DeCruftatis. Lib. II. 
c Is.i.trflil 
i.f. Ijo. 
iLib.x.c.^. 
Ad Callis 
■ labidi mor- 
fus. 
Cintris c J. 
croru yfiis 
Scris, 
B 
Ctli Canis 
rabidi mor- 
fiiscuiec. 
10 . 
Ad febres. 
Ad angiaS, 
apud Diofcondem.Razes fi bibantur cum la^cafin* contra mor- a 
lumaraneatumcitrinarumpeffimarum ('ideftjPhalanmorum) & 
Scoipionum auxiliari affirmat. « Auicenna vero emplalirimodo 
impolitos,aucin cibo fumpros. Decodi & cum iure elitati iis pro- 
luiK,qui leporem marinum Kaiirerunt, tefte Diofcoride, & Aetio> 
qui & rurfus ait : Crudi & clade triti dantur contra venenatos 
idus, prxeipue Scorpionisi fic & defperatum d poto lepore mati- ' 
nocontefum fanabis. Notandum vero , eorum tantum carnem 
ten tum lade. Idcirco/Plimus atquealij,qu6s fiipra nominaui- 
mus, contra venenatorum omnium morius celebrat, priuatirri 
contra Ic.y calem & angues:& contra leporem mannum, ac ranam 
■ rubetam. Mira etiam prxdicaturhifce Canctisineirevisadcanis 
rabidi morius. Diolcondes cinerem, qui duo cochlearia expleat 
adiefto dimidio radicis gentianx modo { 
elt, cum gdntianx radicis cochleario vno j fic legitur 
in mainilcnpto codice J magnopere huic malo prodefie fciibit. a- 
liqui thuris.p.iTtem adijeiunt vnam, genti.iuxquinque. Cancro¬ 
rum decem : de eorundem cinere hxc Plinius : Seruatus prodeli 
pauore potus periclitantibus ex canis rabiofi morlibus. Quidam 
adijcmut Gentianam,&daaciii vino. Nam fiiampanor^upa- 
uent,pal\illos vino-deuoraudos ita ptxcipiunt.Auicenna quoque 
cinetem eorum cUm meile prodefie aduerfus canis rabidi morfus 
potum, ait: fed forte pro potum legendum eft illitum. Hali cine¬ 
rem afperfum aceto laudat. Cxcerum ^fchrion empiricus ille 
medicamentotmn pericifiimus fenei concinis & prxeepror Ga¬ 
leni, viuos m patella xris rubri, tamdiu vrebat, donec facile in Ix- 
uorem redigi pollent,luna decima odaua, poft canis fideris exor¬ 
tum, cum lol leonem ingreflus efl'et. Huius puluerem cenuilTi- 
Umm cochlearij vnius menfura ex aqux cyatho propinabat, cum 
Kcentior ellet morfus, aut augebatur quantitas, fi inueterauerat. 
Huic remedio tantam vim incile feribit Galenus, vt dicat nullos 
perijfle, quibus in tempore hoc datum efl'et Plura de remedio co- 
tra canis rabidi morfus dicemus in volumine de quadrupedibus, 
vbi de cane agitur. OiacarcinioneiIacobiMagnilibelIo,furciui- 
bus,hydrophobis,lycanthropisvtilis antidotus recipit : Cineris 
Cancrorum fluuiatilium drachmas quinque,geatiana: vnciam fe- 
mis, rofmarini drachmam vnam, fpodij duas, lapidislazuli feru- 
pplos duos. Tete,mifce,fiat puluis bibendus mane & fero. Aerius 
interpodagricas antidotos,hancetiam quxex Cancris eft,defcri- 
bit : fixCancris,inquit,pha£macUm etiam mollibus corporibus Cj 
conducit: quod hoc modo componitur: Cancrorum magnorum 
vmorum vftorum in «reo vafe trientem j.gentian« incprruptx • 
quinquuncem, thuris integri &indiuiduialbi vnciam vnam: L)a- 
j, mr inde cochlearium vnum. Ad Gaoctorum vero exuftionem 
,i ligna vitis exiguntur. Et ftatimdcferibam porro & aliud phar- 
„macum, corporibusrecrementisabutldantibus&mollibus c6. 
