De Cruftatis Lib. II. 
53 
q^amobremquatcroastantum illi coaatmerauifle pinnas fvt in 
Crangoncdiceturj fatis fuerit His addatur Rondeletijdcfcriptio 
Defcriptio quactaliselt: Gibba:Squilla: Crangonibus tenuiores lunt , maxi- 
ex R.onde- me in cauda extrema, in fronte cornu gellant, veluti Crangones* 
magnum pro corporis ratione. Oculos, alas, pedes,cornua, os, o- 
risappendices, interna omnia fimilia Crangonibus habent, cau- 
dx initium in tumorem erigitur, vnde illi nomcnrab hoc tumore 
cauda tenuior& gracilior eileincepit, in pinnas quatuor definit: 
harum medium acutius eft, quam in Crangonibus, v: didum efl: 
qua nota &gibboa Crangonibus Squillae diftinguuotur Carda- 
Bus addit forcipes pedibus duobus prioribus , ijfque manuum vi¬ 
ce vti, forte cum Bellonio deceptus,qui non audiendos putat, 
qui Squillarum pedesforcipibus carere arbitrantur. Scdfatisfu- 
perius demonftratum, Squillis proprium efle ■, carere chelis. Sane 
inRondeletij ic6ne nulla forcipum aut chelarum veftigia appa¬ 
rent, vti neque in noftra, qua: melius legitimam Squillam gib¬ 
bam reptrefentat (quamuis in colli inferiori parte plurimas habe¬ 
at appendices, qUa: nullre funt in Rondeletij iconej & eadem fit 
magnitudine, qua depidacernitur. Anoftris diuerfam aliami- 
C A P V t XI Vi 
DE SAVILLA VARVA. 
^STNONtMA, 
P k.oPRio nomine caret ea Squilla, quam Ariftoteles perl- 
phrallice Squillarum v«ftotfn'» ^'©-.appellat , rationem ad¬ 
dens ; hoc eft: nunquam enim maiores 
cuadere poliunt Sed hic ledofes aduqrtit rtdc Ronddetius, vs 
icafi^v id eft Squillam paruam, & a non aHf/iir'»' 'j. 
idemeffe quod ax-uXt-afei , quod tamen etiam Squillam paruam 'J- 
Gazaapudi Ariftotelem conuertit. Naminquit Roh- hHttior. 4. 
deletius, non eft ex Squillarum genere: chelas enim haber Aftaci 4 - 
tnodo. Kii/gaAj, i(^g^hs. Utus jttiKgas to; iftiJpJ.c 
Squill^gib conem exhibet Zoographus , nimirum hanc, quam putatellc g ^few, eXponunt Hefychius& Varrinus. Videntur aiitein Zoo 
bae ZoO' GibbamRondeletij.Piduramminoremcirevoluilfec.&caudam - 1,_ c„..;ii..,»„.1;-, ;— j:,; r 
craphifor- minus diredam, vc cognomini refponderet. Scdadmoduin dif- 
aHiJlor.f. 
tap. 17. 
ferthjecpiduraa Rondeletij. Oftcndic enimfexfeumauisqua- 
tuorantennaslongas, duas exteriores fimplices, alias vero duas 
ftatim a principio bifidas, vt quatuor elfe videantur: deinde qua*- 
tuor pedes priores forcipatosi duos maiores quinqiconftantcsin* 
ternodijs, fi forcipes annumeres, duos minores quatuor interno* 
dia habentes. 
LO CV S. P ARTV S. 
I N Santonum litore maxima earum copia eft, & alibi qu oqvtc 
in litoribus Germanise & Belgij. Oua pariunt & generant more 
Locurtarum, quiafunt illiusinieraneaperfimilia.Vterumautem 
gerunt menfes circiter quatuor » tefte Atiftotcle Gra:ce legitur: 
Titv^ (pvKoiv ^ jcviitnsttt Tto^xiisct Quo citca redeGaza 
legit Tdf Kvipm, non tpixut. 
m AT V R A, MORES. 
grapho dicere. Squillasparuasalio nomine dici ,aco- 
lorefortalfis :quem eis vinisobfcUrum Rondelcrius tribuit, Bel- 
lonius fubfuluuta: codis rubefccntem vterque. quidem 
modo viridem, modo luteum colorem Gtarcis fignifi.at. Ea-dem j 
quiSi 
Q Vod antea de Squillis in genere dicebamus exAelianoSc Phi¬ 
le, nimirum I.upum pifcem ab eis vinci & interimi, vbi eas 
pifeemo'- ‘leuorarit,idRondeletius&Bellonius in capite de Squilla Gibba 
«dant retulerunt, nam cornu frontis elatum in palatum Lupi infigunt. 
