4 ^ 
fsis Aldrouandi 
COITFS. FARTVS. 
ipoterisjiuspifotumautcicetum alborum feruabis.Paflulas*' 
Lcos quinque conteres Modicu petrofelini,amaraci,bet^ p; - " 
E odem autorein coitu mas primum afcendit fupra dorfumfq- 
mina;: ea vero mox fe lupinam vertit: atque kamas coit cum , 
ea,confricandofead eam (ineegreffu ouorum.Ouapariunt per a- 
num, per quem etiam excrementa reddunt. Neuter vero fexus 
membrum habet, quod in coi tu intret corpus alterius, fed per ap¬ 
plicationem portarum (meatuum)coeunt. Chriftophorus Ence- 
lius Saluendenfis ore coire prodidit. Cardanusiam exclufa luudla 
corpori manetefcribit, donec excludantur loccus Idemque me¬ 
minit minimus Aftacos cauda: matris adhuc adharrentcsle con- 
fpexifle, quod etiam a Zoograplio eft animaduerrum. Albertus 
ait: Oua focmina: primo in corpore lunc valde comprella: deinde 
paulatim exeunt, & virgulis fub cauda curtis adh*rent, donec 
complentur. 
N A T V R 
T EftasfeucruftasSc hi fingulis exuunt menfibus: quotempo 
te lapillos in capite multo grandiores gerunt. Hyeme latent 
meniibusquinque; nameiusfngorelxdunturadmodura. Crii- 
ftam autem veris tempore prodeuntes exuunt. Putant aliqui hi¬ 
berno tempore eosquoqueapparere,acad littoraprodirerxftate 
autem recedere gregatim ad aquas optatas. Luna: vim quoq; fen- 
tiunt, quemadmodum Cruftataomnia, & ©ftracoderma. Nam 
uouilunio admodum emaciantur, fiuntqueexcarnes, plenilunio 
contrapinguefeunt, vt etiam vere & autumno. 
emblemata. 
A Lciaci hoc eft emblema i« P«r.vy 5 V<!i 
•A. Sjuos tibi donumus.jlauiiila, accipe Cancros-. 
Munera conuenitmt moribus ijlatuie. 
His oculi uigiles.s^forfice plurimus ordo 
chelarum armatus,maxirnaq^ aluus adeSi, 
Sic tibipropenfusJiat pingui abdomine venter , 
Pernicef^ pedes,Jficula^apta pedi. 
Cum vagus m triuiu,menft^fedilibus enas, 
alios mordax/commata falfa iacis- 
TEMPERAMENTFM. 
non inuenio 
T Emperamentum, inquit Michael Sauonarola, 
ab authonbus determinatum. Sedquiafuntde genere pif- 
cium, & fomnuminducunt,idque vehementeriiudico ipfos frigi¬ 
dos & humidos,ita vt frigefaciant in primo ordine, humedient in 
fecundo.Caftor Durantes frigidosin fecundo ftatuit,humidos in 
primo. Sunt quidam qui calidos putarint, quod inter coquendum 
rubefcantiquorum certe argumentum valde frigidum eft. Color 
enim non indicat rei temperamentum, vt alibi me apud Galenum 
legiflememini. Deinde fi indicaret, cruftiE tantum naturamo- 
ftenderet, qurecodtarubedinem contrahit, nonautem partium 
interiorum, quibus vefeimur, & de quibus iam eft quaiftio. Nec 
omnium fluuiatilium Aftacorum cruft» coAs rubefcunt pror- 
fus ;nam qui interfaxalapidofaqueloca habitant, codfi pallidio- 
resfuacrufta cernuntur. Cuiftioccautemrubefcunt cruftx : quia 
non 
& ficos quinque 
ruinco«a.’,minut 3 timconcides:cinnamomi, zinziberis,facca-“ 
ii,quan tum fat erit,addes. Mixta haec & bene tufa cum ouis lu - “ 
cij,vtconcreta'meliuscoquantur,inteftubenevndl:o,acfupter,‘‘ 
fuperucincruftato, adfocum ponesflammaprocul, coftumfac- 
caro & aqua rofacea fuffundes. Membra omnia hoc edulium la:- 
dit. Ex libro GermanicoBalthafarisStendelij coqui. Cancros (fic 
nominat Aftacos J in olla vclin fartagine coques (fed in olla fapi- 
di ores fiunt:facilius tamen aduruntur nifi caueatur fedulo) affufo 
vino vel aqua, condies fale & modico pipere. Cura nc exundet ius 
efferucfcens,icumpulchrerubent,fatisiamco£i:ifunt E Cancris 
ferum & coagulum : Cancellos paruos detradfacrufta, quam & 
fel fequetur, & vena cauda media extradfa, in pila tundes crudos; 
lac affiindes, & colabis. (vel tranfiges per cribrum aineum, id eft, 
