28 
VlyfsisAltlrouandi 
r S V S IN CIBIS. 
Teuthide *T^Ev 3 -iAe vilem fuifle pifciculumfcribunt Scholiaftes Arifto- 
eecte. A phanis,& Suidas. Vndeprouerbialiter Athenis Teuthide e- 
“ gere dicebantur,qui tanta egeftate premerentur,vt vilifTima qux- 
que querere cogerentur. Ariftophanes in Comoedia cui titulus 
Archanes. 
'bc fTthffit 
Ideft, 
' ^uetn ttium video Teuthide egentem 
Nihilominus ab ObfophagisLoliginemin delitijs fuifle legimus. 
NamTeuthidion noiniuaturin conuiuio,quod Philoxenus Cy- 
thereus deferibit Et Pherecrates apud Athenasu ei AsoxaAai 
docec,incQEaalautaapponiLoligines:Nofttifq; temporibusadi- 
uitibus, & ganes operam nauantibusfummopeie appetuntur, & 
commendantur,pratfertim fi a perito coquo apparentur.Hinc Ca- 
ftor Durantes in Thefaurofanitatis: 
Antiquis abieBa fuit Loligo, frobutur 
Sed nunc,hunc qj petunt ftpe probant coqui. 
Quo authorefrigidaeft in primo gradu,humidain fecundo.Pra:- 
ferturparua,quod carne teneriori, cumfit, facilius concoquatur, “ 
a/. dtaUm, quam grandior, faciliufquedigeratur. «Paulus Aegineta Loligi¬ 
nem difficilem concodu efle fcribensfinrelligendus videtur,qua- 
tenus omnia Mollia dur* fint carnis &l difficile coquuntur, vt tra- 
hL.de fimp. dit b Galenus Nam Loligofacilius,alloqui, vt ait Dyphilus apud 
1, ' Athenieum, quam Sepia concoquitur Maflarius 
* vertit, fed infuauis eft, id quod D y phili verba fonant: W ottonus 
contrario fenfu ori gratam efle, Bellonius etiam magis gratam di¬ 
xit. Zoo»raphus iudicari vult, quibus recentes hos pifces guftan- 
C Ln.de r$ di facultas eft. eloannes Bruycnnus Loligines mter lautas epulas 
cibe I ?. reponi vidit,fed vtcunque parentur, duras efle, & xgre concoqui 
ait.GratamcireetiamceftaturCaftorDurantes,quiinfuperaddit 
appetentiam augere, Sc optimi efle nutrimenti Licebititaque 
in Dyphilifupracitatis verbis fimpliciter kgete,& origra¬ 
tum vertere. Pratferturgrauida, nec capta in mari mortuo. Arche- 
d Lib.j. fttatus qui gulx caufa, vt feribit d AthenseUs, terram mareqs peia- 
grauit,de Teuthide fctiplit: 
ei Ai* tdmie^nS-rm^ xdjfS» 
Qu a; fic vertit Dalechampius. 
Teuthidas in Dio & ad Euripum fit a Pyrrha 
Et in Ambracia tinBuris nobili per multas videbi^ 
Preparatio Rom*melioresiudicantur menfibusfrigidis, vt Nouembri, De. 
cLil}. cembri,Ianuario,Febtuario, Mattioque, varijfque modis pripa- 
rantur,vtSepia:. Eubulusin Orthannaapude AthenteumLoligi- 
flnequitib. nem in farragine ait coqui folitam/Ariftophanes xi ^ mytwo, 
* ' T^0.9'i'ilav£(psrit»«/ 03 ^»».id eft, ad farraginem Loliginum fin qua 
Loliginesfri^untur)ftridentem,aftarc.Contrain Thracum regis 
conuiuij deferiptione Alexandrides Trf 03 '/S'«f «srrar,ideftLoligi- 
nes allatas nominat. Et Eubuli in Auge apud eundem Athen. hic 
citaturverfus: 
tAiSIs t^urr-niSjuv, 
AJfata infliBa vulnera Lolgmi. 
