De Cruftatisf Lib, ll. 
;'T- • . 
hiaixKge^icomediam appellatam. Apud Volaterranum vero A 
Attacu^ vrbseltinofa Afi» miBOris,finumque CopnominatA- 
ltaecnfem,abAft?co Neptuni & Olbiae Nympha lilio. Strabo 
eamyrbemin Chalcedonia ftatuit, atque a Megarenfibus & A- 
ti^Bjenbbus conditam, his verbis teftatur. Poft Galcedonum fe - 
quKur litusquod Aftaeenus fiiius appellatur, qui Propontidis 
pars elc.ln eo condita eft Nicomediai didra a nomineregis cuiuf- 
dam Bythini>qui cani condidit- Multi enim eodem ijomine voca- 
>} tifueruntj quemadmodum Ftolemtei j propter prioris clarita 
, 4 i 
G E N r s. 
■ -i; 
tL.iy.e.). 
Colora. 
iLib.j. 
: j ---*yinoiis Clarita¬ 
tem. In iplo linu fuit vrbs Aftacus.quam Megarenfes & Athe- 
^nienles c6didere,& pofteaDxdalfus, aqua finiis nominatus eft. 
DeindeaLyfimacho diruta, habitatores eius NicomediamaNi- 
comedi* conditore translati funp Apud P6llucem«tfw*ofaurium 
liue auricularum pars caua nominatur. Aftacns nomen pueri Cal- 
phurnioin Eclogis. Cammarum.(cammoronhabeiDi6fcorides; 
aconiturn vocauelctefte ePlinio,quod fit radice cammaro fimili, 
hoceltAftaco, vt quidam volunt. ColoraLajine, CammarusCa- 
lepino: qui ex/Apitio hi-c vertia recitat: Vel Cammarum defru¬ 
tum mittas, quod Romani coloram, vbcant. ' 
5 r N o N r u A. 
Aftacus. 
Carabus. 
^Lib. j. 
Oftacus.’ 
b£. ^.f. ji 
cl.a7.f.j, 
Aconiti 
radix qua 
lis. 
itib-y. 
tOdyJf.a. 
Etymum. 
P Picharmus in Hebes nuptijs,quem Areheftratus Aftacum di - 
A—'xit. Carabum rdcft Locuftam eflcdcclarat his verbis apud,* 
Athenaum: ‘ 
Adfunt ColybdAUA, ^ Aflaci quib^parm fedes, 
Longaqjbracbiaj Carabos nuncupant 
•, ^ fubdit Athenaeus ,fuum peculiareq, genus Carabis, 
id-eftLocuftis, Aftacis,CaridibusideftSquillis;Eodem authore 
Attici Aftacum pero proferunt Oftacum dicentes/ quemadmo- 
dum & Oftaphidas pro Aftaphidas. Epicharmusinmati,& terra, 
inquit: 
R«5»^iy«^iJ/«,t<^,,yetfttDal;Bchampius: - 
'Btcuruuvngtbtuoflaci. ' 
. 'Aftacorum vnoinloco tantum meminit i Plinius, ,vbi inter 
Cancrorum geuera-eos numerat qii°<:‘‘'ca Gaza cum non fciret 
quid apudLatinos vocaretur Aftacus.vuJginomeufecutusGani- 
marumtranftulit,vrnotat Rondcletius,quamuis Gammarivo- 
cabiftumantiquumeflenonignoretjcitanshocMattialis; b 
C^ctncolorinnofira Gammare lancerubes^ . 
c Plinius : Aconitum, inquit, radicem habet modicam.Gammaro C 
fimilem manno,quare quidam Cammaronappellauere,Vbi Frau- 
cifcus Maffarius Plinium Cammari nomine Aftacum intelleWif. 
feputat. ZoographusSquillam, cumTheophraftusradicemaJo- 
'mti eflTe feribat, tum Ipecie, tum colore fimilem id ,eft 
Squilla:,ficenim legit, aoaxctfv», vt Gaza,qui nuci tranftulit: 
neque vt Marcellus Virgilius ,qui tamen refte ma/iuse 
Sqiull*conuertit. pioleoridesaconitigehusalteiumradiccs-ait 
haoere,»»-^3^ !irA's*7av/i<x/ssa,Si»^(A«<»««,id eft ,-vt cirros Squilla 
rum nigras. Auget hanc eius opinionem Atbehxds, qui Squilla¬ 
rum fpeciesficdiaas fuifie veteribus,d RbinaRishis verbis tradit. 