multis exiguis foraminibus pettufum) defundes infartaginem,& 
cochlearialTiduepermifeebis, neaduratur: fic etiammaculisvel 
punftis pulchre variabitur. Lento ignecoques;guttam aceti af¬ 
fundes,vt coaguletur.Tum in cribrunia:neum fundes, modiceo- 
nerabis. De fero iufculun\facies & croco colorabis. Coagulum in 
partes fecabis;cibus eft delicatus Cruftarum fartura : Cancriseli- 
xiscruilas&chelasfeparabis: & quidquid bonaeeftpulpaminu- 
tatimconcidestmodicum falis,& aromatum polii nem addesicum 
ouo permifeebis: & hac fartura riiifus implebis cruftasfic in veru 
ligneo fuper craticula leuiter affabis: funt qui butyro frigant, id 
quoque leuiter. Addit & alios modos de pulpis contufis, quos o- 
mittit Zoogtaphus. Sunt qui pulmentum de Aftacis fic ferme pa¬ 
rent; Aftacos coquunt, terunt cum medulla panis candidi, & cum 
laifte amygdalino per fetaceumtranfigunt: agitant cumfexouis, 
modicum aromatici pollinis addunt. lusexeifdem parat a Bar- 
tholomseus Scappufi hoc modo.Integros coftos aqua, vino.aceto, 
fale , pipere, in mortario tundit, addita aqua tepida, dein colat 
per fetaccum , ha:c aqqaerit rubicunda , eiufdcmque cum 
Aftacis faporis,iulque vQcatur. hoc luteum magis efficiunt caud^ 
Sc chela: Aftacorum Vere Si Autumno 'Fiebat quoque olim ga¬ 
rum ex Cammaris fePliniiis; fic alex (hoceft pifcofum falfamen- 
tum a fuoliquamine nondum feparatum j peruenit ad Oftteas, 
Echinos,Vrticas,Cammaros,Mullorum iecinora, innumenfq; “ 
generibusadfaporcmgul*coepit faltabefeere. Plautus apud“ 
Feftumin Nerita. 
I Muriatica autem video tn vajis flanneis, 
Bonam Naritam,Cammarum ^ Tagenia, 
Echinosfartos, Concha/^ pifeinarias. 
Videntur quoque olim hi in rubris fcutellis menfisfuilTcappofiti 
cx hoc Martialis verfu; 
Immodici tibiflaua tegunt chrysendeta mulli : 
Concolor in nojlra Gammare lanee rubee. 
Si quis,inquit Georgius Piftorius.in vinofublimatoin vafe Cdn- 
crum imponat,& accendat,ftatimrubefeet, quem deinde yiuum 
&rubeum, fpedlaculi vice ridiculi, conuiuis inter codtos appo-, 
net.Putat Zoographus melius efle. Cancrum filo ferreo vel aliter 
tenere fufpenfum, ne vafis caliditate pereat vel amburatur: quod 
aliquando fadfum vidit. 
Pulraen- 
tum. 
Ius. 
uLi.^.dert. 
cul.c.ii}. 
Garum ex 
Cammaris 
bLib.}.c.S. 
VBVS IN MEDICINA. 
A 
D canis rabidi morfum, eandem omnino Aftacis fluuiatili- 
, neque vn- 
calor ignis partem terreftrem in humido confiftentem deterget. 
..busfacultatem , quamCanctistribuere veteres 
quam fefcllifle experientiam compofiti aduerfusveneni genusid 
dum in ipfam agit mediant e hii mido. 
F S y S IN CIBIS. 
jRteter chelas & caudam, nil in his eft , quod comedas ,at¬ 
que ea cum obfrigidam intemperiem, tum etiam duritiam & 
crallitiem male audiunt Quapropter non admodum coucodlio 
nem promonent, & longiorein ventriculo mura niandatisin ca- 
putfrigidis ,&humidis vaporibus foporem inducunt: cofta ni- 
iiilominus fatis nutriunt, & fangiiinem fiiccumqne non facile 
p. de veteri delcriptione exfluuiatili Aftaco medicamenti, rite at 
que in tempore exhibiti vfu quotidie multo teftatum.compioba- 
tumqUe cfle Itilius Alexandrinus affirmatiqui in medicarum quo¬ 
que facultatum .aliarum , quarum non elt hic enumerandarum 
locus, vfus,i nquit, experimur eofdem, reportamufque hodie fa:pe 
Aftacorum eiufmodi prxparatione, quos nobis olim de Cancris 
prodidere authorumferipra. Ha:c4ijlecontra Rondeletium & 
alios, qui non probant medicos qui Aftacis eam vim in cibis & 
pulmonumvitijsinelfeexiftimant, qure Cancris: quoniam carne 
funt praihumida, diffipatufacillima, ac pauci nutrimenti. Sane 
LeonellusF.mcntinascarnem eorum cuidam adphthifim mifcet. 
