p 
Viyfsis Aldrouandi 
PROVERBIA. 
S ^/if^raJiVwwrfwiijya.piouetbiumcft apudluoium deadmo- 
dumiubentibus,AnaxapdridesinCeicideliuc Cercio. 
Vertunt: Alia Squillaliibcn- 
tiorem te reddam. 
EPITHETA. 
I N Eupolidis vetfujqui citatus eft ab AthenrEO hoc modo: 
’'E;fafTi<a&m7nf>c^S/ti)tS/t<^iB-Mri»is, author Etymologici 
A£W»«)f interpretatur , id eft coriacea: Allentior tamen 
quid, libentius Dalechampio, qui ad colorem refert) hunc verfum Eu¬ 
polidis fic vertens: 
^ticiem habens SquiUif uniet,- 
Nam^c3Ai«/ apud veteres aiunt calcei phanicei genus fuiHe, 
hoceft coloreaflam Squillam referens. Etpaulo pofthunever- 
fum Eupolidis, apud eundem Athasneum, Kovgjihs epeitimuf di- B 
cuntur ab Epicharmo, vel vtin epitome Euftathij legitur Xnuga- 
Jlu punicete Squillre. Oppiano dicuntur iMyti, 
parua;. Sophroni vero > hoc eli, 
formofre, tubrx, leuiterhirfutx, nimirum propter multitudinem 
pedum, qui tamen inalijsquibufdam Ci;uftaccis afperi non funt. 
jCn/iisri/A»/didta: etiam Epicharmo & Araroti, hoceft curuaejin- 
curuanturenimfacile, &gibbofa:cuadunt) Quapropter Sc 
KVfrus Eubulus appellauit Et his quaedam, etii non omnibus,ta¬ 
men plaerifque Squillarum generibus, conueniunt. 
V S r S IN CIBIS. 
PudAntiquos menfis quidem apponebantur Squillx, vtex 
..hoc Eupolis in Capris couftat: 
IDileu Tsir’ ci <pMc(’<-&^ i<pupy aug^his. 
VerumfemtlaliquandummPhaacisaiiibueCarii^asiomedi. 
iBpsft.b. 1 . Videnturquefuifle in pretio, vndea Plinius Secundus in Epiftola 
quaGallofuo narrat villx Laurentij amoenitatem & commoda, C 
b Satyr-l- inquit: Mare non fanc pretiofis pifeibus abundat: foleas tamen 
„& Squillas maximas fuggerit. b Etluuenalis tanquam pretio- 
. «fumpifeemnominat, canens: 
Ajpiee ^uam longo diflendat peBore lanetm 
^uafertur dommo Squtlla, ^ quibus vndiqgfepla 
Ajparagis, qua dejptctat tonututa cauda. 
louius quidem hos verfus citans: Ego, inquit, putauerim luue- 
nalem Cruftaceorum nomina conludillc, voluiflequeintellige-^ 
te pro Squilla Locuftam aut Leonem, qui dominis apponi con- 
fueuerint: cuius Zoographus fententiam non approbat, quod 
Squillxindelicijs pta:teranturCtuftatiscxterisomnibus,ptxfer- 
timLocuftis&Aftacis,&Rotideletio,tefte falubriores habean- 
I turlongeque delicatiores. Declarauit hoc Apitms, quem feribunt 
in Afiicam proledlum Squillarum grxgrandium caulfa .■ cumque 
ibidem paruas tantummodo repetilfet reuertilfe fubito, nec ter- 
fiLib.l. de- ramattigifle. Alij deArcheftrato id narrant :fedSuidas&c Athe- 
efn. n*usdeApitio,cuiusverba(nam Suidxdeprauatafunt &cxDe- 
ipnofophifta mutuata) placet adferibere. Tiberij fxculo vixit A- 
Apicium, ,, picius, vir ditiflimus luxu folutus, a quo complura placcntatum 
quid. „ genera Apicia nominant. Multas nummorum cum ille myria- 
,, das profudiflet ventris & gula; caufla, Minturnis qure ciuitas eft 
„ Campanire, vt plurimum degens , Squillis vcfcebatur magno 
„ emptis, qua: illic nafcentes, & maximas Smyfnaias, & Aftacos 
„ Alexandrinos amplitudine vincebant 
,, Cum in Africa vaftx inufitataeque magnitudinis audiflet re- , 
„periri, continuo,ncexpeftatoquidemvnicodie , illo nauipro- 
„ fedfus, multaque incommoda nauigationisperpellus ,vt propi- 
„ usad oram eius regionis accefllt jpriufquam naui exiliret (ad- 
,,ucnturum enim rumor in eaprouincia percrcbuerat)pifcato- 
,, res ad eius nauem contenderunt, & quam maximas obtulerunt 
,, Squillas, quibus confpedlis, num maiores haberent percunifta 
^ ,, tus, cum negaflentillis grandiores,quasadueiiflent vfquam in 
„ eomarigigni, Minturnenlium recordatus, gubernatoremiuf- 
,, fit eadem via Italiam repetere, priufquam ad terram appulillet. 