K«/tjK«jisfCammarr, Epicharmus iri Hebes Uuptijs: - 
f>^*Ureabo(*fmarides,aphye, Cammari, T 
„Hdrum etiam Sqphron metaiditia mulieribus mimis. Eftau- 
»> Squillarum {pectes, & ifaa-Roftfanis vOcantur.e'Euftathius 
,, in hoc Athenaji loco legir,BiA^«f«i, fie eniiii fefibit. 
„fato fuo, vel morte infmlix.&miftf homo. Significarautem 
•» Squillas, tefte Athenio,his verbis. 
f iegeirs») ■doiVu^la, ,aju xahoi- 
t, iSfioy.Etfonc (inquit idem Euftathiusj vulgus inde corrupto ry 
nominedixit. Nosquidem Cammarum anciquotum ^ 
Aftacorum genus efle, quodalijs Squillamiluuiacilem hodie nu- 
cupant.polteaprobabimus. Dicuntur 'Afjtiyiex fententi^ Ron- 
deletij,quafi«sw*7j,iidcftnondeftillantcs,fedabundefluentes: 
iqoodtubercula plurima, tum alba, tum purpureaguttarunV,-fiue 
lachrirtiarum {pecie forcipibus inlperfa habeanc. Itaque auchor 
GIoflariinon benex«fi'/riinterpretaa:ur Cammaros. Quidam A- 
ftacum Ariftotelis Elephantum dici putant apud Plinium. Vulgo 
in Italia dicitur Gammaro, & Cara baro, &pcculiariteris, dequo 
hoccapitein primis agemus. Gammaro di mare. Venetus hunc 
Aftafe, corrupto quafi nomine ab Aftaco, nominat. Galli,& Nor- 
manni Hormat. Illyrici Laraiitola^ Mompelienies Lan<^rdus. 
GillinsMalfilienfes, ait, & Leonem & Aftacum, ex Plinio diucr- 
fos pifces,ynoeodemquenomineLigbmbaudosnominant:Idem 
Aftacum, inquit, Graeci & qui accolunt Adtiaticum finum criam 
hacxtatefic vocant. Eadem his verbisBellonius. Aftacum Mafii- 
lienfes,vnLigumbault,Genuen{esLombardo vocant Qijin etiam 
Grscum vulgus antiquam Aftaei appellationem adhuc retinuit. 
Conftantinop.Liczuda,velLichudaappellat Hifpanice Gamma- ^ 
londicitur.GermaniceHumer.PoloniceKakmorski Hungatice 
RacK. AngliceaCteuyfeofthcfea. NamLopfterAnglorumLo- 
cuftaeft.vtfcribitZoographus, nouAftacus: quanquamEliou 
dmerfislDcis,Aftacum, Locuftam & LeoneminterpretaturaLo- 
pfter. Quidam apud Anglos Aftacum Crabbefishe appellari Icri- 
bunt. Sed hec nomer» niinis generale cum fit, potius omtribus 
Cruftaceis conuenire cenfeo. Crabbe enim Crulfata omnia apud 
Belgas, Germanos, Anglos, yt ab earum linguarum pe- 
ritis acaepi, dicuntur, priuatim ta- 
T) B ura fun t A fta eorum gen era- Diftiewiin t m agni tu tiiiie &tofo. 