Eademforte,inquit Zoographus i\imtvAjS-ku>'ivXtviS/,yi , noiui- 
nataacoquo apud Socratem comicum: 
Arelct u<b%Ttv^is 
Ideft, 
A liginis, inquit, condituram in patinam teres pi|>er,rtitafn, mellis 
raodiciim,liquamen, carenum, & olei guttas. AliaLoliginiscon- 
ditura.InLoliginefarfilipipet.Ligufticilm, coriandrum, apij fe- 
aui vitellum,mel,acctuni,liquamen,vinum, & oleumamy- 
isabis. Ifchia de Loligine ei «eodem; fublatis cruribus in iL.x.e.h 
men.oui \ 
loobligat-- - - ^ 
pulmentum tundes,ficuti aflolet pulpam in moitario, dcin liqua¬ 
mine diligenter fricatur: & exinde ifchia plaflantur. Frixantur et¬ 
iam farina afperfa, & addito fucco mali arantij, comeduntur 
uisannitemporeinltalia, omnique xtatefimagnx fuerint, fed 
valde nocent paralyticis, & concodlioni funt rebelles, quate in a- 
qua coquuntur & vino addicis pipere,fale,& herbis odoratis.Ro¬ 
ma: autcm,vt feribit k Bartholomaius Scappus,minores fricantur. kDereculi, 
maioiibufqueprxfetuntur, condiunturq;iniurehocmodo Gla-/,j f.xoj. 
diolo, & oculis exemptis, infpiciuntur cirri, nunquideis arena 
adhairefcat, vtfaipeeuenire folet, deinfxpiuslauantur, quod fiet 
melius cum acorporeauelluntur, tummodico faleafperguntur, 
frixancurqueinoleooliuarum, poft calida: feruantur cum fucco 
arancij mali irrorata:, & pipere afperfo. Canendum autem, ne in 
eo oleo, in quo friite funt, incoquatur quicquid ex farina fic, aut 
quodcoquendoalbum facere velis Quippe dum frixantur, rupta 
velica.atramentum effunditur,& tingitur oleum. Si in iurc voles, 
pttepatatx eo vt fupeiius diximus,modo imponuntur sneocaca- 
bo,auc vafi fiftili cum oleo, aut butyro, dein paulatim ftutantur, 
addico aqute tantillo,quantum ad tegendum eas fatis eft. mox fu- 
perinduntur aromata,cum coepis modice contu fis, & prius frixis, 
aut herbis, & oleribus, vuiscrifpini, & omphacio claro. Sivero 
hoc modo praeparare volueris fine atramento, eximitur vefica, 
deinde in aiqua elixantut, recentique frigida iterum perfundun¬ 
tur, ac deinceps in iure coquuntur. Loligines maiores virulenta: 
hoc modo coquantur. Demptisgladio, &; crinibus, feu cirtisla- 
uantur, vt ab arena purgentur, qua faepius vndequaque obfiden- 
tur, tum plures in partes diuifa:, ponuntur in $neo vale, autfiiftili 
cum oleo, frixantur paulatim, addunturque aromata tantumque 
aquac,vtfuperemineat,hinc coquuntur diu; longa enim coitione 
elt opus.Vbifere codlrefunt, atramentum cum vino Cretico, aut 
alterius genetis albo,& omphacio commifcentnr,imponuntutqi, 
Scrutfus ebullire aliquantulum finuntur,moxferuantntadvfum. 
Quod fi minus liquidum i us volueris, addenda amygdala,aut o- 
lera contufacum vuis pallis. Farciuntur quoque vt idem Scappus 
author eft,hoc modo.Medi^ magnitudinis Loligo mflndatur, & 
2 quae eximenda funt,eximuntur, cirri, feu barba cum aqua, & fale 
coquuntur,acramentum in vefica referuatur Mox farcitur corpus 
leliquun} mixtura fadla ex cafeoPatmenli (is enim prxftantifli- 
musapudnosiudicatur ad condiendum) medulla panistenuiter 
trita,vitellis oui herbis concifis,pipere,cinamomo,vua paffa cro¬ 
co Vbi veto dies eft ieiunij, loco cafei, & vitellorum oui fumun- 
tur amygdala,aut nucesiuglandes,aucauellanae contufi cum pa¬ 
nis fruftulomadefafto in omphacio. Fardlumita vbi fuerit cor- 
pus, imponitur vafi cum butyro, & aqua quoadfupernatet, addi • 
tiseius cirris in mediocres partes concifis: paulatim omnia co¬ 
quuntur cum modico fale,& aromatibus. Cofta vbi fere fuerint, 
herbisminutim contufts, aut amygdalis contufis vinoqne albo 
cummiftis,& omphacio infpiflatur ius, quod fi flauedinem habe¬ 
re defideres, croci pafum commifeetut, fi vero nigrum efle cupis 
atramentum eius loco croci poftulatur. 
