DeCruftatis. Lib. II. 
Os. 
Chda. 
Caudi. 
CauJa, 
Os. 
Cauda. 
Venta. 
Paguius Tt 
a Cacicto 
Hctaclcoti 
diiFetat. 
tera e regione fere finuSjvnde prodeunt,eminent. Item alia paulo ^ 
ififerins ad'horum latera fupremis illis corniculis ex diametro op- 
polita, maiora ac longiora, in tenuifllmas veluti fetas definentia. 
Os fub hisinfimolocofitum,duo veluti brachiola in tus tota villo- 
famuniunt. Vniuerfum tergus aculeisfpinolifq; quibufdam oper¬ 
culis oblitum elr,qua; ad latera maiora funt. Qjiinque ab vtrbque 
latere pedes, li brachia annumeres, in totidem articulos diftinfti, 
fed forcipibus nullis acutilTirrio mucrone tantum extremo donati 
adnccruntur, inlignis pro reliqui nempe corporis proportione Io- 
gitudinis.Chel^ aruerioriparteeximiae.cum craffitudinis, tumlo- 
gitodinis: hxc enim duosrlodrantes.cum medio a:quat,iila bra¬ 
chio fere puerili par eit , forcipibus fufci coloris , e quibus villofa 
quxdainpromincntftaminainftarpenicilli.Caudaintabellasarci- 
culatim dilcreta j lata fatis, qua oua contegit ivnde fenminam elle 
eoniecimus. 
Huic non dillimilispartefupina altereft, licetminorcorpore, 
parte prona caudam, qu^verfus ventrem teuoluta erat,extendi- ‘ 
mus. Hrcc inter extremos pedes exorta angullo principio, deinde 
magis dilatata,paulatim medio fui, palmi latitudinem conftituit, 
oualisfcre figura:’, & extremo in anguftam appendicem fcutifor- B 
mem quinque anguloriAi, feu pentagonam definit; ipfa ex fex ta¬ 
bellis fibiinuicem articulatim incumbetibus, accompadiis coag- 
mentata. Os vndiquaque multis veluti brachiolis,villofis,fuperne 
& inferne circumfepitur,ipfum ex duobus olficulis duriifimis coi¬ 
re videtur, qua: dentes vocarit forte Ariffcoteles. In ventre nullus 
tumor, ledplana cauitaspotius confpicitur, apta retinendis ouis. 
Cauda interior feu prona vtrinquefeX veluti petillosquofdam ha¬ 
bet, ternos caudslateribus, feu margini adherentes, falcatos, vil- 
loftis totos, reliquisiuxtaeorum exortum, fed introrfum verfus 
enatis, graciliores, leues, duriu{culofqueinlfarbrachiorum,func 
tamen, & hi fotis hirfuti. Iu cauda inlignis cauitas fcutellata ap¬ 
paret. , * 
A predidlo magnitudinediffert(ell enimminor_)hic,quifubiu- 
gitur prone & lupine depidus, vtfexusdiftinguatur. Seiielpioe 
maiufcule latera vttinq; ambiunt;& bine omnium maxim^ fron¬ 
tem muniunt: duos palmos longus. Chelis brachijfve & edrporis 
fupina parte, hifpidis & tubetofis, pedibus no ita. A cauda latafo;- 
mina cognofeitur, que eft in mari anguftiof, vt in icOne exprefli- 
musifedmas vtplurirnuitl rtlagriitudinefuperatfaiminam. 
Qui vitirholocoadpingitur, eiufdem protfus eftgeneris, quo C 
ad figuratii corporis,fed pluribus fpiniS ab vtroq; latere & in doifo 
horret, pedibus & brachijs non admodum alperis, fed hirfutis, fu¬ 
pina pairte varijs coloribus maculatus,fcd prefertim rubro. 
Q^i aRondeletio Cancer Heracleoticus depingitur, non hic 
prorfus eft, fed Maia nondum adulta, vtvna eum Scaligeiofufpi» 
cor.Et ipfeRondeletius, quamuisnonnihilafuoPaguio,hoceft, 
Maia noftra differre feribat, tamen fatetur eiufdem elle veneris, 
his verbis. Hi,inquit. Cancri, Paguris tam fimilesfunt,vt vix dif. 
cernantur, veruntamcnfpecie, vt diximus, differunt, vtexdeferi- 
ptione iara fit petfpicuum. Heracleotici aculeos in fronte habent, 
& in lateribus, pars teft* prona aculeisafpera eft, & hirta, colore 
eftfufco,quo a Paguro differunt. Paguri pedes breuiores multo & 
tenifioreshabent,cotnuaante oculos articulata, corpore funt mi- 
nore quam Paguri. H£cRondeletius,cuius iconem etiam adden¬ 
dam cenfuimus,vtcognofcatlea:or non admodum differreabeo, 
quem depidum hoc loco fubi unximus,incer Maiatum genera poa 
tius, quam alias Cancrorum fpecies recenfendum. Eft'auternea 
magnitudine, qua depingitur, dorfo valde fpinofo acfubrubro. 