Sane Crangones idem facere pofluat, quarum cornua dura ad* 
modum, qiiamuis pauciora, minimse vero non poffunt,cum cor- 
nueiufmodi careant. Oppianus tamen de Squillis patuis,pei 
quas Gibbas iutelligunt. h*c canit Lippiointerpretc. 
Sunt SquiUti exigu£,Juntparuo in corpore virts : 
jit magnum ^ faturo pretiarum labrata ventre 
Interimunt aliu.pmperatgejlilqgteneri 
Labraxpifciculos quiparuo roborepojfunt 
Non dare terga fugi : rion equo occurrtre Marte. 
Occife occidunt hojlem,perimunt^ necantem , 
Cum SquiUeriifupifcicforbenturaperto, 
Turmatim in medium defcendit turma palatum, 
'Et feriunt cornu quodfronte infurgit acuto. 
Saltant vbi tanguntur, ac tangentem frepeexpaucfcunti corpufqj 
inaqua gibboliim arcuato moto promoucut erucarum modo, 
quod Anaxandrides in Pindaroannoiauit.his vetlrbu». 
OvxcTrDceK^vCpcis 61tcn. ^ 
Av-m A'■» ouingc i(ccftrrvXn 
Sitecurues.haudreBefuturun es viroptimet 
Squillarum more.arcuatum corpus hn jl:ciit 
OhieUaq^ ante corpus anchoraprorfuscH. 
VSVS IN CIBIS. 
S Vnt h* admodum laudata: apudprifcos & recentiores tan- 
quara optimi nutrimenti & faporis dulcisiquod eciam Matroa 
Parodus apud Athenarum inAtticscocna; deferiptione cecinit: 
Kagfhs^' ouZlvJos OXv/STHiiveiinriiciht 
Jit hi i}St KuipM fSji'imii,;pg>l<;cqSi-rm<nx^l 
Squiie. iouu Olympij cantores 
AjpiUu qutdem Gtbbe ,fedm cibo fuawjfrmt. 
Vc vende- vendebantur olim mfportulis,ex iunci vimineconiex- 
rentur. , apparet in hilce Arari in Campilioneverfibus; 
»1 Aln i(3if*7ri/,cq 
Jgccflhs Sixlu/ 
£(5 ^o(M'Z3As)e7i»«VyC^. Vertit Dalechampiusi 
- - ' Et curut 
Carides exiliere delphinum modo 
Hefticis Invafa texta tuncis 
■ coferunt. fliguntur cum oleo in fartagine: aut elixantut in aqua & cuma- 
ccto comeduntur. Hcdicis quoque in cibo mirum in 
modumeonferunt longe delicatiores funt, 
quam Locufta: aut Aftaci. 
Gambarufolo vulgo dici ab Italis. Scaliger eam Squillam, qus 
mediaeftinter minores,magnitudine ,.^ambarcllum ab Ift^i 
D 
p^Xeofoxri^fihs fuerint: fic enim apud eundemHel/chiuin legitur, 
progenereSquillarum Maulilt Zoographus x^oioct^frhs,ilycMi 
ieux>toigfriis^pihs.Etfii>.ii'osfrhf nominata: in Conuiuio.quod Phi¬ 
loxenus Cytherius deferibit apud Athenarum his verbis: 
fttXiKafihi ak ,(ji/<J)«/;natTi & color |ai/S^cs, idem c^m x>'Oif<^itt- 
terdumeft ,& pro itsZtpai forte xvtpaj, id eftGibba: legendum,, 
quanquam propter agilitatem nsCcpiof etiam, id eft, Isiies cogno¬ 
minari poffunt:a ir.elleautem denominata: videntur propter fua- 
uitatem inciboiqUamuiS Rondelcrius Squillas minimas oraniufii 
dulciffimas facit. Sed Scalioref codam lubefcere ne»at, dum fic 
. C> P 
feribit: Minima etiam e Garumna excipitur caniftris: CiUadaJh 
Vafeoues ob exiguitatem vocant, id eft auenaift. Pugillatirn 
enim deaorant, ficutauenam Veterins. Hrecetiam in maria-“ 
gitat, necrubefeitcoda. Ab Adiiaticisgeneris nominedici-“ 
; tui. 