3, ducens. Elf autem id j quod a rabido eanemorfis datur cuiuis, 
,, CUIUS compqfitionem in ferrhoneds canis rabidimorfu tradi- 
„ dimus Adiecianterti ego, inquit Philagrius,adhuiUs pharmaci 
„ apparatum etiam petrofelini drachmas odio, vt plurimum vero 
„ decem, quodvrinx ciendx vim acquirat, & multosfanearthri- 
„ ticos iuuit,pr^fertim quibus tenerum & album corpusfuit, me- 
„ diocrismyftn menfura ex eo data, aliquado exaquafola,aliqua- 
„ do ex aqua mulla. Qu,in & meile defpumato fxpe ipfum excepi, 
i, quo validum & citra ttanfparitionem adfeiuarem, deinde vero 
1, velutipr«di( 3 :umefl:,bibendum exhibui;Hucufque Aetius.Cx- 
tcrum Pelops Galeni prxcepcot (quod non ofeiraater prxcercun- 
dum eii; caufam tradens, cur Cancri fluuiatiles canis rabidi mOr- 
,,fibus auxilium adferaiuiNon abs re,inquit,Caacsr,Cum animal 
3, fit aquaticum, prodeft a cane rabido morfis, quibus videlicet D 
„ metus eft.ne corripiantur affedluficcifiimo,nempe rabieiquam- 
„ obtem fahe etiam aquam metuunt. Ac fluuiatiles, non marinos 
,, Cancros coucnire didiitabat,iciliccr, quod animalia marina ob 
„ admiftionem falis natura ficcifiimi haud «que exadlam tueren-» 
j, tur eam,qu* eft aduerfus rabiem, coutrarietatem. At cum qui- 
ij damfubieciflet, cur non oiiinia, qu« in potabili aqua degunt a- 
i, nimaliajperindevt Cancri inuarealTolent? quia,inquit,fimilern 
„ Canetis prxparatiodem non admittunt. Nam horum vftotum 
3, cinerem exficcatorius cum fit, canum mordentium venenum 
„ abfumere,fimulaue digcrereprofclTus eft. H«g igitur Pelops di- 
>, ccbat ambitione magna iadlans, omnium fetalium nouifie cau- 
,, fas. At ego, inquit Galenus, nili plane me feirequippiam prius 
,, pcrfuafum habeam, ali js perfuadere non tento. Itaque nsc Pelo¬ 
pis rationem, vt veram accepi, vt qui crebras habedt cohtradidlio- 
nes svetum Cancros opinor ex proprietate totius fubftantixprd. 
defle. Nunc vt ad rem redeam. Tefte g Plinio,triti in oleo & aaua 
perundis anteaccefliones in febribusprofuut.Aliqui piper addur. 
Alij flecodlos ad quartas e balineo egrellis bibere fuadent in quar¬ 
tanis. Simeon SetbuS Paguros fluuiatiles, pulmonibus viceratis 
niederi,fcd veficx nocere feribit. Auicerina extenuatis valde con¬ 
ferre dicit, hoc eft, hedlicis&lenta febre laborantibusrhos enim 
humidum leue, ac modice refrigefens alimentum fuggetere affir¬ 
mant. Qua etiam de caufa a Diofcoride & Plinio decodi, & cttm 
iure efttatiphthificisprodefle traduntur. Item & fputo fangUiniS, 
VtEjluchalem addit. Aetius etiam in lade conterit. Sed&rupta 
& couulfainafininolade triti maxime fanant, vt ait Plinius. Tri- 
,, tiquefingu!i in heminam aqu« anginis medentur gargarizati i 
„auccvino,autcalidaaqua poti.Et luifus : Triti,inquit,&exa. 