Chelis & pedibus longis, tenuibus non afperis admodum. 
Videturpoftremusminorhieparum aMaijsdifferre, nifiqiiod D 
afperitatem in tefta tomentofairi habeat, Folia & Folca in Italia 
Bominatur.colote eft cinereo &fufco,eius iconem ante nos Zioo- 
graphus exhibuit a Cornelio Sittardo ad fe miifam. 
rninatur:& fi apud feriptores antiquos,hoeffom^pro Gancro ma¬ 
rino fit reperire.Lycophron Phoinicem Achillis praceptorem iam Phoenixeiis 
fenem Pagurum dixit,propter cutis afperitatem, qua; in fenedute Pagurus dU 
coatranitur.EcTzetzar Scoliaftes pariter cognomina- ^ius. 
tum aft, quod puerum Achillem educant, ad differentiam marini 
Paguri ( Cancelli) pinnotrophi, id eft, pinnam marinam nutrien» 
ntgjlygjsjideft.forcepsinftrumenrumfabrile,alio nomine etiam Puragra. 
Cancci,veiPaguruSappellatur, vtaudOreftHefychius. Dicitur 
autem -n ^efidrTtS-ofaimpiitid eft, Etymuni’, 
TL-mis locis proruptis, vt in lexico quodam veteri traditur: 
& quia omnes fere Cancri in ripis prartnptishabitare folent, hinc 
Pagurus omnis Cpneermarinus aquibufdam nominatus eft. Di¬ 
cuntur a SimeoneSethi, Paguri forma diminutiua^ro^fg,)* Idem Pagutia' 
Carcini appellatione, Pagurum intellexit, Galenum fccutus,Ae- ^ ' 
tium,Paulum. Paguri nomenGratciaadhuc vulgo recinar,eoque 
de quo qunc agimus,Cancrum exprimunt. Mallarius quoq; nunC 
in Dalmatia hoc nomen vfurparifcribic. A Palladio Cancri marini 
vocantur. Uitpu/Ks nus •pmfi’ i/Mn >(cf,^Siis, exponit Scholiaffes « a fo equitii 
Aiiftophanis. Bifas Pagurus cftmarinus, qui vocaturCarabus. 
Veneti & finus Adriacici accols Granciporro nominant, nomine Bifis. 
foitalTis, vtBellonio placet, compofico.quafi Cancrum Pagurum GtancipOE» 
dicerent. Itaque porri feu porri nomen (Rondelecius Porroni feri- jo. * ' 
bit non bene) vficatum ab Italis pei fyncopen a Paguro contra¬ 
dam videtur, vti etiam Pauri & Pauari, quibus nominibus etiai-^i 
ytunrut in quibufdam Italia: locis. Alibi quoque Cancharo de 
Barbaria nominatur. Quidam Galli mediterranei matis accoli 
Pagul a Paguro drriuato nomine proferunt. Alij vulgo vocant vu 
Chabte,vel vn Ctapre.Normanniarubro fictuffo, quem tefta eius 
prsfefert colore,vn Roulleau : alij quod codus in paftilli moduni 
pulmencuiTi ferat, vnTourteaLi.quafipaffillumdicant.MaflIlien-' 
fesCaraballe&Fagule. Angli,vtinquitZoographus.APungeri 
Germauiei!lOQ^fgrfpiB}|/ ideft.Araneum marinum ("Maia quam 
a Gallis Bdlonius Araneum maris dici feribit, differenti* caufa 
nominari poterit, cjngroflVCOtferfpinn/) fed hodnomen etiam 
Sepi* aliqui tribuunt, cum generi Cancratio magis conueuiat. 
@ett're6s'0b£t;@ec(piuti lalaeuSuerinenfi capitur ,& in eodem 
Krabbedidus (FrifijsKrab, Krabbe ) hic forte Pagurus eft, id eft; 
Cancer marinus maiufculus:ille nunor,fimplieitermarinus Caii- 
cer.Galli quoque Oceano vicini vocant Chabreivel Crape. Alber- 
tus Cancium marinum rotundum finecaiida.fcribic Germanice 
Cancrum maris appellari. Audio & Lufitanis Aranha dici. Mari¬ 
nos quofdam Cancros alicubi SQ?£erf<fei^fn vocicant, afimilitu- 
dine marfupij illius, quod Germani Tafeham nominant, corpore 
ferme rotundo,fine capite,& cauda Capparente. Eadem fane no¬ 
mina, qu* Cancrofimpliciter, Paguro etiam alijfque fpeciebus, 
magnitudinis, aut alia quapiam diifotentia, fimulcxprcfla conue- 
nerint HadenusZoographus. 
G E N V S. 
DIFFERENTIA. 
Dejirtplio. 
Vtcdquaii 
tut. 
l O C V s. 
