DeCiLiftatis. Lib. II. 
3 , Varro rei ruft.Iib.^.Pr^terea.inquitje perticis inclinatis e.x huino 
„ ad parietem , & in eis tranfueifisgradatim, modicis interuallis, 
- 3j pticis adnexis ad fpeciem Cancellorum Icenicorum ac theatri. 
' Hinc cancellata elephantorum cutis dicitur Plinio.Riuis per quos 
cxiindatpifcina, pra-figanturarneiforaminibus exiguis Cancelli, 
quibus impediatur fuga pifcium, Columella, 8.7- HofceCancel- 
lositem Cancros dichquanquamratenteradmodum animaduer- 
mer otci nmus, Inde fcmi dignum piorepfitadagium, vt inter orciCacroS 
Cacros ad- adhailifle dicatur, qui ita irretitus illaqucatufque teneatur, acim- 
hatrerc, qWpeditus,vc nufquam pateat efFugium.Eft qui Cancellos pro abaco 
dicantur, kllih interpretetur. Suntq; qui Cancellos dici a Graitis iciyxAiJac 
putent. Anftophanis interpres in Vefpis dicaftetij,idell,ftationis 
iudicialis lanuam dici putat quam,inquit, etiam 
hu-rLu dicunt Hylplax,inquit 1 heocriti interpres, laquei fpecies 
eft.-propiie autem curforurn carceres fic vocantur,quem hosCan- 
cellum dicimus, fi^c omnia Caihqs Rodiginus. Cancri diceban¬ 
tur ab antiquis,qui mlcper dimiuUtionem'Cancelli, Feftus Pom¬ 
peius. ' , 
7l 
G EN V S. 
differenti i. 
Defcrtptio. 
S T N O N I M A. 
B 
Q VI Latinis Cacellus, Graicis igefxoio, nuncupatur, Oppiano 
vocabulo dadylico oxytono fa-minmo, & v t vide¬ 
tur diminutiuo, quanquam Grammatici nullam eiulinodi dimi» 
nntinorum formam oltendant.Nam in «? circumflexum qu^affe- 
ruiit, pro Zenodoro, Metrodoro,mafcuhr g funt;. 
Cancellui luent, licet interim atlianus, Galeu.-s & Aetiui 
V^Suo vfi lintiam ve^ quantum CanceU.as aparuo Ca- 
SoZ «o^quiin 01Ireisreperuur,d.lFetat,facilec6g.,ofcet, qui vrriufq; 
Gancrodit- naturam & defcriptionemcontulerit. PhB'-asPianoiherisi'c\iPb 
Tr i ■ Caucrumparubrn& 7 i>VW,„kideft.Ca. 
P.C.JI cellum Anftocelis confudifle videtur; lic enim «iile,cum de Cau- 
ctisloquitur.Pmnorheres autem''ocatur minimusexomni uene- 
rejdeooportunusimuriic. Huic folertiaell maniumOlhearum ' 
teras le codere,& cum accieueri t, migrare in capaciores. Ex Caii- 
cris minimum itaque dicens, prodit locum fe huiit Ariftocelis ex- 
preinHe.Ea^vofra; dici dioit toj 
fiiyi^t-nTAfXTiM fiix/io !; ci 1 s'is ftvsi -nh ■xvihahr.iitTs-tt^ 
>^<pi-mismne( 4 su Quum vero dicit inanium 
■Oftreator.itcftisfecondere, &c. buncitirerpretatuseft: C 
CM T?i xcif iAt!®- «to «V to xtvx 
^ Syoootw, ixiTKliujH wwA 4 ,«{aAAo,Mft(^a, 
bz.»,^ «.4t. Aho vero in loco li Plinius Pinnotherem leu Piunoplqdacem 
facitSqu llam paruam & Cancrum, propius Atiftotehs mentem 
Tecutus. Conchardm generis Pinna nafciturinlimolis, fiibredla 
„femper,necvnquam lineconiite,quemPiUnothetem vocant, 
,,alij Pinnophylacemiis eft Squilla parua,alibi Cancerdapis alle- 
dtator, Qua: etiam ex cAiiltoteletranfcriptafunt, quilicloqui- 
^. IJ. tur.^ Ai' SimiPOf o^Jh) ^uoVTUt oit ?’ / 3 ear«, av -ms «.fCfidhai xaj 
4 ’ ‘««‘'■wIsmryo^vAsiJca, xxfxl- 
>tev: i,Vbi AtiHoteks, lixupxt- 
judvcwn 5 ’ideft. Cancellum pto Cancroparuo fpe- 
fcic diflimili vfurpauit. Quod veroPliniuS flipra allatis verbis pet 
Cancrum, non Cancellum Kx^xtuon,Ced Cancrum parBumintel- 
iLib, }. ligat, patet ex d Athenio , .apud quem eadem de Cancro Pinnd- 
there leguntur, qu* apud Plinium de Cancrodapis afledatore. 