X Ab ea aha minofa.alia masqra, UbRe-r qriirdam-iBii.nMadictib- 
turjquasdam fluuiacilia; qtia-duo canfUminueiiio.- ManntniTm 
autem tria nommus: niaximun, iquodqUibufdam-Leo-eft s-StE- 
lephatuusPhuiu minimum,&quod-mcdiam inter vtiamqae‘ma- 
generis fui nomine iulignitum, & ctiios‘h'atic 
defcriprioncra •nobis tradidit,» AriffotuR-s ' DiffrnGammarasd' 
Loculta biadriis,qu^ denticulatisfottipibu-s protendit'; ataiie 
etiam qu^uldam alusdifcriminibus-jquraiiqiraraTOmnuhiS Et 
paulopoft : Gammaro.inquit, coloLquoitcstorro drxaimmifetr 
nignlque maculis dilpcrfis euarrat. Pedes H!R-iK>i'e.i-.rd rfaildes “ 
vfque dilpofiti o(fto,tumgrandesiplilot]gei»atoreV,extrc;maQ- “ 
partc latiorcs,quam Locufta: habentur :Icd nenipeetec.iA m’ “ 
dex ter enim 1 uumi extremum latum Sc oblongum, & teuUte' lia- 
g bet; fiailRr crjU-um & .rotundum..V terque tanioii {ciiliisiiic j- “ 
ttema, pcvmdc vr maxilia- tam infra, qVam %i.rdvrtWTlrs-Hir“ 
Verum dexter pufiUosferratoIique dentes ■continwmiitv.--La;- “ 
au.s primos lerraxos-, injimos-Velut maxi!laresyrciHcet\T,irte in- » 
feriorequa.tuoi;,.&conripuosrftiperioteties n.dn cunrruuok V-* “ 
terq, tqmeii partem mouetfuperiorem,a<i mfViK)itanque'aftrin-‘* 
git. flJarfusicem vrcrquefitu inferiore, tanqiKiin nari ad capien- “ 
pum, prcmendiimque. Duo fnpra eos graadds-iiabeiimt ralif” 
hirtiufcu!i,,.patilQaborc infertorestmiox br&HHn.x- oscirciim- 
dant.nBn,frne.hirlluiafiequentes,quasaJli«W!mouet. ■f]c(S'iti '• 
atqiau osaddiicir duos illos hirriufculos pedtis. 5urculi etiagia-** 
ciJesgauaturapcd.bus.,.qui ori proximi hikmaiV Dcnttsiaic- 
quoq; duo.vcLocufta;,{'upraquoscornua bicuiora.tenuioLfq,', “ 
quam,Locu{l:.uQnaru©ritem.aiia adfunt cor-nuailpecieqUidtmi'* 
duobusilbs (imiliarfcdtenuioraSi breuiora.Supeidiatc qculi cS- “ 
ftituci luiup-urui, crafilniculi, non vt Locufta; nlaiiiictrli. frd'riii 
Aftaci c6- 
munis de- 
feriptio. 
Color, 
Pedes, 
ftentes. 
Oculi. 
Frons. 
Vtabocu- 
fta differat 
quafi quadamucota &afpera, lupra oculos extaclatiorvUuartl “ 
Locuftiu,Denioifaciesacririor&,peauslanUsqiiam Locilft»,« 
totismq;iCo,rp.us nu).llius>&,tarnofius.Pedu autem odo n«tptfrS ‘' • ' 
fcifiamextiemo bifurcatur ;paisdcfinifrindiuiftsqiiatut,rtmirtl« 
bifutots filnr.reliqui quatiBor fimpliceseX tot® pemendtrnt.Qimd 
. autein collum appellant , quinque partium fons eft fe'xtnm’“ Collum, 
latius, illud litum loco npiiiffimohabetut.tabell isc&Htimiafuiti ‘ 
quinque, interiora veroM qui busfemin* piius {rariumjttoam''* 
fmrumedanidiirtiulculaquadam quatuor continentur, quibns" 
lingulis fpini iingul® breues, arftxque eminent ad exteriora, “ Pedu* 
Pectus cotpulque totum la;ue eft, non more Locuftaniin aculea 
tum , &alpeitim; verum in pedibus magnis aculeos prnisexce 
nonsmaioresellc mauifcftumeft. Hadenus Hiiloioplnis, qui Forcipes. 