V S V S IN 
MEO 
& aliis. 
I C I N A, 
Vrbanum quiddam vifa eH mthi Loligo condit a. 
Inquam& ChatmusSyracufanus(quiinpromptuhabebatveifi- ^ « VthoreftArchiginesabud « GalenumLoligincsftomachi- 
culos & paroemias de vuoquoque leroulo) h*c verbaaccommo- .xX. cisconuenirein cibo^ Allatas prodefle torminofis Marcellu' 
dabat: Sorfiirarf i ro: fcite nimirum & fapienter codtam & appara¬ 
tam infinuans. Eft enim & fua coquorum fapientia. ai^vXiVf^tr, 
Loligo 
farifta. 
Zoographus) 
ft8^to,5»A£v^'6»,VarinuS. Antiphanes in CyclopeLurconem Ar- 
cheftratumexupetans, inquit, efto nobis mugil Himettius; tor¬ 
pedo fub teftacoifta: Perca difcifla.-fardaLoligo Vtautemfarci¬ 
antur prxparenturq; nobis declarauit Alexis apud Athen?um,qui 
in Eretrico ha:cloquentem coquumintroducit. 
Td 7rT$fiv^aa.vreSy orcoTe^ueiy parior fctupey mptosetont 
H^'j<rf(^nXea-7VtsxXe,i^ei'( «rJi/Asura». 
Qga: fic transfert lacobus Dalechampius. 
Teuthtdes,pinne.,hatis,aphyarum natio'. 
Carnis interaneorumfruftula: Teuthidas 
Concifis earum alis.adtpu admiftopaululo injperfo fale. 
Scitamentis ex olere viridi, minutim tufo,farBas condtui. ] 
Rondeletius Loliginem ita paratam,libi, placentae autfarciminis 
genus efle putat, quod& ipfum Teuthis nominatur. Obferua- 
tur a coquis in primis,ne,du m cirri abfeinduntur, & praeparantur 
ad coauiam,atrameiy:um effluat; deterius enim ius conficitur fi¬ 
ne atramento, vt in Sepia quoq; diximus. Vnde fic cecinit^ lulius 
CaefarScaliget: 
Tum Santonum Loligines cito magicis 
Curju itineribusJportula atq^ iumento 
Parone Itntreuefiuttante fubueBus, 
Aut Almadtu,vt loquuntur Hifiani 
Vitro nigrantemfanguinisfuifuccum 
Se aiunt datura,condiantur vt reSe. 
h L p. c.l. Vt fapidiores reddantur Loliguncul*,nos doce: h Apitius: AdLo- 
Emphyricus. Acron cornmentatot Horatij feribitLoliginem efle 
genus pifeis, a quo atramentum fit: nifi potius in quo legendum 
fit. Nam ex Sepia atramentum fieri ad feribendum idoneum con- 
ftatjde Loligine id nondum compertum. 
a De eomp. 
fecumgen. 
«In At ha. 
C A P V T VII. 
DE LEPO RE MARINO. 
A Damus huic libro hiftoriam leporis marini omnium quse 
mare alit,animalium venenofillimi. Ita nos iubent plurimo¬ 
rum authoritates virorum, quihocanimal inter Mollia referen¬ 
dum efle iudicarunt, etiamli multa quo ad naturam, & partes, ei 
defint,qusfuperius diximus Mollibus vniuetfisinefle. 
j£ jS y I F 0 C A. 
L Epus Latinis fimpliciter a pedum lenitate vocatur animal 
quadrupes, hirfutum, & velocilTimum, quodGrreci Aajwa» 
quoque fimplici nomine,aliqui vocant. Seddeacquiuo- 
cis Leporis in Leporis terreftris hiftoria fufius dicetur. Lyram pif- 
cem vulgo a Gallis Gronaut (alijs Gornat) diftum aliqui Lepo¬ 
rem marinum efle putant. Germani quidam 0((^a(Ut/io eft Gal¬ 
lum marinum appellant, vt Rondeletius feribit Zoographus aba- 
lijs etiam ideft Leporem marinum dici putat; quan- 
quam hic Lepus veterum venefiatus non fic, cum in cibis com- 
mendetur, vnde Albettus ait: Lepus marinus duplex eft: vnus 
vulgo GoineUusdicitui, Gallice Goinais. Phlegma Sc mucum 
picuico- 