i, Plinij verba funt, qua; fequuntur. Alibi Cancer dapis afledator,* 
,, Pandit fe Pinna luminibus orbum corpus minutis pifeibuSprs- 
>, bens. Allultan t alij protinus, & vbi licentia audacia creuit. im- 
i,plenc',am. Hoc tempus fpeculatus index, morfuleui fignificat. D 
„ Illa 'Jic comprello, quidquid inclufit, exanimat, partemquefo- 
i, cio tribuit. Athenaeus inquit: Chrylippus Solenfis de honello & 
3 , voluptate ait : Pinna & Pinnotheres operas mutuas pr^llant, 
j.fgorfum viuerenonpolTunt. Pinna ex Oftreiseft, Pinnotheres 
CanCerpatuus. Pinna teftam pandit, ingtedientelquepifciculos 
obfetuans, Pinnotheres adllans, fi quid fubietit, morfu Pinni fi- 
gnificat: qux demorfa tellam claudit; eoque quod inciufum elt, 
corrimunitervefeuntur. Vides itaque,quod xxfxiiiot dixit Arifto- 
teles, loco poftremo citato Caincrum dic;i a Pliuio, a Chiyfippo' 
ixixfii. Qjj« diligenteraledlore obferuandaruuc,ne vna' 
Hermolai cumHefmoIao Barbaro exiftimet Cancellum , & Cancrum par- 
errot. uumfeu;(5tfx/»<o, eadem eflefemper apudArifto- 
Betnardi, q telem. Cancellus Arifkotelis a Gallis vocatur Ercmite, & BernarcI 
Gallisdiea- 1 ’ Eremite Eremitam quidem quod alios fugiens, in tcfta perinde 
tdi- acinfolitudine viuat. Barnardumautem,quod vuHo inGalda 
Berhardosfatuos prouctbio didlitent: fatUumq, elle Cancellum, 
qui crufta tetSus, chelas habens, qua: ad vitam tuendam fatis elle 
poflent,alienas domos qua:rat,in quibus latens viuat. Quodfi nd 
haecfolum,fed pofteriores etiam Cancelli partes fpedlaueris, pru¬ 
dentem elle iudicanetis, qui nudas & iniuri^ valde opottunas par- E 
tes dura ac firma tefta muniat.Ligufes Brancha vocant vel Brach- 
na.ProuincialesBious campus.Hifpani (vtaudiuit Zoographus) 
CaDgreio.Germam vocarepolTcnt,(inquit Zoographus ) Cintler' 
ntC^e»trc&e/S 0 ?cntre 6 gIin. Albertus Magnus de Cancello a- 
e gens ex e Ariftotele: Hocanimal, inquit, fimile ell Aianea;,&: ct- 
Ataaea ma Jam apud nos vOcatur Aranea maris , & funt illa: concha:, qua¬ 
tis. funt rotunda,magna: &patu*: habentque in parteftridtaquafi 
„ duas auriculas vtrinque. Tales ferre confueuerunt peregrini ia 
peris fuis, peregrinationis peradla: lignum, quibus ille ver¬ 
bis Cancellos, &peiftiues & cfonchas confun¬ 
dere videtur, 
„jOAncellum nobis exadilTime fic defcripfit -» Philofophus. 
