Vbi capia¬ 
tur. 
xLih. I}. 
^eogr. 
Nominis 
xatio. 
Cicada 
marina 
qu^ Bello- 
nio. 
Hippoca- 
pUs Mac- 
thioli. 
zVeaquat. 
i.caf.y 
\ 
Vly fsis Aldrouandi 
fcribat Et Rondeletius Ciuadam hyemein ftagnis marinis capi ^ 
tradit, & in magnorum fiuuiotum oftij s; c mari etiam extrahi fe- 
pe vidit, nequis ob carnis fuccum dulciirimum,in dulci aqua gi¬ 
gni tantum exilHmet. Tarentinus Squillas fluuiatiles nominati 
Yt Nebricenfis canit. 
Ctrulem noslyrit amat, quem fylua Marite 
Protegit: hirte SqutUt tnxxtma turba fumui- 
Authoreft Ariftobulusapuda Strabonum in Indum flumen ma¬ 
ximam multitudinem pifeium adfcendere&inter alios Squillas 
: interpres vertit Locuftas paruas quidem vfque ad mon¬ 
tem adfcenderei magnas vero vfque ad Indr & Arfina: oftia. 
VSVS IN CIBO ET MEDICINA, 
& alijs. 
L Autiores menfasapudRomarioshonorarefoIet Carne enim 
eft adeo dulci, vt quibufdam faftidium pariat, & vix, tefte 
Rondeletio, vllum aliud cibi genus dulcius dcguftaueris. Cum 
crufta&pedib.integra frigitur in fartagine addito oleo aut butyro. „ 
Sunt qui priufquam coquant, in fartagine perforata pedes vrunt, ^ 
deinde aqua & oleoelixant. In aqua hordei lota,&in carnis iure 
coftrehedficis maxime conueniunt. Na bene alunt.ad expurgan¬ 
dum pedfus conferuht.mulroque vtiliores funt fluuiatilibus A 
ftacis, quibus medici plerique pro Cancris fluuiatilibus vtuntur, 
cum tamen duriore fint carne & minus dulci. Si tegtis parentur 
Squillas, de quibus nunc loquimur, crullis fuisnudand* funt: fi 
enimvna cum his edantur, flatusgignunt, velutaphis cumfpi- 
nis comefie. Cum cruftis elixte in aqua & oleo, adicdlo pipere fo- 
pitam Venerem ftimulant: tum quia femen fatis copiofum, ob 
dulcem & bene nutrientem fubllantiam tum quia flatusgignunt. 
Prixxinfartagine, fiatusdepouunt, moreleguminum. Idem de 
Gibbis & Crangonibusdidumelfo. Tarentinus efcarum aliquot - 
adpifcescapiendosincompofitionibuscarides fluuiatiles mifcet 
inGeoponicis : nempe ad anguillas mullos, magnos Scaros, & 
ad tenuespifciculos, qui capiuntur arundine. 
r 
C A P V T XV. 
DE S SJfILLA MANTI ELON- 
deletii. 
STNONIMA. 
H Vius Squilte nullus veterum, vt exiftimat Rondeletius, me¬ 
minit Et quemadmodum Latini a terreftris Locuftre fimili- 
tudinemarinamLoculfam nominaruntjitaillehanc,itaVv,»abe- 
ftiolrefimilitudine,quasefl:exLocuftarum genere. Eambeftio^ 
lam noftri, inquit Rondeletius Preguedious id eft prccantem 
Deum appellant, quod femper manus (brachia vel pedesin iftis 
animantibus magis proprie dicuntur) lundfas teneat, eorum mo¬ 
re, qui fupplices Deum deprecantur: Prteterea corpore eft valde 
tenui & macilento, vt quiaffiduis ieiuniisfe conficiunt & mace¬ 
rant Eandem beftiolam diuinare vulgus ait: captam enim pueri jj 
noftri interrogant,quafitRomam,vel Compoftcllam ad D.laco- 
bum proficifeendumea: perindeac fiintelligeret, altero brachio 
extenfoitermonftrat. A b huius i taq; beftiola; fimilitudine,Squil¬ 
la: fpeciem.mantin nominauit: nam vtraque corpore eftlongo, 
gracili, circa caudam latiore, brachiis dugbus primis longis ad¬ 
modum. Squillx fpeciem efle idem probat,tum quod chelis caret: 
quibus a Locufta & Aftaco diftinguitur; tum quod aculeos m 
cauda habeat, Squillaru modo, & corporis deniqifpecie fit Squil¬ 
lis fimili, longa, qua a Cancris differt Bellonius hoc genus Squil¬ 
la: cum aliis pleriliquedoftis Cicadam marinam appellare-maluit, 
nomineMaflilias&inltaliavlitato ineodemanimali. SedRon- 
deletius, vtdid:umeft,fuam Squillam caslatam,qua- Monpelii 
YulgoCicada nominatur. Cicadam AEliani facere maluit, quod 
maior ei fit cum Cicada terreftri fimili tudo Gilliuscum Cicadam 
. a£:lianidefcripfiflet,fubdit: Mallllienfes tenuis{ u,e cuiufdam ve- 
tuftatis retinentes etiam nunc Cicadas nominant. Romaiaudi- 
uit ZoographusappellariCicadam marinam , qu^abbi Vallopa, 
quod nomen Rondeletius Crangonifua: tribuit. Cicadam mari¬ 
nam Roma:,&Gcnux vulgodidlam,Sp;ufippi Nympham elfefu E 
fpicatur Bellonius, fed nullo fretus valido argumento. Nam Afta- 
cum. Carabum, Cancrum, Pagurum,Nympham Sc Ardf on fimi- 
les effe dixit.MathioIus SquillamMantim,Hippocampum vocat. 