Sed fallitur Scaliger,quippe Veneti Squillam vulgo-v^ocantjGib-' 
bamrhaec coda lubefcit. Bcllonius tum Gibbam, tum paruaiii 
Gambarellam vocari feribit, Mathiolus Senenfis GambatelloSc 
vocari tradit. Lufitani Squillam paruam vocant Caraman de Vil¬ 
la Pranca. Germanice appellatur ein Zuuergkrebfskin, id eft, 
an Squillanaivel ein Kleiner Geinier. 
GENV S. BIEEER ENIIA. 
Ae^iftto. 
D Voinuenio apud Italos nofttos Squillaruinpaniarumge- 
nera. Vnummaius,alterum minimum, illuddurioie eft ‘‘ 
crufta quam Squilla Gibba, magifque relucet, viuumqucnon “ 
aliter quam piardndaiii aerefaliat, iiodeque lucet, vt c.ande!a“ 
accenIa,Cambaretto vocatur Romx Alterum vero adeo exigu¬ 
um eft, vt mille vixlibrama:quent pondere,Romani Gambaiuc- 
cio voc.anc. Venetijs quoque Frequens: Coci quidam vocant Bia- 
ua,idcft;,aueiiam,vtVa!concs Ciuade Q^ocircafacillimemi* 
hiperfuafeiim,cire hancSquiilam , quam vocat Scaliger mini¬ 
mam, & qu* caniftris excipitur e Garumna, viuit enim nonfo- . , 
Ium in aquis marinis, fed etuim dulcibus. & propterea Squilla SqUillifln 
fluiHarihiiBelloiiiodidaeft,.quam fic defcribit. Squillis mari- ViatilisBel 
ms mulco minor cftitibiolas vcririquequateinas, tenues, oblon- lonij deferi 
gas habet, in extremo forcipatasi cirros anteriori parte quaternos pt‘* 3 ' 
oblongos, tenui filo graciliores, quibus icerquoquouerfum prae¬ 
tendat, Latini pra-teuiiiras & antennas vocant. Pedescumvciin- 
que quaternos habeat, duos tamen priores parte anteriore expor¬ 
rigi t:quibus non ad greilum quidem, fed magis ad coiTipiendum 
cibum vtitur Nain ttibus poftefioribus tantum incedit. Pinnu¬ 
lis autem plutib. fub cauda pofitis in natatu vtitur: quarum quin- 
quein eius extremo tranfuerfa:, earum corpus dirigunt. Harum 
autem media dura eft,&gibb* in modum ad oras ctenata, vtre- 
uerapinna dici non poffit. Ha:c Bellonius. CiuadamRondeletij, 
Gambarettum puto, prardifta Squilla minoremificcuimait: Di¬ 
giti miniitii eft magnitudine.capite pro corpufculi magnitudine 
craflo & lato fine cornu, quo a Gibba differt :alioqui cauda tenui, Ciuad* 
paruo gibbo, otis appendicibus, caudrepinnis, internis partibus Rondeletii 
Gibba:perfimilis,puu6fisaliquot variatur, coloreeft,dumviuit, defcriptio. 
obfcuro,codlatotarubelcit. EasquasdefcribitBelioniusjaiunt 
moris efle vt viua: afferuentur, tuneque fubfuluas fpe^tariifed 
codlas ruffefeere. Squillam paruam Venetijs depiftam & ad fe 
miflam talem exhibet Zoographus. 
L 0 C V S. 
B Ellonius longiffime ^ mati eas »it ptoUenire: vnde fumitur 
argumentum in mari non nafei, cumtamen Scaliger Ciuada 
didam aVafeonibuS deGarumna canillris excipi ,& in mati agere 
G # feri- 