2Utem,inquit, Cancellum appellant, communis fere 
„lociusCruftatotum,&Teftatorum generum ell,quippe quifpe- 
„cieLocufl:isfimilifpeaetur,nafcique leorfum perfe folitusfit. 
” Verum qpod teftam deinde petit,quam ingrellus, vitam tradu- 
„ cat,hinc fimilis tefta contedis animantibus eft:quapropter is in 
„ ancipiti elle, genufquefibi vindicare vtrunque videtur. Forma Forma. 
„ tamen (qaodfimphcius dixerim) fimilis Araneis efl:,nifi quod CoiniciilaJ 
,, partem capiti,& pedori fubditam ampliorem,quam Aranei ha- 
„ beat. Cornicula duo rufii tenuia gerit, quibus oculi totidem 
„ fubiacent , qui nunquam ihtroreccdant, vt Cancrorum, fed 
„lemper eminentes appareant. Os fubijseft, quodveluticapil- Os. 
,,lamentis quibufdam pluribus circundatur. Ijspedesfubiundi “ 
„ duo bifurces,(»’ajbus cibum ori admoueat. Bini item vttique 
„ adhanxuc hteri, & tettiuspaiuus. Thoracis pars inferior mollis Thotai; 
i, toca e/tjdifie€loquefinu pallidum intus ceraitur.Meatus ab ore 
>),ad ventrem pergit. Foramen eicremctiperfpicinullum poteft. 
Pedes ac thorax duritiem prxfeferunt, fed minus quam Can- 
,,cri. Nexu hullo tcftisadh^rct,Purpurarum modo ac Buccina- 
,, rum,fedabfolutus liberque vagatur.Hiec Ariftoteles.qui ftatim 
,, ciusfpeciesquafdam fubdit. Oblongioreft,inquit, qui Turbi- 
„ nfem fubit, quam qui Neritim. Genus enim diuerfum eft. Quod Generi' 
i, in Natice degit c*teraquidem non abfmiile: fed dextrum bi- 
„ furciilatum pcdeiri panium habehsicum Ixuum grandiufculum 
„ habeat, & ingredi eodem ipfo grandiore potilTimum folet. Tale 
profedogenus, velintraConchas, quarumadhxfiofimilis ctete- 
ris eft,reperi[ur'; quod & Squillam paruam (appellant: 
& paulo poli: Quibus vero finifter pes grandior eft, ij nunquam 
cum Turbinans hofpitahtur, ledeum NaticibiistanturiuLneunt 
focietatem. Putat P.ohdeletius Cancellorumh^cduogenerafola Vt dilFcWL 
rorporislongitudinedifFerre,vtCaacellusTurbinatoiumhofpes 
lougiorfir,quia eorum Ceftalongior:Neritarumleuior,quiaNc- 
litarum tefta eftleuis, ampla & rotunda. Quantum ad pedum bi- Chcltc. 