DESCRIPXIO. 
T Enuis eft inq-ait,i» Bellon.htii'' crufta:ctuda ita albicat, vt fere 
tranfpareat. Vna cum pifciculis marinis fiepe fuo cortice con- 
tedlaextrahitur, & fimul cum carpionatis, bocis, m^nis & tra- 
churis,caniftrisinfcritur Natura incredibili fere artificio Cicadij 
oblongum corpus decem tabellis affabre articulatis loricauit: 
quarum prima qus caudam extremam conficit, pinnas in lateri¬ 
bus expandit Caudaporro duabus maculisphccniceis fiibrubris 
infignita eft, qux du' rum oculorum fpeciem pra-feferunt, eftque 
aculeata & creuata. Prima tabella a cauda incipiens verfus fecun¬ 
dam, tertiam, quartam, quintam, & fextam, pinnulis fimbriatis 
multiplicibus fubtus munita eft: quibus dum in mati natat,a- 
quam percutit, & corpus incitat. Tres tabellas, qua: fex prtediftas 
fubfequuntur, ternis vtrinque pedibus communita; funt, ad cer- 
uicis autem initium duo brachia maiora oriuntur, quibus cibum 
apprehenfum ori fuggerit:fcd caCancris,alitef q aut Locuftis for- 
cipantur. Sunt n. in longum exporredta, atq; in extremo grandio¬ 
ribus crenis luffulta, quibus, cum cibum corripit, ex vno brachio 
ad aliam brachii articulationem trasfert. Horum autem extrema 
velutin duritiem ofleam abeunt, dentifcalpiis conficiendis ob id 
expetita. Pars huiuspifeis qua; capiti contigua eft, in exilequid- 
dam terminatur, & contra quam cauda fe in lacum diffundit. Ex¬ 
tra aquam prorfus immobilis & imbecillis eft. Aculeum vnum 
habet vtrinque on pirefixum, vt phalangiumSc Seolopendra quo 
mordicus cibumapedibusfuggeftum contiuec,quempofteaden- 
tibus conficiat, & in ftomachum detrudat. Dentesilli naturain 
orislateribusprotulit. vnico vtrinque oflicrcnaco ,V. litera; for¬ 
mam referente infixos. Cuius anteiioris partis officium eft ea in 
cidere, quremandit: pofterioris veto qutecrenas habet, conte¬ 
rere. Nam idetn os duos habet dentium ordines Praetenturas 
duas in fronte breues, vifinisfimilcs oftendit, trifariam in excre¬ 
mo diffiflas: ac rurfus diias alias in lateribus prasdiftis breuiorss. 