ruiluslubdit,ai[eiutrum forcipemfemperellegrandiorem nec ^ 
vnquarnpaiem vtiumquevifumfuiffe H6‘c&:ialibi'ttiidiciit’Hdn 
line ratione liis verbis: Gammarifoli non certum. led alterutrum 
atqite, vtiois tulerit,forcipem habentgrandidrem ,rammares“ 
quamfamma;.. (.aulla curforcipem habeant, quod ex eogenerc 
lint,quodtoxcipemhaber. Cur alterum grandiorem incertcmuod 
non integrum.lui generis naturam-tener,'led ira dencncLVtVvt 
quod ad abud deftinatumcft, eo non eodem, fed ad .-A llnm vta- 
tut. Aftacum idue non nouit Cardamis dum eum fine catfd.. de¬ 
pingit, cancrum confticueos, cum quid Cancer fit lenoralR vi¬ 
deatur, Nam, vt contra eum dicebat Scaliger, li Ganimarrirn h e 
Albciim vocat cura qui cauda carec. Caucium dutt iliudquod 
b De par. 
cap. 8 . 
Cardani 
error. 
habet caudam . Ca-terum ad reliqua qua; Iqpra exAuftorde mtu- 
hrnus, cxam;n.inda pergamus. DelcriptioncmliancAftaci nobis 
exhibuit Bcllonms, parum ab Ariftotelis.diuerfanu Aftacus a 
Carabo non magnitudine tantum ('eft enim ille mandiorlRd & 
iplo etiam colore differt. Garabusenim tantummodorubet A 
ftacus ex rubroiuiuoqueliuefcit.Carabusblafosatquc acumina- 
ros anteriores pedes habet, Vrli' marina; modo, Aftacus extentos 
& {orcipffus dentatos,partemquemouentes fupenorem aftrrn- 
gcudQ.admterioie-m. Cornuapra-terea anre oculos AftacUy^c- 
nuna liabec, lea pauloquam Carabus minora:qiribus eodciij nm' 
do Iter praiendu , intus concaua , 1'ub quibus alia quoque eodem 
numero minora Litent ac tenuiora: fuper qua oculi conltriuci 
funt crailiuiciih, non autem, vt Carabi maiufculi. Lauem ha- 
benteoftam line aculeis .praterquam anteriore parte, qubloco 
roftratam oftendir, ad robur in certamine. Dimicant enrni Alia 
ci inter le arietum mote, cornua attolleafes.Vedesvtxinquequa- 
tuoihabeiit,quominduopri6res‘iaextreiTiobifidifu'nr^ ’' ' 
fum mlif duo natatui magisinfetiiiunt, - 
Deferiptio 
ex Bellon. 
beilasturanda quinqUe Videas In coIfc\uteiff ^aAcepUmc^ff 
yfqucad cauds'm pinnulas paulo magis hirfutas,quibusin natan¬ 
do comirtode vtuntur.HaaenusBellonius; cuiusCme defcriptlo- 
ni non comieniteius icon, vthon fiuerationeipfiimRondeletius 
carpfcrit. Namni Aftaco quem depinxit, quaterni pedes bifulfi 
non liint, imo nulli, fed omnesarticulis tantum intercepti, & in 
vngues fine rrxixip^ definentes. Et cum Elephantum Plinii Afta¬ 
cum adultum cxiftimet,vnamfcribenseandcmque vtriufquede- 
Icriptionem efle, libi apertiflime contradicit,dum ipquit; Pedes 
ytrinque quatiiot habent,quorum duo priorcsin.extrempbili, 
diadmcelRm; alii duo natatuimagis inreiuiunt. quamappxe- 
hcnfiomvDeihdeduobrachiainHuTdemAftacidelmcationebi. 
msai ticu .s, fingulifque forficulis denticulata nufquam compa¬ 
rent, led illa funt reliquis quaternis crafiiora duntaiat.in fingu- 
^ loi vn» 
men Cancer. 
Bellonii 
icon re¬ 
probatur. 