Iuleorum latitudinem attinet, in omnibus Cancellis, quos pluri¬ 
mos vidi , femper finifttum pedem ctalTiorem dextro perfpcxi, 
quodnQiifortuito,ledcerta racioneipfi videturcontingere.Cum 
enim viuantin tefta circa corporis medium complicati, quantum 
dextra: parti compreif* alimenti, ac proinde incrementi dece¬ 
dit, tantum finiftrsE liberioriaclaxioriaccrefcit. Videtur&aliud 
,, genus tertium conftituerc Atiftoteles, cum dicit : Sant inter TettiastS 
„ Cochleas, qui inter fe beftiolaHiabeant Aftacispatuis fimiies genus, 
i, quxin fluminibus gignuntur, fed ea differentia, vtptimollcm 
,, intra fuam teftam carunculam Habeant, forftia quales nam fint, 
„exdilfeftionibtiscontemplare. Qu,*Quamuisitafint, vnicata- 
hien defetiptione bontentus ea tria non admodum differrefenfif- 
fevidctur,caiumquc paucas elle differentias. Rondeletius pauca 
quatdam ab Ariftotele in defetiptione omilfa his yerbis fuppleuit: 
Cancellus, inquit, ex Ctuftatorum eftgencre, Locuftis vel Aftai 
cis fimilis, corpore enim lorigo eft; cornua longa, tenuia,flauaque 
habet, totum corpus ex riibro flauefeit. Chelarum, quarum alte- Chel*j 
ram crairiorem elle diximus, fcilliiraparuaeft, qualis in hirfutis 
Cancris fpediatur i prseter chelas pedes duos vtrinque mae,nos,in- ■ 
i:ilruos&acutos cum chelis & capite foras effert, cum ingredi vel 
pifceS capere vult Duo alij vtrinque hirfuti, molles intus latent, 
quibus innixus corpus intro trabic. Pars pofterior nullis tabellis 
conftat, fed cute duntaxatiob id ab Ariftotele mollis dicitur, fed 
ad eam firmandam certis interuallis diflitas irneas trcsbalret, la¬ 
tas, durioris lubftantia:. Corporisextremum duas pinnas tenueS 
molles, in lateribus fitds geiit. In ciufdem extremi fupina parte 
excrementi meatus cernitur, quem fi digitis comprimas , excre,- 
mentum emitti videas : quo meatu Cancellum carere non affir¬ 
mat Ariftoteles, fed non euidentem elle ait: quod facit, vt credam 
Anrtotelein,non tam diligCnterCancellum a tefta nudum,quam 
eadem opertum fpeftaire. Nam meatusisin Cancello teftofpo- 
liato perfpicuus eft. Ha;c ille Cancellum Pomacite limacis rno- 
.lera raro excedere tradit Bellonius cum Hac defetiptione. Pedibus Defeiiedc' 
■vtrinque ternis brachiatur villofis ; quorumdUoahtei:iores,feu exBeiimi 
priores brachijs forcipibus bifulcis conftant, quibus cibum oii ** 
admouet.Crufta dura pro cuteveftitur, rubra, nunc cyaneo,nunc 
ca;iulco,t!uncfulu6, nuncrubrodiluta. Duo illi pedes vtrinque, 
quibrachiafubfequuntur, vnguibusinextremooibloogis,&ad- 
uncis vallati funt. Cirrhos ante quidem duos ,rub‘ios,fub oculis’ 
{Caiabimodo)' gerit: oculos inftarAftaci elatos, quos porrigit ac 
contrahit, maculis albis diftiniSos. Infummaeius fuperiorpars. 
Cancri refert effigiem, inferior autem Turbinis, quam in Coch¬ 
learum clauiculis inferit: cum tamen Locufta: cauda: fimilis fit. 
Tabellis enim loribatur duris, fedobfequiofis: in quibus vtrin¬ 
que veluti pinnas duas habet. Extremum vero caud® pinnulis 
tribus, vt & Cancri proditum eft. Dciites ofleos Vt Carabus hi- 
bet, quibus cfcas comminuit. 
Cuiif autem prsdam Venatur, tofam anteriorem partem fut> 
exerit,& tunc fimilis Araneis apparet,fed partem capiti 
& pedori fubditam vaftiot;em,qua Araneus oftenffic: Abbrecefo- 
phagus tenuis, vtfilum adfiomac^um proteuditur. Inteftinaeius Inteflioa? 
bis tantum reuoliiuntur: aequi in eiusftomacho viridis humor 
fpedabatm:, is in inteftinis apparet candidus. Caacelli,qucmin 