,,H*crlle P. Gallonij gula in Squilla & acipenfere decumano 
,, notatur a Lucilio in Satyra ad Lapathum: verius autem eius per- 
„ quam lepidi hi funt: 
> LaUus prtclare ^ re£h[ophos:iUeqj vere , 
O Publi greges Gallottt.es homo mtjer, inquit, E 
Caenafti m 'vita numquam bene , tum omnia in i!ia 
Confumis Squtlla, atq^ actpenfere cum decumano. 
Hodie quoque apud omnes fere gentes principum conuiuijs ap¬ 
ponuntur, & inter lautiinmos,acnobiliirimos cibos; Elixantur 
minores, & cum aceto comeduntur;friguntur etiam cum oleo 
in farragine, farina prius afperfa. Sotades Comicus apud Athe- 
naium; 
Hag^hts iXaSot mtuctr dmonyanm* 
'rtu/'^ii 7 mozei, 
Ideft. 
Squillas pr:mum accepi toxi^infartagine 
tas omnes. . ' 
Allabanturolim maiores,& vc arbitror, in ficus folijs inuoluc- 
bantut.Namlic Ananius vrl Acaiiius ajiiid AthenXum 
CK nsias (piibsu, iii'vy ivH-iut XfifcfQtf Tempera- 
■mis/iTfti!x-fim,ided, Eotioium opmmim cll Squilla ex ficus“ mentum, 
folio, & fuauc edere hyeme atque autumno carnem.Ifchiadefcri- 
pfunusfuprain Cammaro & Allaco. Squilla’alicuius funt calidi- 
tatis participes: difficulter concoquuntur, ftomacho nocent & 
Veneris defiderium mouent, vt ait Simcoti Scthi. Aetius in cura¬ 
tione colici atfedusa frigidis, & pituitofis humoribus, Squillarrt 
inter Cruft rta omnia minime noxiam cllelcribit Tralliano quo¬ 
que commendantur in colico aftedlu. Apud Athenxum alicubi 
legitur; Zoographus mauult Icgcteieisasiquan- 
qiiam & ceridempifeem eflclciat, fed ficcior hic cft&altiomo- 
uenda; minus aptus exiftimatur lulidum pifeium faxatilium,in- 
qiiit Aelianus, os veneno refertum eft; & quemcunque pifcem 
dcgullauerunt, inhabilem ad edendum , perniciofumque ei qui 
pofteagullaucrit, efficiunt Pilcatorcs cbm SqJillam quam me¬ 
dia ex partclulide' 5 excdillent, & confeciirent,fincvllo precio“ 
parabilem offendillent, eaitique inopia preffi guftare aggreffi*' 
ellent, illotum aluos vehemt-ntes cruciatus exceperunt. " 
VSVS IN MEDICI N A. 
r &alm. 