I N iiiari MgXa , Ionio, Adriatico, ingens Maiarum copiaeft,& 
omnium maxime. Idcoquequafiobftetricesdid*, cum Paguri 
tanquamcuminfantibuscomparetur, In Oceano vero alij Cancri 
maiores capiuntur Maia, quactiammaior eft Pagurus, qui prope 
Maffiliam capitur. Rondeletio item Heracleoticus Cancer in eo¬ 
dem m ari rarior efle tradi tiir. 
V S V S IN C I B I S. 
M Ares eliguntur ad cibum aututrino & hyeme,ac etiam menle 
Aprili.iuplenilunio.foemina vero reliquo anni tempore yfq, 
. ad Septembrem. GoquurjrurvtAftaci&Locuft*, obturatis fora¬ 
minibus oris,ac ventrisgoffypio,iie,dum bulliunt,aqua implean¬ 
tur, fapotemquefuum per dant. Allantur etiam in furno, ano & E 
oreclaufis, alloqui, vt ait Rondeletius, quidquid intus eft liquidi, 
effluit , & fit, fimilis Cancris Phoenicijs, quibus nihil eft intus ob 
pabuli inopiam. 
C A P V t XIX. 
Di PAgVRO. JE^rtVOCA. 
SrNONTMA. 
A LKta Cancri fpecies quam magnitudine proximamfacit A- 
riftotcksPagurus Gr*cis, & Latinis, vt Plinio & Gaz*no- 
C Rufta eius tcffe Bellonio, nouem in gyriim crenis imbrici^ 
modoincifacft. Adoiefeitin caiuxhuman* magnitudinem, Magnitudff 
fed non ita orbiculatus cuadit: Cancris enim proportione refpon- ' 
det. Valida crufta integitur ac l*ui. Crura bl*fa vtrinquequa Crufta. 
tuor habet, villis hirta, ternis arriciiladonibus geniculata,in qui- Crura, 
busvngucs acuti oblbngiquefunt, minime bifidi. Brachia biful- Brachia, 
ca parte anteriori binis articulis intercepta , forcipibus crenatiS ' 
munita, in extremo nigra : quibus qu* conffringunt, vt edaiit, 
etiam dura confringere polfunnnam in eis durities eft peneollea. 
Qunnobrerii ichtliyopol* captos Paguros arifte ligatos feruant, 
ne fibiinuicem crura abfeindant.Color viuoriim niulto viuidior Color, 
eft, quam detfiortirorum. In viuisenim pr* nimia tofeieihala- 
tione tt-rgofa veluti fubnigra apparent. C*tetum cofti [ vt a- 
liud omne Cancrorum genus) n^utanr colorem. Caudam fub Caudd. 
thorace reflexam habent , vude hos caudarum expertes elle 
quidam conijeiunt. Branchias vtrinqueinlaterc difpofitas often- Branchi»; 
dunt, vt reliquum genus Locuftarium ,fub tergoris crufta feni^ 
ordinibus ad tibiarum radices infertas. Multo latiores funt, 
quanl longi, vt ex Oce,ino in pedalem plcrunque latitudinem 
abeant. 
Quidam vifus eft in Anglia decem libras pefidere. In eius ore 
tot coni neries natur* fecreta, tot aftantes appendices, tot pellicu¬ 
las ,,vc cbaftus incredibile natur* artificium ncccfle eft fatearis, 
Mutini, ea enim eft hepar, liabet dulciffimain, maxima exparte Muti*, 
fobrubram,cum infinitis propeapophyfihus.flauis.grandi ftotiia- 
chbadiacentibus.Reliqua: partes interii^ mufculis albis coriftaut, 
quibus extern* mouciitur. Rondeletij Cancer Maias,Pagurus Cacer Mi- 
potiuseftiC)]riniuHi,vtlcnbit,Gancrbrummaiinnis Vidi,inquit, ias Ronds» 
exOceanoCancrum M*a^m,cuius latitudo palmum maiorem fu- Ictij. ' 
perabat,longitudoadfemicubitum accedebat. Teftal*uiconte¬ 
gitur, cuiuslatcrum ambitusin femicirculbs definit. Pedesadto j 
&breues habet pto corporis magnitudine,chdas duas,dextra ma¬ 
iorem , finiftram cornua qiiatuor ante oculos pto tenduntur, duo 
bteuioraemediafronte,longioradUo fub oculis na-fi:untur,ij non 
magnointerualloafediftant ,f>corporis totius magnitudine, lios 
modo promit,modo condit. Cauda fiibtus eftiata, aliorum Can- Cauda,, 
erorum caudis plane fimilis.H*c Rondeletius. Qui contra Bello- 
nium feribens probare conatur ex Ariftot6le,hunc quem defcripfit 
Pagurum, veram elle Maiam, proptercaquoff/Philofophus Can¬ 
crum M*am omnium maximum efie tradat , cruiaque ei bieuia 
fk tcniiia 