Oculos habet virides, exercos. quos non alucovt Cancrarium, 
velLocuftatium genus condit :led antehospiunulas exporrigit 
cis fimiles, quas in cauda gerit: ex quo multi decepti caudam ca¬ 
put cHe crediderunt. Strias reftas in tergore, atque in capitis ta¬ 
bella dudtas profert. Pilee dilledfo , dentes fortibus mufculismo- 
Oculi. 
uericonfpicientur, cerebrumque.adeoelle exiguum, vt vix hor 
dei grani magnitudinem xquet, optici tamen ad oculos per duci Deferiptio 
apparent Similis fere Rondeletii deferiptio eft Brachia duo, ia- ^^ ftonde- 
quit, longa habet, articulis intercepta, vt ad os fledi poflfnt, che- l^^tio. 
laiuinquevfumprxftent, interiore in parte ferrata : quorum den- Cornua, 
ticuli initio minoresfunt, iufummo ita magni; vt aculeis incur- 
uisaptius, quam ferrx denticuliscomparari poflint. Cornua duo 
longa prominent, in quorum fummo ramuli duo exoriuntur. 
Suntalia duo hisminoraanteoculos. Capitis figura Cancellum 
fererefert. Oculiperfpicui funt&lati, adquorumradicemlitx Oculi. 
funtalxduxlongx,inambituhirtx. Vtrinque pedesfei habet, 
terni primis brachiis proximi in tumorem paruum delinunt, len¬ 
tis inftar rotundum & deprefliim.aquo tumore aculeus paruus 
vncusenafeitur: reliqui terni paruifunt, & tenues, quorum ex¬ 
tremum in appendiculas quafdam tenues terminatur. C^od ca- 
putfequitur& collum vocatur, tabellis decem conflat inasqua- Collum, 
iibus,priores breuioresfunt,& ftridiores: quo propriores funt 
cauda: extremo, eo maiores & latiores fiunt, eadem aculeorum 
ratio, quibus fingulx tabell* munitx funt, in prioribus parui 
funtaculei.inmaioribustabellis maiores & euidentiores. Cau- 
da in os latum definit, cuius ambitus multis riget aciileis: in olfis 
huius fuperiore parte maculas dux fpedantur oculis pidis fimi¬ 
les. tres vtrinque pinnxoffex ex vltiina tabella oriuntut. Supina 
caud* parte appendices habet :&in ore; quemadmodum Locu¬ 
fta & fuperiores Squillx. Toto corpore eft pellucido. Iconem 
eius hic appinximus ,quam Bellonius admodum perperam di- 
iiulgauit. 
C O I T V S. P A R T V S. 
vfus. 
E odem modo & coit & parit quo pr.-cdidx Squillx: Carne eft 
molli, dulci, delicata, nutriente, Venerem ftimulante; paran- 
tu! que eodem modo quo Squillx prxdidlx. Ti-bi,yas orr-rous , id 
eft Cicadas codlas, nominat Anaxandrides in Cotys Thracum 
regis conuiuio. Brachiorum ejetremis vtuntur ad fcalpendos 
dentes. 
Capvt XVI. 
DE C A N C R I S IN G E- 
nere. 
jQJ' IV O C A. 
C Rruftatorum omnium, qux oblongo funt corpore & cauda 
prxdita,h;ftoriam,prxcedentibuscapitibus abunde fumus - 
prolecuti. Reflat modo Cancer, qui rotundus eft, parumque P’’” 
caudatus, quamuis hoc nomen pio omnibus Crulla tedlisacce- 
peiitrtPlinius,his verbis. Cancrorum genera Carabi, Aftaci,” 
Maix, Paguri, Heracleotici, Leones & alia ignobiliora. Kafxt- 
V©-, (ita Grxeis Cancer vocatur) prxterea pallio eft feu morbus, 
qui tempore Suidx & Hefychii dicebatur Cornelius 
veio Celfus, Cancrum a carcinomate diflinguit, nam illum oriri 
& ferpere dicit ab his qux extrinfecus incidunt, hoc vero corru- 
ptainteiiusaliquaparte innafei. Suetonius etiam Cacinomadi- 
xit. Polluci hoc nomine tumor eft durus cum inflammatione & 
magno dolore qui vulceratur interdum, fubrubente, ac liuido 
colore, fanguinem emittens, incurabilis r eonnafeuntur ei vt plu- 
rimumvenx, aut pili. Eft& occultum, inquit, carcinoma, cx- 
teralimile,fednonapparens,;KV'U!7£/i<p«<<s!. Cancrum efle Gan- Gangr^n» 
grenam putat Nonius Marcellus. Sed medici diflinguunt Eft non eft 
enim gangrxna partis ex magnitudine phlegmones mortificatio, cancer, 
non integre fadla & confirmata, fed incipiens. Ita vt pars non¬ 
dum fit emortua, nec fenfu omni priuata, fed emoritur , atque ad 
exciu- 