V Enetis defiderium excitare dicuntur, quod in aftiua quali¬ 
tate non exuperentjin palliua humi dum pr^eualeatLaudan - 
tut& ad mulierum conceptus, ac li peculiari quodam munere va- 
leant, vtferibit Simeon Sethi.Graice legitur: Xiwtfyovo} tfiTiyii- coBce 
yuveuauyKvstny Ad generationem .inquit Carda- 
nus, valet pifeis qui Squilla vocatur, quod mihi quandoque fuc- “ouenou. 
cefllt. Oportet'autem remota effe impedimenta, & purgatum 
criaiia corpus & vterum. Hedticis etiam & a morbo extenuatis. Ad Hedli- 
eximie prodell'e,fi aqua hordei ablut^ in carnium iulculo coquan- cam. 
tut, idem prodit. Conueniunt itemftomachicis ,vt Itgiturapud 
WGalenu. Aiunt tritas &particulx impofitas, in qua cufpis figit- d De comp. 
tx, vel fpin* infixa Iit, naturali quadam attrahendi vi cam educe- S .qp.^. 
te In quibufdamlocistantxnafcuntur, vt propeIpithamam,hoc nip Tirus. 
eftpalmum excedant, qux quidem alijsadha:c remedia funt effi- 
' catiores tefteSimeone Sethi; qui etiam tritas & cum oxymelire 
potas lumbricos Sc tineas educere author eft. Quocirca apud e g Adpife- 
Galenum , vbiin quibufdam codicibus lcgebaturi0«S-«slr trita 
& cum radice bryonixpota lumbricos educit, reaiuslegitruiBt- 
eaf in vulgatis codicibus, hoc eft Squilla. Caiis marina tefteKi- 
ranide, circumligata Scorpionis iftum fanat. Quod fi fupta per- 
feriptumlocum feribas Caris, citius tollitur dolor. Si quis ycio 
fculpferit Carida in lapide acliate, & gelleritin annulo, nunqu..m 
percutietur a Scorpione. Squillas marinas aliqui admifceni efex 
ad mugiles capiendos Simarim & laxatilcspiftes, inquit Floren¬ 
tinus, in pifeinis alantur, in cibum eisinijeere oportet Carides, 
gobios & fimilia. Merula pifeis Squilla viuente efca decipitur, 
quod fic cecinit/ Oppianus, (tib.4,Ha 
Expediens {pi[c3tot]hamum Squillam configitiniUe Utut. 
Et nexam cuboplumbifubmergttin altum 
.S.quor, ^ occultis thalamos rimatur in vndit. 
Atque agitat artumfaxofa cubilia fraudem. 
Erumpit merulus t halamis,(^ Carida viuum 
Riualem pumre ratus Jubit impia fata 
Hampredo fixummentomucronecorufeo 
T raxit nitentem contra labiq^ volentem. 
Lupus pifcisinefcaturper Squillam, vt idem tradidit. 
C A P V T X. 
DE SflVILLA LATfi, SIVE 
vrfa. 
JEQ V l V O C Aq 
A p’x;TwVrfus,autVrfaanima'quadrupesferum,hybernotum - 
menfium fomnopinguefeens:cuius naturam latiffimepto- 
fecutus eft a Plinius. Eft prxterea fic didum lignum ca’lcftc,quod ^ 
Latinifeptentrioncmdicimusafimilitudinefepteinboumiugum ^ ^ 
fubeuntium: Grarcorum nonnulli(»)i(5t|t«ideft plauftrum, quod 
plauftrorum fimilitudinemreferat. Euftathius dicithanc Vrfam 8^™ 
fuille filiam Lycaonis, nomine Califto: eamque ob amoris cum * 
loueqommercia a lunonc in Vrfam conuerfam, atque a Diana 
iaculo confedtam, a loue eius miferto in aftra relatam. Alitet fa¬ 
bulam hanenarrant TheonAratiinterpres, &Hefiodi fcoliaftes, 
quos ledlorper otium confulat. Dux autem funtVrlximaiothe- 
lice, minor cynofura appellatur. Accipitur etiam''AfuT^j ptq 
parte orbis feptentrionali apud Herodotum. 
STNONTMA. 
/^Ruftaceum quod hic depidlum exhibebimus Squillam latam 
V^appellauit Rondeletius, quod potius Squillis quam Locu- Nomini» 
ftis videatui annumerandutn. Carent enim, inquit, primi e- ratio, 
ius pedes forcipibus, quos chelas yocaot , quibus munita; 
funt 