,, qua potiaJuum fiftunt, vrinam cieat, in vipo aluum/ (obfcuius 
,, eft hic locus, Bralanolus verbum cient repetip: tanqiiam in vino 
aluum cieant,exaquafiftant) .Ademptis brachijs calculos pellunt 
snbiis obolis cum mytrha triti,fingulis eorum drachmis,decodi» 
6^ 
tamen eorfim vebtrem foluit fecundum Rafem, quo^ BrafauoIuS 
repetu his veibisiSi Cancii codi BXlicccntut, &in puluerem redi¬ 
gantur, fumanturque ex vino, veiaquaad duasdrachmas.-imbli 
quiscopioleCaacrosedac, ventremfubducunt. Succum eorum 
cummehehydropicismeddii Piitiuisaudoteft. Etex Afchigine AdHvdrA? 
apudGalenumadpydiopicosoptiraefacic&hociCancrifluuia-«em ^ " 
,3 tilisficcitntipedibus accmineatijs omnibusamputatisdtach- 
., mam vnam,afan drachmam vnam Mifceto,aquaexipfoflumi- 
_ „ ne, vnde Canenextradifunc accepta & propinato , aliquando 
, , vero pro afaroopobalfami par pondus additur. Aquam educens 
hydropicorum pervuiucrfum curationis tempus pota aqua , ek 
Nicolao Myrcpfo, Cancrorum fluuiatilium aridorum fine maui- 
busSepedibus ademptis teftis libram vnalU, afari libram vham. 
Trita & commiftaex aqua pluuiali (fluUiali) vndedefumptifunt ^ 
Canert, dato bibenda. Interdum pro afato feruatur. Videturhic 
aliquid mutilum, & ex pr«ccdentibus Archiginis verbis reftitui 
polie.Galenns in euportlticis ad vriu j difficultatem Pagurum flu- Ad vrini 
uiatilem canterit,& paniculo exprclfum exhibet. Triti & in vino difficultate, 
poti tcllan te h Plinio profluuia fiftun t, vbi Bralfauolus male id de h Lib. xz.c. 
alm profluuio accepit & non demenfium & vteri fluxu, cui tamen lo. 
3 , * Hippocrates pr^lcripfit In his verbis: Si fluxus vteri oboriatur, iLi.de nat, 
jjCancrosfluuiatilesinvinofuffocatoi&qu^ficcantfuffico&ap- mul. 
3 , ponito, fit/irurfus.-Si fluxus Vteri fiat. Cancros fluuiatiles in vi- kLib.UeJ 
3 , no iuirocato, & de tali vino cum aqua bibendum daro.Icem rur- mer. mul. 
lus,(i mortuus,inquit,fojcusin vterofitjCancrosfluuiatilesquin- 1 Demor. 
que , & rumicis acrut« radicem j & fuliginem de furno omnia fi- «jMr./iA 
mul trita,&cumaquamulfavnita,fubdioper nodem exponat. Ad fagitta* 
&iemnater bibat. Salutare etiam remedium morbis extrinlecis. extrahedasi 
Triti&cataplalmatismoreimpofitiextrahunttela, id eft, paloS 
corpori inhxrecia teftibus Plinio & Galeno ad Pifonem.' 
Viuus Clitus & impolitus extrahit cufpidesfagittaium (res acutas 
&fpinasw3 Auicennajmfixas carni,Ralisiqui etiam fimiliterappli- m TraH. i.' 