Eledfuatium a i mararmiim&phthifim exdeferiptione Bartholo- 
Ad canis 
rabidi 
morfum. 
a Saluklii. 
ij.e.8. 
diffluentem generant, & pituitoium. Facilius autt m digeruntur mtei Montagnan®; Caudarum Cancrorumfluuiatili 
Ad phihi- 
fin. 
quam marini,&melioris,fuauiorifque carnis exiftunt. V ude Car- 
danusaitfe admodum deledlatumin cibofliiuiatilibus , marinos 
a/» lib. 10. vcroabhortuiftefempcr.a CaftorDurantes: 
de/anit. 
Torta. 
AJlacus (^mollit carne eft ^ deni^fiiaui, 
Braditus,hmcqj tdeoperfactle excoquitur. 
Minores qui inter faxa capiuntur,illaudati funt,commendatiores ] 
qui funt maiores & coftirubefeunt; viuosac recentes couleruari 
aiunt fi chalibem appofueris. Commendantur autem prtecipue 
Martio & Aprjli menfibus: & magis crefceiite luna quam decreC- 
cente Reperiuntur aliquando in his intricat» ventealb». Germa¬ 
ni yitlfel hoceft ligulas vocant; improbanturhi-in cibis, vt o- 
mnes pilees itaaffcifti. Dum itaque coquuntur, nonfimplicema- 
qtiamdefiderant, fed mixtam cum aceto aut omphacio; feruen- 
temque vt caro eorum fluida firmetur,coquaturque facilius.apud 
plurimos nobiles in Italia fi codli menfis apponuntur, cum acerri- 
moaceto, fale&pipeie. Tortamex Gammaris tempore ieiunij 
hanc nobis delcribit Platinal Ex Gammaris elixis quod bonum 
,, eft,in mortariotundes.Succumdeindeamygdalinumcumaqua 
„ rofacea per fetaceumtranfmiflum praeparabis: aut fi id non po- 
g,-- - -----um praepara¬ 
tarum librt^ dimidium ifeminum intybi,acecof^, fcariol^. laftu “ 
ctEcuiufque drachma fefqui,- nuclei pinei purgati vncia;dua::“ 
facchari fecunda’ decodiionis vncia: quatuor ; mellis violacei “ 
quantum fufficit.milcentur. Ad talem aliqui commendantiusde 
Aftacis ftuuiatilibus in plenilunio captis. Ipfos etiam Aftacos ri- 
uales & fluuiatiles in cibo commendant: liquore arte chymica ex 
eis deftillato partes tabidas, macie & atrqphia confeiftas, illinunt 
& perfricant. Tunduntur inquit, Ryffius, Aftacicrudi cumfuis 
cruftis, & chymicis iaftrumentis ad ignem lentum in vaporem 
foluuntur :qui denfatusin aquam colligitur, vtilis ad tabem & a- 
trophiam. Fiakeprtcparationcs nimis mperftitiofas iudicat Ale¬ 
xander Benedidtus; quin perfeprodelleadmodum phthificisaf- 
firmat.In hedica febri etiam laudantur.Primo.inquit Gaynerius, 
in lixiuio bulliant, donec tefta eorum pofflt remoueri, deinde in 
aquahordei coquantur perfedle.Sed quoniam concoftu difficiles 
funt, fi in eadem Sienfa «um alio cibo fumantur, leuior propona¬ 
tur. Vel abiedFis extremitatibus toties in lixiuio forti lauentur, 
donec grauis eorum odor non amplius fentiatur: deinde in aqua 
hordei rite decoquantur. Eorundem carnem ad antidota anale- 
Ad He£K- 
cam febi& 
ptica 
. /'«i 
“Id 
r 
(d»"' 
^ IJ».'»' 
tgniswi 
.'.ijaiaM 
pjClJtliio 
,3':;« a 
.(-ia* a 
'as uti 
iiiiirp 
jsiaai 
fiiiitilte 
'sifioili: 
piaiipia 
apti, 11 
ajiisactt 
ilcptiic 
ihiiiiM 
'siaaal 
aJeuol 
IpiUEIUj 
tputik 
taiStffili 
SHmjua 
SiftffltStl 
‘tiiHim.hi 
Pjteiipaii 
SliiuiDa; 
«ffltdtta. 
®»lt(lljK 
tAltWjit, 
