eam gu¬ 
la tendit :at veto atramentum infra continetur, qua inteftinum 
petere incipit fupcriora, foramenque iuum eadem obuoiuruni" 
habetmembrana, qua inteftinum,fed quid,inquit Rondeleti- 
us,tamdiuimmoramur>controuerfiamiftam ftatimdiremerit" 
interiorum Sepixpartium anatome, qua infpeifta nullus eft nifi 
planecateus,quinoulententia: noftra; facile fitaffenfurus.Idem ' 
videbit mutim colore elle flauo, laxa fungofaque fubftantia ,^a- 
renchyma potiusquam folliculum, aut velicam. Galenus in Ei- 
cgcli vocum Hippociaticarum,Mt; 7 irinquit,T 5 (M/^<«, 3 -/affo,i{s(- Milnf. 
71 fteAav, a».» neu ip^sns vae rev lormx^-nvthiAevTai, hoc eft, “ quid. 
atramentum quod in ore Sepia: continetur : fed & pifcem 
quendam apud Hippocratem fignificat. Milr,} apud Hefy- MiJrt. 
chium fcribitur, & exponitur ri pctAomins or.-mof qujd, 
; Sepiae atramentum quod ore continens ex-^ 
ceinic. Annotatur & pifeis quidam dici feminini genetis noa 
fine marepaftum quaerens, forte erit Sepia. "oAovvc notat Gale¬ 
nus in Lexico Hippocratico atramentum Sepia: dicitur , item 
«7»/i»)'.Nicanderhaiica«umhutngrem;j«A4v'idcft bile appellauic 
Philes 