cat.vcapoftemataduradilllpet. Contritus velcombuftus [ vt cuni HI, ici^o 
Phniodicam) cum meile ftrumis medetur. Rafisiddepedetatum AdlirumaS 
habet. Pes (inquit) Cancii in carta cbnuerlationis a collo eius qui 
liabetj^lciophulas curat, ejuamdiu durat fuperipfum. Pro epithei 
machefumunturad Scorpionum idus cum cachry, pedicularia 8 c 
ruta pari modo apud n Galenum. Triti in oleo &aqua petundis nL/A:' 
anteaccefiionesinfebiibus profuht, a.liqui&piperaddunt. Magi antidot 
oculis eorum ante iblis ortum adalligatis «gro, ita vc c«eoS dimit¬ 
tant hi aquam, tertianas abigi promutut, eofdemque oculos cuni 
carnibus iulcinixinpcllecerumaalligatos, pr«ftarc vigiliam fo- 
mno fugato tradunt, apud Plinium. Oculus Cancri, inquitRafis, ririiloriirrit 
appenfus oculorum dolorem mitigat: in pueris dentium exitum 
accelerat, & prohibet tertianam. Vlccrain auribus aut vlla corpo¬ 
ris parte Cancrorum fluuiatilium fuccus cum farina hordeacea fa¬ 
nat.Adreliquosmorbostrici& oleoperundisprofunt,vtPlinius «J i' 
ait. Et rurfus: Succus eorum cum farinahotdeacca auriuttivulue* i 
ribus efficaciffimeptodelf. Illitio (lioinatica ad anginam, vel alia 
ons vida) feugargarifmus ex Cancris fluuiatilibus: Cancros flu- 
liiatiles contritos in aqux cotyla vnacodos& percolatos pr«be 
gargarizandos. Siquidem craflamuita ducit & l«uat ftatim hoc 
rnedi^amentum J Nicolaus Myrepfus ex Galeno, fed apud queiti 
id hodie no legitur.Cancros fluuiatiles viuos contufosin modum 
emplaftriinflatismulieruniammisimponitidem Myrepfusiforte ' 
inflammatislegcndum,dam 8c eofdem ad profundas mammarum 
durities cum ouo applicat Aetius, ficque etiam lacrefiinguit. Eft 
111 orbus m mammis mulierum i quivfj^aab Ariftoteie dicitur, fit Ttich a VI 
pilo cafu haufto in poculo: hiinc e mairima extrahunt Cancri flu- 
uiatilesilIiticefte«iPliniQ, Exquadrupedumgenere qu«dametia Q 
ad fuos rriprbos hinc petunt auxilia. Scribit p Plutarchus, porcos « r» ^ ^ r*" 
cum capitis dolore laborant, ad fluuium delcendere Cancroriiiii ^ n 
capiendorum gratia: hotumqueefu capitis dolon mederi. SueS, p_ j 
inquit Didymus , noij «groraburit, fi iiouetn Caherosfluuiatiles Jq.i raniti* 
eis comedendos porrexeris. De ijfdem hxc q vElianusiSuasagr^- cQjgnt ” 
ftes nbn omnino lunt medicinx & curationis imperiti. Itaq; cum _ 
per imprudentiam hyofcyamum comedenint, ftatim attrahunt 
poiknora,refolutione&paralyflaffeaa. Deinde licet contraifli.AdcaDiti* 
tameri ad aquas perueniunt, & ibi coileftos Cancros epulautur Jolotem iiS 
,,prompnflime,qui mOrbi remedium ijs pr«ftant,&priftind^m va- -quo 
,, letudinem reftituunt; Hxc ille. Pelagonius Hippiatriisadcapi- ” 
tis in equo dolorem hac potione vtitur: Cacros fluuiatiles feptem 
tritos cuinladlis caprini fextario& olei cyatho pmifcet, tum pure 
colatampotiohemperosinfundit. Ceruusqiioquea lerpentibus 
rhorfus CancrosfludiatileSqUxritjVt canit Oppianus. 
E 
V s V s ia' y A s I I Si 
C AncroS fluuiatiles faltem duodecim fiiftili notio ciim aq’u* 
ingcrunt,&add!to operculo fub dio collocant,Vtad dies odio 
veldeceni infolcntur, hac aqua fegetibus aut arboribus infperfa 
dicebatDpmocritus, neque arbores, ftequefegetes 3 ncqiiequid- 
quaraaliudaquopiamlxdi, minime vcroabeftijSmaioribus. Fi¬ 
cus «gra ne ftudlumpr 0 ijciat,a Palladio curatur Cancro fiuuiatili 
cnmrucsiamofufpenfo. Ijfdem quoque Scorpiones omnes edo¬ 
mo expugnabis. Nam tradunt aliqui apud Plinium manipulo 
ocyini cum Cancris decem marinis, aut fluuiatilibus 
trico, conuenire ad id Scorpiones a 
proximo omnes. 
fT) 
' n E 
Nelcgete* 
ladantur. 
Nefic'fru- 
dlafn »bij- 
ciat. 
V tScorpio- 
ties fugeft'»' 
tUt. 
